Әлем елдеріндегі тегтер туралы ақпарат! Аргентинада әкесінің тегі қолданылады, бірақ анасының тегін де қосуға болады. Тегтер заңдары мен әдет-ғұрыптары.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Заңдар мен әдет-ғұрыптар
Тегі атау конвенциялары мен заңдары әлемнің әртүрлі жерлерінде әртүрлі болады. Бұл мақалада әлемдегі тегілерге шолу жасалған.
Laws and customs
Surname conventions and laws vary around the world. This article gives an overview of surnames around the world.
Аргентина
Аргентинада әдетте тек бір отбасылық аты, әкенің әкесінің тегі қолданылады және тіркеледі, бұл ағылшын тілді елдердегідей. Дегенмен, әкесі мен анасының тегін де қолдану мүмкін. Мысалы, егер Ана Лаура Мелаченко мен Эммануэль Дарио Геррероның Адабель Анахи есімді қызы болса, оның толық аты Адабель Анахи Герреро Мелаченко болуы мүмкін. Әйелдер некеге тұрғаннан кейін тегін өзгертпейді, күйеуінің тегін емес, туған тегін қолданады. Бірақ, әйелдер дәстүрлі түрде, ал кейбіреулері бүгінге дейін «de» деген сөзді және күйеуінің тегін өз атына қосып, ескі испандық әдетті сақтауды таңдайды. Мысалы, егер Паула Сеговия Фелипе Коссиаға тұрмысқа шықса, ол өзінің туған атын сақтай алады немесе Паула Сеговия де Коссиа немесе Паула Коссиа болады. Кейбір провинцияларда некедегі әйел тек туған атын ғана қолдана алады, ал басқалары заңдық мақсаттар үшін толық атын қолдануға міндетті. Аргентинаның азаматтық кодексі екі жағдайдың да дұрыс екенін көрсетеді, бірақ полиция бөлімдері мен паспорттар толық атымен беріледі. Бүгінде көптеген әйелдер туған атын сақтағанды жөн көреді, себебі «de» сөзі олардың күйеулеріне тиесілі деген түсінікті тудыруы мүмкін. Ева Дуарте Хуан Доминго Перонға тұрмысқа шыққанда, оны Ева Дуарте де Перон деп атауға болатын, бірақ көбінесе Ева Перон деп атады, немесе жақын және мейірімді «Эвита» (кішкентай Ева) деп атады. Біріктірілген есімдер көне дәстүрлі отбасылардан тараған және бір тег ретінде қарастырылады, бірақ олар сирек кездеседі. Аргентина испан тілінде сөйлейтін ел болғанымен, итальяндық, француздық, орыстік, немістік және т.б. сияқты басқа да еуропалық мәдениеттердің әсері де бар. Балалар әдетте тек әкесінің тегін қолданады. Бірақ, кейбір мемлекеттік органдар екі тегті де, дәстүрлі тәртіппен – әкесінен кейін анасының тегін көрсету арқылы, бірдей аты-жөні бар адамдарды шатастыру қаупін азайта бастады. Мысалы, егер Ева Дуарте мен Хуан Перон Хуан есімді балаға ие болса, оны Хуан Перон деп атаса, оны жаңылыстыру мүмкін, бірақ оны Хуан Перон Дуарте деп атаса, мұндай қателік болмайды. 2008 жылдың басында ананың тегін әкесінен бұрын қоятын жаңа заңнама қарастырылып жатыр, бұл португал тілінде сөйлейтін елдерде қолданылады және Испанияда тек қана мүмкіндік ретінде қарастырылады, Аргентина испан тілінде сөйлейтін ел болғанына қарамастан.
In Argentina, normally only one family name, the father's paternal family name, is used and registered, as in English speaking countries. However, it is possible to use both the paternal and maternal name. For example, if Ana Laura Melachenko and Emanuel Darío Guerrero had a daughter named Adabel Anahí, her full name could be Adabel Anahí Guerrero Melachenko. Women, however, do not change their family names upon marriage and continue to use their birth family names instead of their husband's family names. However, women have traditionally, and some still choose to use the old Spanish custom of adjoining "de" and her husband's surname to her own name. For example, if Paula Segovia marries Felipe Cossia, she might keep her birth name or become Paula Segovia de Cossia or Paula Cossia. There are some province offices where a married woman can use only her birth name, and some others where she has to use the complete name, for legal purposes. The Argentine Civilian Code states both uses are correct, but police offices and passports are issued with the complete name. Today most women prefer to maintain their birth name given that "de" can be interpreted as meaning they belong to their husbands. When Eva Duarte married Juan Domingo Perón, she could be addressed as Eva Duarte de Perón, but the preferred style was Eva Perón, or the familiar and affectionate Evita (little Eva). Combined names come from old traditional families and are considered one last name, but are rare. Although Argentina is a Spanish speaking country, it is also composed of other varied European influences, such as Italian, French, Russian, German, etc. Children typically use their fathers' last names only. Some state offices have started to use both last names, in the traditional father then mother order, to reduce the risk of a person being mistaken for others using the same name combinations, e. g. if Eva Duarte and Juan Perón had a child named Juan, he might be misidentified if he were called Juan Perón, but not if he was known as Juan Perón Duarte. In early 2008, some new legislation is under consideration that will place the mother's last name ahead the father's last name, as it is done in Portuguese speaking countries and only optionally in Spain, despite Argentina being a Spanish speaking country.
Чили
Чилиде некеге тұру жұбайлардың есімдеріне ешқандай өзгеріс енгізбейді, сондықтан адамдар өмір бойы туғандағы есімдерін сақтайды, олардың немесе олардың ата-аналарының отбасылық жағдайы қанша рет өзгерсе де. Дегенмен, кейбір жоғарғы топтағы адамдардың арасында немесе ұзақ жылдар бірге тұрған жұбайлардың ішінде, бұл көне дәстүр саналса да, әйел күйеуінің есімін сілтеме ретінде қолдануы жиі кездеседі, мысалы, "Doña María Inés de Ramírez" (әдеби аудармасы – Рамирес әйелі Мария Инес ханым). Балалар әкесінің тегін, содан кейін анасының тегін алып жүреді. Бірақ әкесі белгісіз болса және анасы жалғыз болса, бала анасының екі тегін немесе анасының бірінші тегін және анасының ата-анасының немесе әже-шешесінің кез келген тегін алып жүруі мүмкін, сондай-ақ бала анасының тегін екі рет қатарынан алып жүруі де мүмкін.
In Chile, marriage has no effect at all on either of the spouses' names, so people keep their birth names for all their life, no matter how many times marital status, theirs or that of their parents, may change. However, in some upper class circles or in older couples, even though considered to be old fashioned, it is still customary for a wife to use her husband's name as reference, as in "Doña María Inés de Ramírez" (literally Lady María Inés (wife) of Ramírez). Children will always bear the surname of the father followed by that of the mother, but if there is no known father and the mother is single, the children can bear either both of her mother's surnames or the mother's first surname followed by any of the surnames of the mother's parents or grandparents, or the child may bear the mother's first surname twice in a row.
Солтүстік елдер
Скандинавия елдерінде отбасылық есімдер жиі, бірақ әрқашан емес, әкесінің атынан туындайды. Дания мен Норвегияда осыған сәйкес келетін жұрнақ – sen, мысалы Karlsen. Доттер/даттер (қыз) аяқталуымен бітетін есімдер, мысалы Olofsdotter, сирек кездеседі, бірақ тек әйелдерге қатысты. Бүгінде әкесінің атынан жасалған есімдер басқа Батыс елдеріндегідей тегі ретінде беріледі. Адамның тегі Карлссон болса, оның әкесі міндетті түрде Карл деп аталуы керек емес. Дегенмен, 2006 жылы Дания әкесінің және анасының атын тег ретінде таңдау мүмкіндігін қайта енгізді. Осылайша, Карл Ларсен мен Анна Хансен ата-аналары ұлдарына Карлсен немесе Аннасен, ал қыздарына Карлсдоттер немесе Анасдоттер деп ат қоя алады. 19 ғасырға дейін Скандинавиядағы жүйе қазіргі Исландиядағыдай болған. Алайда, ақсүйек отбасылары, әдетте, отбасылық есімді қабылдады, ол болжамды немесе нақты ата-бабаға (мысалы, граф Биргер Магнуссон Фолкунге) немесе отбасының гербіне (мысалы, король Густав Эриксон Васа) сілтеме жасауы мүмкін. Сақталған көптеген ақсүйек отбасылық есімдерде, мысалы, Сильфверспарре ("күміс шеврон"; қазіргі жазуда Silver) немесе Стиернхиелм ("жұлдызды қалқан"; қазіргі жазуда stjärnhjälm), жазу ескірген, бірақ ол есімге қатысты болғандықтан өзгеріссіз сақталады. (Қазіргі замандағы кейбір есімдер стильдік ерекшелік ретінде архаикалық немесе өзгеше жазуды қолданады; мысалы, стандартты kvist "бұтақ" орнына quist немесе стандартты gren "тарау" орнына grén.) Кейіннен скандинавиялық орта тапқа жататын адамдар, әсіресе қолөнершілер мен қала тұрғындары, ақсүйектерге ұқсас есімдерді қабылдады. Табиғаттың екі элементін біріктіретін отбасылық есімдер, мысалы, шведтердің Бергман ("тау адамы"), Холмберг ("жағалаудағы тау"), Линдгрен ("липа бұтағы"), Сандстрём ("құм ағысы") және Акерлунд ("далалық шалғын") жиі кездеседі және бүгінгі күні де таралған. Норвегиялық және даниялық ұқсас есімдер де осыған ұқсас. Тағы бір кең таралған практика – адамның туған жерін орта немесе тегі ретінде қабылдау. Әкімшілік мақсаттар үшін әр адамның туғаннан өліміне дейін "тұрақты" аты болуын қамтамасыз ету қажеттілігі өзгерістің маңызды қозғаушы күші болды. Ескі заманда адамдар аты, әкесінің аты және тұрған шаруашылығы бойынша танылатын. Адам жаңа жұмыс тапқанда, жаңа шаруашылық сатып алғанда немесе басқа жерге көшіп келгенде бұл соңғы элемент өзгеретін. (Бұл әлемнің осы бөлігінде әйелдердің некеде атын өзгерту салтының пайда болуына себеп болды. Бастапқыда бұл, негізінен, мекенжайдың өзгеруін білдірді, ал бұрынғы уақытта ер адамдардың да осылай істеген көптеген мысалдары бар.) Көптеген әкесінің атынан жасалған есімдердің пайда болуына себеп – ауылдан қалаға көшіп келген адамдар өздерінің шыққан жерлерінің атын тастауы мүмкін. Жұмысшы ретінде сіз әкеңіздің атымен танылатынсыз, ал бұл есім келесі ұрпаққа отбасылық есім ретінде берілді. Норвегияның премьер-министрі Эйнар Герхардсен өзінің әкесі Герхард Олсен (Оланың ұлы Герхард) болғандықтан, әкесінің атын дұрыс қолданды. Герхардсен өзінің әкесінің атын балаларына отбасылық есім ретінде берді. Бұл жұмысшы отбасыларында жиі кездесетін жағдай. Норвегияда 20 ғасырдың бірінші жартысында шаруашылық атын отбасылық есім ретінде сақтау дәстүрі күшейді. Бұл есімдер көбінесе отбасының тұрған жерін көрсететін. Осы себепті Дания мен Норвегияда шаруашылық атауларынан алынған тегі бар адамдар көп, олардың көпшілігі bø, rud, heim/um, land немесе set сияқты жұрнақтармен белгіленеді (бұл Норвегиядан алынған мысалдар). Данияда ең көп таралған жұрнақ – gaard, қазіргі жазуда gård (даниялық) және норвег тілінде gård немесе gard, бірақ Швециядағыдай, архаикалық жазу тегтерде сақталады. Мұндай тегінің ең танымал мысалы – Кьеркегор ("шіркеу" (= kirke/kierke) және "шаруашылық" (= gaard) сөздерінің біріктірілуі, яғни "Шіркеудің жанындағы шаруашылық" дегенді білдіреді). Алайда, бұл есім тікелей аудармасына қатысты деген жалпы қате түсінік бар: шіркеу алаңы/кладбиш), бірақ басқа да көптеген мысалдар келтірілуі мүмкін. Сондай-ақ, аталған есімдер бастапқы иелерінің мекенжайларынан алынғандықтан, осы есімдерді иелену басқа иелерімен туыстық байланысты білдірмейді. Көп жағдайда есімдер қоршаған табиғаттан алынған. Мысалы, Норвегияда жағалау географиясына негізделген, strand, øy, holm, vik, fjord немесе nes сияқты жұрнақтары бар тегі бар. Бірақ, шаруашылықтан алынған есімдер сияқты, бұл отбасылық есімдердің көпшілігі отбасылық есім "белгіленген" кезде отбасының тұрған жерін көрсетті. Мысалы, шведтің Дальгрен есімі "даль" ("аңғар") және "грен" ("тарау") сөздерінен алынған; немесе сондай-ақ Upvall ("жоғарғы аңғар") мағынасын береді. Бұл елге, тілге және диалектіге байланысты.
In the Nordic countries, family names often, but certainly not always, originate from a patronymic. In Denmark and Norway, the corresponding ending is sen, as in Karlsen. Names ending with dotter/datter (daughter), such as Olofsdotter, are rare but occurring, and only apply to women. Today, the patronymic names are passed on similarly to family names in other Western countries, and a person's father does not have to be called Karl if he or she has the surname Karlsson. However, in 2006 Denmark reinstated patronymic and matronymic surnames as an option. Thus, parents Karl Larsen and Anna Hansen can name a son Karlsen or Annasen and a daughter Karlsdotter or Annasdotter. Before the 19th century there was the same system in Scandinavia as in Iceland today. Noble families, however, as a rule adopted a family name, which could refer to a presumed or real forefather (e. g. Earl Birger Magnusson Folkunge ) or to the family's coat of arms (e. g. King Gustav Eriksson Vasa). In many surviving family noble names, such as Silfversparre ("silver chevron"; in modern spelling, Silver ) or Stiernhielm ("star helmet"; in modernized spelling, stjärnhjälm), the spelling is obsolete, but since it applies to a name, remains unchanged. (Some names from relatively modern times also use archaic or otherwise aberrant spelling as a stylistic trait; e. g. quist instead of standard kvist "twig" or grén instead of standard gren, "branch".) Later on, people from the Scandinavian middle classes, particularly artisans and town dwellers, adopted names in a similar fashion to that of the nobility. Family names joining two elements from nature such as the Swedish Bergman ("mountain man"), Holmberg ("island mountain"), Lindgren ("linden branch"), Sandström ("sand stream") and Åkerlund ("field meadow") were quite frequent and remain common today. The same is true for similar Norwegian and Danish names. Another common practice was to adopt one's place of origin as a middle or surname. Even more important a driver of change was the need, for administrative purposes, to develop a system under which each individual had a "stable" name from birth to death. In the old days, people would be known by their name, patronymic and the farm they lived at. This last element would change if a person got a new job, bought a new farm, or otherwise came to live somewhere else. (This is part of the origin, in this part of the world, of the custom of women changing their names upon marriage. Originally it indicated, basically, a change of address, and from older times, there are numerous examples of men doing the same thing). The many patronymic names may derive from the fact that people who moved from the country to the cities, also gave up the name of the farm they came from. As a worker, you passed by your father's name, and this name passed on to the next generation as a family name. Einar Gerhardsen, the Norwegian prime minister, used a true patronym, as his father was named Gerhard Olsen (Gerhard, the son of Ola). Gerhardsen passed his own patronym on to his children as a family name. This has been common in many working class families. The tradition of keeping the farm name as a family name got stronger during the first half of the 20th century in Norway. These names often indicated the place of residence of the family. For this reason, Denmark and Norway have a very high incidence of last names derived from those of farms, many signified by the suffixes like bø, rud, heim/ um, land or set (these being examples from Norway). In Denmark, the most common suffix is gaard — the modern spelling is gård in Danish and can be either gård or gard in Norwegian, but as in Sweden, archaic spelling persists in surnames. The most well known example of this kind of surname is probably Kierkegaard (combined by the words "kirke/kierke" (= church) and "gaard" (= farm) meaning "the farm located by the Church". It is, however, a common misunderstanding that the name relates to its direct translation: churchyard/cemetery), but many others could be cited. It should also be noted that, since the names in question are derived from the original owners' domiciles, the possession of this kind of name is no longer an indicator of affinity with others who bear it. In many cases, names were taken from the nature around them. In Norway, for instance, there is an abundance of surnames based on coastal geography, with suffixes like strand, øy, holm, vik, fjord or nes. Like the names derived from farms, most of these family names reflected the family's place of residence at the time the family name was "fixed", however. A family name such as Swedish Dahlgren is derived from "dahl" meaning valley and "gren" meaning branch; or similarly Upvall meaning "upper valley"; It depends on the country, language, and dialect.
