Кіріспе

Заңдар мен әдет-ғұрыптар
Тегі атау конвенциялары мен заңдары әлемнің әртүрлі жерлерінде әртүрлі болады. Бұл мақалада әлемдегі тегілерге шолу жасалған.

Аргентина

Аргентинада әдетте тек бір отбасылық аты, әкенің әкесінің тегі қолданылады және тіркеледі, бұл ағылшын тілді елдердегідей. Дегенмен, әкесі мен анасының тегін де қолдану мүмкін. Мысалы, егер Ана Лаура Мелаченко мен Эммануэль Дарио Геррероның Адабель Анахи есімді қызы болса, оның толық аты Адабель Анахи Герреро Мелаченко болуы мүмкін. Әйелдер некеге тұрғаннан кейін тегін өзгертпейді, күйеуінің тегін емес, туған тегін қолданады. Бірақ, әйелдер дәстүрлі түрде, ал кейбіреулері бүгінге дейін «de» деген сөзді және күйеуінің тегін өз атына қосып, ескі испандық әдетті сақтауды таңдайды. Мысалы, егер Паула Сеговия Фелипе Коссиаға тұрмысқа шықса, ол өзінің туған атын сақтай алады немесе Паула Сеговия де Коссиа немесе Паула Коссиа болады. Кейбір провинцияларда некедегі әйел тек туған атын ғана қолдана алады, ал басқалары заңдық мақсаттар үшін толық атын қолдануға міндетті. Аргентинаның азаматтық кодексі екі жағдайдың да дұрыс екенін көрсетеді, бірақ полиция бөлімдері мен паспорттар толық атымен беріледі. Бүгінде көптеген әйелдер туған атын сақтағанды жөн көреді, себебі «de» сөзі олардың күйеулеріне тиесілі деген түсінікті тудыруы мүмкін. Ева Дуарте Хуан Доминго Перонға тұрмысқа шыққанда, оны Ева Дуарте де Перон деп атауға болатын, бірақ көбінесе Ева Перон деп атады, немесе жақын және мейірімді «Эвита» (кішкентай Ева) деп атады. Біріктірілген есімдер көне дәстүрлі отбасылардан тараған және бір тег ретінде қарастырылады, бірақ олар сирек кездеседі. Аргентина испан тілінде сөйлейтін ел болғанымен, итальяндық, француздық, орыстік, немістік және т.б. сияқты басқа да еуропалық мәдениеттердің әсері де бар. Балалар әдетте тек әкесінің тегін қолданады. Бірақ, кейбір мемлекеттік органдар екі тегті де, дәстүрлі тәртіппен – әкесінен кейін анасының тегін көрсету арқылы, бірдей аты-жөні бар адамдарды шатастыру қаупін азайта бастады. Мысалы, егер Ева Дуарте мен Хуан Перон Хуан есімді балаға ие болса, оны Хуан Перон деп атаса, оны жаңылыстыру мүмкін, бірақ оны Хуан Перон Дуарте деп атаса, мұндай қателік болмайды. 2008 жылдың басында ананың тегін әкесінен бұрын қоятын жаңа заңнама қарастырылып жатыр, бұл португал тілінде сөйлейтін елдерде қолданылады және Испанияда тек қана мүмкіндік ретінде қарастырылады, Аргентина испан тілінде сөйлейтін ел болғанына қарамастан.

Чили

Чилиде некеге тұру жұбайлардың есімдеріне ешқандай өзгеріс енгізбейді, сондықтан адамдар өмір бойы туғандағы есімдерін сақтайды, олардың немесе олардың ата-аналарының отбасылық жағдайы қанша рет өзгерсе де. Дегенмен, кейбір жоғарғы топтағы адамдардың арасында немесе ұзақ жылдар бірге тұрған жұбайлардың ішінде, бұл көне дәстүр саналса да, әйел күйеуінің есімін сілтеме ретінде қолдануы жиі кездеседі, мысалы, "Doña María Inés de Ramírez" (әдеби аудармасы – Рамирес әйелі Мария Инес ханым). Балалар әкесінің тегін, содан кейін анасының тегін алып жүреді. Бірақ әкесі белгісіз болса және анасы жалғыз болса, бала анасының екі тегін немесе анасының бірінші тегін және анасының ата-анасының немесе әже-шешесінің кез келген тегін алып жүруі мүмкін, сондай-ақ бала анасының тегін екі рет қатарынан алып жүруі де мүмкін.

Солтүстік елдер

Скандинавия елдерінде отбасылық есімдер жиі, бірақ әрқашан емес, әкесінің атынан туындайды. Дания мен Норвегияда осыған сәйкес келетін жұрнақ – sen, мысалы Karlsen. Доттер/даттер (қыз) аяқталуымен бітетін есімдер, мысалы Olofsdotter, сирек кездеседі, бірақ тек әйелдерге қатысты. Бүгінде әкесінің атынан жасалған есімдер басқа Батыс елдеріндегідей тегі ретінде беріледі. Адамның тегі Карлссон болса, оның әкесі міндетті түрде Карл деп аталуы керек емес. Дегенмен, 2006 жылы Дания әкесінің және анасының атын тег ретінде таңдау мүмкіндігін қайта енгізді. Осылайша, Карл Ларсен мен Анна Хансен ата-аналары ұлдарына Карлсен немесе Аннасен, ал қыздарына Карлсдоттер немесе Анасдоттер деп ат қоя алады. 19 ғасырға дейін Скандинавиядағы жүйе қазіргі Исландиядағыдай болған. Алайда, ақсүйек отбасылары, әдетте, отбасылық есімді қабылдады, ол болжамды немесе нақты ата-бабаға (мысалы, граф Биргер Магнуссон Фолкунге) немесе отбасының гербіне (мысалы, король Густав Эриксон Васа) сілтеме жасауы мүмкін. Сақталған көптеген ақсүйек отбасылық есімдерде, мысалы, Сильфверспарре ("күміс шеврон"; қазіргі жазуда Silver) немесе Стиернхиелм ("жұлдызды қалқан"; қазіргі жазуда stjärnhjälm), жазу ескірген, бірақ ол есімге қатысты болғандықтан өзгеріссіз сақталады. (Қазіргі замандағы кейбір есімдер стильдік ерекшелік ретінде архаикалық немесе өзгеше жазуды қолданады; мысалы, стандартты kvist "бұтақ" орнына quist немесе стандартты gren "тарау" орнына grén.) Кейіннен скандинавиялық орта тапқа жататын адамдар, әсіресе қолөнершілер мен қала тұрғындары, ақсүйектерге ұқсас есімдерді қабылдады. Табиғаттың екі элементін біріктіретін отбасылық есімдер, мысалы, шведтердің Бергман ("тау адамы"), Холмберг ("жағалаудағы тау"), Линдгрен ("липа бұтағы"), Сандстрём ("құм ағысы") және Акерлунд ("далалық шалғын") жиі кездеседі және бүгінгі күні де таралған. Норвегиялық және даниялық ұқсас есімдер де осыған ұқсас. Тағы бір кең таралған практика – адамның туған жерін орта немесе тегі ретінде қабылдау. Әкімшілік мақсаттар үшін әр адамның туғаннан өліміне дейін "тұрақты" аты болуын қамтамасыз ету қажеттілігі өзгерістің маңызды қозғаушы күші болды. Ескі заманда адамдар аты, әкесінің аты және тұрған шаруашылығы бойынша танылатын. Адам жаңа жұмыс тапқанда, жаңа шаруашылық сатып алғанда немесе басқа жерге көшіп келгенде бұл соңғы элемент өзгеретін. (Бұл әлемнің осы бөлігінде әйелдердің некеде атын өзгерту салтының пайда болуына себеп болды. Бастапқыда бұл, негізінен, мекенжайдың өзгеруін білдірді, ал бұрынғы уақытта ер адамдардың да осылай істеген көптеген мысалдары бар.) Көптеген әкесінің атынан жасалған есімдердің пайда болуына себеп – ауылдан қалаға көшіп келген адамдар өздерінің шыққан жерлерінің атын тастауы мүмкін. Жұмысшы ретінде сіз әкеңіздің атымен танылатынсыз, ал бұл есім келесі ұрпаққа отбасылық есім ретінде берілді. Норвегияның премьер-министрі Эйнар Герхардсен өзінің әкесі Герхард Олсен (Оланың ұлы Герхард) болғандықтан, әкесінің атын дұрыс қолданды. Герхардсен өзінің әкесінің атын балаларына отбасылық есім ретінде берді. Бұл жұмысшы отбасыларында жиі кездесетін жағдай. Норвегияда 20 ғасырдың бірінші жартысында шаруашылық атын отбасылық есім ретінде сақтау дәстүрі күшейді. Бұл есімдер көбінесе отбасының тұрған жерін көрсететін. Осы себепті Дания мен Норвегияда шаруашылық атауларынан алынған тегі бар адамдар көп, олардың көпшілігі bø, rud, heim/um, land немесе set сияқты жұрнақтармен белгіленеді (бұл Норвегиядан алынған мысалдар). Данияда ең көп таралған жұрнақ – gaard, қазіргі жазуда gård (даниялық) және норвег тілінде gård немесе gard, бірақ Швециядағыдай, архаикалық жазу тегтерде сақталады. Мұндай тегінің ең танымал мысалы – Кьеркегор ("шіркеу" (= kirke/kierke) және "шаруашылық" (= gaard) сөздерінің біріктірілуі, яғни "Шіркеудің жанындағы шаруашылық" дегенді білдіреді). Алайда, бұл есім тікелей аудармасына қатысты деген жалпы қате түсінік бар: шіркеу алаңы/кладбиш), бірақ басқа да көптеген мысалдар келтірілуі мүмкін. Сондай-ақ, аталған есімдер бастапқы иелерінің мекенжайларынан алынғандықтан, осы есімдерді иелену басқа иелерімен туыстық байланысты білдірмейді. Көп жағдайда есімдер қоршаған табиғаттан алынған. Мысалы, Норвегияда жағалау географиясына негізделген, strand, øy, holm, vik, fjord немесе nes сияқты жұрнақтары бар тегі бар. Бірақ, шаруашылықтан алынған есімдер сияқты, бұл отбасылық есімдердің көпшілігі отбасылық есім "белгіленген" кезде отбасының тұрған жерін көрсетті. Мысалы, шведтің Дальгрен есімі "даль" ("аңғар") және "грен" ("тарау") сөздерінен алынған; немесе сондай-ақ Upvall ("жоғарғы аңғар") мағынасын береді. Бұл елге, тілге және диалектіге байланысты.

