Кіріспе

Әскери бөлім түрі

Ұшу – әуе күштері, әскери-теңіз әуе қызметі немесе әскери-әуе корпусының ірі құрылымындағы шағын әскери бөлім; және әдетте ірі эскадрильяға бағынышты болады. Әскери ұшақ ұшуы көбінесе төрт ұшақтан тұрады, бірақ екіден алтыға дейін ұшақтар да ұшу құрамын құрауы мүмкін; олардың ұшақ экипаждары және жердегі қызметкерлерімен бірге. Кейбір нақты мысалдарда, әсіресе тарихи ұшақтармен байланысты, бір ұшуда он екі ұшаққа дейін болуы мүмкін, мысалы, Ұлыбритания Корольдік әуе күштерінің (RAF) «Британия шайқасы» ескерткіш ұшу тобы (BBMF) сияқты. Көп жағдайда екі немесе одан көп ұшу эскадрильяны құрайды. Басқа тілдердегі сәйкес терминдер: эскадриль (француз), эскадрилья (испан), эскадрилья (португал), патрулă (румын), звено (орыс) және Шварм (неміс). Егер ұшу болмаса немесе «жердегі ұшу» болса, мысалы, Механикалық көлік ұшуы (MTF), Жабдықтау ұшуы, Есептік ұшу және т.б., онда ұшақтар болмайды және шамамен бірдей көмекші персонал жұмылдырылуы мүмкін. «Ұшу» термині сонымен қатар құрлықтар аралық баллистикалық зымырандар (ICBM) үшін де негізгі бірлік болып табылады.

Шығу тегі

"Ұшу" термині Ұлыбританияда ұшақтар тобын (әдетте авиацияның алғашқы жылдарында төрт ұшақтан) сипаттау үшін қолданыла бастады, және оның тарихы 1912 жылға дейін жетеді. Бұл терминнің Императорлық қорғаныс комитетінің техникалық кіші комитеті тарапынан ойлап табылуы мүмкін деген болжам бар, ол сол кезде британдық әуе күштерінің ұйымдастырылуын қарастырып жатқан еді.

Ұшақ ұшуы

Ұлыбритания Корольдік әуе күштерінде (RAF) және Британдық достастықтың басқа да әуе күштерінде, көптеген әуе күштері терминологиясы қалыптасқан жерде, әуе күштерінің алғашқы онжылдықтарында ұшақ тобын ұшу лейтенанты (FltLt) басқарды, бұл армиядағы және басқа да әуе күштеріндегі капитанға немесе теңіз лейтенантына балама дәреже болды. Алайда, соңғы кезде ұшақ тобын эскадрилья басшысы (SqnLdr) басқаруы жиі кездеседі; эскадрилья командирінен ерекшеленетін ресми шен; армия майоры немесе теңіз лейтенант-командиріне тең. Сирек жағдайларда, ұшақ тобы екі бөлімге бөлінуі мүмкін, әр бөлімде екі-үш ұшақ болады, олар басқа бөліммен бірлесіп жер қызметкерлерін пайдаланады және әдетте ұшу лейтенанты басқарады. Корольдік теңіз флотының (RN) Әуе күштері (FAA), Армиялық әуе корпусы (AAC) және басқа да достастық теңіз және әскери авиация бөлімдерінде де ұшақ топтары бар. Әуе күштерінде ұшақ тобы бір ғана тікұшақтан тұруы мүмкін, ол кіші кемеден ұшып тұрады.

Жер бетіндегі ұшу

Әуе күшіндегі жер үсті ұшуы әскердегі взводқа шамамен тең келеді және оны ұшу лейтенанты, ұшу офицері, ұшқыш офицер немесе уәкіл офицер басқара алады. Мұндай жер үсті ұшулары операциялық міндеттерді (мысалы, әуе қозғалысын басқару, әуеайлақты қорғау немесе өрт сөндіру), инженерлік міндеттерді (мысалы, ұшақтарды күтіп ұстау, жердегі механикалық инженерлік немесе басқа да жердегі жүйелерді күтіп ұстау), қолдау міндеттерін (медициналық, стоматологиялық, дене шынықтыру, жабдықтау және логистика, оқыту және білім беру, заңдық бөлімшелерді қоса) немесе таза әкімшілік міндеттерді (мысалы, қаржы, инфрақұрылым немесе адам ресурстарын басқару) атқара алады. Ұшу – жер-әуе ракеталары (ЖАР) сияқты басқарылатын ракеталардың негізгі құрамы болып табылады.