Швеция
Скандинавияда отбасылық есімдер көбінесе, бірақ міндетті түрде емес, әкесінің атынан туындайды. Кейіннен Скандинавияның орта таптары, әсіресе шеберлер мен қала тұрғындары, ақсүйектер сияқты сондай-ақ әкесінің атынан есімдер қабылдады. Табиғаттан екі элементті біріктіретін отбасылық есімдер, мысалы шведтердегі Бергман ("тау адамы"), Хольмберг ("арал тауы"), Линдгрен ("ыстықай бұтағы"), Сандстрём ("құм ағыны") және Акерлунд ("далалық тоғай") жиі кездесетін және бүгінге дейін таралған.
In Scandinavia family names often, but certainly not always, originate from a patronymic. Later on, people from the Scandinavian middle classes, particularly artisans and town dwellers, adopted surnames in a similar fashion to that of the gentry. Family names joining two elements from nature such as the Swedish Bergman ("mountain man"), Holmberg ("island mountain"), Lindgren ("linden branch"), Sandström ("sand stream") and Åkerlund ("field grove") were quite frequent and remain common today.
Финляндия
Финляндия, оның ішінде Карелия мен Эстония, Швеция Корольдігінің шығыс бөлігі болды. Ол шамамен 1100–1200 жылдары біріккеннен бастап 1809 жылға дейін, Ресейдің Финляндияны жаулап алуына дейін созылды. 1917 жылғы Ресей революциясы кезінде Финляндия тәуелсіз республика болып жарияланды, ал Швеция және көптеген Еуропа елдері жаңа мемлекетті тез мойындады. Финляндияда негізінен фин (көбейіп келе жатқан) және швед (азайып келе жатқан) тегі мен есімдері кездеседі. Финляндияда екі басты тегін атау дәстүрі бар: Батыс фин және Шығыс фин. Швед тілінде сөйлейтін шаруалар, балықшылар мен шеберлердің тегі Батыс Финляндия дәстүріне ұқсас, ал саами және рома халқының кіші топтарының өздеріне тән дәстүрлері бар. Финляндияға Ресейден аз ғана көші-қон болғандықтан, орыс тегтері сирек кездеседі. 20 ғасырдың ортасына дейін Финляндия көбінесе аграрлық қоғам болды, ал Батыс финдердің тегі белгілі бір аймаққа, шаруашылыққа немесе үйге байланысты болды, мысалы, Яакко Юссила ("Юссинің шаруашылығынан Яакко"). Шығыс Финляндиядағы тегін атау дәстүрі кем дегенде 13 ғасырға дейін жетеді. Сол жердегі савондықтар жартаралау шаруашылығымен айналысты, олар адамның өмірінде бірнеше рет көшіп-қонуға мәжбүр болды. Бұл отбасылардың тегі болуын қажет етті, ол 13 ғасырдың басында қарапайым халық арасында кеңінен таралған еді. 16 ғасырдың ортасына қарай Шығыс финдердің тегі мұрагерлікке айналды. Әдетте, ең көне Шығыс фин тегі отбасының аталарының есімдерінен құралды, мысалы, Икевалько, Термонен, Пентикайнен. 16, 17 және 18 ғасырларда жаңа тегтер көбінесе бұрынғы немесе қазіргі тұратын жерінің атын қосу арқылы жасалды (мысалы, Пуумалайнен < Пуумала). Шығыс Финляндияда әйелдер әкесінің тегін әйелдік формада алып жүрді (мысалы, Puumalatar < Puumalainen). 19 ғасырда бұл әдет Батыс Еуропалық тегін атау дәстүрінің ықпалымен тоқтатылды. Батыс Финляндияда ауылдық тегтер басым болды, ал адамның тегі, әдетте, олар тұрған шаруашылыққа немесе жерге қарай берілді. 1921 жылы барлық финдерге тегін алу міндетті болды. Осы кезде ауылдық тегтер көбінесе тегі ретінде қабылданды. Мұндай тегтердің ерекшелігі – су жолының бойындағы шаруашылықтың орналасқан жерін көрсететін "Ала" (төмен) немесе "Йlä" (жоғары) префикстерінің қосылуы (мысалы, Yli Ojanperä, Ala Verronen). Österbotten жағалауында швед тілінде сөйлейтін шаруалар көбінесе екі тег қолданды – біреуі әкесінің атын көрсетті (мысалы, Эриксон, Андерссон, Йоханссон), екіншісі олардың отбасы немесе үлкен отбасы иелік еткен немесе байланысы бар шаруашылыққа немесе жерге қатысты (мысалы, Холм, Фант, Вестергард, Клу). Сондықтан толық аты Йохан Карлссон Квист болуы мүмкін, оның қызы Эльвира Йохансдоттер Квист үшін, ал ол Ахлског шаруашылығына үйленгенде Эльвира бірінші тегін Йохансдоттер деп сақтап, екінші тегін күйеуінің тегіне ауыстырды (мысалы, Эльвира Йохансдоттер Ахлског). 20 ғасырда олар ұлдарының тегін тастай бастады, ал екінші тегін сақтады. Сонымен, Батыс Финляндияда швед тілінде сөйлейтіндердің тегтері Йохан Варг, Карл Вискас, Себастьян Биската және Элин Лоу сияқты болды, ал Балтық теңізінің арғы жағындағы Швеция тұрғындары ұлдарымен аяқталатын тегтерді сақтады (мысалы, Йохан Эриксон, Тор Андерссон, Анна Карин Йоханссон). Оңтүстік Финляндияда швед тілінде сөйлейтін жоғарғы және орта таптар үшін үшінші тегін атау дәстүрі енгізілді, олар әдеттегі неміс және швед тегтерін қолданды. Әдеттегідей, қалалық немесе білімді қоғамда белгілі бір мәртебеге ие бола алған фин тілінде сөйлейтін адамдар фин тегін тастап, швед, неміс немесе (пастор болған жағдайда) латын тегін қабылдады. Әскерге шақырылған жауынгерлерге жаңа тег берілді, тілектеріне қарамастан. 19 ғасырдың соңы мен 20 ғасырдың басында жалпы жаңғыру процесі, әсіресе феницизация саяси қозғалысы фин тегтерін қабылдауға итермеледі. Сол кезде швед немесе басқа шетелдік тегі бар көптеген адамдар өздерінің тегін фин тегіне ауыстырды. Табиғаттың белгілері "о/ө", "нен" (Meriö < Meri "теңіз", Nieminen < Niemi "мүйіс") аяқталулары осы дәуірдің тегтеріне тән, сондай-ақ швед тегтерінің (Paasivirta < Hällström) тікелей немесе жақын аудармалары. 21 ғасырдағы Финляндияда тегтерді атау неміс үлгісіне сәйкес келеді. Әр адам заңды түрде аты-жөнін және тегін беруге міндетті. Ең көп дегенде үш есімге рұқсат етіледі. Финляндияда некеде тұрған жұбайлар бірінің тегін, немесе екеуінің тегін (немесе екеуінің тегін) қабылдай алады. Ата-аналар балалары үшін бір тегті немесе екі тегті таңдай алады, бірақ барлық балалар бірдей тегті бөлісуі керек. Барлық адамдар ешқандай себепсіз тегін бір рет өзгертуге құқылы. Фин немесе швед тілінің қолданылу ережелеріне қайшы келетін немесе Финляндияда тұратын кез келген адам қолданып жүрген тег жаңа тег ретінде қабылданбайды, егер осы талаптан бас тартуға заңды отбасылық себептер немесе діни немесе ұлттық әдет-ғұрыптар себеп болмаса. Алайда, егер олар мұндай талапты дәлелдей алса, адамдар өздерінің тегін ата-бабалары қолданған кез келген тегке өзгерте алады. Кейбір иммигранттар балаларына ат қоюда қиындықтарға тап болды, өйткені олар отбасының тұрғын тіліне негіделген мақұлданған тізімнен таңдауы керек болды. Фин тілінде тегінің түбірі де, есімі де жағдайға қарай өзгеріп отырады.
Finland including Karelia and Estonia was the eastern part of The Kingdom of Sweden from its unification around 1100–1200 AD until the year 1809 when Finland was conquered by Russia. During the Russian revolution 1917, Finland proclaimed the republic Finland and Sweden and many European countries rapidly acknowledged the new nation Finland. Finland has mainly Finnish (increasing) and Swedish (decreasing) surnames and first names. There are two predominant surname traditions among the Finnish in Finland: the West Finnish and the East Finnish. The surname traditions of Swedish speaking farmers, fishermen and craftsmen resembles the West Finnish tradition, while smaller populations of Sami and Romani people have traditions of their own. Finland was exposed to a very small immigration from Russia, so Russian names barely exists. Until the mid 20th century, Finland was a predominantly agrarian society, and the names of West Finns were based on their association with a particular area, farm, or homestead, e. g. Jaakko Jussila ("Jaakko from the farm of Jussi"). On the other hand, the East Finnish surname tradition dates back to at least the 13th century. There, the Savonians pursued slash and burn agriculture which necessitated moving several times during a person's lifetime. This in turn required the families to have surnames, which were in wide use among the common folk as early as the 13th century. By the mid 16th century, the East Finnish surnames had become hereditary. Typically, the oldest East Finnish surnames were formed from the first names of the patriarchs of the families, e. g. Ikävalko, Termonen, Pentikäinen. In the 16th, 17th, and 18th centuries, new names were most often formed by adding the name of the former or current place of living (e. g. Puumalainen < Puumala). In the East Finnish tradition, the women carried the family name of their fathers in female form (e. g. Puumalatar < Puumalainen). By the 19th century, this practice fell into disuse due to the influence of the West European surname tradition. In Western Finland, agrarian names dominated, and the last name of the person was usually given according to the farm or holding they lived on. In 1921, surnames became compulsory for all Finns. At this point, the agrarian names were usually adopted as surnames. A typical feature of such names is the addition of prefixes Ala (Sub ) or Ylä (Up ), giving the location of the holding along a waterway in relation of the main holding. (e. g. Yli Ojanperä, Ala Verronen). The Swedish speaking farmers along the coast of Österbotten usually used two surnames – one which pointed out the father's name (e. g. Eriksson, Andersson, Johansson) and one which related to the farm or the land their family or bigger family owned or had some connection to (e. g. Holm, Fant, Westergård, Kloo). So a full name could be Johan Karlsson Kvist, for his daughter Elvira Johansdotter Kvist, and when she married a man with the Ahlskog farm, Elvira kept the first surname Johansdotter but changed the second surname to her husbands (e. g. Elvira Johansdotter Ahlskog). During the 20th century they started to drop the son surname while they kept the second. So in Western Finland the Swedish speaking had names like Johan Varg, Karl Viskas, Sebastian Byskata and Elin Loo, while the Swedes in Sweden at the other side of the Baltic Sea kept surnames ending with son (e. g. Johan Eriksson, Thor Andersson, Anna Karin Johansson). A third tradition of surnames was introduced in south Finland by the Swedish speaking upper and middle classes, which used typical German and Swedish surnames. By custom, all Finnish speaking persons who were able to get a position of some status in urban or learned society, discarded their Finnish name, adopting a Swedish, German or (in the case of clergy) Latin surname. In the case of enlisted soldiers, the new name was given regardless of the wishes of the individual. In the late 19th and early 20th century, the overall modernization process, and especially the political movement of fennicization, caused a movement for adoption of Finnish surnames. At that time, many persons with a Swedish or otherwise foreign surname changed their family name to a Finnish one. The features of nature with endings o/ö, nen (Meriö < Meri "sea", Nieminen < Niemi "point") are typical of the names of this era, as well as more or less direct translations of Swedish names (Paasivirta < Hällström). In 21st century Finland, the use of surnames follows the German model. Every person is legally obligated to have a first and last name. At most, three first names are allowed. The Finnish married couple may adopt the name of either spouse, or either spouse (or both spouses) may decide to use a double name. The parents may choose either surname or the double surname for their children, but all siblings must share the same surname. All persons have the right to change their surname once without any specific reason. A surname that is un Finnish, contrary to the usages of the Swedish or Finnish languages, or is in use by any person residing in Finland cannot be accepted as the new name, unless valid family reasons or religious or national customs give a reason for waiving this requirement. However, persons may change their surname to any surname that has ever been used by their ancestors if they can prove such claim. Some immigrants have had difficulty naming their children, as they must choose from an approved list based on the family's household language. In the Finnish language, both the root of the surname and the first name can be modified by consonant gradation regularly when inflected to a case.
Исландия
Исландияда көптеген адамдардың тегі болмайды; адамның фамилиясы көбінесе әкесінің есімінен туындайтын атаушы болып табылады, яғни әкесінің атынан жасалады. Мысалы, Карл есімді адамның Анна есімді қызы мен Магнус есімді ұлы болса, олардың толық аты әдетте Анна Карлсдоттир ("Карлдың қызы") және Магнус Карлссон ("Карлдың ұлы") болады. Аты некеге тұрған кезде өзгертілмейді.
In Iceland, most people have no family name; a person's last name is most commonly a patronymic, i. e. derived from the father's first name. For example, when a man called Karl has a daughter called Anna and a son called Magnús, their full names will typically be Anna Karlsdóttir ("Karl's daughter") and Magnús Karlsson ("Karl's son"). The name is not changed upon marriage.
Славян әлемі
Славян елдері көптеген (бірақ барлығы емес) есімдердің еркек және әйел түрлерінің болуымен ерекшеленеді. Көптеген елдерде әйел түрін қолдану ресми құжаттарда да, басқа да қарым-қатынастарда да міндетті, бірақ шетел азаматтары үшін бұл талап қолданылмайды. Кейбір елдерде (Босния және Герцеговина, Хорватия, Черногория, Сербия, Словения) ресми түрде тек еркек түрі қолданылады, алайда күнделікті қарым-қатынаста (сөйлеу, баспа) әйел түрі жиі пайдаланылады. Словенияда әйелдердің тегі ресми құжаттарда (жеке куәліктер, хаттар) еркектермен бірдей болады. Бірақ сөйлеуде және сипаттамалық мәтіндерде (әдебиет, газеттер) әйелдер тегінің әйел түрі тұрақты қолданылады. Есімде жұрнақ болмаса, оның әйел түрі болуы да, болмауы да мүмкін. Кейде есімнің соңғы әрпі өзгереді (мысалы, «а» жалғастырылады). Чехия мен Словакияда неміс тілінен келген есімдер сияқты жұрнақсыз есімдер «ová» жұрнағы арқылы әйелденеді (мысалы, Schusterová).