Швеция

Скандинавияда отбасылық есімдер көбінесе, бірақ міндетті түрде емес, әкесінің атынан туындайды. Кейіннен Скандинавияның орта таптары, әсіресе шеберлер мен қала тұрғындары, ақсүйектер сияқты сондай-ақ әкесінің атынан есімдер қабылдады. Табиғаттан екі элементті біріктіретін отбасылық есімдер, мысалы шведтердегі Бергман ("тау адамы"), Хольмберг ("арал тауы"), Линдгрен ("ыстықай бұтағы"), Сандстрём ("құм ағыны") және Акерлунд ("далалық тоғай") жиі кездесетін және бүгінге дейін таралған.

Финляндия

Финляндия, оның ішінде Карелия мен Эстония, Швеция Корольдігінің шығыс бөлігі болды. Ол шамамен 1100–1200 жылдары біріккеннен бастап 1809 жылға дейін, Ресейдің Финляндияны жаулап алуына дейін созылды. 1917 жылғы Ресей революциясы кезінде Финляндия тәуелсіз республика болып жарияланды, ал Швеция және көптеген Еуропа елдері жаңа мемлекетті тез мойындады. Финляндияда негізінен фин (көбейіп келе жатқан) және швед (азайып келе жатқан) тегі мен есімдері кездеседі. Финляндияда екі басты тегін атау дәстүрі бар: Батыс фин және Шығыс фин. Швед тілінде сөйлейтін шаруалар, балықшылар мен шеберлердің тегі Батыс Финляндия дәстүріне ұқсас, ал саами және рома халқының кіші топтарының өздеріне тән дәстүрлері бар. Финляндияға Ресейден аз ғана көші-қон болғандықтан, орыс тегтері сирек кездеседі. 20 ғасырдың ортасына дейін Финляндия көбінесе аграрлық қоғам болды, ал Батыс финдердің тегі белгілі бір аймаққа, шаруашылыққа немесе үйге байланысты болды, мысалы, Яакко Юссила ("Юссинің шаруашылығынан Яакко"). Шығыс Финляндиядағы тегін атау дәстүрі кем дегенде 13 ғасырға дейін жетеді. Сол жердегі савондықтар жартаралау шаруашылығымен айналысты, олар адамның өмірінде бірнеше рет көшіп-қонуға мәжбүр болды. Бұл отбасылардың тегі болуын қажет етті, ол 13 ғасырдың басында қарапайым халық арасында кеңінен таралған еді. 16 ғасырдың ортасына қарай Шығыс финдердің тегі мұрагерлікке айналды. Әдетте, ең көне Шығыс фин тегі отбасының аталарының есімдерінен құралды, мысалы, Икевалько, Термонен, Пентикайнен. 16, 17 және 18 ғасырларда жаңа тегтер көбінесе бұрынғы немесе қазіргі тұратын жерінің атын қосу арқылы жасалды (мысалы, Пуумалайнен < Пуумала). Шығыс Финляндияда әйелдер әкесінің тегін әйелдік формада алып жүрді (мысалы, Puumalatar < Puumalainen). 19 ғасырда бұл әдет Батыс Еуропалық тегін атау дәстүрінің ықпалымен тоқтатылды. Батыс Финляндияда ауылдық тегтер басым болды, ал адамның тегі, әдетте, олар тұрған шаруашылыққа немесе жерге қарай берілді. 1921 жылы барлық финдерге тегін алу міндетті болды. Осы кезде ауылдық тегтер көбінесе тегі ретінде қабылданды. Мұндай тегтердің ерекшелігі – су жолының бойындағы шаруашылықтың орналасқан жерін көрсететін "Ала" (төмен) немесе "Йlä" (жоғары) префикстерінің қосылуы (мысалы, Yli Ojanperä, Ala Verronen). Österbotten жағалауында швед тілінде сөйлейтін шаруалар көбінесе екі тег қолданды – біреуі әкесінің атын көрсетті (мысалы, Эриксон, Андерссон, Йоханссон), екіншісі олардың отбасы немесе үлкен отбасы иелік еткен немесе байланысы бар шаруашылыққа немесе жерге қатысты (мысалы, Холм, Фант, Вестергард, Клу). Сондықтан толық аты Йохан Карлссон Квист болуы мүмкін, оның қызы Эльвира Йохансдоттер Квист үшін, ал ол Ахлског шаруашылығына үйленгенде Эльвира бірінші тегін Йохансдоттер деп сақтап, екінші тегін күйеуінің тегіне ауыстырды (мысалы, Эльвира Йохансдоттер Ахлског). 20 ғасырда олар ұлдарының тегін тастай бастады, ал екінші тегін сақтады. Сонымен, Батыс Финляндияда швед тілінде сөйлейтіндердің тегтері Йохан Варг, Карл Вискас, Себастьян Биската және Элин Лоу сияқты болды, ал Балтық теңізінің арғы жағындағы Швеция тұрғындары ұлдарымен аяқталатын тегтерді сақтады (мысалы, Йохан Эриксон, Тор Андерссон, Анна Карин Йоханссон). Оңтүстік Финляндияда швед тілінде сөйлейтін жоғарғы және орта таптар үшін үшінші тегін атау дәстүрі енгізілді, олар әдеттегі неміс және швед тегтерін қолданды. Әдеттегідей, қалалық немесе білімді қоғамда белгілі бір мәртебеге ие бола алған фин тілінде сөйлейтін адамдар фин тегін тастап, швед, неміс немесе (пастор болған жағдайда) латын тегін қабылдады. Әскерге шақырылған жауынгерлерге жаңа тег берілді, тілектеріне қарамастан. 19 ғасырдың соңы мен 20 ғасырдың басында жалпы жаңғыру процесі, әсіресе феницизация саяси қозғалысы фин тегтерін қабылдауға итермеледі. Сол кезде швед немесе басқа шетелдік тегі бар көптеген адамдар өздерінің тегін фин тегіне ауыстырды. Табиғаттың белгілері "о/ө", "нен" (Meriö < Meri "теңіз", Nieminen < Niemi "мүйіс") аяқталулары осы дәуірдің тегтеріне тән, сондай-ақ швед тегтерінің (Paasivirta < Hällström) тікелей немесе жақын аудармалары. 21 ғасырдағы Финляндияда тегтерді атау неміс үлгісіне сәйкес келеді. Әр адам заңды түрде аты-жөнін және тегін беруге міндетті. Ең көп дегенде үш есімге рұқсат етіледі. Финляндияда некеде тұрған жұбайлар бірінің тегін, немесе екеуінің тегін (немесе екеуінің тегін) қабылдай алады. Ата-аналар балалары үшін бір тегті немесе екі тегті таңдай алады, бірақ барлық балалар бірдей тегті бөлісуі керек. Барлық адамдар ешқандай себепсіз тегін бір рет өзгертуге құқылы. Фин немесе швед тілінің қолданылу ережелеріне қайшы келетін немесе Финляндияда тұратын кез келген адам қолданып жүрген тег жаңа тег ретінде қабылданбайды, егер осы талаптан бас тартуға заңды отбасылық себептер немесе діни немесе ұлттық әдет-ғұрыптар себеп болмаса. Алайда, егер олар мұндай талапты дәлелдей алса, адамдар өздерінің тегін ата-бабалары қолданған кез келген тегке өзгерте алады. Кейбір иммигранттар балаларына ат қоюда қиындықтарға тап болды, өйткені олар отбасының тұрғын тіліне негіделген мақұлданған тізімнен таңдауы керек болды. Фин тілінде тегінің түбірі де, есімі де жағдайға қарай өзгеріп отырады.

Исландия

Исландияда көптеген адамдардың тегі болмайды; адамның фамилиясы көбінесе әкесінің есімінен туындайтын атаушы болып табылады, яғни әкесінің атынан жасалады. Мысалы, Карл есімді адамның Анна есімді қызы мен Магнус есімді ұлы болса, олардың толық аты әдетте Анна Карлсдоттир ("Карлдың қызы") және Магнус Карлссон ("Карлдың ұлы") болады. Аты некеге тұрған кезде өзгертілмейді.

