Американдық футболдағы қорғаушы шебінің ойыншысы

Кіріспе

Гритёрный футболдағы позиция

Корнербек (CB) – гритёрный футболдағы қорғаныс шебінің немесе екінші қатарының мүшесі. Корнербектер көбінесе қабылдаушыларды (ресиверлерді) қорғайды, сонымен қатар қарсы шабуыл жасайды және сыпырылыс сияқты шабуылдық жүгіру ойындарынан қорғанысқа көмектеседі. Олар қатаң тәсілдермен, перехваттармен және алға лақтырылған пассты бұру арқылы ойынды өздеріне қайтарады. Қорғаныс шебінің басқа мүшелері – күшті және еркін қорғаушылар. Корнербек позициясы жылдамдық, ептілік, күш және жылдам, нақты бұрылыстар жасау қабілетін талап етеді. Корнербектің дағдылары көбінесе квотербектің қимылын болжауды, артқа қарай жылжуды, жеке және аймақтық қорғауды орындауды, пас беру жолын тоқтатуды, блоктан шығуды және тәсіл жасауды қамтиды. Корнербектер – алаңдағы ең жылдам ойыншылардың бірі. Осы себепті, олар жиі қайтарушы ретінде, соққыдан немесе доптан кейін ойынды қайтару үшін қолданылады.

Шолу

Бұрыш қорғаушының басты міндеті – шабуылдың пасын тоқтату. Американдық кәсіби футбол мен американдық колледж футболының ережелері қорғаныстың кез келген ойыншысының бастапқы орнын, қозғалысын немесе қамту аймақтарын міндетті етпейді. «Заңсыз қорғаныс» деген құрамалар жоқ. Бұрыш қорғаушылар ойын басталғанда қорғаныс сызығының кез келген жағында болуы мүмкін, бірақ олардың орналасуы, құрамалары және стратегиялары жаттықтырушылар штабы немесе капитан белгілейді. НФЛ-дегі бұрыш қорғаушылардың мысалдары: Джелен Рамси, Патрик Суртен II, Марлон Хамфри, Джейр Александр, Соус Гарднер, Л’Жариус Снид және Чарвариус Уорд. Қазіргі заманғы Ұлттық футбол лигасының қорғаныс құрамалары көбінесе төрт қорғаныс арқасын (екі қауіпсіз және екі бұрыш) пайдаланады; ал Канадалық футбол лигасының қорғанысы әдетте бес қорғаныс арқасын (бір қауіпсіз, екі жартылай қорғаушы және екі бұрыш) қолданады. Бұрыш қорғаушының міндеттері қорғаныс өз қорғаныс шебіне қалай қорғаныс ұйымдастырғанына байланысты өзгереді. Жүгіруді қорғау кезінде, көбінесе бұрыштар жаттықтырушылардың шешімімен шабуылға шығуы мүмкін. Пасты қорғау тұрғысынан, бұрыш әдетте аймақтық немесе жеке қамтуға бейімделеді. Ең тиімді бұрыш қорғаушылар көбінесе «өткізбес бұрыштар» деп аталады. Бұл элиталық қорғаушылар алаңның екі жағында да шабуылдаушы қабылдаушыны соншалықты тиімді қорғайды, осыған байланысты ойыншыны ұстаушы (квотербек) оны нысанаға алмайды.