Slavic countries are noted for having masculine and feminine versions for many (but not all) of their names. In most countries the use of a feminine form is obligatory in official documents as well as in other communication, except for foreigners. In some countries only the male form figures in official use (Bosnia and Herzegovina, Croatia, Montenegro, Serbia, Slovenia), but in communication (speech, print) a feminine form is often used. In Slovenia the last name of a female is the same as the male form in official use (identification documents, letters). In speech and descriptive writing (literature, newspapers) a female form of the last name is regularly used. If the name has no suffix, it may or may not have a feminine version. Sometimes it has the ending changed (such as the addition of a). In the Czech Republic and Slovakia, suffixless names, such as those of German origin, are feminized by adding ová (for example, Schusterová).
Болгария
Болгар есімдері әдетте үш бөліктен тұрады: жеке есім, әкесінің аты бойынша құрастырылған есім, және тегі. Жеке есімдердің көптеген нұсқалары бар, бірақ ең көп таралғандары христиандық/грек (мысалы, Мария, Иван, Христо, Петр, Павел), славяндық (Огнян, Мирослав, Тихомир) немесе протоболгарлық (Крум, Аспарух) (христиандыққа дейінгі) текті болып келеді. Әкесінің аты әдетте әкесінің жеке есімінен және «ов» (еркек), «ова» (әйел) немесе «ови» (көпше) жұрнақтарынан тұрады. Тегі де көбінесе «ов», «ев» (еркек) немесе «ова», «ева» (әйел) немесе «ови», «еви» (көпше) жұрнақтарымен аяқталады. Көп жағдайда (есім түбіріне байланысты) жұрнақтар «ски» (еркек және көпше) немесе «ска» (әйел); «овски», «евски» (еркек және көпше) немесе «овска», «евска» (әйел); «ин» (еркек) немесе «ина» (әйел) немесе «ини» (көпше) сияқты да болуы мүмкін. Бұл жұрнақтардың мағынасы ағылшын тіліндегі «of» сөзіне ұқсас, отбасымен байланысты екенін көрсетеді. Мысалы, Иванова тегі – Иван отбасының мүшесі екенін білдіреді. Петров әкесінің аты – Петірдің ұлы дегенді білдіреді. Жұрнақтардың мағынасы бойынша, «ов», «ев» / «ова», «ева» әкемен туыстықты білдірсе, «ин» / «ина» анамен туыстықты білдіреді (әсіресе әкесі қайтыс болған жетім балалар үшін).
Bulgarian names usually consist of three components – given name, patronymic (based on father's name), family name. Given names have many variations, but the most common names have Christian/Greek (e. g. Maria, Ivan, Christo, Peter, Pavel), Slavic (Ognyan, Miroslav, Tihomir) or Protobulgarian (Krum, Asparukh) (pre Christian) origin. Father's names normally consist of the father's first name and the " ov" (male) or " ova" (female) or " ovi" (plural) suffix. Family names usually also end with the " ov", " ev" (male) or " ova", " eva" (female) or " ovi", " evi" (plural) suffix. In many cases (depending on the name root) the suffixes can be also " ski" (male and plural) or " ska" (female); " ovski", " evski" (male and plural) or " ovska", " evska" (female); " in" (male) or " ina" (female) or " ini" (plural); etc. The meaning of the suffixes is similar to the English word "of", expressing membership in/belonging to a family. For example, the family name Ivanova means a person belonging to the Ivanovi family. A father's name Petrov means son of Peter. Regarding the different meaning of the suffixes, " ov", " ev"/" ova", " eva" are used for expressing relationship to the father and " in"/" ina" for relationship to the mother (often for orphans whose father is dead).
Чехия және Словакия
Чехтердің есімдері есім (křestní jméno) және тегінен (příjmení) тұрады. Екінші немесе орта есімді қолдану кең таралған емес. Әйелдер есімдері көбінесе ерлер есімдерінен -ová жұрнағымен (Nováková) немесе бастапқыда сын есім болған есімдер үшін -á жұрнағымен (Veselá) алынады, кейде бастапқы есімнің соңғы әрпі сәл өзгереді (Sedláčková – Sedláček немесе Svobodová – Svoboda). Әйелдер үйленген кезде әдетте тегін өзгертеді. Тегтер көбінесе зат есімдер (Svoboda, Král, Růžička, Dvořák, Beneš), сын есімдер (Novotný, Černý, Veselý) немесе етістіктің өткен шақ шақырғышы (Pospíšil) болып келеді. Сонымен қатар, өте күрделі шығу тегі бар, тіпті толық сөйлемдер болып табылатын есімдер де бар (Skočdopole, Hrejsemnou немесе Vítámvás). Чехтерде ең көп таралған тег – Новак / Новакова. Сонымен қатар, көптеген чехтер мен кейбір словактардың тегі неміс тегінен шыққан, себебі өткен мың жыл ішінде этникалық топтар арасында араласу болған. Неміс және басқа шетелдік есімдерден әйелдер есімдерін шығару көбінесе қиын, өйткені шетелдік есімдер чех тілінің ережелеріне сай келмейді, бірақ көбінесе -ová жұрнағы қосылады (Schmidtová; діңгектер жиі, бірақ әрқашан емес, түсіріледі, мысалы, Müllerová), немесе неміс есімі чех орфографиясына сәйкес жазылады (Šmitová). Словактардың арасында жиі кездесетін венгр есімдері өзгеріссіз қалдырылуы мүмкін (венгр Nagy, әйел. Nagyová) немесе чех/словак орфографиясына сәйкес жазылуы мүмкін (ер. Naď, әйел. Naďová).
Names of Czech people consist of given name (křestní jméno) and surname (příjmení). Usage of the second or middle name is not common. Feminine names are usually derived from masculine ones by a suffix ová (Nováková) or á for names being originally adjectives (Veselá), sometimes with a little change of original name's ending (Sedláčková from Sedláček or Svobodová from Svoboda). Women usually change their family names when they get married. The family names are usually nouns (Svoboda, Král, Růžička, Dvořák, Beneš), adjectives (Novotný, Černý, Veselý) or past participles of verbs (Pospíšil). There are also a couple of names with more complicated origin which are actually complete sentences (Skočdopole, Hrejsemnou or Vítámvás). The most common Czech family name is Novák / Nováková. In addition, many Czechs and some Slovaks have German surnames due to mixing between the ethnic groups over the past thousand years. Deriving women's names from German and other foreign names is often problematic since foreign names do not suit Czech language rules, although most commonly ová is simply added (Schmidtová; umlauts are often, but not always, dropped, e. g. Müllerová), or the German name is respelled with Czech spelling (Šmitová). Hungarian names, which can be found fairly commonly among Slovaks, can also be either left unchanged (Hungarian Nagy, fem. Nagyová) or respelled according to Czech/Slovak orthography (masc. Naď, fem. Naďová).
Польша
Польшада және бұрынғы Польша-Литва одақтастығының көп бөлігінде тегілер орта ғасырдың соңында пайда болды. Бастапқыда олар бір қала немесе ауылда тұратын және бірдей есімді әртүрлі адамдарды ажыратуға арналған. Бұл принциптер ағылшын тегіндегідей, кәсіп, әкеден тарау, географиялық шығу тегі немесе жеке ерекшеліктер негізінде құрылды. Мысалы, ерте тегілердің арасында Карчмарз ("мейманхана иесі"), Коваль ("төңіректің шебері"), "Злотник" ("алтын шебері") және Беднарчик ("жас шелек жасаушы") сияқты кәсіптерді білдіретіндері болса, ал Шчепаняк ("Шчепанның ұлы"), Йозефович ("Йозефтің ұлы") және Казьмиркевич ("Казимирдің ұлы") әкеден тарауды көрсетеді. Сонымен қатар, Мазур ("Мазуриден") сияқты ерте тегілер географиялық шығу тегін, ал Новак ("жаңа"), Бялы ("ақ") және Вильгус ("ірі") сияқтылары жеке ерекшеліктерді білдірді. 16 ғасырдың басында (Польша Ренессансы) дворяндар арасында топонимикалық тегілер кең таралды. Алғашқыда тегілер "[есім] з ("de", "of") [жер-атау]" түрінде болды. Кейін көптеген тегілер сөйлемдегі сипаттаушы сөздерге айналды, мысалы, Якуб Вислицкий ("Вислицадан Якуб") және Збигнев Олесницкий ("Олесницадан Збигнев"), шығыс Польша-Литва одақтастығында еркектерге тән ski, cki, dzki және icz жұрнақтарымен, ал әйелдерге тән ska, cka, dzka және icz жұрнақтарымен. Осылайша қалыптасқан есімдер грамматикалық жағынан сипаттаушы сөздер болып табылады және сондықтан жынысқа қарай өзгеріп отырады; мысалы, Ян Ковальский және Мария Ковальская бірнешелікте Kowalscy деп аталады. ski, cki және dzki жұрнақтары бар еркектер тегі және сәйкес ska, cka және dzka әйелдер тегі дворяндық тегімен байланысты болды. Көптеген қарапайым халықтар осы үлгіге сәйкес тегілерін өзгертіп, көптеген Ковальски, Беднарски, Качмарски және т.б. пайда болды. Жеке тегілердің бір тобы дворяндық рулардың аттарынан шыққан. Олар жеке есімдер ретінде немесе қос тегтің бірінші бөлігі ретінде қолданылады. Осылайша, Ян Нечуя мен Кшиштоф Нечуя Мачоцкий туыс болуы мүмкін. Сол сияқты, Бірінші және Екінші дүниежүзілік соғыстардан кейін Польшаның астыртын ұйымдарының көптеген мүшелері соғыс кезіндегі псевдонимдерін тегілерінің бірінші бөлігі ретінде қабылдады. Эдвард Рыдз Польша маршалы Эдвард Смиглы Рыдз болды, ал Здзислав Езуранский Ян Новак Езуранский болды.
In Poland and most of the former Polish–Lithuanian Commonwealth, surnames first appeared during the late Middle Ages. They initially denoted the differences between various people living in the same town or village and bearing the same name. The conventions were similar to those of English surnames, using occupations, patronymic descent, geographic origins, or personal characteristics. Thus, early surnames indicating occupation include Karczmarz ("innkeeper"), Kowal ("blacksmith"), "Złotnik" ("gold smith") and Bednarczyk ("young cooper"), while those indicating patronymic descent include Szczepaniak ("Son of Szczepan), Józefowicz ("Son of Józef), and Kaźmirkiewicz ("Son of Kazimierz"). Similarly, early surnames like Mazur ("the one from Mazury") indicated geographic origin, while ones like Nowak ("the new one"), Biały ("the pale one"), and Wielgus ("the big one") indicated personal characteristics. In the early 16th century, (the Polish Renaissance), toponymic names became common, especially among the nobility. Initially, the surnames were in a form of "[first name] z ("de", "of") [location]". Later, most surnames were changed to adjective forms, e. g. Jakub Wiślicki ("James of Wiślica") and Zbigniew Oleśnicki ("Zbigniew of Oleśnica"), with masculine suffixes ski, cki, dzki and icz or respective feminine suffixes ska, cka, dzka and icz on the east of Polish–Lithuanian Commonwealth. Names formed this way are adjectives grammatically, and therefore change their form depending on sex; for example, Jan Kowalski and Maria Kowalska collectively use the plural Kowalscy. Names with masculine suffixes ski, cki, and dzki, and corresponding feminine suffixes ska, cka, and dzka became associated with noble origin. Many people from lower classes successively changed their surnames to fit this pattern. This produced many Kowalskis, Bednarskis, Kaczmarskis and so on. A separate class of surnames derive from the names of noble clans. These are used either as separate names or the first part of a double barrelled name. Thus, persons named Jan Nieczuja and Krzysztof Nieczuja Machocki might be related. Similarly, after World War I and World War II, many members of Polish underground organizations adopted their war time pseudonyms as the first part of their surnames. Edward Rydz thus became Marshal of Poland Edward Śmigły Rydz and Zdzisław Jeziorański became Jan Nowak Jeziorański.
Украина мен Беларусь
Украин және белорусь есімдері ежелгі шығыс славян және русь тілдерінен (батыс Русь) пайда болған. Украин және белорусь есімдері басқа славян мәдениеттеріндегі тегістермен көптеген ортақтықтарға ие. Ең маңыздысы – ортақ түбір сөздер мен жұрнақтар. Мысалы, "коваль" (ұста) түбірі поляк тіліндегі "kowal" сөзімен салыстырылады, ал "баб" (әйел) түбірі поляк, словак және чех тілдерімен ортақ. "Vych" жұрнағы ("ұлы") оңтүстік славян тіліндегі "vic", орыс тіліндегі "вич", поляк тіліндегі "wicz" сөздерімен сәйкес келеді, ал "sky", "ski" және "ska" поляк және орыс тілдерінде, "ak" поляк тілінде қолданылады. Дегенмен, кейбір жұрнақтар украин және белорусь есімдеріне ерекше тән, атап айтқанда: "чук" (Батыс Украина), "енко" (Украинаның басқа аймақтары) (екеуі де "ұлы" мағынасын береді), "ко" (кішкентай [еркек]), "ка" (кішкентай [әйел]), "шын" және "ук". Мысалы, Михалко, Украина президенттері Леонид Кравчук және Виктор Ющенко, Беларусь президенті Александр Лукашенко немесе бұрынғы кеңестік дипломат Андрей Громыко. Мұндай украин және белорусь есімдері Ресейде, Польшада және тіпті басқа славян елдерінде (мысалы, хорват генералы Звонимир Червенко) кездесе алады, бірақ бұл украин, белорусь немесе русин шыққандардың салдарынан пайда болған.
Ukrainian and Belarusian names evolved from the same Old East Slavic and Ruthenian language (western Rus') origins. Ukrainian and Belarusian names share many characteristics with family names from other Slavic cultures. Most prominent are the shared root words and suffixes. For example, the root koval (blacksmith) compares to the Polish kowal, and the root bab (woman) is shared with Polish, Slovakian, and Czech. The suffix vych (son of) corresponds to the South Slavic vic, the Russian vich, and the Polish wicz, while sky, ski, and ska are shared with both Polish and Russian, and ak with Polish. However some suffixes are more uniquely characteristic to Ukrainian and Belarusian names, especially: chuk (Western Ukraine), enko (all other Ukraine) (both son of), ko (little [masculine]), ka (little [feminine]), shyn, and uk. See, for example, Mihalko, Ukrainian Presidents Leonid Kravchuk, and Viktor Yushchenko, Belarusian President Alexander Lukashenko, or former Soviet diplomat Andrei Gromyko. Such Ukrainian and Belarusian names can also be found in Russia, Poland, or even other Slavic countries (e. g. Croatian general Zvonimir Červenko), but are due to importation by Ukrainian, Belarusian, or Rusyn ancestors.