Славян әлемі

Славян елдері көптеген (бірақ барлығы емес) есімдердің еркек және әйел түрлерінің болуымен ерекшеленеді. Көптеген елдерде әйел түрін қолдану ресми құжаттарда да, басқа да қарым-қатынастарда да міндетті, бірақ шетел азаматтары үшін бұл талап қолданылмайды. Кейбір елдерде (Босния және Герцеговина, Хорватия, Черногория, Сербия, Словения) ресми түрде тек еркек түрі қолданылады, алайда күнделікті қарым-қатынаста (сөйлеу, баспа) әйел түрі жиі пайдаланылады. Словенияда әйелдердің тегі ресми құжаттарда (жеке куәліктер, хаттар) еркектермен бірдей болады. Бірақ сөйлеуде және сипаттамалық мәтіндерде (әдебиет, газеттер) әйелдер тегінің әйел түрі тұрақты қолданылады. Есімде жұрнақ болмаса, оның әйел түрі болуы да, болмауы да мүмкін. Кейде есімнің соңғы әрпі өзгереді (мысалы, «а» жалғастырылады). Чехия мен Словакияда неміс тілінен келген есімдер сияқты жұрнақсыз есімдер «ová» жұрнағы арқылы әйелденеді (мысалы, Schusterová).

Болгария

Болгар есімдері әдетте үш бөліктен тұрады: жеке есім, әкесінің аты бойынша құрастырылған есім, және тегі. Жеке есімдердің көптеген нұсқалары бар, бірақ ең көп таралғандары христиандық/грек (мысалы, Мария, Иван, Христо, Петр, Павел), славяндық (Огнян, Мирослав, Тихомир) немесе протоболгарлық (Крум, Аспарух) (христиандыққа дейінгі) текті болып келеді. Әкесінің аты әдетте әкесінің жеке есімінен және «ов» (еркек), «ова» (әйел) немесе «ови» (көпше) жұрнақтарынан тұрады. Тегі де көбінесе «ов», «ев» (еркек) немесе «ова», «ева» (әйел) немесе «ови», «еви» (көпше) жұрнақтарымен аяқталады. Көп жағдайда (есім түбіріне байланысты) жұрнақтар «ски» (еркек және көпше) немесе «ска» (әйел); «овски», «евски» (еркек және көпше) немесе «овска», «евска» (әйел); «ин» (еркек) немесе «ина» (әйел) немесе «ини» (көпше) сияқты да болуы мүмкін. Бұл жұрнақтардың мағынасы ағылшын тіліндегі «of» сөзіне ұқсас, отбасымен байланысты екенін көрсетеді. Мысалы, Иванова тегі – Иван отбасының мүшесі екенін білдіреді. Петров әкесінің аты – Петірдің ұлы дегенді білдіреді. Жұрнақтардың мағынасы бойынша, «ов», «ев» / «ова», «ева» әкемен туыстықты білдірсе, «ин» / «ина» анамен туыстықты білдіреді (әсіресе әкесі қайтыс болған жетім балалар үшін).

Чехия және Словакия

Чехтердің есімдері есім (křestní jméno) және тегінен (příjmení) тұрады. Екінші немесе орта есімді қолдану кең таралған емес. Әйелдер есімдері көбінесе ерлер есімдерінен -ová жұрнағымен (Nováková) немесе бастапқыда сын есім болған есімдер үшін -á жұрнағымен (Veselá) алынады, кейде бастапқы есімнің соңғы әрпі сәл өзгереді (Sedláčková – Sedláček немесе Svobodová – Svoboda). Әйелдер үйленген кезде әдетте тегін өзгертеді. Тегтер көбінесе зат есімдер (Svoboda, Král, Růžička, Dvořák, Beneš), сын есімдер (Novotný, Černý, Veselý) немесе етістіктің өткен шақ шақырғышы (Pospíšil) болып келеді. Сонымен қатар, өте күрделі шығу тегі бар, тіпті толық сөйлемдер болып табылатын есімдер де бар (Skočdopole, Hrejsemnou немесе Vítámvás). Чехтерде ең көп таралған тег – Новак / Новакова. Сонымен қатар, көптеген чехтер мен кейбір словактардың тегі неміс тегінен шыққан, себебі өткен мың жыл ішінде этникалық топтар арасында араласу болған. Неміс және басқа шетелдік есімдерден әйелдер есімдерін шығару көбінесе қиын, өйткені шетелдік есімдер чех тілінің ережелеріне сай келмейді, бірақ көбінесе -ová жұрнағы қосылады (Schmidtová; діңгектер жиі, бірақ әрқашан емес, түсіріледі, мысалы, Müllerová), немесе неміс есімі чех орфографиясына сәйкес жазылады (Šmitová). Словактардың арасында жиі кездесетін венгр есімдері өзгеріссіз қалдырылуы мүмкін (венгр Nagy, әйел. Nagyová) немесе чех/словак орфографиясына сәйкес жазылуы мүмкін (ер. Naď, әйел. Naďová).

Польша

Польшада және бұрынғы Польша-Литва одақтастығының көп бөлігінде тегілер орта ғасырдың соңында пайда болды. Бастапқыда олар бір қала немесе ауылда тұратын және бірдей есімді әртүрлі адамдарды ажыратуға арналған. Бұл принциптер ағылшын тегіндегідей, кәсіп, әкеден тарау, географиялық шығу тегі немесе жеке ерекшеліктер негізінде құрылды. Мысалы, ерте тегілердің арасында Карчмарз ("мейманхана иесі"), Коваль ("төңіректің шебері"), "Злотник" ("алтын шебері") және Беднарчик ("жас шелек жасаушы") сияқты кәсіптерді білдіретіндері болса, ал Шчепаняк ("Шчепанның ұлы"), Йозефович ("Йозефтің ұлы") және Казьмиркевич ("Казимирдің ұлы") әкеден тарауды көрсетеді. Сонымен қатар, Мазур ("Мазуриден") сияқты ерте тегілер географиялық шығу тегін, ал Новак ("жаңа"), Бялы ("ақ") және Вильгус ("ірі") сияқтылары жеке ерекшеліктерді білдірді. 16 ғасырдың басында (Польша Ренессансы) дворяндар арасында топонимикалық тегілер кең таралды. Алғашқыда тегілер "[есім] з ("de", "of") [жер-атау]" түрінде болды. Кейін көптеген тегілер сөйлемдегі сипаттаушы сөздерге айналды, мысалы, Якуб Вислицкий ("Вислицадан Якуб") және Збигнев Олесницкий ("Олесницадан Збигнев"), шығыс Польша-Литва одақтастығында еркектерге тән ski, cki, dzki және icz жұрнақтарымен, ал әйелдерге тән ska, cka, dzka және icz жұрнақтарымен. Осылайша қалыптасқан есімдер грамматикалық жағынан сипаттаушы сөздер болып табылады және сондықтан жынысқа қарай өзгеріп отырады; мысалы, Ян Ковальский және Мария Ковальская бірнешелікте Kowalscy деп аталады. ski, cki және dzki жұрнақтары бар еркектер тегі және сәйкес ska, cka және dzka әйелдер тегі дворяндық тегімен байланысты болды. Көптеген қарапайым халықтар осы үлгіге сәйкес тегілерін өзгертіп, көптеген Ковальски, Беднарски, Качмарски және т.б. пайда болды. Жеке тегілердің бір тобы дворяндық рулардың аттарынан шыққан. Олар жеке есімдер ретінде немесе қос тегтің бірінші бөлігі ретінде қолданылады. Осылайша, Ян Нечуя мен Кшиштоф Нечуя Мачоцкий туыс болуы мүмкін. Сол сияқты, Бірінші және Екінші дүниежүзілік соғыстардан кейін Польшаның астыртын ұйымдарының көптеген мүшелері соғыс кезіндегі псевдонимдерін тегілерінің бірінші бөлігі ретінде қабылдады. Эдвард Рыдз Польша маршалы Эдвард Смиглы Рыдз болды, ал Здзислав Езуранский Ян Новак Езуранский болды.

Украина мен Беларусь

Украин және белорусь есімдері ежелгі шығыс славян және русь тілдерінен (батыс Русь) пайда болған. Украин және белорусь есімдері басқа славян мәдениеттеріндегі тегістермен көптеген ортақтықтарға ие. Ең маңыздысы – ортақ түбір сөздер мен жұрнақтар. Мысалы, "коваль" (ұста) түбірі поляк тіліндегі "kowal" сөзімен салыстырылады, ал "баб" (әйел) түбірі поляк, словак және чех тілдерімен ортақ. "Vych" жұрнағы ("ұлы") оңтүстік славян тіліндегі "vic", орыс тіліндегі "вич", поляк тіліндегі "wicz" сөздерімен сәйкес келеді, ал "sky", "ski" және "ska" поляк және орыс тілдерінде, "ak" поляк тілінде қолданылады. Дегенмен, кейбір жұрнақтар украин және белорусь есімдеріне ерекше тән, атап айтқанда: "чук" (Батыс Украина), "енко" (Украинаның басқа аймақтары) (екеуі де "ұлы" мағынасын береді), "ко" (кішкентай [еркек]), "ка" (кішкентай [әйел]), "шын" және "ук". Мысалы, Михалко, Украина президенттері Леонид Кравчук және Виктор Ющенко, Беларусь президенті Александр Лукашенко немесе бұрынғы кеңестік дипломат Андрей Громыко. Мұндай украин және белорусь есімдері Ресейде, Польшада және тіпті басқа славян елдерінде (мысалы, хорват генералы Звонимир Червенко) кездесе алады, бірақ бұл украин, белорусь немесе русин шыққандардың салдарынан пайда болған.

