Халықаралық Пентикостал Изгілену Шіркеуі

Кіріспе

Пейнтекостық тариқа

Халықаралық Пейнтекостық қасиеттілік шіркеуі (IPHC) немесе жай ғана Пейнтекостық қасиеттілік шіркеуі (PHC) – 1911 жылы екі ескі тариқаның бірігуі нәтижесінде құрылған халықаралық қасиеттілік Пейнтекостық христиан тариқасы. Тарихи тұрғыдан АҚШ-тың оңтүстік-шығысында, әсіресе Каролина және Джорджия штаттарында дамыған Пейнтекостық қасиеттілік шіркеуі қазір халықаралық құрылымға ие. 2000 жылы шіркеу әлем бойынша бір миллионнан астам жатағы бар екенін хабарлады – еншілес ұйымдарды есепке алғанда үш миллионнан астам. 19 ғасырдың соңындағы қасиеттілік қозғалысы және 20 ғасырдың басындағы Пейнтекостық жаңару сияқты екі маңызды американдық рухани жаңару қозғалысының күшті ықпалында болған шіркеудің теологиялық негізі Джон Уэслидің қасиеттену туралы ілімдерінен бастау алады.

Шығу тегі

Оңтүстік мефодистік епископалдық шіркеуіндегі белгілі бір топтар қасиеттілік қозғалысын қолдағанмен, енді бірі оған қарсы болды, бұл 1894 жылы жанжалға себеп болды. Он жылдың ішінде 25-ке жуық жаңа қасиеттілік методистік топтар, оның ішінде Елуіншілік қасиеттілік шіркеуі құрылды.

Отпен шомылдыру рәсімінен өткен қасиеттілік

1895 жылы Айова штатындағы Ольмиц қаласында Отпен шомылдырылған қасиеттілік қауымдастығы ретінде пайда болған, Пентикост қасиеттілік шіркеуінің негізін құрайтын ең көне топ болды. Оның жетекшісі, Линкольн, Небраска штатынан шыққан Бенджамин Х. Ирвин, бұрынғы баптист уағыздаушысы, 1898 жылдың тамыз айында Оңтүстік Каролина штатындағы Андерсон қаласында ұлттық Отпен шомылдырылған қасиеттілік шіркеуін ұйымдастырды. Осы кезде Ирвиннің тобы АҚШ-тың сегіз штатында және Канаданың екі провинциясында шіркеулер құрған болатын. 1898 жылы Оңтүстік-Шығыс Канзас Отпен шомылдырылған қасиеттілік қауымдастығы, доктринадағы (атап айтқанда, үшінші инаяттың жұмысын қабылдамауы) айырмашылықтарға байланысты ағымның қалған бөлігімен қарым-қатынасын үзді және бұл топ бүгінде Киелі кітап қасиеттілік шіркеуі деп белгілі.

Солтүстік Каролинаның Пятидесятницалық қасиеттілігі

Алғашқы қауым, Пятидесятник қасиеттілік шіркеуі деген атпен, 1898 жылы Солтүстік Каролина штатының Голдсборо қаласында құрылды. Бұл шіркеу методист евангелисі Абнер Блэкмон Крамплердің уағыздық қызметінің нәтижесінде пайда болды. Бір жыл бұрын Крамплер Солтүстік Каролина қасиеттілік бірлестігін құрған еді. Методист шіркеуінің қалған бөлігінен өзгеше қасиеттілік ілімдерін уағыздағаны үшін методист шіркеу сотында сотталғаннан кейін, Крамплер және оның бірнеше ізбасарлары методист шіркеуінен шығып, Пятидесятник қасиеттілік шіркеуі деп аталатын жаңа діни ұйым құрды (сол кезде қасиеттілікке сенушілердің арасында «Пятидесятник» аталымы кең таралған еді). Келесі сегіз жыл бойы шіркеу «Солтүстік Каролина қасиеттілік шіркеуі» деп аталды. 1906 жылы ол Лос-Анджелеске Азуза көшесіндегі миссионерлік орталықта болған Пятидесятник қозғалысын көруге барды. Сол жерде ол Киелі Рухпен шомылуды басынан өткізіп, тілдерде сөйлеу нышанын алғанын мойындады. 1906 жылғы желтоқсанда Солтүстік Каролина штатының Данн қаласына оралғаннан кейін Кэшвелл жергілікті қасиеттілік шіркеуінде Пятидесятник тәжірибесі туралы уағыз айтты. Пятидесятник жаңаруының ықпалы артты, сонымен бірге шіркеудің негізін қалаушы және басшысы Абнер Крамплер тілдерде сөйлеуді қабылдауға дайын болғанымен, оны Киелі Рухпен шомылудың бастапқы нышаны деп санамады. Крамплер кеткеннен кейін конференция сенім туралы мәлімдемеге бір тармақ қосты, онда тілдерде сөйлеу бастапқы нышан ретінде мойындалды: ПХК-нің Сыртқы миссия кеңесі 1904 жылы құрылды, оның барлық мүшелері әйелдер болды. 1907 жылы ПХК мүшесі Том Дж. Макинтош Қытайға сапар шекті және ол сол елге жеткен алғашқы Пятидесятник миссионері болуы мүмкін.