-ić және -ič әріптермен аяқталатын сөздер
Сербтер, хорваттар, қара таулықтар және босниялықтар сияқты кейбір оңтүстік славян топтарының тегі дәстүрлі түрде "ić" және "vić" жұрнақтарымен аяқталады (көбінесе ағылшын және басқа батыс тілдеріне "ic", "ich", "vic" немесе "vich" деп аударылады). "ić" жұрнағы қосылған есімдерде, "i" дауыстысының қатарынан қос дауысты пайда болмауы үшін, есім "i" дауыстысына аяқталмайтын жағдайда, "v" қосылады. Бұл – ұрпақты білдіретін кішіртеулі жұрнақ, яғни "ұлы". Кейбір жағдайларда тегі кәсіптен туындаған (мысалы, темірші – "Kovač" → "Kovačević"). Словенияда да осыған ұқсас жұрнақтар жиі кездеседі. Словения тілінде "ć" жұмсақ дауыссыз дауысы болмайтындықтан, словен сөздерінде және есімдерінде тек "č" қолданылады. Бұрынғы Югославиядан келген адамдар өз есімдерін өзгертуге қажеттілік сезінбеуі үшін, ресми құжаттарда "ć" та рұқсат етіледі (сондай-ақ "Đ / đ"). Осылайша, адамда екі түрлі тегі болуы мүмкін, мысалы: Božič, Tomšič (словениялық тегі немесе ассимиляцияланған) және Božić, Tomšić (серб-хорват тілдік аймағынан шыққан). "ič" жұрнағымен аяқталатын словен есімдерінің міндетті түрде мұралық шығу тегі болуы керек емес. Жалпы, осы елдердегі тегтердің көпшілігі осы үлгіге сәйкес келеді, кейбіреулері серб, кейбіреулері хорват, ал қалғандары бүкіл тілдік аймақта кең таралған. Әдетте, бала әкесінің тегін мұраға алады. Сербияда XIX ғасырдың ортасына дейін кең таралған есім беру дәстүрінде адамның аты үш бөліктен тұратын: жеке есім, әкесінің жеке есімінен туындаған аталық есім және тегі, мысалы, тіл реформаторы Вук Стефанович Караджичтің атында көрсетілгендей. Ресми тегтердің еркек немесе әйел түрі жоқ, Солтүстік Македониядан басқа, бірақ тегтерге жұрнақтар қосып әйел түрін жасаудың біршама архаикалық, ресми емес тәсілі сақталады, "eva" ("қыз" немесе "ұрпақ") немесе "ka" ("әйел" немесе "үйленген") сияқты. Словенияда тегтің әйелдік түрі ("eva" немесе "ova") ресми емес қарым-қатынаста (сөз, баспа) жиі қолданылады, бірақ ресми жеке куәліктерде немесе басқа да заңды құжаттарда қолданылмайды. Босниялық мұсылман есімдері осы қалыптасу үлгісін ұстанады, бірақ көбінесе исламдық шығу тегі бар жеке есімдерден алынады, көбінесе исламдық немесе феодалдық түрік атауларын біріктіреді, мысалы, Mulaomerović, Šabanović, Hadžihafizbegović және т.б. Сондай-ақ, кейбір тегтерде кездесетін "Hadži" префиксі исламдық ықпалға байланысты. Дінге қарамастан, бұл префикс атақты атасының христиандық немесе исламдық қасиетті орындарға қажылық жасауы арқасында алған құрметті атағынан туындаған. Мысалы, Hadžibegić – босниялық мұсылман, ал Hadžiantić – православиелік христиан. Хорватияда рулық байланыстар ұзақ сақталғандықтан, Лика, Герцеговина сияқты аймақтардың атаулары бастапқыда тег болған, бірақ кейіннен бір аймақта тұратын барлық адамдарды, рулық жерді немесе дворяндардың иелігін білдіретін атауға айналды. Шубичтер отбасы Бановинаның Орталық Хорватия аймағындағы Зрин өзенінің маңындағы жерлерге ие болды. Тегі Šubić Zrinski деп өзгерді, ең танымал өкілі Никола Šubić Zrinski болды. Черногория мен Герцеговинада тегтер бір ру немесе брастствода тұратын барлық адамдарды білдіретін атауға айналды. Жеке есімдерді әже-шешеден немере-шөбереге мұра ету дәстүрі болғандықтан, бір аймақта тұратын, бір жеке есім мен тегі бар екі адамды ажырату үшін, әдетте "ov" жұрнағын қосатын қосымша атау енгізілді. Мысалы, Marko Miljanov Popović, яғни Popović отбасынан шыққан Miljanның ұлы Marko. Австро-Венгрия империясындағы дискриминациялық заңдарға байланысты Воеводинаның кейбір серб отбасылары өздерінің этникалық тегін жасыру және ауыр салықтан құтылу үшін "ić" жұрнағын тастады. Серб есімдеріндегі "Pop" префиксі діни қызметкерден шыққандығын көрсетеді, мысалы, Gordana Pop Lazić, яғни Pop Lazaның ұрпағы. Серб тегтерінің кейбіреулеріне түрік тілінен алынған префикстер кіреді, мысалы, "Uzun" – биік, немесе "Kara" – қара. Мұндай есімдер ата-бабаларының лақап есімдерінен туындаған. Мысалы, Karađorđević – Đorđe Petrovićтің, қараша бас (Karađorđe) деп белгілі болған ұрпағы.
Surnames of some South Slavic groups such as Serbs, Croats, Montenegrins, and Bosniaks traditionally end with the suffixes " ić" and " vić" (often transliterated to English and other western languages as "ic", "ich", "vic" or "vich". The v is added in the case of a name to which " ić" is appended would otherwise end with a vowel, to avoid double vowels with the "i" in " ić".) These are a diminutive indicating descent i. e. "son of". In some cases the family name was derived from a profession (e. g. blacksmith – "Kovač" → "Kovačević"). An analogous ending is also common in Slovenia. As the Slovenian language does not have the softer consonant "ć", in Slovene words and names only "č" is used. So that people from the former Yugoslavia need not change their names, in official documents "ć" is also allowed (as well as "Đ / đ"). Thus, one may have two surname variants, e. g.: Božič, Tomšič (Slovenian origin or assimilated) and Božić, Tomšić (roots from the Serbo Croat language continuum area). Slovene names ending in ič do not necessarily have a patrimonial origin. In general family names in all of these countries follow this pattern with some family names being typically Serbian, some typically Croat and yet others being common throughout the whole linguistic region. Children usually inherit their fathers' family name. In an older naming convention which was common in Serbia up until the mid 19th century, a person's name would consist of three distinct parts: the person's given name, the patronymic derived from the father's personal name, and the family name, as seen, for example, in the name of the language reformer Vuk Stefanović Karadžić. Official family names do not have distinct male or female forms, except in North Macedonia, though a somewhat archaic unofficial form of adding suffixes to family names to form female form persists, with eva, implying "daughter of" or "female descendant of" or ka, implying "wife of" or "married to". In Slovenia the feminine form of a surname (" eva" or " ova") is regularly used in non official communication (speech, print), but not for official IDs or other legal documents. Bosniak Muslim names follow the same formation pattern but are usually derived from proper names of Islamic origin, often combining archaic Islamic or feudal Turkish titles i. e. Mulaomerović, Šabanović, Hadžihafizbegović, etc. Also related to Islamic influence is the prefix Hadži found in some family names. Regardless of religion, this prefix was derived from the honorary title which a distinguished ancestor earned by making a pilgrimage to either Christian or Islamic holy places; Hadžibegić, being a Bosniak Muslim example, and Hadžiantić an Orthodox Christian one. In Croatia where tribal affiliations persisted longer, Lika, Herzegovina etc., originally a family name, came to signify practically all people living in one area, clan land or holding of the nobles. The Šubić family owned land around the Zrin River in the Central Croatian region of Banovina. The surname became Šubić Zrinski, the most famous being Nikola Šubić Zrinski. In Montenegro and Herzegovina, family names came to signify all people living within one clan or bratstvo. As there exists a strong tradition of inheriting personal names from grandparents to grandchildren, an additional patronymic usually using suffix ov had to be introduced to make distinctions between two persons bearing the same personal name and the same family name and living within same area. A noted example is Marko Miljanov Popović, i. e. Marko, son of Miljan, from Popović family. Due to discriminatory laws in the Austro Hungarian Empire, some Serb families of Vojvodina discarded the suffix ić in an attempt to mask their ethnicity and avoid heavy taxation. The prefix Pop in Serbian names indicates descent from a priest, for example Gordana Pop Lazić, i. e. descendant of Pop Laza. Some Serbian family names include prefixes of Turkish origin, such as Uzun meaning tall, or Kara , black. Such names were derived from nicknames of family ancestors. A famous example is Karađorđević, descendants of Đorđe Petrović, known as Karađorđe or Black Đorđe.
-ov және -ski деген ұғымдар
Болгарлардың арасында, тағы бір оңтүстік славян халқы, әдеттегі фамилия жұрнағы "-ов" (Иванов, Ковачев) болып табылады, бірақ басқа да кең таралған жұрнақтар да бар. Солтүстік Македонияда қазіргі кезде ең көп қолданылатын жұрнақ "-ски".
Among the Bulgarians, another South Slavic people, the typical surname suffix is " ov" (Ivanov, Kovachev), although other popular suffixes also exist. In North Macedonia, the most popular suffix today is " ski".
Словения
Словенияда көптеген әртүрлі тегілер бар, олардың көпшілігі аймаққа қарай ерекшеленеді. «Ич»-ке бітіпті тегілер хорваттар мен сербтерге қарағанда әлдеқайда сирек кездеседі. «Ич»-пен бітіпті, әдеттегі словен тегілері бар, мысалы, Blažič, Stanič, Marušič. Көптеген словен тегілері, әсіресе словен жағалауында, «чич»-ке бітіпті (Gregorčič, Kocijančič, Miklavčič және т.б.), бұл басқа оңтүстік славян халықтары үшін сирек кездеседі (іргелес хорваттардан басқа, мысалы, Kovačić, Jelačić, Kranjčić және т.б.). Екінші жағынан, «ски» және «ов» аяқтары сирек кездеседі, олар ақсүйек тегін (әсіресе «ски» үшін, егер ол топонимді толықтырса) немесе шетелдік (көбінесе чех) тегін білдіре алады. Словенияда ең көп таралған тегі аяқтары – «ник» (Rupnik, Pučnik, Plečnik, Pogačnik, Podobnik) және басқа қолданылатын аяқтар – «лин» (Pavlin, Mehlin, Ahlin, Ferlin), «ар» (Mlakar, Ravnikar, Smrekar Tisnikar) және «ль» (Rugelj, Pucelj, Bagatelj, Bricelj). Көптеген словен тегілері ортағасырлық ауылдық қоныстану үлгілерімен байланысты. Жаңадан құрылған шаруашылықтарда, әдетте биік тауларда қоныстанған шаруаларға «Новак» (сөзбе-сөз «жаңа») немесе «Хрибар» (hrib, hill) сияқты тегілер берілді. Шаруа отбасылары өздері өңдеген жердің иесіне қарай да аталды: патшалық жерлерде жұмыс істейтіндерге «Краль» (Патша) немесе «Цесар» (Император) тегі берілді, шіркеу жерлерінде жұмыс істейтіндерге «Шкоф» (Епископ) немесе «Видмар» және т.б. Көптеген словен тегілері жануарлардың аттарымен аталған (Medved – аю, Volk, Vovk немесе Vouk – қасқыр, Golob – көгершін, Strnad – сары балға, Orel – бүркіт, Lisjak – түлкі, немесе Zajec – қоян және т.б.) немесе өсімдіктермен – Pšenica – бидай, Slak – бақбақ, Hrast – емен және т.б. Көптеген тегілер көршілес халықтардың аттарымен байланысты: Horvat, Hrovat немесе Hrovatin (хорват), Furlan (фриулиялық), Nemec (неміс), Lah (итальян), Vogrin, Vogrič немесе Vogrinčič (венгр), Vošnjak (босниялық), Čeh (чех), Turk (түрік) немесе әртүрлі словен аймақтары: Kranjc, Kranjec немесе Krajnc (Карниоладан), Kraševec (Карст жазығынан), Korošec (Карниядан), Kočevar немесе Hočevar (Готтшее округінен).
Slovenes have a great variety of surnames, most of them differentiated according to region. Surnames ending in ič are by far less frequent than among Croats and Serbs. There are typically Slovenian surnames ending in ič, such as Blažič, Stanič, Marušič. Many Slovenian surnames, especially in the Slovenian Littoral, end in čič (Gregorčič, Kocijančič, Miklavčič, etc. ), which is uncommon for other South Slavic peoples (except the neighboring Croats, e. g. Kovačić, Jelačić, Kranjčić, etc.). On the other hand, surname endings in ski and ov are rare, they can denote a noble origin (especially for the ski, if it completes a toponym) or a foreign (mostly Czech) origin. One of the most typical Slovene surname endings is nik (Rupnik, Pučnik, Plečnik, Pogačnik, Podobnik) and other used surname endings are lin (Pavlin, Mehlin, Ahlin, Ferlin), ar (Mlakar, Ravnikar, Smrekar Tisnikar) and lj (Rugelj, Pucelj, Bagatelj, Bricelj). Many Slovenian surnames are linked to Medieval rural settlement patterns. Surnames like Novak (literally, "the new one") or Hribar (from hrib, hill) were given to the peasants settled in newly established farms, usually in high mountains. Peasant families were also named according to the owner of the land which they cultivated: thus, the surname Kralj (King) or Cesar (Emperor) was given to those working on royal estates, Škof (Bishop) or Vidmar to those working on ecclesiastical lands, etc. Many Slovenian surnames are named after animals (Medved – bear, Volk, Vovk or Vouk – wolf, Golob – pigeon, Strnad – yellowhammer, Orel – eagle, Lisjak – fox, or Zajec – rabbit, etc.) or plants Pšenica – wheat, Slak – bindweed, Hrast – oak, etc. Many are named after neighbouring peoples: Horvat, Hrovat, or Hrovatin (Croat), Furlan (Friulian), Nemec (German), Lah (Italian), Vogrin, Vogrič or Vogrinčič (Hungarian), Vošnjak (Bosnian), Čeh (Czech), Turk (Turk), or different Slovene regions: Kranjc, Kranjec or Krajnc (from Carniola), Kraševec (from the Karst Plateau), Korošec (from Carinthia), Kočevar or Hočevar (from the Gottschee county).
Словенияда әйелдердің тегі қолданылуы
Словенияда әйел адамның тегі ресми түрде (таныстыру құжаттары, хаттар) еркек тегімен бірдей болады. Алайда, сөйлеуде және сипаттамалық жазуда (әдебиет, газеттер) әйел тегінің түрі тұрақты қолданылады. Мысалдар: Новак (ер.) & Новакова (ел.), Краль (ер.) & Кралева (ел.), Мали (ер.) & Малиева (ел.). Әдетте, "ова" жұрнағымен аяқталатын тегтер атаумен/жынысымен бірге қолданылады: gospa Новакова (ханым Новакова), gospa Кралева (ханым Кралева), gospodična Малиева (бойжеткен Малиева, егер үйленбеген болса) және т.б. немесе есіммен бірге. Сондықтан, жеке куәлігінде Майя Новак деп көрсетілсе, хабарласу кезінде Новакова Майя (өте сирек Майя Новакова) болады; Тжаша Мали және Малиева Тжаша (сирек Тжаша Малиева); тиісінше. Әйелдерге арналған тегтердің қысқартылған түрлері де бар: Новаковка, Кралевка. Словения тілінде айтылуда акцент қоюға қатысты белгілі бір еркіндік бар. Аймаққа немесе жергілікті қолданысқа байланысты, сізде Новак & Новакова немесе көбінесе Novák & Novákova болуы мүмкін. Акцент белгілері әдетте қолданылмайды.
In Slovenia last name of a female is the same as the male form in official use (identification documents, letters). In speech and descriptive writing (literature, newspapers) a female form of the last name is regularly used. Examples: Novak (m.) & Novakova (f.), Kralj (m.) & Kraljeva (f.), Mali (m.) & Malijeva (f.). Usually surenames on ova are used together with the title/gender: gospa Novakova (Mrs. Novakova), gospa Kraljeva (Mrs. Kraljeva), gospodična Malijeva (Miss Malijeva, if unmarried), etc. or with the name. So we have Maja Novak on the ID card and Novakova Maja (extremely rarely Maja Novakova) in communication; Tjaša Mali and Malijeva Tjaša (rarely Tjaša Malijeva); respectively. Diminutive forms of last names for females are also available: Novakovka, Kraljevka. As for pronunciation, in Slovenian there is some leeway regarding accentuation. Depending on the region or local usage, you may have either Nóvak & Nóvakova or, more frequently, Novák & Novákova. Accent marks are normally not used.