-ić және -ič әріптермен аяқталатын сөздер

Сербтер, хорваттар, қара таулықтар және босниялықтар сияқты кейбір оңтүстік славян топтарының тегі дәстүрлі түрде "ić" және "vić" жұрнақтарымен аяқталады (көбінесе ағылшын және басқа батыс тілдеріне "ic", "ich", "vic" немесе "vich" деп аударылады). "ić" жұрнағы қосылған есімдерде, "i" дауыстысының қатарынан қос дауысты пайда болмауы үшін, есім "i" дауыстысына аяқталмайтын жағдайда, "v" қосылады. Бұл – ұрпақты білдіретін кішіртеулі жұрнақ, яғни "ұлы". Кейбір жағдайларда тегі кәсіптен туындаған (мысалы, темірші – "Kovač" → "Kovačević"). Словенияда да осыған ұқсас жұрнақтар жиі кездеседі. Словения тілінде "ć" жұмсақ дауыссыз дауысы болмайтындықтан, словен сөздерінде және есімдерінде тек "č" қолданылады. Бұрынғы Югославиядан келген адамдар өз есімдерін өзгертуге қажеттілік сезінбеуі үшін, ресми құжаттарда "ć" та рұқсат етіледі (сондай-ақ "Đ / đ"). Осылайша, адамда екі түрлі тегі болуы мүмкін, мысалы: Božič, Tomšič (словениялық тегі немесе ассимиляцияланған) және Božić, Tomšić (серб-хорват тілдік аймағынан шыққан). "ič" жұрнағымен аяқталатын словен есімдерінің міндетті түрде мұралық шығу тегі болуы керек емес. Жалпы, осы елдердегі тегтердің көпшілігі осы үлгіге сәйкес келеді, кейбіреулері серб, кейбіреулері хорват, ал қалғандары бүкіл тілдік аймақта кең таралған. Әдетте, бала әкесінің тегін мұраға алады. Сербияда XIX ғасырдың ортасына дейін кең таралған есім беру дәстүрінде адамның аты үш бөліктен тұратын: жеке есім, әкесінің жеке есімінен туындаған аталық есім және тегі, мысалы, тіл реформаторы Вук Стефанович Караджичтің атында көрсетілгендей. Ресми тегтердің еркек немесе әйел түрі жоқ, Солтүстік Македониядан басқа, бірақ тегтерге жұрнақтар қосып әйел түрін жасаудың біршама архаикалық, ресми емес тәсілі сақталады, "eva" ("қыз" немесе "ұрпақ") немесе "ka" ("әйел" немесе "үйленген") сияқты. Словенияда тегтің әйелдік түрі ("eva" немесе "ova") ресми емес қарым-қатынаста (сөз, баспа) жиі қолданылады, бірақ ресми жеке куәліктерде немесе басқа да заңды құжаттарда қолданылмайды. Босниялық мұсылман есімдері осы қалыптасу үлгісін ұстанады, бірақ көбінесе исламдық шығу тегі бар жеке есімдерден алынады, көбінесе исламдық немесе феодалдық түрік атауларын біріктіреді, мысалы, Mulaomerović, Šabanović, Hadžihafizbegović және т.б. Сондай-ақ, кейбір тегтерде кездесетін "Hadži" префиксі исламдық ықпалға байланысты. Дінге қарамастан, бұл префикс атақты атасының христиандық немесе исламдық қасиетті орындарға қажылық жасауы арқасында алған құрметті атағынан туындаған. Мысалы, Hadžibegić – босниялық мұсылман, ал Hadžiantić – православиелік христиан. Хорватияда рулық байланыстар ұзақ сақталғандықтан, Лика, Герцеговина сияқты аймақтардың атаулары бастапқыда тег болған, бірақ кейіннен бір аймақта тұратын барлық адамдарды, рулық жерді немесе дворяндардың иелігін білдіретін атауға айналды. Шубичтер отбасы Бановинаның Орталық Хорватия аймағындағы Зрин өзенінің маңындағы жерлерге ие болды. Тегі Šubić Zrinski деп өзгерді, ең танымал өкілі Никола Šubić Zrinski болды. Черногория мен Герцеговинада тегтер бір ру немесе брастствода тұратын барлық адамдарды білдіретін атауға айналды. Жеке есімдерді әже-шешеден немере-шөбереге мұра ету дәстүрі болғандықтан, бір аймақта тұратын, бір жеке есім мен тегі бар екі адамды ажырату үшін, әдетте "ov" жұрнағын қосатын қосымша атау енгізілді. Мысалы, Marko Miljanov Popović, яғни Popović отбасынан шыққан Miljanның ұлы Marko. Австро-Венгрия империясындағы дискриминациялық заңдарға байланысты Воеводинаның кейбір серб отбасылары өздерінің этникалық тегін жасыру және ауыр салықтан құтылу үшін "ić" жұрнағын тастады. Серб есімдеріндегі "Pop" префиксі діни қызметкерден шыққандығын көрсетеді, мысалы, Gordana Pop Lazić, яғни Pop Lazaның ұрпағы. Серб тегтерінің кейбіреулеріне түрік тілінен алынған префикстер кіреді, мысалы, "Uzun" – биік, немесе "Kara" – қара. Мұндай есімдер ата-бабаларының лақап есімдерінен туындаған. Мысалы, Karađorđević – Đorđe Petrovićтің, қараша бас (Karađorđe) деп белгілі болған ұрпағы.

-ov және -ski деген ұғымдар

Болгарлардың арасында, тағы бір оңтүстік славян халқы, әдеттегі фамилия жұрнағы "-ов" (Иванов, Ковачев) болып табылады, бірақ басқа да кең таралған жұрнақтар да бар. Солтүстік Македонияда қазіргі кезде ең көп қолданылатын жұрнақ "-ски".

Словения

Словенияда көптеген әртүрлі тегілер бар, олардың көпшілігі аймаққа қарай ерекшеленеді. «Ич»-ке бітіпті тегілер хорваттар мен сербтерге қарағанда әлдеқайда сирек кездеседі. «Ич»-пен бітіпті, әдеттегі словен тегілері бар, мысалы, Blažič, Stanič, Marušič. Көптеген словен тегілері, әсіресе словен жағалауында, «чич»-ке бітіпті (Gregorčič, Kocijančič, Miklavčič және т.б.), бұл басқа оңтүстік славян халықтары үшін сирек кездеседі (іргелес хорваттардан басқа, мысалы, Kovačić, Jelačić, Kranjčić және т.б.). Екінші жағынан, «ски» және «ов» аяқтары сирек кездеседі, олар ақсүйек тегін (әсіресе «ски» үшін, егер ол топонимді толықтырса) немесе шетелдік (көбінесе чех) тегін білдіре алады. Словенияда ең көп таралған тегі аяқтары – «ник» (Rupnik, Pučnik, Plečnik, Pogačnik, Podobnik) және басқа қолданылатын аяқтар – «лин» (Pavlin, Mehlin, Ahlin, Ferlin), «ар» (Mlakar, Ravnikar, Smrekar Tisnikar) және «ль» (Rugelj, Pucelj, Bagatelj, Bricelj). Көптеген словен тегілері ортағасырлық ауылдық қоныстану үлгілерімен байланысты. Жаңадан құрылған шаруашылықтарда, әдетте биік тауларда қоныстанған шаруаларға «Новак» (сөзбе-сөз «жаңа») немесе «Хрибар» (hrib, hill) сияқты тегілер берілді. Шаруа отбасылары өздері өңдеген жердің иесіне қарай да аталды: патшалық жерлерде жұмыс істейтіндерге «Краль» (Патша) немесе «Цесар» (Император) тегі берілді, шіркеу жерлерінде жұмыс істейтіндерге «Шкоф» (Епископ) немесе «Видмар» және т.б. Көптеген словен тегілері жануарлардың аттарымен аталған (Medved – аю, Volk, Vovk немесе Vouk – қасқыр, Golob – көгершін, Strnad – сары балға, Orel – бүркіт, Lisjak – түлкі, немесе Zajec – қоян және т.б.) немесе өсімдіктермен – Pšenica – бидай, Slak – бақбақ, Hrast – емен және т.б. Көптеген тегілер көршілес халықтардың аттарымен байланысты: Horvat, Hrovat немесе Hrovatin (хорват), Furlan (фриулиялық), Nemec (неміс), Lah (итальян), Vogrin, Vogrič немесе Vogrinčič (венгр), Vošnjak (босниялық), Čeh (чех), Turk (түрік) немесе әртүрлі словен аймақтары: Kranjc, Kranjec немесе Krajnc (Карниоладан), Kraševec (Карст жазығынан), Korošec (Карниядан), Kočevar немесе Hočevar (Готтшее округінен).

Словенияда әйелдердің тегі қолданылуы

Словенияда әйел адамның тегі ресми түрде (таныстыру құжаттары, хаттар) еркек тегімен бірдей болады. Алайда, сөйлеуде және сипаттамалық жазуда (әдебиет, газеттер) әйел тегінің түрі тұрақты қолданылады. Мысалдар: Новак (ер.) & Новакова (ел.), Краль (ер.) & Кралева (ел.), Мали (ер.) & Малиева (ел.). Әдетте, "ова" жұрнағымен аяқталатын тегтер атаумен/жынысымен бірге қолданылады: gospa Новакова (ханым Новакова), gospa Кралева (ханым Кралева), gospodična Малиева (бойжеткен Малиева, егер үйленбеген болса) және т.б. немесе есіммен бірге. Сондықтан, жеке куәлігінде Майя Новак деп көрсетілсе, хабарласу кезінде Новакова Майя (өте сирек Майя Новакова) болады; Тжаша Мали және Малиева Тжаша (сирек Тжаша Малиева); тиісінше. Әйелдерге арналған тегтердің қысқартылған түрлері де бар: Новаковка, Кралевка. Словения тілінде айтылуда акцент қоюға қатысты белгілі бір еркіндік бар. Аймаққа немесе жергілікті қолданысқа байланысты, сізде Новак & Новакова немесе көбінесе Novák & Novákova болуы мүмкін. Акцент белгілері әдетте қолданылмайды.