Аймақ

Аймақтық қорғау кезінде, қорғаушы бұрыш алаңның белгілі бір бөлігін қорғайды. Қорғаныс координаторларына кең ауқым мен икемділік беру үшін көптеген схемалар мен нұсқаулар жасалды, олардың мақсаты шабуылдық схемаларды тойтару болып табылады. Команда аймақтық қорғауды қолданғанда, нақты пасс ойындарына қарсы қорғану кезінде алаңның кейбір бөлімдеріне ерекше назар қажет. Оларға мыналар жатады: жақын аймақтар (экранды пасты және қысқа маршруттарды қорғау үшін), ортаңғы аймақтар, соның ішінде бос кеңістік ("stop n go", жылдам пост, fade, hook, curl және "sideline" немесе "out" маршруттарын қорғау үшін), және соңында терең аймақтар (пост/терең пост, кресло, тік сызық, "ұшу", "бар", бомба немесе "Ай Мария" маршруттарын қорғау үшін). Бұл – жүйеден жүйеге, лигадан лигаға және командадан командаға өзгеретін негізгі аймақтар мен маршруттарды белгілейтін қарапайым терминдер (әлдебақан ең жалпылама). Қорғаудың жетілдірілген түрлері "квартербекке бақылаушыларды" және "қоршау" қорғауларын, сондай-ақ ауысымдар мен айналымдарды қажет ететін әртүрлі "алаңдағы түзетулерді" қамтуы мүмкін; соңғысы әдетте екінші қатардағы капитан (әдетте, еркін қауіпсіздік) квартербектің ритмі кезінде бастайды. Осы сәтте капитан шабуылдың "шебер ойыншыларының" (қорғаушылар мен қабылдаушылардың) орналасуын ("про сет", "сплит сет", "сапарлар" және т.б.) "оқып", ойынды дұрыс болжауға және қарсы әрекет етуге тырысады. Ол өз шешімін бұрынғы тәжірибеге, ойынға дайындыққа және командаластарының күшті жақтарын, қабілеттерін және бейімділіктерін жақсы түсінуге негіздейді. Бұл түзетулер ойын барысында, ауыстыруларға немесе тіпті ауа райының немесе алаң жағдайының өзгеруіне байланысты өзгеріп отыруы мүмкін. Мысалы, қорғаныс координаторлары ылғалды немесе сырғақ алаңда аймақтық қорғаудың аз агрессивті стилін қолдануға бейімді болуы мүмкін, осылайша шамадан тыс қууға байланысты туындайтын мәселелерді болдырмау үшін (қорғаушы допты ұстаған ойыншыны дұрыс бұрыштан шабуылдай алмайтындықтан, жылдам қимылдай алмайды).

1-қапшық

1-ші нөмірлі қорғаныс – бұл қарсылас шабуылшыларының қысқа арақашықтықтарды басып өту әрекеттеріне қарсы қолданылатын шабуылға бағытталған құрылым. 1-ші нөмірлі қорғаныста бір қорғаушы – әдетте қауіпсіздік – алаңның терең бөлігінде аймақтық қорғаныспен ойнайды, жоғарыдан қорғаныспен қамтамасыз етеді және екінші қауіпсіздікті шабуыл сызығына шабуыл жасауға немесе қорғанысқа қайтаруға мүмкіндік береді. Осы уақытта, қорғаушының басты міндеті – қабылдаушыны жақыннан қадағалау немесе арақашықтықты сақтап қадағалау, оны тік бағытта босатуға рұқсат етпеу. Қорғаныс координаторлары әдетте 1-ші нөмірлі қорғанысты тек қана олардың қорғаушылары жеке-жеке қорғануды жақсы ойнаған кезде ғана қолданады.

2-қапшық

Cover 2 формациясы "екі терең аймақ" қорғанысын қолданады, ол төрт қорғаныс арқасын орналастырады. Бұл формация NFL қорғаныс координаторлары арасында кең таралған, себебі ол бір қауіпсіздіктің орнына екі қауіпсіздіктің көмегімен терең жолдарды қорғайды. Қауіпсіздіктер өздерінің хэшмарктарында немесе оларға жақын жерде, шабуыл сызығынан 11-15 ярд қашықтықта тұрады, ал корнербектер әр жақтағы ең жақын қабылдағыштардан шамамен 5 ярд қашықтықта орналасады. Қауіпсіздіктер ойынның қалай дамитынын бақылап тұрғандықтан, корнербектерге көбірек агрессивті стильде ойнауға мүмкіндік туады. Cover 2 қорғанысында корнербек әдетте "шектеуге" жауапты болады, яғни ол кез келген қабылдағыш немесе допты алып жүрген ойыншының өзі мен жақ сызығының арасымен жүгіруіне жол бермейді. Ол қабылдағыштарды алаңның ортасына қарай бағыттайды және олардың жолын кесу үшін шабуыл сызығынан 5 ярд ішінде "жауып" тастауы мүмкін. Егер корнербек шабуыл командасының жүгіру ойынына немесе жаққа пас беруге тырыспайтынын анықтаса, ол екінші деңгейде қорғану үшін кері шегінеді. Бұл әдіс көбінесе "ұстап қашу" техникасы деп аталады. Көбінесе корнербектер бір-бірінің аймақтық жауапкершіліктерін қайталайды. Дегенмен, кейде олар қысқа пасқа қарсы күресу үшін "жеке қорғау" стилін қолданады, онда қабылдағыш жақ сызығына қарай итеріледі, бұл Cover 2-нің "шектеу" стиліне кері болады.

