Кіріспе

Лондонның орталық бөлігіндегі үй – Лансдаун үйі, қазіргі 9 Фицморис Плейс, Англияның орталық бөлігіндегі Беркли скверінің оңтүстігінде орналасқан аристократиялық ағылшын қалалық үйдің сақталған бөлігі. Алғашқы екі онжылдық бойына Шелберн үйі деп аталды, содан кейін 1784 жылы үй иесі болған әулетінің жоғары дәрежеге көтерілуіне байланысты атауы өзгерді. 19 ғасырдың ортасы мен соңында, бұл үй өте жоғары кірісі немесе байлығы бар отбасыларға, мысалы, 1878 жылдан 1890 жылға дейін Лорд Розбери мен Mentmore Towers-тің Ханна де Ротшильд сияқты тұлғаларға жалға берілді. Оның 18 ғасырға тән интерьерлерінің бір бөлігі, Лондонның ең жақсыларының қатарында, басқа жерге көшірілді. Әртүрлі уақытта үш британ премьер-министрі және Уильям Уолдорф Астор, 1-ші виконт Астор Кливден Хаус (өз кезінде Америкадағы ең бай адам деп есептелген, 1891–1893 жылдары жалға алған) және 1920 жылдары Гарри Гордон Селфридж бұл үйді арендаға алды. Лэндзоунның мұрагерлері 1929 жылы, үкіметтегі көрнекті мүше (кабинет министрі) болған 5-ші маркиздің қайтыс болғаннан кейін екі жыл өткен соң мүлікті сатты. 1931 жылы жергілікті билік үлкен қанатының шамамен жартысын құраған бөлмелерінен айырылған жол салды; қазір бұл ғимарат Фицморис Плейске есік ашатын екі ғимараттың бірі, бірақ ол 9 Фицморис Плейс деп танылады. 1970 жылы бұл ғимарат II* санаттағы ескерткіш ретінде тіркелді. Бұл үй Монреальдегі Бингхам үйіне де шабыт берді, оны Лорд Шелберннің жақын досы Уильям Бингхам 1821 жылы салдырды. Бингхам сол кезде Солтүстік Америкадағы ең бай адам және Александр Гамильтонның серігі болды. Бұл үйге Бенджамин Франклин, Оскар Уайльд, Генри Джеймс және граф Мирабо сияқты көрнекті тұлғалар қонақ ретінде келген.

Қазіргі қолданылуы

Ол Мейфэрдегі Лансдоун клубының орналасқан үйі. Шелберн Адамды 1771 жылға дейін, әйелі қайтыс болғанға дейін қызметте ұстады, сәндеудің бір бөлігі әлі толыққан жоқ. Джордж Дэнс кіші (Джордж III патшалығының 1790 жылдары) және Роберт Смирк (оның регенттік кезеңінің соңында) бұл үйде жұмыс істеді. Үйдің алдыңғы жеке бағы ғимараттың көлемінен асып түсті, бірақ басқаның шектеу шартына бағынды. Оның негізгі фасады одан да алға қарай орналасқан және осы жасыл кеңістіктің (Беркли алаңы мен Девоншир үйінің бақшалары арасында) бақшалық жағы болды. Бұл сақтау шарасы Пикадиллидегі Девоншир үйі үшін, Беркли алаңының барлық бөлігін қоса, ашық көріністерді (жасыл шөппен жабылған жер, тек қарапайым қоршаулармен/тосаулармен) қамтамасыз етті. Бұл себептер алаң туралы мақалада баяндалған. 2022 жылы Blackstone Лансдоун үйін өз Еуропалық кеңсесі ретінде қайта жаңарту туралы келісімге келді. Премьер-министр Лиз Трасс бұл келісімді «Еуропаның жетекші қаржы орталығы ретінде Ұлыбританияға деген зор сенімнің белгісі» деп атады.

Жарым-жартылай бұзу және атаудың таралуы

1930 жылдары Вестминстер кеңесі Беркли алаңынан Керзон көшесіне дейін жол салуды шешті, бұл Лансдаун үйінің барлық баққа қараған бөлмелерін бұзуды қажет етті. Адамның үш сурет салу бөлмесінің бірі Филадельфия өнер мұражайына, ал тамақтандыру бөлмесі Нью-Йорктегі Метрополитен өнер мұражайына жіберілді. Фасад кішірейтілген үйдің алдында өзгертілген күйде қайта салынды; солтүстік-батыс бұрышының шамамен жартысы жоғалды. 1935 жылдың 1 мамырында Лансдаун клубы «әлеуметтік тұрғысынан беделді мүшелерге арналған әлеуметтік, тұрғын және спорттық клуб» ретінде ашылды. Ол 18 ғасырдағы қалған бөлмелерді және 1930 жылдары арт-деко стилінде салынған үлкен қосымшаны қамтиды. Лансдаун Амазонкасы және Лансдаун Геркулесі сияқты көптеген өнер туындылары американдық және британдық мұражайларға сатылды. Лансдаун Гермесі Калифорниядағы Санта-Барбара өнер мұражайында сақталады. Басқа заттар Лансдаун отбасының ауылдық үйі – Бовуд Хаусқа көшірілді, онда Адам да жұмыс істеген, ол отбасының меншігінде қалды, бірақ 1956 жылы оның көп бөлігі бұзылды. Классикалық фасады бар және айналасындағы жолдармен қоршалған 57 Беркли сквері кеңсе ғимараты бұрынғы бақтың орнында орналасқан. Ол әлі де мекенжайының бір бөлігі ретінде ескі үйдің атын пайдаланады. 20 ғасырғы қосымшасы бар үйдің қалған бөлігі қазір 9 Fitzmaurice Place деп аталады. 2000 жылы кең ауқымды жөндеу жұмыстары басталды.