Непал

Непалдық тегі үш топқа бөлінеді: индо-арий тілдерінен, тибет-бұрма тілдерінен және жергілікті тектен шыққандар. Хас қауымының тегінде Гхимире, Дахал, Похарел, Сапкота сияқты ауылдық топонимдер, сондай-ақ (Адхикари, Бхандари, Карки, Тапа) сияқты кәсіби атаулар бар. Көптеген хас тегінде Katwal, Silwal, Khanal, Khulal, Rijal сияқты wal, al жұрнақтары кездеседі. Кшатрия титулдары, мысалы, Биста, Кунуар, Рана, Равал, Шах, Тхакури, Чанд, түрлі кшетрилер мен тахурилердің тегі ретінде қабылданған. Хатри Кшетрилер Пахари Баһундарының көпшілігімен ортақ тегіне ие. Шетрилердің танымал тегіне Басниат, Боготи, Будатоки, Хадка, Махат, Раут кіреді. Сол сияқты, Ачарья, Джоши, Пандит, Шарма, Упадхьяй сияқты брахман тегі Пахари Баһундарына тән. Бахундар Кэттел сияқты ерекше тегін сақтайды және негізгі Баһундармен ортақ тегі бар. Бахундардың басқа да тегіне Арал, Бхаттарай, Банскота, Чаулагайн, Девкота, Дхакал, Гьявали, Койрала, Майнали, Пандей, Панта, Паудель, Регми, Субеди, Ламсал және Дхуңгел кіреді. Хас далиттерінің тегіне Ками, Бишвакарма немесе Б. К., Дамай, Миджар, Парияр, Сарки жатады. Көп этностық құрамы бар Невар тобында индо-арий тегі (Шреста, Прадан сияқты) де, жергілікті тегі (Махаржан, Дангол сияқты) да бар. Магарлар Хас халқынан алынған Барал, Будхатоки, Ламичхан, Тапа және жергілікті тектен шыққан Гарти, Пун, Пулами сияқты тегіне ие. Гималайдың басқа монголоидтық касталары тибет-бұрма тегін алып жүреді, мысалы, Гурунг, Таманг, Такали, Шерпа. Әртүрлі Киранти этностық тобында Хас халқының үкіметімен берілген көптеген индо-арий тегі бар. Бұл тегілер Раи, Субба сияқты лауазым мен қызметіне байланысты аталады. Терай қауымында индо-арий және жергілікті текті тегтер кездеседі. Терай брахмандары Жха тегін таратады. Непал мұсылмандары Али, Ансари, Бегум, Хан, Мохаммад, Патан сияқты исламдық тегіне ие. Терайдың басқа да кең таралған тегі - Каяста.

Вьетнам

Вьетнамдықтардың 40%-ы Нгуен тегін тасымалдайды. Мұның себебі Вьетнамда жаңа әулет билікке келген кезде, сол әулеттің тегін қабылдау қалыпты жағдай болған. Вьетнамдағы соңғы әулет – Нгуен әулеті болғандықтан, нәтижесінде көптеген адам осы тектің иесі.

Бурунди мен Руанда

Бурунди мен Руандада, көптеген, тіпті барлық тегінің құрамында Құдай сөзі кездеседі, мысалы, Хакизимана (Құдай емдейді), Ншимиримана (Құдайға шүкір) немесе Хавяримана/Хабиаримана (Құдай тудырады). Бірақ барлық тегілер "имана" жұрнағымен аяқталмайды. Иракозе – осылардың бірі (техникалық тұрғыдан алғанда «Құдайға шүкір» деген мағынаны білдіреді, бірақ оны ағылшын тіліне немесе басқа тілдерге дәл аудару қиын). Әдетте, жақын туыстардың тегілері әртүрлі болады, себебі ата-аналар әр балаға ерекше тег таңдайды, ал әйелдер үйленген кезде өз тегін сақтайды. Тегілер есімдердің алдына жазылады және көбінесе үлкен әріптермен жазылады, мысалы: ХАКИЗИМАНА Жак.

Шығыс Африка

Кениядағы Камба, Тайта және Кикую сияқты бірнеше Солтүстік-Шығыс банту тілдерінде тегінің алдына "wa" сөзі (мағынасы "меншік", "туралы") қойылады, мысалы, Муго ва Кибиру (Кикую) және Мекатилили ва Менза (Миджикенда).

Эфиопия мен Эритрея

Шығыс Африканың көп бөлігінде балаға әкесінің есімі тегі ретінде беріледі. Содан кейін отбасы балаға жеке есімін қояды. Ортаңғы есімдер болмайды. Мысалы, адамның аты Берекет Меконен болуы мүмкін. Бұл жағдайда Берекет – жеке есімі, ал Меконен – тегі, сонымен қатар әкесінің есімі. Егер адамды одан әрі анықтау қажет болса, мысалы, мектепке тіркеу кезінде, әкесінің әкесінің есімі жиі қолданылады. Әртүрлі мәдениеттер мен тайпалар әкесінің немесе әкесінің әкесінің есімін отбасының аты ретінде пайдаланады. Мысалы, кейбір оромолар Али отбасыларын білдіру үшін Уарра Алиді қолданады, онда Али үй иесі, әке немесе әкесінің әкесі болуы мүмкін. Эфиопияда отбасылық есімдерді беру және пайдалану салты сол жердегі мәдениеттердей алуан түрлі және күрделі. Көптеген мәдениеттер, ұлттар немесе тайпалар болғандықтан, эфиопиялық отбасылық есімдердің нақты үлгісін көрсетуге қазіргі уақытта бір формула жоқ. Дегенмен, жалпы алғанда, эфиопиялықтар әкесінің есімін тегі ретінде қолданады, кейде қажет болған жағдайда әкесі мен әкесінің әкесінің есімдерін бірге қолданады. Эритреяда көптеген адамдардың итальяндық тегі бар, бірақ олардың барлығы итальяндық текті эритреялықтарға тиесілі.

Ливия

Ливияның есімдері мен тегі күшті исламдық-арабтық сипатқа ие, Осман империясының шамамен 400 жылдық үстемдігінен туындаған түрік әсері де бар. Амазигтер, туарегтер және басқа да азшылықтардың да өздерінің есімдер мен тегіне қатысты дәстүрлері бар. Ливияның тарихи сауда жолында орналасқандығы және оның мәдениетіне әсер еткен түрлі халықтардың болуына байланысты, көрші елдерде шыққан, соның ішінде Арабия түбегінен келген рулық есімдер мен әскери шен немесе мәртебеден (Баша, Аға) алынған түрік есімдерін кездестіруге болады.

Қазақстан

Толық албан есімі есім, әкесінің аты және тегінен тұрады, мысалы, Агрон Марк Гьони. Әкесінің аты – бұл адамның әкесінің есімі, онға қосымша қосылмайды. Тегі әдетте анықталған формадағы есім болып табылады немесе кемінде дауысты әріп немесе j (i дыбысына жақын) әрпімен аяқталады. Көптеген дәстүрлі тегілер aj (бұрын anj) деп аяқталады, бұл Албания мен Косовоның кейбір аймақтарында көбірек кездеседі. Нақтылау үшін, "тегі" әдетте әкенің әкесінің аты (бабасы) болып табылады. Албан тіліндегі есімдер кез келген зат есім сияқты толықтай өзгериді (мысалы, Маринельда, жіктеу орайы i/e Marineldës "Маринельданыкі").

Армения

Армян тегінің соңы көбінесе ағылшын тілінде yan немесе ian деп транслитерацияланады (Батыс армян және кеңестік шығыс армян тілдерінде еан (եան) деп жазылады, ежелгі армян немесе ирандық текті, шамамен "ұлы" деген мағынаны білдіреді), дегенмен осы соңғыға ие есімдер парсылар мен басқа да бірнеше ұлттардың арасында кездеседі. Армян тегі географиялық орналасқан жер, кәсіп, ақсүйек атағы, жеке ерекшелік немесе ата-бабасының есімінен туындауы мүмкін. Диаспорадағы армяндар кейде ассимиляцияға көмектесу үшін тегін өзгертсе, Ресейде көптеген адамдар "yan" соңғысын "ов" (әйелдер үшін "ова") деп өзгертеді. Түркияда көптеген адамдар соңғысын "оғлу" (сонымен қатар "ұлы" деген мағынаны білдіреді) деп өзгертеді. Ағылшын және француз тілдерінде сөйлейтін елдерде көптеген адамдар соңғысын алып тастап, есімдерін қысқартады (мысалы, Шарль Азнавур). Ежелгі Арменияда көптеген ақсүйек есімдер локативті "т'си" (мысалы, Хоренаци) немесе "уни" (Багратуни) соңғысымен аяқталады. Көптеген қазіргі армян есімдерінде де "ian/yan" алдында тұратын түрікше қосымша бар: "lian" – жер-су атауын білдіреді; "djian" – кәсіпті білдіреді. Кейбір Батыс Армения есімдерінде "Дер" бөлшегі, ал Шығыс Армения есімдерінде "Тер" бөлшегі болады. Бұл бөлшек дін қызметкері болған ата-бабаны көрсетеді (Армения дін қызметкерлері үйленуге немесе бойдақ болуға құқылы, бірақ үйленген дін қызметкерлері епископ бола алмайды). Сондықтан "Дер Бедросян" (Батыс) немесе "Тер Петросян" (Шығыс) есімді адам армян дін қызметкерінің ұрпағы болып табылады. Бұл дәстүр әлі де қолданылуда: дін қызметкері Хагоп Саркисянның балалары "Дер Саркисян" деп аталады. Армян тегінің басқа мысалдары: Адонц, Сакунц, Варданянц, Рштуни.