3-қапшығы

"Cover 3" схемасында екі бұрыш және еркін қауіпсіздік алаңның терең үштен бір бөлігін қорғайды, мұнда бұрыштар сыртқы үштен бір бөлігін қорғайды (сондықтан "бұрыш" термині пайда болады), ал қауіпсіздік ортаңғы үштен бір бөлігін қорғайды. Бұл күшті қауіпсіздікке, оның оқулары мен шақырылған қорғанысқа байланысты, толыққанды міндеттерді орындауға мүмкіндік береді. Бұл міндеттерге жеке немесе аймақтық қорғау, төртінші сызықтың (quarterback) қозғалысын бақылау, қысқа арақашықтықтағы жағдайларда жүгіруге қосымша көмек көрсету, немесе жылдам шабуылға (stunt) немесе жылдам қимылға (blitz) аралықтан немесе қанатынан өту кіруі мүмкін.

4-қапшығы

"Қоймақ 4" схемасында әрбір қорғаныс шебінің ойыншысы өзіне бекітілген алаңның "төрттен бір бөлігін" (deep fourth) қорғауға жауапты, ал қалған қорғаныс ойыншылары төменгі аймақтарды қорғаумен айналысады. Кейде "Қоймақ 4" схемасы "қорғанысқа бағытталған" (prevent defense) схема ретінде қолданылады. Қорғаныс кез келген аптада кездесетін әртүрлі шабуыл стиліне қарсы тұру үшін осы схемалардың түрлі нұсқалары қолданылады. Мысалы, "Қоймақ 2" схемасының бір түрі әлсіз жақтанғы қорғаушыны (мысалы, оң жақтағы ойыншыға қарсы ойнағанда әдетте "оң қанат қорғаушысы") алаңның жартысын қорғауға бөледі, бұл қауіпсіздікке мүмкіндік береді; мұндағы мақсат – қауіпсіздіктің алаңның басқа бөлігіне, шабуылға қарсы шараларға (blitz), ұстап тұруға немесе қарсыласты бақылауға (spy) жіберу. Күшті жақтанғы қанат қорғаушысы ("сол қанат қорғаушысы") әртүрлі орналасуда болуы мүмкін, оларға "бос ойыншы", "төмендегі ойыншы" немесе "жекелеген қорғау" кіруі мүмкін. Бұл жеке қорғаудың түрлері болғанымен, көбінесе оның жауапкершілігі бастапқы тығырыққа (jam) және содан кейін "бос аймаққа" (void) түсумен шектеледі. Бұл пішіндегі алаң бөлігі ең қарапайым "екі қабатты аймақтық қорғаныс" (2 Deep Zone) схемасына кіреді. "Қоймақ 2" схемасымен кездесетін бір қызықты жайт – бір қанат қорғаушысы аймақтық қорғаныста болуы мүмкін, ол қарсыластың қозғалысын бағыттап, бос аймаққа түседі, ал екіншісі жекелеген қорғаныста болуы мүмкін. Дегенмен, қарапайым "екі қабатты аймақтық қорғаныс" схемасында әдетте екі қауіпсіздік алаң жауапкершілігінің жартысын бөліседі, ал екі қанат қорғаушысы қарсыластың қозғалысын бағыттайды.