Бірігулер мен жік-жігіттер

Отпен шомылдыру рәсімінен өткен қасиеттілік қауымдастығы да сол кезде Пятидесятничествоны қабылдады, сонда Киелі Рухпен шомылдыру – іздеген "отпен шомылдыру" екенін айтты. Пятидесятницалық қасиеттілік шіркеуімен доктриналық ұқсастығы мен географиялық аумағын ескере отырып, екі топ бірігу туралы келіссөздер бастады. Екі топ 1911 жылдың 30 қаңтарында Солтүстік Каролина штатының Фалькон қаласындағы Фалькон шатырында бірікті. Жаңа конфессия екі шіркеудің кішісінен – Пятидесятницалық қасиеттілік шіркеуінің атын алды. С.Д. Пейдж алғашқы Бас инспектор болып сайланды. 1911 жылғы бірігуден кейін, бастапқыда Брейвертон Пресвитериан шіркеуі болған Табернакл Пятидесятницалық шіркеуі 1915 жылы Пятидесятницалық қасиеттілік шіркеуімен бірікті. Пресвитериан тамырларына ие және негізінен Оңтүстік Каролинада орналасқан, шамамен 15 қауымнан тұратын бұл топ Гринвиллдегі Никлс Холмс Киелі кітап колледжімен байланысты болды. Бірігуден кейін жаңа деноминация, Пятидесятницалық қасиеттілік шіркеуі деген атпен жалғасты, онда шамамен 5000 мүшесі бар 200-ге жуық шіркеу болды. Конфессияның алғашқы штаб-пәтеріне арналған жер 1918 жылы Франклин-Спрингсте (Джорджия штаты) 9000 долларға сатып алынды. 1918 жылы киім кию, ойын-сауық, темекі тарту және әйелдер мен еркектер арасындағы қарым-қатынасқа қатысты қатаң талаптарды қалаған бірнеше PHC мүшелері Пятидесятницалық отпен шомылдыру рәсімінен өткен қасиеттілік шіркеуін құру үшін шығып кетті. 1920 жылы Пятидесятницалық қасиеттілік шіркеуінде Құдайдың жазылуы және медицинаны қолдану мәселесі бойынша тағы бір бөлініс болды. Кейбір пасторлар, Құдайдың жазылуы күнәнің құнын өтеу арқылы берілсе де, христиандардың медицина мен дәрігерлерге жүгінуге құқығы бар деп сенді. Көптеген шіркеулер – сол кездегі көптеген Пятидесятниктер сияқты – жер бетіндегі құралдарға жүгінбей, жазылу үшін Құдайға сенуге болатынын сенді. Азшылық бұдан бас тартып, 1921 жылы Құдайға бағышталған қауым шіркеуін құрды. 1960 жылдары Пятидесятницалық қасиеттілік шіркеуі Америка Құрама Штаттарынан тысқары салаларға тарала бастады, әлемнің басқа бөліктеріндегі Пятидесятницалық бауырлас ұйымдармен байланыс орнатты. 1967 жылы Чилидің Пятидесятницалық методистік шіркеуімен байланыс орнатылды, ол әлемдегі ең ірі ұлттық Пятидесятницалық шіркеулердің бірі және Чилидегі ең үлкен католик емес шіркеу. Сол кезде Жотабечедегі Пятидесятницалық методистік қауым 60 000-нан астам мүшесі бар әлемдегі ең үлкен шіркеу болды. 150 000-нан астам мүшесі бар ол Оңтүстік Кореяның Сеул қаласындағы Йоидо толық Евангелие шіркеуінен кейін екінші орында тұр. Бұл конфессия 1,7 миллион жақтасына ие. 90-нан астам елде 28 аймақтық конференция және миссионерлер жұмыс істеді. Халықаралық кеңселер бұрын Франклин-Спрингсте (Джорджия штаты) орналасқан, бірақ қазір Оклахома-Ситидің қаласынан тыс жердегі Бетаниде (Оклахома штаты) орналасқан. 2011 жылдың қаңтар айында PHC Солтүстік Каролинадағы Фалькон қаласында арнайы іс-шаралар өткізу арқылы 1911 жылғы бірігудің жүз жылдығын тойлады.