Әзірбайжан

Әзірбайжандықтардың есімдері әдетте үш бөліктен тұратын: есім, әкесінің есімі және тегі. Бірақ соңғы жылдары тек екі бөліктен – есім мен тегінен – тұратын есімдер жиі кездеседі. Кеңес үкіметі тұсында әзербайжандықтар өз есімдерін міндетті түрде тіркеуге міндетті болды, бірақ көптеген адамдардың тегі болмады. Мұндай жағдайда, адамның әкесінің есімі алынып, ер адамдар үшін "ев"/"ов", ал әйелдер үшін "ева"/"ова" сияқты орыс жұрнақтары қосылып, тегі жасалатын (мағынасы – "ұлы/қызы"). Мысалы, "Әли" есімінен "Әлиев" және "Әлиева", ал "Хұсейн" есімінен "Хұсейнов" және "Хұсейнова" тегі шығатын. Алайда, Кеңес дәуірі аяқталған соң, көптеген әзербайжандықтар орыс тілінен арылу үшін бұл жұрнақтардан бас тартты. Кейбіреулері оларды "заде" (парсы тілінде "туған"), "ли/лу" (түрік тілінде "меншігінде" немесе "қатысы бар") және "оғлу/оғлу" (түрік тілінде "ұлы") сияқты дәстүрлі жұрнақтармен алмастырды. Ал кейбіреулері жұрнақтарды мүлдем жойды.

Грузия

Көптеген шығыс грузин тегі "швили" жұрнағымен аяқталады (мысалы, Картвелишвили), грузин тілінде "бала" немесе "ұрпақ" деген мағынаны білдіреді. Батыс грузин тегінде ең көп кездесетін жұрнақ – "дзе" (мысалы, Лабадзе), грузин тілінде "ұл" дегенді білдіреді. Мегрель тегі көбінесе "иа", "уа" немесе "ава" жұрнақтарымен аяқталады. Тағы да жергілікті ерекшеліктер бар: Сванетияда "иани" жұрнағы "келіп шыққан" немесе "тегі бар" деген мағынаны білдіреді. Шығыс грузин таулы аймақтарында "ури" және "ули" жұрнақтары жиі кездеседі. Кейбір ақсүйек әулеттерінің тегі "эли" жұрнағымен аяқталады, яғни "бір жерге тиесілі" дегенді білдіреді. Грузин тілінде тегі әдетте сыпайы сөз ретінде қолданылмайды, оның орнына есіммен бірге лауазымдық атау қолданылады. Мысалы, Николоз Картвелишвилиге сыпайы түрде "батоно Николоз" – "Мырза Николоз" деп аталады.

Венгрия

Венгр тілінде, азия тілдері сияқты, бірақ көптеген еуропа тілдерінен өзгеше (мысалы, француз және неміс тілдерін қараңыз), тегі жеке есімдердің алдына қойылады. Бұл ереже венгр емес есімдерге қатысты емес, мысалы, "Тони Блэр" венгр мәтіндерінде де "Тони Блэр" деп жазылады. Дегенмен, венгр азаматтарының есімдері ағылшын тіліндегі дәстүрлі тәртіппен жазылады.

Индонезия

Индонезияда 1300-нен астам этностық топ өкілдері тұрады. Бұл топтардың барлығының дәстүрлі түрде тегі болмайды, ал халық тығыз қоныстанған Жава аралында тегі мүлдем кездеспейді – есімді иеленушінің ресми түрде танылған алты діннің қайсына жататынына қарамастан. Мысалы, Агнес Мега Розалин есімді явандық христиан әйелдің үш есімі бар, бірақ тегі жоқ. «Агнес» – оның христиандық аты, ал «Мега» – ол алғаш рет қолданатын және осы атпен аталатын аты болуы мүмкін. «Розалин» – тек ортаңғы аты. Дегенмен, индонезиялықтар отбасылық тегтерді атау салтын жақсы біледі, оны марга немесе фам деп атайды, және мұндай есімдер белгілі бір идентификаторға айналған. Адамдар адамның тегін оның отбасы немесе ру аты арқылы біле алады. Солтүстік Суматрада тұратын батак этносының әртүрлі топтары өздерінің отбасылық тегін, яғни рулық атауларын сақтаудың қатаң дәстүрімен белгілі. Толығырақ «Марга (батак)» деген мақалаға қараңыз. Минангкаба халқының аналық рулық тегі аналардан балаларына беріледі. Минангкаба – әлемдегі ең ірі аналық қоғам. Солтүстік Сулавесидегі минахасан халқының Тоар, Лумимут, Эмор, Мутуан, Найоан, Венас және Лунтунан сияқты кең таралған тегтері бар. Малуку аралдарындағы амбон халқының Лавалата, Матулесси және Латумахина сияқты отбасылық тегтері бар. Калимантан провинцияларындағы даяк этносының әртүрлі топтарының тегтері Дау және Наранг сияқты. Оңтүстік Сулавесидегі бугистердің Мапанюки, Малларонген және Маталатта сияқты тегтері бар. Оңтүстік Сулавесидегі тораджа халқы арасында Ранте–, Понг–, Алло–, –буа, –лингги сияқты тег элементтері жиі кездеседі. Мысалдар: Рантедату, Рантеалло, Понграмбу, Понгтику, Понгранга, Аллодату, Рандебуа, Танабуа, Тарукбуа, Датубуа, Аллобуа, Сенолингги. Индонезияда жавалықтар көпшілікті құрайды, және олардың көпшілігінде тегі жоқ. Кейбір адамдардың, әсіресе ескі буын өкілдерінің, «Сухарто» және «Сукарно» сияқты бір ғана аты бар. Бұл тек жавалықтарға ғана емес, сонымен қатар тегі жоқ басқа индонезиялық этностарға да тән. Алайда, егер олар мұсылман болса, олар арабша атау салтын қабылдауы мүмкін, бірақ индонезиялық мұсылмандар арабша атау дәстүрін автоматты түрде ұстанбайды. Еуропаға немесе Америкаға көшіп барумен байланысты, тегі жоқ индонезиялықтар көбінесе отбасылық немесе ортаңғы атына негізделген тегті қабылдайды. Көптеген батыс елдері қолданатын виза өтініш нысандарында соңғы атын жазуға арналған бөлім бар, оны өтініш беруші толтырмай қалмайды. 1965 жылдан 1998 жылға дейін Сухарто режимі кезінде саяси қысымға байланысты көптеген индонезиялық қытайлар өздерінің қытайлық тегтерін индонезиялық дыбысты тегтермен алмастырды.

Италия

Италияда шамамен 350 000 тегі бар. Олардың көпшілігі мынадай көздерден шыққан: әкесінің аты немесе рулық тегі (мысалы, Франческо ди Марко, "Марк ұлы Франческо" немесе Эдуардо де Филиппо, "Филипп әулетіне жататын Эдуард"), кәсібі (мысалы, Энцо Феррари, "Қара шеберлердің Хайнц-і"), жеке ерекшелігі (мысалы, лақап аттар немесе жақын есімдер, мысалы, Дарио Форте, "Күшті Дарий"), географиялық шығу тегі (мысалы, Элизабетта Романо, "Римдік Элизабетта") және заттар (мысалы, Карло Сакки, "Қаптардың Чарльзы"). Италиядағы ең көп таралған екі тегі – Руссо және Росси – бірдей мағынаны білдіреді, "Қызыл", бұл шаштың түсіне байланысты болуы мүмкін. Толық есімдерде батыс және шығыс тәртібі қолданылады: жеке есім әдетте бірінші болады, бірақ әкімшілік құжаттарда тегі бірінші тұруы мүмкін; тізімдер көбінесе тегі бойынша тізімделеді. 1975 жылдан бері әйелдер үйленген кезде өз тегін сақтайды, бірақ соңғы уақытқа дейін (2000 жылға дейін) азаматтық кодекс бойынша күйеуінің тегін қосуға рұқсат етілген, бірақ бұл өте сирек қолданылатын еді. Соңғы жылдары күйеуінің тегі ешқандай ресми жағдайда қолданылмайды. Кейбір ресми емес жағдайларда кейде екі тегі де жазылады (дұрысы бірінші), кейде "in" арқылы бөлінеді (мысалы, Джузеппина Маури in Кривелли) немесе жесірлер үшін "ved." (vedova) деп көрсетіледі.