Непал
Непалдық тегі үш топқа бөлінеді: индо-арий тілдерінен, тибет-бұрма тілдерінен және жергілікті тектен шыққандар. Хас қауымының тегінде Гхимире, Дахал, Похарел, Сапкота сияқты ауылдық топонимдер, сондай-ақ (Адхикари, Бхандари, Карки, Тапа) сияқты кәсіби атаулар бар. Көптеген хас тегінде Katwal, Silwal, Khanal, Khulal, Rijal сияқты wal, al жұрнақтары кездеседі. Кшатрия титулдары, мысалы, Биста, Кунуар, Рана, Равал, Шах, Тхакури, Чанд, түрлі кшетрилер мен тахурилердің тегі ретінде қабылданған. Хатри Кшетрилер Пахари Баһундарының көпшілігімен ортақ тегіне ие. Шетрилердің танымал тегіне Басниат, Боготи, Будатоки, Хадка, Махат, Раут кіреді. Сол сияқты, Ачарья, Джоши, Пандит, Шарма, Упадхьяй сияқты брахман тегі Пахари Баһундарына тән. Бахундар Кэттел сияқты ерекше тегін сақтайды және негізгі Баһундармен ортақ тегі бар. Бахундардың басқа да тегіне Арал, Бхаттарай, Банскота, Чаулагайн, Девкота, Дхакал, Гьявали, Койрала, Майнали, Пандей, Панта, Паудель, Регми, Субеди, Ламсал және Дхуңгел кіреді. Хас далиттерінің тегіне Ками, Бишвакарма немесе Б. К., Дамай, Миджар, Парияр, Сарки жатады. Көп этностық құрамы бар Невар тобында индо-арий тегі (Шреста, Прадан сияқты) де, жергілікті тегі (Махаржан, Дангол сияқты) да бар. Магарлар Хас халқынан алынған Барал, Будхатоки, Ламичхан, Тапа және жергілікті тектен шыққан Гарти, Пун, Пулами сияқты тегіне ие. Гималайдың басқа монголоидтық касталары тибет-бұрма тегін алып жүреді, мысалы, Гурунг, Таманг, Такали, Шерпа. Әртүрлі Киранти этностық тобында Хас халқының үкіметімен берілген көптеген индо-арий тегі бар. Бұл тегілер Раи, Субба сияқты лауазым мен қызметіне байланысты аталады. Терай қауымында индо-арий және жергілікті текті тегтер кездеседі. Терай брахмандары Жха тегін таратады. Непал мұсылмандары Али, Ансари, Бегум, Хан, Мохаммад, Патан сияқты исламдық тегіне ие. Терайдың басқа да кең таралған тегі - Каяста.
Nepali surnames are divided into three origins; Indo Aryan languages, Tibeto Burman languages and indigenous origins. Surnames of Khas community contains toponyms as Ghimire, Dahal, Pokharel, Sapkota from respective villages, occupational names as (Adhikari, Bhandari, Karki, Thapa). Many Khas surnames includes suffix as wal, al as in Katwal, Silwal, Khanal, Khulal, Rijal. Kshatriya titles such as Bista, Kunwar, Rana, Rawal, Shah, Thakuri, Chand, were taken as surnames by various Kshetri and Thakuris. Khatri Kshetris share surnames with mainstream Pahari Bahuns. Other popular Chhetri surnames include Basnyat, Bogati, Budhathoki, Khadka, Mahat, Raut. Similarly, Brahmin surnames such as Acharya, Joshi, Pandit, Sharma, Upadhyay were taken by Pahari Bahuns. Bahuns bear distinct surnames as Kattel, and share surnames with mainstream Bahuns. Other Bahun surnames include Aryal, Bhattarai, Banskota, Chaulagain, Devkota, Dhakal, Gyawali, Koirala, Mainali, Pandey, Panta, Paudel, Regmi, Subedi, Lamsal, and Dhungel. Khas Dalits surnames include Kami, Bishwakarma or B. K., Damai, Mijar, Pariyar, Sarki. Newar groups of multiethnic background bears both Indo Aryan surnames (like Shrestha, Pradhan) and indigenous surnames like Maharjan, Dangol. Magars bear surnames derived from Khas peoples such as Baral, Budhathoki, Lamichhane, Thapa and indigenous origins as Gharti, Pun, Pulami. Other Himalayan Mongoloid castes bears Tibeto Burmese surnames like Gurung, Tamang, Thakali, Sherpa. Various Kiranti ethnic group contains many Indo Aryan surnames of Khas origin which were awarded by the government of Khas peoples. These surnames are Rai, Subba depending upon job and position hold by them. Terai community consists both Indo Aryan and Indigenous origin surnames. Terai Brahmins bears surnames as Jha. Nepalese Muslims bears Islamic surnames such as Ali, Ansari, Begum, Khan, Mohammad, Pathan. Other common Terai surnames are Kayastha.
Вьетнам
Вьетнамдықтардың 40%-ы Нгуен тегін тасымалдайды. Мұның себебі Вьетнамда жаңа әулет билікке келген кезде, сол әулеттің тегін қабылдау қалыпты жағдай болған. Вьетнамдағы соңғы әулет – Нгуен әулеті болғандықтан, нәтижесінде көптеген адам осы тектің иесі.
40% of all Vietnamese have the surname Nguyen. This may be because when a new dynasty took power in Vietnam it was custom to adopt that dynasty's surname. The last dynasty in Vietnam was the Nguyen dynasty, so as a result, many people have this surname.
Бурунди мен Руанда
Бурунди мен Руандада, көптеген, тіпті барлық тегінің құрамында Құдай сөзі кездеседі, мысалы, Хакизимана (Құдай емдейді), Ншимиримана (Құдайға шүкір) немесе Хавяримана/Хабиаримана (Құдай тудырады). Бірақ барлық тегілер "имана" жұрнағымен аяқталмайды. Иракозе – осылардың бірі (техникалық тұрғыдан алғанда «Құдайға шүкір» деген мағынаны білдіреді, бірақ оны ағылшын тіліне немесе басқа тілдерге дәл аудару қиын). Әдетте, жақын туыстардың тегілері әртүрлі болады, себебі ата-аналар әр балаға ерекше тег таңдайды, ал әйелдер үйленген кезде өз тегін сақтайды. Тегілер есімдердің алдына жазылады және көбінесе үлкен әріптермен жазылады, мысалы: ХАКИЗИМАНА Жак.
In Burundi and Rwanda, most, if not all surnames have God in it, for example, Hakizimana (meaning God cures), Nshimirimana (I thank God) or Havyarimana/Habyarimana (God gives birth). But not all surnames end with the suffix imana. Irakoze is one of these (technically meaning Thank God, though it is hard to translate it correctly in English or probably any other language). Surnames are often different among immediate family members, as parents frequently choose unique surnames for each child, and women keep their maiden names when married. Surnames are placed before given names and frequently written in capital letters, e. g. HAKIZIMANA Jacques.
Шығыс Африка
Кениядағы Камба, Тайта және Кикую сияқты бірнеше Солтүстік-Шығыс банту тілдерінде тегінің алдына "wa" сөзі (мағынасы "меншік", "туралы") қойылады, мысалы, Муго ва Кибиру (Кикую) және Мекатилили ва Менза (Миджикенда).
In several Northeast Bantu languages such as Kamba, Taita and Kikuyu in Kenya the word "wa" (meaning "of") is inserted before the surname, for instance, Mugo wa Kibiru (Kikuyu) and Mekatilili wa Menza (Mijikenda).
Эфиопия мен Эритрея
Шығыс Африканың көп бөлігінде балаға әкесінің есімі тегі ретінде беріледі. Содан кейін отбасы балаға жеке есімін қояды. Ортаңғы есімдер болмайды. Мысалы, адамның аты Берекет Меконен болуы мүмкін. Бұл жағдайда Берекет – жеке есімі, ал Меконен – тегі, сонымен қатар әкесінің есімі. Егер адамды одан әрі анықтау қажет болса, мысалы, мектепке тіркеу кезінде, әкесінің әкесінің есімі жиі қолданылады. Әртүрлі мәдениеттер мен тайпалар әкесінің немесе әкесінің әкесінің есімін отбасының аты ретінде пайдаланады. Мысалы, кейбір оромолар Али отбасыларын білдіру үшін Уарра Алиді қолданады, онда Али үй иесі, әке немесе әкесінің әкесі болуы мүмкін. Эфиопияда отбасылық есімдерді беру және пайдалану салты сол жердегі мәдениеттердей алуан түрлі және күрделі. Көптеген мәдениеттер, ұлттар немесе тайпалар болғандықтан, эфиопиялық отбасылық есімдердің нақты үлгісін көрсетуге қазіргі уақытта бір формула жоқ. Дегенмен, жалпы алғанда, эфиопиялықтар әкесінің есімін тегі ретінде қолданады, кейде қажет болған жағдайда әкесі мен әкесінің әкесінің есімдерін бірге қолданады. Эритреяда көптеген адамдардың итальяндық тегі бар, бірақ олардың барлығы итальяндық текті эритреялықтарға тиесілі.
The patronymic custom in most of the Horn of Africa gives children the father's first name as their surname. The family then gives the child its first name. Middle names are unknown. So, for example, a person's name might be Bereket Mekonen In this case, Bereket is the first name and Mekonen is the surname, and also the first name of the father. The paternal grandfather's name is often used if there is a requirement to identify a person further, for example, in school registration. Also, different cultures and tribes use the father's or grandfather's given name as the family's name. For example, some Oromos use Warra Ali to mean families of Ali, where Ali, is either the householder, a father or grandfather. In Ethiopia, the customs surrounding the bestowal and use of family names is as varied and complex as the cultures to be found there. There are so many cultures, nations or tribes, that currently there can be no one formula whereby to demonstrate a clear pattern of Ethiopian family names. In general, however, Ethiopians use their father's name as a surname in most instances where identification is necessary, sometimes employing both father's and grandfather's names together where exigency dictates. Many people in Eritrea have Italian surnames, but all of these are owned by Eritreans of Italian descent.
Ливия
Ливияның есімдері мен тегі күшті исламдық-арабтық сипатқа ие, Осман империясының шамамен 400 жылдық үстемдігінен туындаған түрік әсері де бар. Амазигтер, туарегтер және басқа да азшылықтардың да өздерінің есімдер мен тегіне қатысты дәстүрлері бар. Ливияның тарихи сауда жолында орналасқандығы және оның мәдениетіне әсер еткен түрлі халықтардың болуына байланысты, көрші елдерде шыққан, соның ішінде Арабия түбегінен келген рулық есімдер мен әскери шен немесе мәртебеден (Баша, Аға) алынған түрік есімдерін кездестіруге болады.
Libya's names and surnames have a strong Islamic/Arab nature, with some Turkish influence from Ottoman Empire rule of nearly 400 years. Amazigh, Touareg and other minorities also have their own name/surname traditions. Due to its location as a trade route and the different cultures that had their impact on Libya throughout history, one can find names that could have originated in neighboring countries, including clan names from the Arabian Peninsula, and Turkish names derived from military rank or status (Basha, Agha).
Қазақстан
Толық албан есімі есім, әкесінің аты және тегінен тұрады, мысалы, Агрон Марк Гьони. Әкесінің аты – бұл адамның әкесінің есімі, онға қосымша қосылмайды. Тегі әдетте анықталған формадағы есім болып табылады немесе кемінде дауысты әріп немесе j (i дыбысына жақын) әрпімен аяқталады. Көптеген дәстүрлі тегілер aj (бұрын anj) деп аяқталады, бұл Албания мен Косовоның кейбір аймақтарында көбірек кездеседі. Нақтылау үшін, "тегі" әдетте әкенің әкесінің аты (бабасы) болып табылады. Албан тіліндегі есімдер кез келген зат есім сияқты толықтай өзгериді (мысалы, Маринельда, жіктеу орайы i/e Marineldës "Маринельданыкі").
A full Albanian name consists of a given name , patronymic and family name , for example Agron Mark Gjoni. The patronymic is simply the given name of the individual's father, with no suffix added. The family name is typically a noun in the definite form or at the very least ends with a vowel or j (an approximant close to i). Many traditional last names end with aj (previously anj), which is more prevalent in certain regions of Albania and Kosovo. For clarification, the "family name" is typically the father's father's name (grandfather). Proper names in Albanian are fully declinable like any noun (e. g. Marinelda, genitive case i/e Marineldës "of Marinelda").
Армения
Армян тегінің соңы көбінесе ағылшын тілінде yan немесе ian деп транслитерацияланады (Батыс армян және кеңестік шығыс армян тілдерінде еан (եան) деп жазылады, ежелгі армян немесе ирандық текті, шамамен "ұлы" деген мағынаны білдіреді), дегенмен осы соңғыға ие есімдер парсылар мен басқа да бірнеше ұлттардың арасында кездеседі. Армян тегі географиялық орналасқан жер, кәсіп, ақсүйек атағы, жеке ерекшелік немесе ата-бабасының есімінен туындауы мүмкін. Диаспорадағы армяндар кейде ассимиляцияға көмектесу үшін тегін өзгертсе, Ресейде көптеген адамдар "yan" соңғысын "ов" (әйелдер үшін "ова") деп өзгертеді. Түркияда көптеген адамдар соңғысын "оғлу" (сонымен қатар "ұлы" деген мағынаны білдіреді) деп өзгертеді. Ағылшын және француз тілдерінде сөйлейтін елдерде көптеген адамдар соңғысын алып тастап, есімдерін қысқартады (мысалы, Шарль Азнавур). Ежелгі Арменияда көптеген ақсүйек есімдер локативті "т'си" (мысалы, Хоренаци) немесе "уни" (Багратуни) соңғысымен аяқталады. Көптеген қазіргі армян есімдерінде де "ian/yan" алдында тұратын түрікше қосымша бар: "lian" – жер-су атауын білдіреді; "djian" – кәсіпті білдіреді. Кейбір Батыс Армения есімдерінде "Дер" бөлшегі, ал Шығыс Армения есімдерінде "Тер" бөлшегі болады. Бұл бөлшек дін қызметкері болған ата-бабаны көрсетеді (Армения дін қызметкерлері үйленуге немесе бойдақ болуға құқылы, бірақ үйленген дін қызметкерлері епископ бола алмайды). Сондықтан "Дер Бедросян" (Батыс) немесе "Тер Петросян" (Шығыс) есімді адам армян дін қызметкерінің ұрпағы болып табылады. Бұл дәстүр әлі де қолданылуда: дін қызметкері Хагоп Саркисянның балалары "Дер Саркисян" деп аталады. Армян тегінің басқа мысалдары: Адонц, Сакунц, Варданянц, Рштуни.
Armenian surnames almost always have the ending transliterated into English as yan or ian (spelled ean (եան) in Western Armenian and pre Soviet Eastern Armenian, of Ancient Armenian or Iranian origin, presumably meaning "son of"), though names with that ending can also be found among Persians and a few other nationalities. Armenian surnames can derive from a geographic location, profession, noble rank, personal characteristic or personal name of an ancestor. Armenians in the diaspora sometimes adapt their surnames to help assimilation. In Russia, many have changed yan to ov (or ova for women). In Turkey, many have changed the ending to oğlu (also meaning "son of"). In English and French speaking countries, many have shortened their name by removing the ending (for example Charles Aznavour). In ancient Armenia, many noble names ended with the locative t'si (example, Khorenatsi) or uni (Bagratuni). Several modern Armenian names also have a Turkish suffix which appears before ian/ yan: lian denotes a placename; djian denotes a profession. Some Western Armenian names have a particle Der, while their Eastern counterparts have Ter. This particle indicates an ancestor who was a priest (Armenian priests can choose to marry or remain celibate, but married priests cannot become a bishop). Thus someone named Der Bedrosian (Western) or Ter Petrosian (Eastern) is a descendant of an Armenian priest. The convention is still in use today: the children of a priest named Hagop Sarkisian would be called Der Sarkisian. Other examples of Armenian surnames: Adonts, Sakunts, Vardanyants, Rshtuni.