The Fire Baptized Holiness Association also embraced Pentecostalism around the same time, taking the line that the baptism in the Holy Spirit was the "baptism of fire" that it had been seeking. Given the similarities in doctrine and geographic reach with the Pentecostal Holiness Church, the two groups began talks on a merger. The two groups merged on January 30, 1911, at the Falcon Tabernacle in Falcon, North Carolina. The new denomination took the name of the smaller of the two, Pentecostal Holiness Church. S. D. Page was elected the first General Superintendent. Following the 1911 merger, the Tabernacle Pentecostal Church, originally the Brewerton Presbyterian Church, merged with the Pentecostal Holiness Church in 1915. Having Presbyterian roots and located mostly in South Carolina, this group of around 15 congregations was affiliated with Nickles Holmes Bible College in Greenville. After the mergers, the new denomination, which continued to go by the name Pentecostal Holiness Church, had about 200 churches with approximately 5,000 members. Property for the denomination's first headquarters was purchased in 1918 for $9,000 in Franklin Springs, Georgia. In 1918, several PHC members who wanted stricter standards concerning dress, amusements, tobacco, and association between the sexes withdrew to form the Pentecostal Fire Baptized Holiness Church. In 1920, another schism came into the Pentecostal Holiness Church over divine healing and the use of medicine. Some pastors believed that while divine healing was provided in the atonement, Christians still had the right to turn to medicine and doctors. The majority of the church—as did many Pentecostals of the time—believed in trusting God for healing without turning to earthly means. The minority withdrew and formed the Congregational Holiness Church in 1921. In the 1960s, the Pentecostal Holiness Church began to branch out beyond the United States by affiliating with sister Pentecostal bodies in other parts of the world. In 1967, an affiliation was formed with the Pentecostal Methodist Church of Chile, one of the largest national Pentecostal churches in the world and the largest non Catholic church in Chile. At the time, the Jotabeche Pentecostal Methodist congregation was the largest church in the world with over 60,000 members. With over 150,000 members, it ranks second to the Yoido Full Gospel Church in Seoul, South Korea. This denomination claims 1.7 million adherents. There were 28 regional conferences and missionaries in more than 90 nations. International offices were once located in Franklin Springs, Georgia, but are now located in Bethany, Oklahoma, a suburb of Oklahoma City. In January 2011, the PHC celebrated the 1911 merger centennial with special events at Falcon, North Carolina.

Доктрина

Пентекост қасиеттілік шіркеуінің ілімі, елшілердің сенімі мен сенімді білдіретін негізгі қағидаларда және сенім туралы баптарда жазылған. Бұл баптар 1945 жылы қазіргі түрінде бекітілді. Алғашқы төрт бап, негізінен, методист шіркеуінің алғашқы төрт ережесімен сәйкес келеді. IPHC үштікке, Мәсіхтің екі жақты табиғатына, күнәларды кешіру үшін айқышқа шалынуына, оның қайта тірілуі мен жұмаққа көтерілуіне, Киелі кітаптың қатесіздігіне, жұмақ пен тозаққа нақты сенімге және әрбір сенушінің Ұлы тапсырманы орындау жауапкершілігіне сенеди. Шіркеу, суға шомылдыру және қасиетті кешкі ас (бірнеше айда рет-ретімен толықтырылатын) құдайлық рәсімдер деп есептейді. Рәсім деп саналмаса да, кейбір шіркеулер аяқ жуу дәстүрін де сақтайды.