Латвия

Латвиялық еркек тегтері әдетте s, š немесе is әріптерімен аяқталады, ал сол аттың әйелдер нұсқасы a, e немесе s әріптерімен аяқталады, бұл үйленген және үйленбеген әйелдерге қатысты. Шарбақтықтан азат етілгенге дейін (Курландияда 1817, Видземеде 1819, Латгалияда 1861) тек ақсүйектер, еркін қолөнершілер немесе қала тұрғындары ғана тегіне ие болған. Сондықтан ең көне латыш тегтері неміс немесе төменгі неміс тілінен шыққан, бұл 19 ғасырға дейін неміс тілінің Латвиядағы ресми тіл ретінде басымдығын көрсетеді. Мысалдар: Мейерс/Мейере (немісше: Meier, шаруашылық басқарушысы; мэрмен байланысты), Миллерс/Миллере (немісше: Müller, диірменші), Шмитс/Шмите (немісше: Schmidt, ұста), Шулц/Шулце, Шулка (немісше: Schultz немесе Schulz, қазынашы), Ульманис (немісше: Ullmann, Ульм қаласынан келген адам), Годманис (Құдайға жақын адам), Петерсонс (Петердің ұлы). Кейбір латыш тегтері, әсіресе Латгалиядан шыққандары, поляк немесе белорус тілінен шыққан, ski/cki жұрнақтары skis/ckis, czyk жұрнағы čiks, ал vich/wicz жұрнақтары vičs түріне өзгереді, мысалы, Sokolovkis/Sokolovska, Baldunčiks/Baldunčika немесе Ratkevičs/Ratkeviča. Латвия шаруаларының көпшілігі 1826 (Видземеде), 1835 (Курландияда) және 1866 (Латгалияда) жылдары тегін алды. Тегтердің ең көп тараған түрі – кішірек атаулар. Мысалдар: Kalniņš/Kalniņa (кішкентай төбе), Bērziņš/Bērziņa (кішкентай қайың). Бүгінде көптеген латыштар славян тегінен шыққан, олардың тегтері орыс, белорус немесе украин тілінен шыққан, мысалы, Волковс/Волкова немесе Антоненко.

Литва

Литвалық есімдер Балтық елдеріндегі ерлер мен әйелдер есімдерінің жұрнақтарын ажырату ережесін сақтайды, бірақ бұл ережелерде айырмашылықтар бар. Ерлер тегі әдетте a, as, aitis, ys, ius немесе us әріптерімен аяқталады, ал әйелдер тегі бұл жұрнақтарды aitė, ytė, iūtė және utė (әйел үйленбеген болса), ienė (үйленген болса) немесе ė (ерлі-зайыптылық статусын көрсетпейтін) деп өзгертеді. Кейбір литвалықтардың есімдері поляк немесе басқа славян тілдерінен шыққан, олар литва тіліне бейімделу үшін соңғы ski жұрнағын скас деп өзгертеді, мысалы, Садаускас. Әйелдер нұсқасы skaitė (үйленбеген болса), skienė (үйленген болса) немесе skė (ерлі-зайыптылық статусын көрсетпейтін) болады.

Моңғолия

Моңғолдар батыстықтар, қытайлар және жапондықтар сияқты тегін қолданбайды. Социалистік кезеңнен бері, тегтердің орнына әкесінің атынан туындаған есімдер – бұрын овог, қазір этсгиин нер деп аталады – қолданылады. Әкесінің аты белгісіз болса, анасының атынан туындаған есім қолданылады. Әкесінен туындаған немесе анасынан туындаған есім жеке есімнің алдына жазылады. Сондықтан, егер Цахиа есімді адамның ұлы болса және ол ұлына Елбегдорж есімін берсе, ұлының толық аты Цахиа Елбегдорж болады. Көп жағдайда әкесінен туындаған есім жалғаулы жағдайда беріледі, яғни Цахиагиин Елбегдорж. Дегенмен, әкесінен туындаған есім күнделікті қолданыста аса маңызды емес және көбінесе тек бас әрпімен – Ц. Елбегдорж – беріледі. Адамдарды әдетте тек олардың жеке есімдерімен атайды және оларға сөйлейді (Елбегдорж гуай – мырза Елбегдорж), егер екі адамның жеке есімі бірдей болса, оларды толық әкесінің атымен емес, тек бас әрпімен ажыратады. 2000 жылдан бері моңғолдар өздерінің жеке куәліктерінде бұрын әкесінен туындаған есімдер үшін қолданылған овог атауын ресми түрде қолданып келеді. Көптеген адамдар ежелгі рулар мен тайпалардың атауларын, мысалы Боржигин, Бесуд, Жалайыр және т.б. таңдады. Сондай-ақ, көптеген туыстар өз ата-бабаларының туған жерлерінің атауларын таңдады. Кейбіреулері ең ежелгі белгілі ата-бабаларының есімдерін таңдады. Ал кейбіреулері өздерінің жеке есімдерін (немесе олардың өңделген нұсқаларын) ұрпақтарына ру есімдері ретінде беруге шешім қабылдады. Кейбіреулері өз өмірінен белгілі бір атрибуттарды тег ретінде таңдады. Гүррагчаа Сансарды (Ғарыш) таңдады. Ру есімдері әкесінен туындаған есімдер мен жеке есімдердің алдында келеді, мысалы Бесуд Цахиагиин Елбегдорж. Бұл ру есімдері маңызға ие және моңғол паспорттарына енгізілген.

Мьянма (Бірма)

Мьянма немесе Бирмадан шыққан адамдардың тегі болмайды. Кейбір деректер бойынша, бұл – тегі жоқ жалғыз азиялық халық. Еуропалық немесе американдық мәдениеттермен таныс Мьянма немесе Бирмадан шыққан адамдардың бір бөлігі, өзінің кіші ұрпақтарына белгілі ата-бабаларының есімінен алынған тег беруді бастады. Мысалы, Аун Сан Су Чжи – қайтыс болған тәуелсіздік жолындағы ардагер, генерал Аун Санның қызы; Хайма Не Вин – әйгілі актер Каулейкгьин Не Виннің қызы, сияқты.

Филиппин

19 ғасырдың ортасына дейін Филиппинде тегтердің стандарты болған жоқ. Туған филиппиндіктердің тегі болмаған, ал кейбіреулері өз отбасының тегімен сәйкес келмейтін тегтерді қабылдаған, сондай-ақ Рим-католик дінімен байланысты немесе раджалар мен датулар сияқты жергілікті ақсүйектерге қатысты белгілі бір беделге ие болған тегтерді таңдаған (мысалы, де лос Сантос – "әулиелердің", де ла Круз – "салибтің"). 1849 жылдың 21 қарашасында Филиппиннің испан генерал-губернаторы Нарсисо Клаверия и Зальдуа бұрын тегі жоқ филиппиндіктерге тегтерді жүйелі түрде тарату және испандық атау жүйесін жалпыға бірдей енгізу үшін осы ресми емес тәжірибелерге тыйым салды. Осының нәтижесінде «Атаулардың әліпбилік каталогы» (Catálogo alfabético de apellidos) жасалды, онда испан, филиппин және испандалған қытай сөздерінен, аттардан және сандардан алынған рұхсат етілген тегтер тізімделген. Сондықтан, испан тілінде естілетін көптеген филиппин тегтері испан тілін білетін әлемде кең таралған тегтер емес. Кітапта испан және филиппин тілдерінен, соның ішінде тагалог тілінен, сондай-ақ баск және каталон тегтерінен алынған көптеген сөздер бар. Колониялық билік осы жарлықты орындады, себебі көптеген христиандырылған филиппиндіктер діни аттарды қабылдады. Көп ұзамай де лос Сантос ("әулиелердің"), де ла Круз ("салибтің"), дель Розарио ("Розарийдің") және т.б. тегтес адамдар көбейді, бұл испан отаршылдарына филиппиндіктерді бақылауды және ең бастысы салық жинауды қиындатты. Осы өте кең таралған тегтерге, егер олар кем дегенде төрт буын бойы қолданылса, тыйым салынды. Бұл испандық атау салты испандықтар келгенге дейінгі жергілікті әдет-ғұрыпқа қарсы болды, онда бауырлар әртүрлі тегтерді қабылдады. Клаврияның жарлығы колонияның әртүрлі аймақтарында әртүрлі деңгейде орындалды. Испандық атау салтын енгізу нәтижесінде Филиппинде «аты + әкесінің тегі + анасының тегі» тәртібі пайда болды, сондықтан испан тегі міндетті түрде испандық текті білдірмейді. Іс жүзінде, бұл жарлықтың қолданылуы әртүрлі муниципалитеттерде әртүрлі болды. Көптеген муниципалитеттерде тек бір әріптен басталатын тегтер берілді, ал басқаларында бұл талап қатаң орындалмады. Мысалы, Ромблон провинциясының Бантон аралының көптеген тұрғындарының тегі F әріпінен басталады, мысалы, Фабикон, Фалларме, Фадрилан және Ферран. Басқа мысалдар – Альбай, Катандуанес, Илокос Сур және Мариндюк қалалары мен аудандары, онда тұрғындарының көпшілігі белгілі бір әріптен басталатын тегтерді иеленеді. Филиппиндіктердің көпшілігі испандық тегтерді иеленсе де, мұндай тег испандық текті білдірмейді. Сонымен қатар, көптеген филиппиндіктер қазір испандық әріптерді испандық тегтерінде қолданбайды. Филиппин испан тілінде акценттердің болмауы АҚШ Филиппинге басып алғаннан кейін кең таралған американдық теріс машиналарында акценттердің болмауымен байланысты. Филиппиндіктердің көпшілігі американдық тәртіпте (аты + орта аты + тегі) атау жүйесін қолданады, бұл испандық атау тәртібіне (аты + әкесінің тегі + анасының тегі) кері. Балалар анасының тегін ортаңғы аты ретінде, ал әкесінің тегін тегі ретінде алады; мысалы, Хуан де ла Круз бен оның әйелі Мария Агбаянидің ұлы Дэвид Агбаяни де ла Круз болуы мүмкін. Әйелдер некеде күйеуінің тегін қабылдайды және осымен қыздық орта атын жоғалтады; сондықтан Дэвид де ла Крузбен некеде болғаннан кейін Лора Юченко Макараегтің толық аты Лора Макараег де ла Круз болады. Олардың қыздық тегі некеден кейін автоматты түрде ортаңғы аты болады. Тегтердің басқа да көздері бар. Көптеген филиппиндіктердің қытайлық тегі бар, бұл кейбір жағдайларда олардың қытайлық ата-бабаларын білдіруі мүмкін. Алайда, көптеген испандық қытай сандары мен басқа да испандық қытай сөздері «Атаулардың әліпбилік каталогында» тегтердің арасында болды. Тегі қытайлық текті білдіретін адамдар үшін тегін талдау олардың ата-бабаларының Филиппинге қашан келгенін анықтауға көмектеседі. Коджанко сияқты испандық қытай тегі 18 ғасырда келгенін көрсетеді, ал Лим сияқты қытай тегі салыстырмалы түрде жақындағы иммиграцияны білдіреді. Кейбір қытай тегтері, мысалы Tiu Laurel, иммигрант қытай ата-бабасының тегінен және христиандық шомылдыру рәсімінен өткенде оның құдасының атынан тұрады. Филиппиннің оңтүстігіндегі мұсылмандық аймақтарда тегтерді қабылдау исламдық діни терминдердің әсеріне ұшырады. Нәтижесінде, филиппиндік мұсылмандардың тегі көбінесе араб тілінде, соның ішінде Хасан және Хараджи сияқты тегтер бар. Сондай-ақ, әлі күнге дейін тегі жоқ филиппиндіктер де бар, әсіресе олар жергілікті мәдени қауымдастықтардан шыққан болса.