Әзірбайжан
Әзірбайжандықтардың есімдері әдетте үш бөліктен тұратын: есім, әкесінің есімі және тегі. Бірақ соңғы жылдары тек екі бөліктен – есім мен тегінен – тұратын есімдер жиі кездеседі. Кеңес үкіметі тұсында әзербайжандықтар өз есімдерін міндетті түрде тіркеуге міндетті болды, бірақ көптеген адамдардың тегі болмады. Мұндай жағдайда, адамның әкесінің есімі алынып, ер адамдар үшін "ев"/"ов", ал әйелдер үшін "ева"/"ова" сияқты орыс жұрнақтары қосылып, тегі жасалатын (мағынасы – "ұлы/қызы"). Мысалы, "Әли" есімінен "Әлиев" және "Әлиева", ал "Хұсейн" есімінен "Хұсейнов" және "Хұсейнова" тегі шығатын. Алайда, Кеңес дәуірі аяқталған соң, көптеген әзербайжандықтар орыс тілінен арылу үшін бұл жұрнақтардан бас тартты. Кейбіреулері оларды "заде" (парсы тілінде "туған"), "ли/лу" (түрік тілінде "меншігінде" немесе "қатысы бар") және "оғлу/оғлу" (түрік тілінде "ұлы") сияқты дәстүрлі жұрнақтармен алмастырды. Ал кейбіреулері жұрнақтарды мүлдем жойды.
It was common for Azerbaijani names to have 3 components: given name, father's name and family name. However in recent years it is becoming increasingly popular to only have 2 components: first name and surname. While under Soviet rule, it was mandatory for Azerbaijanis to register their names, but most people did not have surnames. This was normally circumvented by taking the individual's father's name and adding a Russian suffixes such as " yev"/" ov" for men and " yeva/ ova" for women (meaning "born of"). For example from "Ali" we get "Aliyev" and "Aliyeva" and from "Husein" we get "Huseinov" and "Huseinova". However as the Soviet era came to an end, many Azerbaijanis dropped these endings in an attempt to derussify. Some chose to replace these with traditional suffixes like " zade" (Persian for "born of") and " li/ lu" (Turkish for "with" or "belonging to"), " oglu/ oghlu" (Turkish for "son of"). Some chose to drop the suffixes entirely.
Грузия
Көптеген шығыс грузин тегі "швили" жұрнағымен аяқталады (мысалы, Картвелишвили), грузин тілінде "бала" немесе "ұрпақ" деген мағынаны білдіреді. Батыс грузин тегінде ең көп кездесетін жұрнақ – "дзе" (мысалы, Лабадзе), грузин тілінде "ұл" дегенді білдіреді. Мегрель тегі көбінесе "иа", "уа" немесе "ава" жұрнақтарымен аяқталады. Тағы да жергілікті ерекшеліктер бар: Сванетияда "иани" жұрнағы "келіп шыққан" немесе "тегі бар" деген мағынаны білдіреді. Шығыс грузин таулы аймақтарында "ури" және "ули" жұрнақтары жиі кездеседі. Кейбір ақсүйек әулеттерінің тегі "эли" жұрнағымен аяқталады, яғни "бір жерге тиесілі" дегенді білдіреді. Грузин тілінде тегі әдетте сыпайы сөз ретінде қолданылмайды, оның орнына есіммен бірге лауазымдық атау қолданылады. Мысалы, Николоз Картвелишвилиге сыпайы түрде "батоно Николоз" – "Мырза Николоз" деп аталады.
Most eastern Georgian surnames end with the suffix of " shvili", (e. g. Kartveli'shvili) Georgian for "child" or "offspring". Western Georgian surnames most commonly have the suffix " dze", (e. g. Laba'dze) Georgian for "son". Megrelian surnames usually end in " ia", " ua" or " ava". Other location specific endings exist: In Svaneti " iani", meaning "belonging to", or "hailing from", is common. In the eastern Georgian highlands common endings are "uri" and "uli". Some noble family names end in "eli", meaning "of (someplace)". In Georgian, the surname is not normally used as the polite form of address; instead, the given name is used together with a title. For instance, Nikoloz Kartvelishvili is politely addressed as bat'ono Nikoloz "My Lord. Nikoloz".
Венгрия
Венгр тілінде, азия тілдері сияқты, бірақ көптеген еуропа тілдерінен өзгеше (мысалы, француз және неміс тілдерін қараңыз), тегі жеке есімдердің алдына қойылады. Бұл ереже венгр емес есімдерге қатысты емес, мысалы, "Тони Блэр" венгр мәтіндерінде де "Тони Блэр" деп жазылады. Дегенмен, венгр азаматтарының есімдері ағылшын тіліндегі дәстүрлі тәртіппен жазылады.
In Hungarian, like Asian languages but unlike most other European ones (see French and German above for exceptions), the family name is placed before the given names. This usage does not apply to non Hungarian names, for example "Tony Blair" will remain "Tony Blair" when written in Hungarian texts. Names of Hungarian individuals, however, appear in Western order in English writing.
Индонезия
Индонезияда 1300-нен астам этностық топ өкілдері тұрады. Бұл топтардың барлығының дәстүрлі түрде тегі болмайды, ал халық тығыз қоныстанған Жава аралында тегі мүлдем кездеспейді – есімді иеленушінің ресми түрде танылған алты діннің қайсына жататынына қарамастан. Мысалы, Агнес Мега Розалин есімді явандық христиан әйелдің үш есімі бар, бірақ тегі жоқ. «Агнес» – оның христиандық аты, ал «Мега» – ол алғаш рет қолданатын және осы атпен аталатын аты болуы мүмкін. «Розалин» – тек ортаңғы аты. Дегенмен, индонезиялықтар отбасылық тегтерді атау салтын жақсы біледі, оны марга немесе фам деп атайды, және мұндай есімдер белгілі бір идентификаторға айналған. Адамдар адамның тегін оның отбасы немесе ру аты арқылы біле алады. Солтүстік Суматрада тұратын батак этносының әртүрлі топтары өздерінің отбасылық тегін, яғни рулық атауларын сақтаудың қатаң дәстүрімен белгілі. Толығырақ «Марга (батак)» деген мақалаға қараңыз. Минангкаба халқының аналық рулық тегі аналардан балаларына беріледі. Минангкаба – әлемдегі ең ірі аналық қоғам. Солтүстік Сулавесидегі минахасан халқының Тоар, Лумимут, Эмор, Мутуан, Найоан, Венас және Лунтунан сияқты кең таралған тегтері бар. Малуку аралдарындағы амбон халқының Лавалата, Матулесси және Латумахина сияқты отбасылық тегтері бар. Калимантан провинцияларындағы даяк этносының әртүрлі топтарының тегтері Дау және Наранг сияқты. Оңтүстік Сулавесидегі бугистердің Мапанюки, Малларонген және Маталатта сияқты тегтері бар. Оңтүстік Сулавесидегі тораджа халқы арасында Ранте–, Понг–, Алло–, –буа, –лингги сияқты тег элементтері жиі кездеседі. Мысалдар: Рантедату, Рантеалло, Понграмбу, Понгтику, Понгранга, Аллодату, Рандебуа, Танабуа, Тарукбуа, Датубуа, Аллобуа, Сенолингги. Индонезияда жавалықтар көпшілікті құрайды, және олардың көпшілігінде тегі жоқ. Кейбір адамдардың, әсіресе ескі буын өкілдерінің, «Сухарто» және «Сукарно» сияқты бір ғана аты бар. Бұл тек жавалықтарға ғана емес, сонымен қатар тегі жоқ басқа индонезиялық этностарға да тән. Алайда, егер олар мұсылман болса, олар арабша атау салтын қабылдауы мүмкін, бірақ индонезиялық мұсылмандар арабша атау дәстүрін автоматты түрде ұстанбайды. Еуропаға немесе Америкаға көшіп барумен байланысты, тегі жоқ индонезиялықтар көбінесе отбасылық немесе ортаңғы атына негізделген тегті қабылдайды. Көптеген батыс елдері қолданатын виза өтініш нысандарында соңғы атын жазуға арналған бөлім бар, оны өтініш беруші толтырмай қалмайды. 1965 жылдан 1998 жылға дейін Сухарто режимі кезінде саяси қысымға байланысты көптеген индонезиялық қытайлар өздерінің қытайлық тегтерін индонезиялық дыбысты тегтермен алмастырды.
Indonesians comprise more than 1,300 ethnic groups. Not all of these groups traditionally have surnames, and in the populous Java surnames are not common at all – regardless of which one of the six officially recognized religions the name carrier profess. For instance, a Christian Javanese woman named Agnes Mega Rosalin has three forenames and no surname. "Agnes" is her Christian name, but "Mega" can be the first name she uses and the name which she is addressed with. "Rosalin" is only a middle name. Nonetheless, Indonesians are well aware of the custom of family names, which is known as marga or fam, and such names have become a specific kind of identifier. People can tell what a person's heritage is by his or her family or clan name. The various ethnicities of Batak people from North Sumatra are known for their strict tradition of preserving their family names, which are actually clan names. See Marga (Batak) for details. The matrilineal clan names of the Minangkabau people are passed down from mothers to their children. Minangkabau is the largest matrilineal society in the world. The Minahasan people of North Sulawesi have an extensive list of surnames, such as Toar, Lumimuut, Emor, Muntuan, Nayoan, Wenas and Luntungan. The Ambonese people of the Maluku Islands have family names such as Lawalata, Matulessy and Latumahina. The various ethnicities of Dayak people from the provinces in Kalimantan have surnames such as Dau and Narang. The Bugis people from South Sulawesi have surnames such as Mappanyukki, Mallarangeng and Matalatta. Among the Toraja people of South Sulawesi, common surname elements include Rante–, Pong–, Allo–, –bua, –linggi. Examples: Rantedatu, Ranteallo, Pongrambu, Pongtiku, Pongrangga, Allodatu, Randebua, Tanabua, Tarukbua, Datubua, Allobua, Senolinggi. Javanese people are the majority in Indonesia, and most do not have any surname. There are some individuals, especially the old generation, who have only one name, such as "Suharto" and "Sukarno". These are not only common with the Javanese but also with other Indonesian ethnic groups who do not have the tradition of surnames. If, however, they are Muslims, they might opt to follow Arabic naming customs, but Indonesian Muslims do not automatically follow Arabic name traditions. In conjunction with migration to Europe or America, Indonesians without surnames often adopt a surname based on some family name or middle name. The forms for visa application many Western countries use, has a square for writing the last name which cannot be left unfilled by the applicant. Most Chinese Indonesians substituted their Chinese surnames with Indonesian sounding surnames due to political pressure from 1965 to 1998 under Suharto's regime.
Италия
Италияда шамамен 350 000 тегі бар. Олардың көпшілігі мынадай көздерден шыққан: әкесінің аты немесе рулық тегі (мысалы, Франческо ди Марко, "Марк ұлы Франческо" немесе Эдуардо де Филиппо, "Филипп әулетіне жататын Эдуард"), кәсібі (мысалы, Энцо Феррари, "Қара шеберлердің Хайнц-і"), жеке ерекшелігі (мысалы, лақап аттар немесе жақын есімдер, мысалы, Дарио Форте, "Күшті Дарий"), географиялық шығу тегі (мысалы, Элизабетта Романо, "Римдік Элизабетта") және заттар (мысалы, Карло Сакки, "Қаптардың Чарльзы"). Италиядағы ең көп таралған екі тегі – Руссо және Росси – бірдей мағынаны білдіреді, "Қызыл", бұл шаштың түсіне байланысты болуы мүмкін. Толық есімдерде батыс және шығыс тәртібі қолданылады: жеке есім әдетте бірінші болады, бірақ әкімшілік құжаттарда тегі бірінші тұруы мүмкін; тізімдер көбінесе тегі бойынша тізімделеді. 1975 жылдан бері әйелдер үйленген кезде өз тегін сақтайды, бірақ соңғы уақытқа дейін (2000 жылға дейін) азаматтық кодекс бойынша күйеуінің тегін қосуға рұқсат етілген, бірақ бұл өте сирек қолданылатын еді. Соңғы жылдары күйеуінің тегі ешқандай ресми жағдайда қолданылмайды. Кейбір ресми емес жағдайларда кейде екі тегі де жазылады (дұрысы бірінші), кейде "in" арқылы бөлінеді (мысалы, Джузеппина Маури in Кривелли) немесе жесірлер үшін "ved." (vedova) деп көрсетіледі.
Italy has around 350,000 surnames. Most of them derive from the following sources: patronym or ilk (e. g. Francesco di Marco, "Francis, son of Mark" or Eduardo de Filippo, "Edward belonging to the family of Philip"), occupation (e. g. Enzo Ferrari, "Heinz (of the) Blacksmiths"), personal characteristic (e. g. nicknames or pet names like Dario Forte, "Darius the Strong"), geographic origin (e. g. Elisabetta Romano, "Elisabeth from Rome") and objects (e. g. Carlo Sacchi, "Charles Bags"). The two most common Italian family names, Russo and Rossi, mean the same thing, "Red", possibly referring to the hair color. Both Western and Eastern orders are used for full names: the given name usually comes first, but the family name may come first in administrative settings; lists are usually indexed according to the last name. Since 1975, women have kept their own surname when married, but until recently (2000) they could have added the surname of the husband according to the civil code, although it was a very seldom used practice. In recent years, the husband's surname cannot be used in any official situation. In some unofficial situations, sometimes both surnames are written (the proper first), sometimes separated by in (e. g. Giuseppina Mauri in Crivelli) or, in case of widows, ved. (vedova).
Латвия
Латвиялық еркек тегтері әдетте s, š немесе is әріптерімен аяқталады, ал сол аттың әйелдер нұсқасы a, e немесе s әріптерімен аяқталады, бұл үйленген және үйленбеген әйелдерге қатысты. Шарбақтықтан азат етілгенге дейін (Курландияда 1817, Видземеде 1819, Латгалияда 1861) тек ақсүйектер, еркін қолөнершілер немесе қала тұрғындары ғана тегіне ие болған. Сондықтан ең көне латыш тегтері неміс немесе төменгі неміс тілінен шыққан, бұл 19 ғасырға дейін неміс тілінің Латвиядағы ресми тіл ретінде басымдығын көрсетеді. Мысалдар: Мейерс/Мейере (немісше: Meier, шаруашылық басқарушысы; мэрмен байланысты), Миллерс/Миллере (немісше: Müller, диірменші), Шмитс/Шмите (немісше: Schmidt, ұста), Шулц/Шулце, Шулка (немісше: Schultz немесе Schulz, қазынашы), Ульманис (немісше: Ullmann, Ульм қаласынан келген адам), Годманис (Құдайға жақын адам), Петерсонс (Петердің ұлы). Кейбір латыш тегтері, әсіресе Латгалиядан шыққандары, поляк немесе белорус тілінен шыққан, ski/cki жұрнақтары skis/ckis, czyk жұрнағы čiks, ал vich/wicz жұрнақтары vičs түріне өзгереді, мысалы, Sokolovkis/Sokolovska, Baldunčiks/Baldunčika немесе Ratkevičs/Ratkeviča. Латвия шаруаларының көпшілігі 1826 (Видземеде), 1835 (Курландияда) және 1866 (Латгалияда) жылдары тегін алды. Тегтердің ең көп тараған түрі – кішірек атаулар. Мысалдар: Kalniņš/Kalniņa (кішкентай төбе), Bērziņš/Bērziņa (кішкентай қайың). Бүгінде көптеген латыштар славян тегінен шыққан, олардың тегтері орыс, белорус немесе украин тілінен шыққан, мысалы, Волковс/Волкова немесе Антоненко.