Қабылдағышты бұғаттау

Егер бұрыш қорғаушысы қабылдаушыны тоқтатуға тырысса, ол қабылдаушының жолын бастапқы сызықта бұзуға тырысады. Көптеген жолдар квотербек пен қабылдаушы арасында нақты үйлестіріледі, тіпті квотербек көздерін жоғары көтермей-ақ, қабылдаушысы белгілі бір уақыттан кейін нақты бір жерде болады деп біліп, допты лақтыра алады. Тоқтату екеуінің арасындағы уақытты бұзады, бұл қорғанысқа квотербекті құлатуға (кейде «жабу арқылы құлау» деп аталады) немесе дұрыс емес лақтыруға, мақсаттан қашып кетуге қосымша уақыт береді. Сонымен қатар, дұрыс тоқтату қауіпсіздікке немесе сыртқы қорғаушыға жүгіруді тоқтатуға көбірек көмектесуге мүмкіндік береді, өйткені ол пас болған жағдайда аймақтық қорғанысқа қайта оралуға көбірек уақыт алады. Басқаша айтқанда, егер ол қателік жасағанда, бұрыш қорғаушы оған, ойын шын мәнінде пас екенін білгенде, қателігінен кейін қалпына келгені үшін көбірек уақыт береді. Дұрыс тоқтату техникасы үшін бұрыш қорғаушының иық еніне тең аралықта аяқтарын қолдануы керек. Сонымен қатар, бұрыш қорғаушы күшін арттыру үшін қолдарын қабылдаушының кеудесіне итеріп жібереді. Дұрыс орындалғанда, тоқтату қабылдаушыны жерге құлатуы мүмкін. Тоқтату тек бастапқы сызықтан бес метрлік шегінде ғана рұқсат етіледі. Егер тоқтату сәтсіз аяқталса, бұрыш қорғаушы әдетте тұрып қалады және орташа және алыс қашықтықтағы пасқа қарсы тұруға қолайлы жағдайда болмайды. Мұндай жағдайда, қауіпсіздік пен сыртқы қорғаушылар өз аймақтарына уақытында орала алмайды, әсіресе егер ойын басталғанда жүгіруді күткен болса. Қорғаныс, мәні бойынша, қажетсіз түрде өз шегіне дейін созылады. Жолдан тиімді түрде қашып, қорғанысты кеңейте алатын қабылдаушылар шабуыл үшін үлкен мүмкіндіктер жасауға көбірек бейім. Сондықтан, бұрыш қорғаушы қауіпсіздік пен сыртқы қорғаушыларға өз аймақтарына оралуға жеткілікті уақыт беру үшін дұрыс тоқтатуды орындауы өте маңызды, егер ойын күтпеген жерден пасқа айналса. Бірлесіп жұмыс істеу және көмек қайдан келуі мүмкін екенін білу арқылы, қорғаныс шебі бірлік ретінде жоғары деңгейде сенімділікке ие болады, нәтижесінде жүгіруге де, пасқа да қарсы әлдеқайда күшті қорғаныс құрылады.

When a cornerback is attempting to jam a receiver, he is trying to disrupt the receiver's route at the line of scrimmage. Many routes are precisely coordinated between the quarterback and the receiver, to the point that a quarterback may throw the ball without looking, knowing his receiver will be in an exact spot after a certain time. Jamming will disrupt the timing between the two, which provides the defense with extra time to sack the quarterback (sometimes called a "coverage sack"), or force an ill timed throw that misses the target. In addition, a proper jam allows the safety or linebacker to provide stronger run support because he then has more time to drop back into zone coverage in the event of a pass. In other words, he has been granted more time by the corner to recover from his mistakes if he anticipates a run when in fact the play is a pass. Proper jamming technique requires the cornerback to use their legs, shoulder width apart. At the same time, the cornerback thrusts their arms forward into the receiver's chest to maximize power. When properly executed, a jam can knock a receiver off his feet. Jamming is only legal within five yards from the line of scrimmage. If the jam fails, the cornerback is usually flat footed and not in a suitable position to defend the mid to long range passes. When this occurs, the safeties and linebackers usually cannot return to their zone obligations in time, especially if they were anticipating a run as the play began. In essence, the defense is unnecessarily "stretched" to its breaking point. Receivers who can effectively avoid the jam and stretch defenses are far more likely to create big play opportunities for the offense. Therefore, it is vital that a cornerback execute a proper funnel or jam to allow safeties and linebackers enough time to return to their zone responsibilities in the event of an unforeseen pass play. By working together and familiarizing where one's help may come from, a higher degree of confidence is established among the defensive secondary as a unit, with the end result translating into a much more formidable defense against both the run and pass.