Негізгі ілімдер

1908 жылы Киелі Рухпен шомылдыру туралы иман туралы қабылданғаннан бері, Пятидесятниктер шіркеуі келесі бес негізгі доктринаны үйретті: иман арқылы әділдікке ие болу, толық қасиеттену, Киелі Рухпен шомылдыру, оның куәсі – тілдерде сөйлеу, Мәсіхтің құтқару жұмысы (ұлы құтқаруды қоса алғанда) және Мәсіхтің мың жылдыққа дейінгі екінші келуі.

Сенім арқылы ақталу

Алғашқы өнім мейрамының қасиеттілік шіркеуі жақсы амалдардың ешқайсысы да ақталуға немесе құтқарылуға қол жеткізе алмайды деп санайды. Бұл тек "Мәсіхтің төгілген қанына, тірілісіне және ақтаушылық әділдігіне деген сеніміміз негізінде" ғана мүмкін. Дегенмен, жақсы амалдар – құтқарылудың нәтижесі болып табылады. "Біз Иса Мәсіхке Құтқарушымыз деп сенгенде, күнәларымыз кешіріледі, ақталуға ие боламыз және Өзіміздің емес, Оның әділдігіне ие боламыз – есептелген және сыйланған".

Қасиеттілік

Қасиеттілік шіркеуі ретінде ПХК мәсіхші үшін тек жасалған құқыс бұзулар үшін ақталу және кешірім ғана емес, сонымен қатар "ақталған сенушінің бойындағы барлық күнәдан және оның зиянынан толық тазаруы" бар деп санайды. Бұл тазару – "жетілу" емес, "шешімді жағдайды бастан өткеру" және "иман арқылы қол жетімді, нақты, дереу болатын құдайдың рақымдылығының ісі". Шіркеу сенушінің өмірінде жетілу мен өсудің болатынын мойындайды, бірақ "осы рақымда өсу үшін алдымен осы рақымға ие болуымыз керек" деп мәлімдейді. Қасиетті өмір – "дүниеден үзіліп, өзімшілдіктен алыс, Құдайдың барлық құдіретіне адал, қасиетті, "таза сүйіспенділікпен" басқарылатын өмір" деп сипатталады, ол "қорқынышты жояды". ПХК абсолюттік кемелділік, періштелік кемелділік және күнәсіздікке жеткендей кемелділік сияқты ұғымдарды жоққа шығарады, себебі олар қасиеттіленген сенушінің күнә жасауы мүмкін емес екенін білдіреді.

Киелі рухпен шомылдыру

Пятидесятник шіркеу ретінде ПХК «Қасиетті Рух пен отпен шомылдыру – толық тазартылған сенушінің иемдену арқылы нақты сеніммен қол жеткізілетін нәрсе» деп санайды. Рухпен шомылдыру барлық сенушілерге қол жетімді және Мәсіхке куәлік етуге күш береді. Шомылдыруды алу үшін адамның «жүрегі мен өмірі таза» болуы керек, ал «Қасиетті Рухтың толық күшімен және игілігімен өмір сүру үшін күнәден, талас-тартыстан, дүниеге құмарлықтан және мақтаншақтықтан арылып, таза және адал өмір сүруді жалғастыру қажет, сондай-ақ Қасиетті Рухты ‘қасіреттендіретін’ немесе ‘сөндіретін’ көзқарастар мен іс-әрекеттерден сақтану керек». Пятидесятник қасиеттілік шіркеуі, Рухпен шомылдырылған кезде барлық сенушілерде болатын Рухпен шомылдырудың бастапқы дәлелін, барлық Рухқа толы сенушілерге берілмейтін тілдер сыйлығынан ажыратады. Тілдерде сөйлеу – Рухпен шомылдырудың алғашқы белгісі ғана. Рухпен шомылдырудан кейін болатын басқа да дәлелдер: Рухтың жемісі, Мәсіхке куәлік ету күші және сенімнің сынақтарына, әлемнің қарсылығына төзуге берілген күш. Тілдерде сөйлеуден басқа, Киелі кітапта жазылған басқа да рухани сыйлықтар (әсіресе 1 Коринфтерге 12, 13 және 14 тарауларда) Пятидесятник қасиеттілік қауымдарында Мәсіхтің денесін нығайту үшін қолдануға шақырылады.