Latvian male surnames usually end in s, š or is whereas the female versions of the same names end in a or e or s in both unmarried and married women. Before the emancipation from serfdom (1817 in Courland, 1819 in Vidzeme, 1861 in Latgale) only noblemen, free craftsmen or people living in towns had surnames. Therefore, the oldest Latvian surnames originate from German or Low German, reflecting the dominance of German as an official language in Latvia till the 19th century. Examples: Meijers/Meijere (German: Meier, farm administrator; akin to Mayor), Millers/Millere (German: Müller, miller), Šmits/Šmite (German: Schmidt, smith), Šulcs/Šulce, Šulca (German: Schultz or Schulz, constable), Ulmanis (German: Ullmann, a person from Ulm), Godmanis (a God man), Pētersons (son of Peter). Some Latvian surnames, mainly from Latgale are of Polish or Belarusian origin by changing the final ski/ cki to skis/ ckis, czyk to čiks or vich/ wicz to vičs, such as Sokolovkis/Sokolovska, Baldunčiks/Baldunčika or Ratkevičs/Ratkeviča. Most Latvian peasants received their surnames in 1826 (in Vidzeme), in 1835 (in Courland), and in 1866 (in Latgale). Diminutives were the most common form of family names. Examples: Kalniņš/Kalniņa (small hill), Bērziņš/Bērziņa (small birch). Nowadays many Latvians of Slavic descent have surnames of Russian, Belarusian, or Ukrainian origin, for example Volkovs/Volkova or Antoņenko.
Литва
Литвалық есімдер Балтық елдеріндегі ерлер мен әйелдер есімдерінің жұрнақтарын ажырату ережесін сақтайды, бірақ бұл ережелерде айырмашылықтар бар. Ерлер тегі әдетте a, as, aitis, ys, ius немесе us әріптерімен аяқталады, ал әйелдер тегі бұл жұрнақтарды aitė, ytė, iūtė және utė (әйел үйленбеген болса), ienė (үйленген болса) немесе ė (ерлі-зайыптылық статусын көрсетпейтін) деп өзгертеді. Кейбір литвалықтардың есімдері поляк немесе басқа славян тілдерінен шыққан, олар литва тіліне бейімделу үшін соңғы ski жұрнағын скас деп өзгертеді, мысалы, Садаускас. Әйелдер нұсқасы skaitė (үйленбеген болса), skienė (үйленген болса) немесе skė (ерлі-зайыптылық статусын көрсетпейтін) болады.
Lithuanian names follow the Baltic distinction between male and female suffixes of names, although the details are different. Male surnames usually end in a, as, aitis, ys, ius, or us, whereas the female versions change these suffixes to aitė, ytė, iūtė, and utė respectively (if unmarried), ienė (if married), or ė (not indicating the marital status). Some Lithuanians have names of Polish or another Slavic origin, which are made to conform to Lithuanian by changing the final ski to skas, such as Sadauskas, with the female version bein skaitė (if unmarried), skienė (if married), or skė (not indicating the marital status).
Моңғолия
Моңғолдар батыстықтар, қытайлар және жапондықтар сияқты тегін қолданбайды. Социалистік кезеңнен бері, тегтердің орнына әкесінің атынан туындаған есімдер – бұрын овог, қазір этсгиин нер деп аталады – қолданылады. Әкесінің аты белгісіз болса, анасының атынан туындаған есім қолданылады. Әкесінен туындаған немесе анасынан туындаған есім жеке есімнің алдына жазылады. Сондықтан, егер Цахиа есімді адамның ұлы болса және ол ұлына Елбегдорж есімін берсе, ұлының толық аты Цахиа Елбегдорж болады. Көп жағдайда әкесінен туындаған есім жалғаулы жағдайда беріледі, яғни Цахиагиин Елбегдорж. Дегенмен, әкесінен туындаған есім күнделікті қолданыста аса маңызды емес және көбінесе тек бас әрпімен – Ц. Елбегдорж – беріледі. Адамдарды әдетте тек олардың жеке есімдерімен атайды және оларға сөйлейді (Елбегдорж гуай – мырза Елбегдорж), егер екі адамның жеке есімі бірдей болса, оларды толық әкесінің атымен емес, тек бас әрпімен ажыратады. 2000 жылдан бері моңғолдар өздерінің жеке куәліктерінде бұрын әкесінен туындаған есімдер үшін қолданылған овог атауын ресми түрде қолданып келеді. Көптеген адамдар ежелгі рулар мен тайпалардың атауларын, мысалы Боржигин, Бесуд, Жалайыр және т.б. таңдады. Сондай-ақ, көптеген туыстар өз ата-бабаларының туған жерлерінің атауларын таңдады. Кейбіреулері ең ежелгі белгілі ата-бабаларының есімдерін таңдады. Ал кейбіреулері өздерінің жеке есімдерін (немесе олардың өңделген нұсқаларын) ұрпақтарына ру есімдері ретінде беруге шешім қабылдады. Кейбіреулері өз өмірінен белгілі бір атрибуттарды тег ретінде таңдады. Гүррагчаа Сансарды (Ғарыш) таңдады. Ру есімдері әкесінен туындаған есімдер мен жеке есімдердің алдында келеді, мысалы Бесуд Цахиагиин Елбегдорж. Бұл ру есімдері маңызға ие және моңғол паспорттарына енгізілген.
Mongolians do not use surnames in the way that most Westerners, Chinese or Japanese do. Since the socialist period, patronymics – then called ovog, now called etsgiin ner – are used instead of a surname. If the father's name is unknown, a matronymic is used. The patro or matronymic is written before the given name. Therefore, if a man with given name Tsakhia has a son, and gives the son the name Elbegdorj, the son's full name is Tsakhia Elbegdorj. Very frequently, the patronymic is given in genitive case, i. e. Tsakhiagiin Elbegdorj. However, the patronymic is rather insignificant in everyday use and usually just given as an initial – Ts. Elbegdorj. People are normally just referred to and addressed by their given name (Elbegdorj guai – Mr. Elbegdorj), and if two people share a common given name, they are usually just kept apart by their initials, not by the full patronymic. Since 2000, Mongolians have been officially using clan names – ovog, the same word that had been used for the patronymics before – on their IDs. Many people chose the names of the ancient clans and tribes such Borjigin, Besud, Jalair, etc. Also many extended families chose the names of the native places of their ancestors. Some chose the names of their most ancient known ancestor. Some just decided to pass their own given names (or modifications of their given names) to their descendants as clan names. Some chose other attributes of their lives as surnames. Gürragchaa chose Sansar (Cosmos). Clan names precede the patronymics and given names, e. g. Besud Tsakhiagiin Elbegdorj. These clan names have a significance and are included in Mongolian passports.
Мьянма (Бірма)
Мьянма немесе Бирмадан шыққан адамдардың тегі болмайды. Кейбір деректер бойынша, бұл – тегі жоқ жалғыз азиялық халық. Еуропалық немесе американдық мәдениеттермен таныс Мьянма немесе Бирмадан шыққан адамдардың бір бөлігі, өзінің кіші ұрпақтарына белгілі ата-бабаларының есімінен алынған тег беруді бастады. Мысалы, Аун Сан Су Чжи – қайтыс болған тәуелсіздік жолындағы ардагер, генерал Аун Санның қызы; Хайма Не Вин – әйгілі актер Каулейкгьин Не Виннің қызы, сияқты.
People from Myanmar or Burmese, have no family names. This, to some, is the only known Asian people having no family names at all. Some of those from Myanmar or Burma, who are familiar with European or American cultures, began to put to their younger generations with a family name – adopted from the notable ancestors. For example, Ms. Aung San Suu Kyi is the daughter of the late Father of Independence General Aung San; Hayma Ne Win, is the daughter of the famous actor Kawleikgyin Ne Win etc.
Филиппин
19 ғасырдың ортасына дейін Филиппинде тегтердің стандарты болған жоқ. Туған филиппиндіктердің тегі болмаған, ал кейбіреулері өз отбасының тегімен сәйкес келмейтін тегтерді қабылдаған, сондай-ақ Рим-католик дінімен байланысты немесе раджалар мен датулар сияқты жергілікті ақсүйектерге қатысты белгілі бір беделге ие болған тегтерді таңдаған (мысалы, де лос Сантос – "әулиелердің", де ла Круз – "салибтің"). 1849 жылдың 21 қарашасында Филиппиннің испан генерал-губернаторы Нарсисо Клаверия и Зальдуа бұрын тегі жоқ филиппиндіктерге тегтерді жүйелі түрде тарату және испандық атау жүйесін жалпыға бірдей енгізу үшін осы ресми емес тәжірибелерге тыйым салды. Осының нәтижесінде «Атаулардың әліпбилік каталогы» (Catálogo alfabético de apellidos) жасалды, онда испан, филиппин және испандалған қытай сөздерінен, аттардан және сандардан алынған рұхсат етілген тегтер тізімделген. Сондықтан, испан тілінде естілетін көптеген филиппин тегтері испан тілін білетін әлемде кең таралған тегтер емес. Кітапта испан және филиппин тілдерінен, соның ішінде тагалог тілінен, сондай-ақ баск және каталон тегтерінен алынған көптеген сөздер бар. Колониялық билік осы жарлықты орындады, себебі көптеген христиандырылған филиппиндіктер діни аттарды қабылдады. Көп ұзамай де лос Сантос ("әулиелердің"), де ла Круз ("салибтің"), дель Розарио ("Розарийдің") және т.б. тегтес адамдар көбейді, бұл испан отаршылдарына филиппиндіктерді бақылауды және ең бастысы салық жинауды қиындатты. Осы өте кең таралған тегтерге, егер олар кем дегенде төрт буын бойы қолданылса, тыйым салынды. Бұл испандық атау салты испандықтар келгенге дейінгі жергілікті әдет-ғұрыпқа қарсы болды, онда бауырлар әртүрлі тегтерді қабылдады. Клаврияның жарлығы колонияның әртүрлі аймақтарында әртүрлі деңгейде орындалды. Испандық атау салтын енгізу нәтижесінде Филиппинде «аты + әкесінің тегі + анасының тегі» тәртібі пайда болды, сондықтан испан тегі міндетті түрде испандық текті білдірмейді. Іс жүзінде, бұл жарлықтың қолданылуы әртүрлі муниципалитеттерде әртүрлі болды. Көптеген муниципалитеттерде тек бір әріптен басталатын тегтер берілді, ал басқаларында бұл талап қатаң орындалмады. Мысалы, Ромблон провинциясының Бантон аралының көптеген тұрғындарының тегі F әріпінен басталады, мысалы, Фабикон, Фалларме, Фадрилан және Ферран. Басқа мысалдар – Альбай, Катандуанес, Илокос Сур және Мариндюк қалалары мен аудандары, онда тұрғындарының көпшілігі белгілі бір әріптен басталатын тегтерді иеленеді. Филиппиндіктердің көпшілігі испандық тегтерді иеленсе де, мұндай тег испандық текті білдірмейді. Сонымен қатар, көптеген филиппиндіктер қазір испандық әріптерді испандық тегтерінде қолданбайды. Филиппин испан тілінде акценттердің болмауы АҚШ Филиппинге басып алғаннан кейін кең таралған американдық теріс машиналарында акценттердің болмауымен байланысты. Филиппиндіктердің көпшілігі американдық тәртіпте (аты + орта аты + тегі) атау жүйесін қолданады, бұл испандық атау тәртібіне (аты + әкесінің тегі + анасының тегі) кері. Балалар анасының тегін ортаңғы аты ретінде, ал әкесінің тегін тегі ретінде алады; мысалы, Хуан де ла Круз бен оның әйелі Мария Агбаянидің ұлы Дэвид Агбаяни де ла Круз болуы мүмкін. Әйелдер некеде күйеуінің тегін қабылдайды және осымен қыздық орта атын жоғалтады; сондықтан Дэвид де ла Крузбен некеде болғаннан кейін Лора Юченко Макараегтің толық аты Лора Макараег де ла Круз болады. Олардың қыздық тегі некеден кейін автоматты түрде ортаңғы аты болады. Тегтердің басқа да көздері бар. Көптеген филиппиндіктердің қытайлық тегі бар, бұл кейбір жағдайларда олардың қытайлық ата-бабаларын білдіруі мүмкін. Алайда, көптеген испандық қытай сандары мен басқа да испандық қытай сөздері «Атаулардың әліпбилік каталогында» тегтердің арасында болды. Тегі қытайлық текті білдіретін адамдар үшін тегін талдау олардың ата-бабаларының Филиппинге қашан келгенін анықтауға көмектеседі. Коджанко сияқты испандық қытай тегі 18 ғасырда келгенін көрсетеді, ал Лим сияқты қытай тегі салыстырмалы түрде жақындағы иммиграцияны білдіреді. Кейбір қытай тегтері, мысалы Tiu Laurel, иммигрант қытай ата-бабасының тегінен және христиандық шомылдыру рәсімінен өткенде оның құдасының атынан тұрады. Филиппиннің оңтүстігіндегі мұсылмандық аймақтарда тегтерді қабылдау исламдық діни терминдердің әсеріне ұшырады. Нәтижесінде, филиппиндік мұсылмандардың тегі көбінесе араб тілінде, соның ішінде Хасан және Хараджи сияқты тегтер бар. Сондай-ақ, әлі күнге дейін тегі жоқ филиппиндіктер де бар, әсіресе олар жергілікті мәдени қауымдастықтардан шыққан болса.