Бір адамнан адамға дейінгі қамту

Жеке немесе адамнан адамға қорғану кезінде, корнербек өзіне бекітілген қабылдаушыға жауапты болады. Ойын басталғанда, корнербек қабылдаушыны сызықта "жамауға" тырысуы, одан бір-екі қадам қашықтықта тұруы немесе бірнеше метрге шегініп, "жастық" пайдаланып ойнауы мүмкін. Жастық бір-екі метрден бастап, "қорғанысты болдырмау" жағдайында қырық метрге дейін жете алады. Жастық – бұл қорғаушының өзіне бекітілген шабуылшыдан қаншалықты қашықта ойнауы. Қабылдаушының алдында "жамау" үшін немесе бірнеше қадам қашықтықта тұрғанда, корнербектің денесін қабылдаушының денесінен алшақ ұстауы маңызды. Корнербек үшін дұрыс позицияны табудың ең оңай жолы – қабылдаушы мен доптың арасынан сәл ішкі жағына тұрып, көзін қабылдаушының жамбасы мен тізелері арасында сақтау. Егер корнербек қабылдаушыға назар аудармаса, қабылдаушы оны оңай басып кетеді, содан кейін корнерлерге жастық техникасын қолдануға тура келеді. Әдетте, жеке қорғануда жастық кішкентай, ал аймақтық қорғануда үлкен болады. "Қызыл аймақта" – жиырма ярд сызығы мен қақпа сызығы арасындағы аймақта – жеке қорғану әдетте қабылдаушылардың алаң ортасына қарай бұрылуына жол бермеу үшін жасалады. Бұл маршруттарды қызыл аймақта тоқтату қиын, себебі бұл аймақ әдетте денелердің қағылысуымен, кесісуімен және әртүрлі бағытта өрілуімен тығыз болады. Заңсыз болғанымен, қарсыластар корнербектерді оңай ұстап немесе тоқтатып алады, кейде тіпті өз командаластары да; бұл заңсыз, бірақ қысқа алаңдағы, тығыз жағдайларда оны орындау қиын. Мұны болдырмау үшін корнербектерге көбінесе тапсырмаларды "ауыстыру" немесе қабылдаушылар қиылысқанда, әріптестерімен тапсырмаларды алмасуға келісу, немесе корнербек қабылдаушыға өте жақын тұрып, 5 ярдтық ереже бұзбастан, оны шетке қарай ("сыртқа") итеруге немесе "жамауға" тырысу ыңғайлы. Корнерлер көбінесе осы екінші стильді "адамның астында" деп атайды. Жеке қорғану, немесе адамнан адамға қорғану көбінесе салыстырмалы түрде аз техникаларды қолданады. Дегенмен, олар көбінесе қорғаныстың нақты ниеттерін жасыру үшін бір-біріне мүмкіндігінше ұқсас көрсетіледі және бір-бірімен алмастырылуы мүмкін. Жеке қорғану терминологиясы әртүрлі болуы мүмкін, бірақ корнербек философиясының жалпы түсінігін және оның функциясының қорғаныстың қалған бөлігімен қалай байланысты екенін анықтау үшін бірнеше жалпы терминдер енгізілді.