Филиппиндегі атау салттары

Филиппиннің 20 ғасырдың басында АҚШ территориясы болып құрылуына дейін филиппиндіктер көбінесе Ибериялық атау жүйесін қолданған. Бірақ 1987 жылғы Отбасы кодексі қабылданғаннан кейін филиппиндіктер американдық жүйені – тегін және есімдерін пайдалануды ресми түрде қабылдады. Әдеттегі филиппин есімі есімнен (көбінесе 2 есім беріледі), анасының бойжеткен кездегі тегінің бас әрпінен және соңында әкесінің тегінен (мысалы, Люси Энн С. де Гусман) тұрады. Сондай-ақ, әйелдер өз бойжеткен кездегі тегін сақтап қалуға немесе күйеуінің тегімен бірге, дефиспен бөлінген қос тегті пайдалануға рұқсат етіледі. Бұл феминистік айналымдарда немесе әйелдің жоғары лауазымды қызметте болған жағдайында (мысалы, Глория Макапагал Арройо, Мириам Дефенсор Сантьяго) жиі кездеседі. Көбінесе провинциялардағы белгілі отбасыларға жататын дәстүрлі айналымдарда әйелді әлі де «Мырза. Күйеуінің толық аты» деп атау қалыпты жағдай. Екінші рет тұрмысқа шығуға шешім қабылдаған жесірлер үшін екі норма бар. Отбасы кодексіне дейін жесір қалған әйелдің толық аты өзгермейді, бірақ қайтыс болған күйеуінің тегі қосады. Яғни, Игнасио Димакуланнан жесір қалған Мария Андрес «Мария Андрес, Димакуланнан жесір» болады. Егер ол қайтадан тұрмысқа шықса, бұл есім күйеуінің тегімен бірге сақталады. Сонымен, егер Мария Рене де лос Сантосқа тұрмысқа шықса, оның жаңа аты «Мария Андрес, Димакуланнан жесір де лос Сантос» болады. Бірақ жаңа норма да бар. Әйел өзінің орта атының бірі ретінде күйеуінің тегін таңдауы мүмкін. Осылайша, Мария Андрес, Димакуланнан жесір де лос Сантос, сондай-ақ Мария А. Д. де лос Сантос деп те аталуы мүмкін. Бала заңды деп есептелсе, ол әкесінің тегін мұраға алады. Бала некеден тыс туған болса, әкесі әкелігін жазбаша растамаса, анасы балаға өзінің тегін береді. Әкесі балаға екі ата-анасының тегін де беруге құқылы (мысалы, Эулогио Паредес пен Джулиана Анхелеспен үйленген және Мария Солисті әйелі ретінде алған Густаво Паредес баласына Кевин С. Анхелес Паредес деп ат қоюы мүмкін). Кейбір тагалог аймақтарында әкесінің немесе кейде анасының атын беру дәстүрі де қабылданған. Бұл есімдер, әрине, ресми емес, себебі Филиппиндегі отбасылық тегтер мұрагерлікпен беріледі. Біреуді Хуан, Паблоның ұлы (Жоан, Павелдің ұлы) немесе Хуан, Теофилоның немересі (Жоан, Теофилдің немересі) деп атау да жиі кездеседі.

Румыния

Румынияда, Еуропаның көп бөлігі сияқты, бала әкесінің тегін, ал әйел күйеуінің тегін алуға дағдыланған. Дегенмен, бұл міндетті емес, әйелдер мен ерлер, сондай-ақ ата-аналар басқа да нұсқаларды таңдауға құқылы, себебі заң икемді (Румыния Азаматтық кодексінің 282-бабы, 449-бабы, 450-бабын қараңыз). 19 ғасырға дейін есімдер көбінесе "[аты] [әкесінің аты] [бабасының аты]" түрінде болған. Мұндай есімдерге көбінесе белгілі адамдар немесе дворяндар (боярлар) ие болған. 1850 жылдар шамасында енгізілген есімдер реформасы есімдерді батыс үлгісіне келтірді, бұл Франциядан әкелінген, яғни жеке есімнен кейін тегі келетін жүйе. Сондықтан есім prenume (француз тілінде prénom), ал тегі nume немесе, түсініксіздік болған жағдайда, nume de familie ("тегі") деп аталады. Міндетті болмаса да, есімдердің арасында қосымша есімдер жиі кездеседі. Тарихи тұрғыдан алғанда, 19 ғасырдың ортасында тегтерді реформалау кезінде әкесі қайтыс болған немесе белгісіз болған жағдайда, әкесінің немесе анасының аты қолданылатын. Әкесінің атына "escu" жұрнағын қосу кең таралған, мысалы, Анхелеску ("Ангелдің баласы") және Петреску ("Петренің баласы"). ("Escu" латын тіліндегі "iscum" сөзінен шыққан болуы мүмкін, сондықтан итальян тіліндегі "esco" және француз тіліндегі "esque" сөздерімен туыс). Тағы бір кең таралған тәсіл – шыққан жерінің атына "eanu" жұрнағын қосу, мысалы, Мунтеану ("таудан") және Молдовану ("Молдовадан"). Бұл ерекше румындық жұрнақтар ата-тектің ұлтын анықтайды. Сонымен қатар, кәсіптерге, лақап есімдерге және оқиғаларға байланысты сипаттамалық тегтер де бар, мысалы, Ботезату ("крещение алған"), Барбу ("сақалы жуан"), Продан ("тәрбиелеуші"), Балан ("сары шашты"), Фиерару ("төгіш"), Кроитору ("терзі"), "Пакурару" ("қойшы"). Румындық тегтер адамның жынысына қарамастан өзгермейді. Румындық мәтіндерде жеке есімдер көбінесе тегтерден бұрын келсе де, ресми құжаттарда бұл рет кері болады, әдетте тіркеу мақсатында. Сәйкесінше, румындар кейде өзін тегімен таныстырады, мысалы, мектепте емтихан қағазына қол қоятын студент. Румыниялық емес тегі бар румындар өздерінің ата-тегінің румындық нұсқаларын қабылдауға бейім, мысалы, поляктардың Żurowski тегі үшін Jurovschi, ал сербтердің Popović тегі үшін Popovici ("пастордың ұлы"), бұл транслитерация арқылы тегінің бастапқы айтылуын сақтайды. Кейбір жағдайларда бұл өзгерістер мемлекет тарапынан талап етілген.

Түркия

Түркияда Ататүктің реформалары аясында 1934 жылы қабылданған Тегі туралы заңға сәйкес, Түркияда тұратын әрбір отбасына тегі берілді. Тегі әдетте отбасының ең үлкен мүшелері таңдайтын, кез келген түрік сөзі (немесе ресми азшылық топтарына жататын отбасыларға рұқсат етілген сөз) болатын. Түркиядағы ең көп таралған тегілер: Йылмаз («батыл»), Доған («қаршыға»), Шахин («қыран»), Йылдырым («найзағай»), Шимшек («шаңқай»), Өзтүрк («түрік»). Әкелік тегі міндетті түрде ата-тегіне байланысты болмайды және көбінесе тарихи тұрғыдан анықтау мүмкін емес. Түрік әкелік тегінің ең көп қолданылатын жұрнағы –oğlu, ал –ov(a), –yev(a) және –zade азербайжандықтар мен басқа түркі ұрпақтарының тегінде де кездеседі. Армян, грек және еврейлер сияқты ресми азшылықтардың тегі өз ана тілдерінде болады. Түркияда тұратын армян отбасылары әдетте армян тегін алып, –yan, –ian немесе түрікше жазуда can жұрнағын қолданады. Грек ұрпақтарының тегі көбінесе грек тілінде болады және –ou, –aki(s), –poulos/poulou, –idis/idou, –iadis/iadou сияқты грек жұрнақтарын немесе papa- сияқты префикстерді қамтуы мүмкін. 1492 жылы Испаниядан қуылған және Түркияға қоныс аударған сефардтық еврейлерде еврей/иврит және испан тегі болады, бұл көбінесе олардың Испаниядағы туған жерлерін, қалаларын немесе ауылдарын көрсетеді, мысалы, Де Леон немесе Толедано.