Кіріспе

Есімнің мағынасы

Дионисий (/daɪˈəniːʒəs/, /ˈnaɪʒ/, /ˈnaɪzɪəs/, /ˈniːzɪəs/; Διονύσιος Dionysios, "Дионисқа тиесілі"; Дионисий) есімі антика және антикадан кейінгі дәуірде кең таралған. Этимологиялық тұрғыдан алғанда, бұл грек құдайы Дионис есімінің "ios" қосымшасымен жасалған есімдік сөз, Аполлонға паралель, Дионис және Аполлонның мағыналарын білдіреді. Мұндай есімдердің бастапқы мағынасы мен тағайындалуына байланысты нақты сенімдер белгісіз. Дионис пен Аполлонның қандай тілден шыққандығына қарамастан, "ios/ius" жұрнағы грек және латын тілдерінде бірінші және екінші жіктеудің аяқталуларының толық спектрімен байланысты. Сондықтан, есімдер ежелгі жазбаларда кез келген жағдайда кездесуі мүмкін. Дионисий есімі тек еркектерге қатысты. Әйелдерге арналған нұсқасы – Дионисия, грек және латын тілдерінде де осылай аталады. Өсімдіктің және фестивальдің аты – Дионисия, бұл екі тілде де ағылшын тілінде бірдей көрінетін көпше түрдегі есім. Дионисиу – грек тіліндегі екінші жіктеудің еркек және орталық жыныстық түрі. Дионисий – бұл "ios" жұрнағы емес. Көп жағдайда өзгеріске ұшыраса да, бұл есім көптеген қазіргі тілдерде сақталған, мысалы, ағылшын тілінде Денис (Denys, Denis, Denise). Соңғы есімдер ескі француз тілінің әдістерін қолданып, әйелдікке "Denise" белгісін қою үшін жұрнақты мүлдем жоғалтқан. Қазіргі грек тілінде (түпнұсқаға ең жақын) Дионисий немесе Дионисис деп аталады. Испан тілінде – Дионисио. Италия тілінде – Диониги, тегі – Диониси. Дионисий, Царь сияқты, діни контексте де атаққа айналған; мысалы, Дионисий 1765 жылдан бастап Апостол Томас Үндістанда құрған Маланкара шіркеуінің епископтық атағы болды, 1934 жылы бұл атақ Шығыс Католикосымен біріктірілгенге дейін.

Жеңіл атлетика

Александриялық Дионисий (атлет), шамамен 129 жылы, осы замандағы Олимпиада ойындарындағы стадион жүгірісінің соңғы жеңімпазы.