In single or man to man coverage, the cornerback is responsible for a particular receiver assigned to him. As the play begins, the corner may either attempt to "jam" the receiver at the line, play a step or two off of him, or concede a few yards and play with a "cushion". Cushions can range from a yard or two, to forty yards in a "prevent defense" situation. Cushion is just how far off the defender plays away from the offensive player he is assigned to defend. When lining up in front of the receiver to "jam" him or playing just a few steps off, it is important that the corner keeps his body in front of the receiver's body. The easiest way for a corner to be in position is to line up slightly inside of the receiver and the ball, and keep his eyes looking between the receiver's hip and his knees. If a cornerback loses focus on his receiver, the receiver will run straight past him, and then it leads to corners having to use the cushion technique. Generally, cushions are smaller in single coverage and larger in zone coverage. Single coverage in the "red zone" – the area between the twenty yard line and the goal line – is usually designed to prevent receivers from slanting towards the middle of the field. These types of routes are difficult to stop in the red zone because this area is usually congested with bodies colliding, crossing, and weaving in different directions. Although illegal, defenders are easily picked or screened by opposing receivers and sometimes by their own teammates; this is illegal yet difficult to enforce in short field, congested situations. To avoid this, it is often favorable for cornerbacks to either: "switch" assignments, where he will agree beforehand to trade assignments with one of his fellow defenders if the receivers criss cross as the play begins, or alternatively, if a corner may instead line up very close to the receiver at the line of scrimmage to force or "jam" him toward the sideline (outside) without violating the 5 yard no touch rule. Corners often refer to this second style of coverage as the "man under" technique. Single coverage, or man to man coverage usually employs relatively few techniques. However, they are often initially displayed to resemble one another as much as possible to disguise the true motives of the defense, and be interchangeable as well. Although terminology for single coverage can vary, a few generic terms have been included to establish a general understanding of cornerback philosophy and how his function relates to the rest of the defense.

Бос адам

"Loose man" ойыншысына қабылдаушыдан 5-10 ярд қашықтықта тұрып, оған тиіспей қорғану үшін бұрыш қорғаушысы қажет. Ол әдетте қабылдаушыға қол тигізбейді және қабылдаушы бағытын өзгертетін кезде, оның басын жылдам бұрып, сол бағытта қозғалуға тырысады. Әдетте, "loose man" жабылу схемасында бұрыш қорғаушысына қабылдаушыдан қорғануда қауіпсіздік шешуші көмек көрсетпейді немесе мүлдем көмек етпейді. Бұл қорғаныс терең пастарды шектеу үшін қолданылады, бірақ көбінесе қысқа пастарға мүмкіндік береді. "Loose man" қорғанысы блитцтерді пайдаланып, квотербекке шатасу тудыруға бағытталған. Мақсаты – қысқа пастар үшін қажетті үйлесімді бұзу, нәтижесінде пастар дұрыс берілмей немесе қабылдаушылар пасты ұстай алмай, шабуыл тоқтап қалады. Дегенмен, жылдам пасты жібере алатын және дәл квотербектер мұны пайдаланып, қабылдаушыларға 3-5 ярдты үнемі беруі мүмкін.

Ерлікпен

Ең қиын стратегия – «адаммен жоғары» техникасы, ол қабылдағышқа салыстырмалы түрде еркін бастау мүмкіндігін береді, себебі қорғаушы оны қайда болса да, қадам сайын тығыз қадағалайды. Қорғаушының мақсаты – қабылдағыш қайда баратынын білмей, өзін ойыншы мен қабылдағыш арасына орналастыру. Ойын басталғанда қорғаушы бастапқыда ойыншыға назар бөлмейді, кері бұрылып қабылдағышпен бірге жүгіреді және ол үлгермес бұрын доп құлап кетпеуін күтеді. Қорғаушылар сондай-ақ қабылдағыш бағытын өзгерте қоймасын деп үміттенеді, себебі ойыншыға көз тастап, доптың қайда екенін анықтауға тырысады. Жылқы жағдайдағы алаң бұл қорғанысты өте қиын етеді. Сонымен қатар, нақты лақтырылған допты тоқтату қиын, тіпті мүмкін емес. Бұл стратегия әдетте өте жақсы қорғаныс дағдылары бар элиталық қорғаушылар үшін қолданылады.