Until the middle of the 19th century, there was no standardization of surnames in the Philippines. There were native Filipinos without surnames, others whose surnames deliberately did not match that of their families, as well as those who took certain surnames simply because they had a certain prestige, usually ones related to the Roman Catholic religion, such as de los Santos ("of the saints") and de la Cruz ("of the cross"), or of local nobility such as of rajahs or datus. On 21 November 1849, the Spanish Governor General of the Philippines, Narciso Clavería y Zaldúa, decreed an end to these arbitrary practices, the systematic distribution of surnames to Filipinos without prior surnames and the universal implementation of the Spanish naming system. This produced the Catálogo alfabético de apellidos ("Alphabetical Catalogue of Surnames"), which listed permitted surnames with origins in Spanish, Filipino, and Hispanized Chinese words, names, and numbers. Thus, many Spanish sounding Filipino surnames are not surnames common to the rest of the Spanish speaking world. The book contained many words coming from Spanish and the Philippine languages such as Tagalog, as well as many Basque and Catalan surnames. The colonial authorities implemented this decree because many Christianized Filipinos assumed religious names. There soon were too many people surnamed de los Santos ("of the saints"), de la Cruz ("of the cross"), del Rosario ("of the Rosary") etc., which made it difficult for the Spanish colonists to control the Filipino people, and most importantly, to collect taxes. These extremely common names were also banned by the decree unless the name has been used by a family for at least four generations. This Spanish naming custom also countered the native custom before the Spanish period, wherein siblings assumed different surnames. Clavería's decree was enforced to different degrees in different parts of the colony. Because of this implementation of Spanish naming customs, of the arrangement "given name + paternal surname + maternal surname", in the Philippines, a Spanish surname does not necessarily denote Spanish ancestry. In practice, the application of this decree varied from municipality to municipality. Most municipalities received surnames starting with only one initial letter; in others, this was not well enforced. For example, the majority of residents of the island of Banton in the province of Romblon have surnames starting with F such as Fabicon, Fallarme, Fadrilan, and Ferran. Other examples are most cities and towns in Albay, Catanduanes, Ilocos Sur and Marinduque, where the majority of their residents have surnames beginning with a particular letter. Thus, although perhaps a majority of Filipinos have Spanish surnames, such a surname does not indicate Spanish ancestry. In addition, most Filipinos currently do not use Spanish accented letters in their Spanish derived names. The lack of accents in Filipino Spanish has been attributed to the lack of accents on the predominantly American typewriters after the United States gained control of the Philippines. The vast majority of Filipinos follow a naming system in the American order (i. e. given name + middle name + surname), which is the reverse of the Spanish naming order (i. e. given name + paternal surname + maternal surname). Children take the mother's surname as their middle name, followed by their father's as their surname; for example, a son of Juan de la Cruz and his wife María Agbayani may be David Agbayani de la Cruz. Women usually take the surnames of their husband upon marriage, and consequently lose their maiden middle names; so upon her marriage to David de la Cruz, the full name of Laura Yuchengco Macaraeg would become Laura Macaraeg de la Cruz. Their maiden last names automatically become their middle names upon marriage. There are other sources for surnames. Many Filipinos also have Chinese derived surnames, which in some cases could indicate Chinese ancestry. Many Hispanized Chinese numerals and other Hispanized Chinese words, however, were also among the surnames in the Catálogo alfabético de apellidos. For those whose surname may indicate Chinese ancestry, analysis of the surname may help to pinpoint when those ancestors arrived in the Philippines. A Hispanized Chinese surname such as Cojuangco suggests an 18th century arrival while a Chinese surname such as Lim suggests a relatively recent immigration. Some Chinese surnames such as Tiu Laurel are composed of the immigrant Chinese ancestor's surname as well as the name of that ancestor's godparent on receiving Christian baptism. In the predominantly Muslim areas of the southern Philippines, adoption of surnames was influenced by Islamic religious terms. As a result, surnames among Filipino Muslims are largely Arabic based, and include such surnames as Hassan and Haradji. There are also Filipinos who, to this day, have no surnames at all, particularly if they come from indigenous cultural communities.
Филиппиндегі атау салттары
Филиппиннің 20 ғасырдың басында АҚШ территориясы болып құрылуына дейін филиппиндіктер көбінесе Ибериялық атау жүйесін қолданған. Бірақ 1987 жылғы Отбасы кодексі қабылданғаннан кейін филиппиндіктер американдық жүйені – тегін және есімдерін пайдалануды ресми түрде қабылдады. Әдеттегі филиппин есімі есімнен (көбінесе 2 есім беріледі), анасының бойжеткен кездегі тегінің бас әрпінен және соңында әкесінің тегінен (мысалы, Люси Энн С. де Гусман) тұрады. Сондай-ақ, әйелдер өз бойжеткен кездегі тегін сақтап қалуға немесе күйеуінің тегімен бірге, дефиспен бөлінген қос тегті пайдалануға рұқсат етіледі. Бұл феминистік айналымдарда немесе әйелдің жоғары лауазымды қызметте болған жағдайында (мысалы, Глория Макапагал Арройо, Мириам Дефенсор Сантьяго) жиі кездеседі. Көбінесе провинциялардағы белгілі отбасыларға жататын дәстүрлі айналымдарда әйелді әлі де «Мырза. Күйеуінің толық аты» деп атау қалыпты жағдай. Екінші рет тұрмысқа шығуға шешім қабылдаған жесірлер үшін екі норма бар. Отбасы кодексіне дейін жесір қалған әйелдің толық аты өзгермейді, бірақ қайтыс болған күйеуінің тегі қосады. Яғни, Игнасио Димакуланнан жесір қалған Мария Андрес «Мария Андрес, Димакуланнан жесір» болады. Егер ол қайтадан тұрмысқа шықса, бұл есім күйеуінің тегімен бірге сақталады. Сонымен, егер Мария Рене де лос Сантосқа тұрмысқа шықса, оның жаңа аты «Мария Андрес, Димакуланнан жесір де лос Сантос» болады. Бірақ жаңа норма да бар. Әйел өзінің орта атының бірі ретінде күйеуінің тегін таңдауы мүмкін. Осылайша, Мария Андрес, Димакуланнан жесір де лос Сантос, сондай-ақ Мария А. Д. де лос Сантос деп те аталуы мүмкін. Бала заңды деп есептелсе, ол әкесінің тегін мұраға алады. Бала некеден тыс туған болса, әкесі әкелігін жазбаша растамаса, анасы балаға өзінің тегін береді. Әкесі балаға екі ата-анасының тегін де беруге құқылы (мысалы, Эулогио Паредес пен Джулиана Анхелеспен үйленген және Мария Солисті әйелі ретінде алған Густаво Паредес баласына Кевин С. Анхелес Паредес деп ат қоюы мүмкін). Кейбір тагалог аймақтарында әкесінің немесе кейде анасының атын беру дәстүрі де қабылданған. Бұл есімдер, әрине, ресми емес, себебі Филиппиндегі отбасылық тегтер мұрагерлікпен беріледі. Біреуді Хуан, Паблоның ұлы (Жоан, Павелдің ұлы) немесе Хуан, Теофилоның немересі (Жоан, Теофилдің немересі) деп атау да жиі кездеседі.
Prior to the establishment of the Philippines as a US territory during the earlier part of the 20th century, Filipinos usually followed Iberian naming customs. However, upon the promulgation of the Family Code of 1987, Filipinos formalized adopting the American system of using their surnames. A common Filipino name will consist of the given name (mostly 2 given names are given), the initial letter of the mother's maiden name and finally the father's surname (i. e. Lucy Anne C. de Guzman). Also, women are allowed to retain their maiden name or use both her and her husband's surname as a double barreled surname, separated by a dash. This is common in feminist circles or when the woman holds a prominent office (e. g. Gloria Macapagal Arroyo, Miriam Defensor Santiago). In more traditional circles, especially those who belong to the prominent families in the provinces, the custom of the woman being addressed as "Mrs. Husband's Full Name" is still common. For widows, who chose to marry again, two norms are in existence. For those who were widowed before the Family Code, the full name of the woman remains while the surname of the deceased husband is attached. That is, Maria Andres, who was widowed by Ignacio Dimaculangan will have the name Maria Andres viuda de Dimaculangan. If she chooses to marry again, this name will still continue to exist while the surname of the new husband is attached. Thus, if Maria marries Rene de los Santos, her new name will be Maria Andres viuda de Dimaculangan de los Santos. However, a new norm is also in existence. The woman may choose to use her husband's surname to be one of her middle names. Thus, Maria Andres viuda de Dimaculangan de los Santos may also be called Maria A. D. de los Santos. Children will however automatically inherit their father's surname if they are considered legitimate. If the child is born out of wedlock, the mother will automatically pass her surname to the child, unless the father gives a written acknowledgment of paternity. The father may also choose to give the child both his parents' surnames if he wishes (that is Gustavo Paredes, whose parents are Eulogio Paredes and Juliana Angeles, while having Maria Solis as a wife, may name his child Kevin S. Angeles Paredes. In some Tagalog regions, the norm of giving patronyms, or in some cases matronyms, is also accepted. These names are of course not official, since family names in the Philippines are inherited. It is not uncommon to refer to someone as Juan anak ni Pablo (John, the son of Paul) or Juan apo ni Teofilo (John, the grandson of Theophilus).
Румыния
Румынияда, Еуропаның көп бөлігі сияқты, бала әкесінің тегін, ал әйел күйеуінің тегін алуға дағдыланған. Дегенмен, бұл міндетті емес, әйелдер мен ерлер, сондай-ақ ата-аналар басқа да нұсқаларды таңдауға құқылы, себебі заң икемді (Румыния Азаматтық кодексінің 282-бабы, 449-бабы, 450-бабын қараңыз). 19 ғасырға дейін есімдер көбінесе "[аты] [әкесінің аты] [бабасының аты]" түрінде болған. Мұндай есімдерге көбінесе белгілі адамдар немесе дворяндар (боярлар) ие болған. 1850 жылдар шамасында енгізілген есімдер реформасы есімдерді батыс үлгісіне келтірді, бұл Франциядан әкелінген, яғни жеке есімнен кейін тегі келетін жүйе. Сондықтан есім prenume (француз тілінде prénom), ал тегі nume немесе, түсініксіздік болған жағдайда, nume de familie ("тегі") деп аталады. Міндетті болмаса да, есімдердің арасында қосымша есімдер жиі кездеседі. Тарихи тұрғыдан алғанда, 19 ғасырдың ортасында тегтерді реформалау кезінде әкесі қайтыс болған немесе белгісіз болған жағдайда, әкесінің немесе анасының аты қолданылатын. Әкесінің атына "escu" жұрнағын қосу кең таралған, мысалы, Анхелеску ("Ангелдің баласы") және Петреску ("Петренің баласы"). ("Escu" латын тіліндегі "iscum" сөзінен шыққан болуы мүмкін, сондықтан итальян тіліндегі "esco" және француз тіліндегі "esque" сөздерімен туыс). Тағы бір кең таралған тәсіл – шыққан жерінің атына "eanu" жұрнағын қосу, мысалы, Мунтеану ("таудан") және Молдовану ("Молдовадан"). Бұл ерекше румындық жұрнақтар ата-тектің ұлтын анықтайды. Сонымен қатар, кәсіптерге, лақап есімдерге және оқиғаларға байланысты сипаттамалық тегтер де бар, мысалы, Ботезату ("крещение алған"), Барбу ("сақалы жуан"), Продан ("тәрбиелеуші"), Балан ("сары шашты"), Фиерару ("төгіш"), Кроитору ("терзі"), "Пакурару" ("қойшы"). Румындық тегтер адамның жынысына қарамастан өзгермейді. Румындық мәтіндерде жеке есімдер көбінесе тегтерден бұрын келсе де, ресми құжаттарда бұл рет кері болады, әдетте тіркеу мақсатында. Сәйкесінше, румындар кейде өзін тегімен таныстырады, мысалы, мектепте емтихан қағазына қол қоятын студент. Румыниялық емес тегі бар румындар өздерінің ата-тегінің румындық нұсқаларын қабылдауға бейім, мысалы, поляктардың Żurowski тегі үшін Jurovschi, ал сербтердің Popović тегі үшін Popovici ("пастордың ұлы"), бұл транслитерация арқылы тегінің бастапқы айтылуын сақтайды. Кейбір жағдайларда бұл өзгерістер мемлекет тарапынан талап етілген.
In Romania, like in most of Europe, it is customary for a child to take his father's family name, and a wife to take her husband's last name. However, this is not compulsory spouses and parents are allowed to choose other options too, as the law is flexible (see Art. 282, Art. 449 Art. 450. of the Civil Code of Romania). Until the 19th century, the names were primarily of the form "[given name] [father's name] [grandfather's name]". The few exceptions are usually famous people or the nobility (boyars). The name reform introduced around 1850 had the names changed to a western style, most likely imported from France, consisting of a given name followed by a family name. As such, the name is called prenume (French prénom), while the family name is called nume or, when otherwise ambiguous, nume de familie ("family name"). Although not mandatory, middle names are common. Historically, when the family name reform was introduced in the mid 19th century, the default was to use a patronym, or a matronym when the father was dead or unknown. A common convention was to append the suffix escu to the father's name, e. g. Anghelescu ("Anghel's child") and Petrescu ("Petre's child"). (The escu seems to come from Latin iscum, thus being cognate with Italian esco and French esque.) Another common convention was to append the suffix eanu to the name of the place of origin, e. g. Munteanu ("from the mountains") and Moldoveanu ("from Moldova"). These uniquely Romanian suffixes strongly identify ancestral nationality. There are also descriptive family names derived from occupations, nicknames, and events, e. g. Botezatu ("baptised"), Barbu ("bushy bearded"), Prodan ("foster"), Bălan ("blond"), Fieraru ("smith"), Croitoru ("tailor"), "Păcuraru" ("shepherd"). Romanian family names remain the same regardless of the sex of the person. Although given names appear before family names in most Romanian contexts, official documents invert the order, ostensibly for filing purposes. Correspondingly, Romanians occasionally introduce themselves with their family names first, e. g. a student signing a test paper in school. Romanians bearing names of non Romanian origin often adopt Romanianised versions of their ancestral surnames. For example, Jurovschi for Polish Żurowski, or Popovici for Serbian Popović ("son of a priest"), which preserves the original pronunciation of the surname through transliteration. In some cases, these changes were mandated by the state.
Түркия
Түркияда Ататүктің реформалары аясында 1934 жылы қабылданған Тегі туралы заңға сәйкес, Түркияда тұратын әрбір отбасына тегі берілді. Тегі әдетте отбасының ең үлкен мүшелері таңдайтын, кез келген түрік сөзі (немесе ресми азшылық топтарына жататын отбасыларға рұқсат етілген сөз) болатын. Түркиядағы ең көп таралған тегілер: Йылмаз («батыл»), Доған («қаршыға»), Шахин («қыран»), Йылдырым («найзағай»), Шимшек («шаңқай»), Өзтүрк («түрік»). Әкелік тегі міндетті түрде ата-тегіне байланысты болмайды және көбінесе тарихи тұрғыдан анықтау мүмкін емес. Түрік әкелік тегінің ең көп қолданылатын жұрнағы –oğlu, ал –ov(a), –yev(a) және –zade азербайжандықтар мен басқа түркі ұрпақтарының тегінде де кездеседі. Армян, грек және еврейлер сияқты ресми азшылықтардың тегі өз ана тілдерінде болады. Түркияда тұратын армян отбасылары әдетте армян тегін алып, –yan, –ian немесе түрікше жазуда can жұрнағын қолданады. Грек ұрпақтарының тегі көбінесе грек тілінде болады және –ou, –aki(s), –poulos/poulou, –idis/idou, –iadis/iadou сияқты грек жұрнақтарын немесе papa- сияқты префикстерді қамтуы мүмкін. 1492 жылы Испаниядан қуылған және Түркияға қоныс аударған сефардтық еврейлерде еврей/иврит және испан тегі болады, бұл көбінесе олардың Испаниядағы туған жерлерін, қалаларын немесе ауылдарын көрсетеді, мысалы, Де Леон немесе Толедано.
In Turkey, following the Surname Law imposed in 1934 in the context of Atatürk's Reforms, every family living in Turkey was given a family name. The surname was generally selected by the elderly people of the family and could be any Turkish word (or a permitted word for families belonging to official minority groups). Some of the most common family names in Turkey are Yılmaz ('undaunted'), Doğan ('falcon'), Şahin ('hawk'), Yıldırım ('thunderbolt'), Şimşek ('lightning'), Öztürk ('purely Turkish'). Patronymic surnames do not necessarily refer to ancestry, or in most cases cannot be traced back historically. The most usual Turkish patronymic suffix is –oğlu; –ov(a), –yev(a) and –zade also occur in the surnames of Azeri or other Turkic descendants. Official minorities like Armenians, Greeks, and Jews have surnames in their own mother languages. The Armenian families living in Turkey usually have Armenian surnames and generally have the suffix –yan, –ian, or, using Turkish spelling, can. Greek descendants usually have Greek surnames which might have Greek suffixes like –ou, –aki(s), –poulos/poulou, –idis/idou, –iadis/iadou or prefixes like papa–. The Sephardic Jews who were expelled from Spain and settled in Turkey in 1492 have both Jewish/Hebrew surnames, and Spanish surnames, usually indicating their native regions, cities or villages back in Spain, like De Leon or Toledano.