Америка рейстері

АҚШ Әуе күштерінің (USAF) үш түрі ұшу бар: нөмірленген, әліпбилік және ұшақтар (алфа-цифрлармен немесе атаумен белгіленуі мүмкін). Нөмірленген ұшу – бірегей базасы, қанаты, тобы немесе Нөмірленген Әуе күштерінің міндеті бар бөлімше; мысалы, оқу немесе қаржы саласындағы жұмыс, бірақ эскадрилья деңгейіне жете алмайтын. Нөмірленген ұшулар сирек кездеседі және көбінесе базалық оқу орындарында ғана табасыздар. Әліпбилік ұшу – ұшушы немесе жердегі эскадрильяның операциялық құрамы, тәуелсіз бөлімше емес; эскадрилья ішіндегі әліпбилік ұшулар әдетте бірдей немесе ұқсас функцияларды орындайды және әдетте эскадрильяда А, В, С және т.с.с. деп белгіленеді. Әуе күштеріндегі ұшуларға әдетте 20-дан 100 адамға дейін рұқсат етіледі және оларды әдетте кіші офицер (лейтенант немесе капитан) және/немесе ұшу бастығы, көбінесе аға сержант немесе бас сержант шені бар аға офицер басқарады. USAF ұшу эскадрильяларында «ұшу» термині эскадрильяның тактикалық бөлімшесін білдіреді, ол екі немесе үш элементтен (АҚШ армиясы мен АҚШ теңіз авиациясында «бөлім» деп аталады) тұрады, әр элементте екі немесе үш ұшақ болады. Ұшу тағайындалған ұшу жетекшісінің басқаруымен жүзеге асырылады. АҚШ армиясы авиациясында ұшудың ұйымдық деңгейіне баламасы «взвод» (платон) ал, АҚШ теңіз авиациясында – «бөлім» (дивизия) аталса, АҚШ Әуе күштерінің «Минутмен» құрлықаралық баллистикалық зымырандарындағы ұшу он экипажсыз ұшыру қондырғыларынан тұрады, олар экипажталған ұшыруды басқару орталығымен қашықтан басқарылады, онда екі адам болады. Мұндай бес ұшу бір зымыран эскадрильясын құрайды. Әуе күштерінде барлығы 45 МБР зымырандық ұшу бар. АҚШ әскери және FAA қолданысында, әуе қозғалысын бақылау және бөлу мақсатында, ұшақтардың «ұшуы» – бұл әскери ұйымдық иерархияға қарамастан, тағайындалған «ұшу жетекшісінің» басшылығымен бір-біріне жақын (әдетте формацияда) қасақана орындалатын екі немесе одан көп ұшақтар.

Француз рейстері

Эскадрилья (ағыл. escadrille) – кейбір француз тілді елдердің әскери-әуе күштері мен әскери-теңіз флотындағы ұшу құрамына берілген атау. Бұл термин ағылшын тіліне көбінесе "эскадрилья" деп аударылса да, бастапқыда эскадрилья кішігірім бөлімше болған (ал француз тіліндегі "эскадрон", авиация контекстінде де "эскадрилья" деп аударылады, бұл әлдеқайда ірі бөлімше, теңдесі әскери-теңіз эскадрильясы). Алғашқы әуе эскадрильясы 1912 жылы, Бірінші дүниежүзілік соғысқа дейін Францияда құрылды. Соғыс жылдары эскадрилья француз қарулы күштеріндегі авиацияның негізгі дербес бөліміне айналды. Эскадрилья бір типті ұшақтармен жабдықталған, тұрақты ұшқыштар мен техникалық қызметкерлері, моторлы транспорт және шатыр ангарлары бар біртекті құрама болды. 1915 жылдың ортасына қарай Армей де л'Айр 119 эскадрильяға дейін жетті, әрқайсысы 10 ұшақтан тұрды: 14 истребитель, 50 бомбалаушы және қалғандары барлау, нысананы табу және байланыс бөлімшелері. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде француз эскадрильялары әдетте 10-12 ұшақтан тұрды. Осылайша, олар неміс штаффеліне, итальяндық группосына немесе поляк эскадрасына (1939 жылы 10 ұшақтан) шамамен тең болды. Бұл британдық Доминиондардың немесе АҚШ-тың әуе эскадрильяларынан өзгеше болды, олар әдетте 12-18 ұшақтан тұрды және екіден төртке дейін топқа бөлінді. 1949 жылға дейін бірден төрт француз эскадрильясы бір группа құрады. Алайда, содан бері эскадрильялар эскадронға бағынышты. Осыған байланысты, группалар мен эскадрон неміс тіліндегі "группе" және "гешвадер" терминдеріне, ал ағылшын тіліндегі "қанат" және "топ" терминдеріне (олардың анықтамалары да елден елге өзгереді) балама болып табылады.

Германиядағы рейстер

Шварм (немісше Schwarm – "шоғыр") штаффельдің (эскадрильяның) құрамында төрт ұшақтан тұрады және екі ұшақтық топтарға – Роттеге (немісше Rotte – "жол") бөлінеді. Дегенмен, тактикалық құрылым – ыстық қосалқысы бар екілік (ағылшынша термин қолданылады), егер басқаларының ешқайсысын ертерек қайтару қажет болмаса, үшінші ұшақ нысанаға жеткенше босатылады. Үш ұшақтың "кетесі" (немісше Kette – "тізбек") – тарихи термин. Бұл терминдер ұшақтардың топтарын ғана білдіреді және құрлықтағы бөлімдерге қолданылмайды.