Құдайдың сауықтыру

ПМК "атаулы құрбан арқылы денелеріміздің жазылуы үшін қарастырылған" деп санайды. Жиналыстар ауру адамдардың жазылуы үшін дұға етеді, ал шіркеу егдеулері дұға оқылатын адамға қол қойып, май жағады. Бастапқы жылдары Пентикост қасиеттілігі медициналық көмекке қарсы болған, құдайдың жазылуына баса назар аударған, бірақ қазіргі кезде жағдай басқаша. Шіркеу христиандардың құдайдың жазылуына сенуі керек екенін үйретеді, сонымен қатар медициналық білімнің де құдайдың кеңшілігі арқылы адамзатқа келгенін үйретеді.

Екінші келу

ПХК Иса Мәсіхтің жақын арада, жеке, мыңжылдыққа дейінгі екінші келуіне сенеді. Ол екі кезеңде болады: бірінші кезеңде қасиеттілер Қыналыс алдында көтеріледі, ал екінші кезеңде Мәсіх Қыналыстың соңында Антихристті жеңіп, әлем елдерін соттайды және мың жылдық билігін бастайды.

Құрылымы

Мефодистік мұрасын көрсететін IPHC байланыстық принциптермен, епископтық және қауымдық басқарудың аралас жүйесімен басқарылады. Шіркеудегі билік жергілікті шіркеулер, төрт жыл сайынғы конференциялар және Бас конференция арасында бөліседі. Ыстық күштің қасиетті қауымдары жергілікті мәселелерде өздігінен басқарады және пасторлар басшылық етеді. Пастор уағыздайды, қасиетті рәсімдерді орындайды және қауым мүшелерінің "рухани әл-ауқатын" арттырады. Сонымен қатар, пастор шіркеу кеңесінің төрағасы болып табылады. Пастордан басқа, шіркеу кеңесіне диакондар мен шіркеу мүшелері сайлаған хатшы/қазынашы кіреді. Кеңес пастор мен шіркеу мүшелеріне есеп береді, ал пасторлар төрт жыл сайынғы конференцияларға есепті. Географиялық тұрғыдан алғанда, шіркеулер конференция жетекшілері басқаратын конференцияларға біріктірілген. Рухани қызметтерінде жетекшілер епископтар рөлін атқарады, ал әкімшілік қызметтерінде өз конференцияларының бас атқарушы директорлары болып табылады. Конференция жетекшілері жергілікті конференциялармен сайланады, бірақ Бас суперинтендантқа есепті. Бас конференция – шіркеудегі ең жоғары әкімшілік орган. Оның құрамында аймақтық, жылдық, аудандық және миссионерлік конференциялар бар. Шіркеудің басқару органы ретінде қызмет етеді. IPHC-де "епископ" және "суперинтендант" терминдері мағынасы жағынан бірдей қолданылады. Шіркеу епископтың Киелі кітаптағы лауазымын мойындайды, бірақ тарихи епископтыққа сене қоймайды және апостолдық мұрагерлік доктринасын қабылдамайды. Бас суперинтендант және Президенттік епископ, доктор А. Дуг Бичем 2012 жылы сайланды.

Білім беру мекемелері

IPHC-де төрт байланысты жоғары оқу орны бар. IPHC колледждері: Грузия штатының Франклин-Спрингс қаласындағы Эммануэль университеті; Оңтүстік Каролина штатының Гринвилл қаласындағы Холмс Библиялық колледжі; Оклахома штатының Бетани қаласындағы Оңтүстік-Батыс Христиан университеті; және Калифорния штатының Сан-Хосе қаласындағы Advantage колледжі.

Қайырымдылық мекемелері

Қайырымдылық ұйымдарына Falcon Children's Home, Абортқа баламалы министрлік, Жаңа өмірді қабылдау агенттігі және Бетани балалар денсаулық орталығы жатады.