Кіріспе

1997 жылғы әрекет ойыны

Blast Corps – Rare компаниясы жасаған және Nintendo компаниясы Nintendo 64 платформасы үшін шығарған әрекет ойыны. Ойында, ойыншы қашуға асығысқан ядролық зымыран тасымалының жолындағы ғимараттарды бұзу үшін көліктерді пайдаланады. Ойынның 57 деңгейінде ойыншы заттарды жылжыту және аралықтарды көпірлеу арқылы көліктер арасында ауысып, жұмбақтарды шешеді. Ол 1997 жылдың наурыз айында Жапонияда және Солтүстік Америкада жарық көрді. Одан кейін сол жылдың соңында кеңірек таралды. Бұл ойын Rare компаниясының Nintendo 64 үшін жасаған алғашқы ойыны болды. Оның жасау тобы төрттен жеті мүшеден тұрды, олардың көпшілігі жақында бітірген түлектер еді. Команда Rare компаниясының негізін қалаушы Крис Стампердің ғимараттарды бұзу ойыны туралы идеясына сай келетін геймплейді табуға тырысты. Ойынның жұмбақ механикасы 1994 жылғы Donkey Kong ойынынан шабыттанды. Blast Corps сыншылар тарапынан жоғары бағаланды және Metacritic-тің 1997 жылғы Nintendo 64 ойындары арасындағы екінші ең жоғары рейтингісін алды. Ойын команда күткеннен бір миллион данаға аз сатылды және бірнеше редактор таңдауы сыйлығын алды. Мамандар оның жаңартылуын, әртүрлілігін және графикасын жоғары бағалады, бірақ кейбіреулері басқаруын және қайталауын сынға алды. Rare компаниясының 2015 жылғы Rare Replay жинағының шолушылары Blast Corps ойынын ерекше атап өтті.

Ойын процесі

Blast Corps – бір ойыншылы әрекетке толы видео ойын. Ойыншы ядролық зымыран тасығышының жолындағы ғимараттарды, шаруашылықтарды және басқа да құрылыстарды жою үшін көліктерді басқарады. Егер тасығыш кез келген нысанға соғылса, ойыншы жеңіліске ұшырайды. Сегіз бұзғыш көлік құрылыстарды жою тәсілдерімен ерекшеленеді: бульдозерлер соғып бұзады, самосвалдар сырғанап өтеді, жеңіл баггилер биік жерден құлайды, үш дөңгелекті мотоциклдер зымырандар атып жібереді, тағы бір жүк көлігі өз жақтарынан сығады, ал робот-механизмдер жерден де, ауадан да құлап, таптап бұзады. Ойыншы жұмбақтарды шешу үшін көліктер мен басқа да техника арасында ауысуы керек. Міндеттердің ішінде белгілі бір уақыт ішінде жарылғыш жәшіктерді тасымалдау және олқылықтарды көпірмен жабу бар. Ойынның 57 деңгейін өте келе, оның қиындығы арта түседі. Ойын әлемі үштен бір бөлігінен жоғарыдан қарап тұрғандай бейнеленген. Ойыншы масштабтау және көлденең панорамалау функциялары арқылы көрініс бұрышын реттей алады. Ойынның басында пайда болатын кеңестер ойыншыға көмектеседі, ал ойын барысында басқа кейіпкерлер оны үнмен қолдайды. Әуенің темпі деңгейдегі таймер азая қалғанда жылдамдайды. Деңгейді аяқтағаннан кейін, ойыншы уақыт шектеусіз оны зерттеуге оралуы мүмкін. Қалған құрылыстарды жою, құпияларды табу және деңгейдегі шамдарды жағу арқылы ойыншы ұпайларын және соңғы медальдық көрсеткішін арттырады. Әр деңгейдегі жасырын байланыс нүктелерін белсендіру арқылы түрлі құпия деңгейлер ашылады, онда ойыншы уақытқа қарсы міндеттерді орындайды, мысалы, трассада бірнеше айналым жасау немесе белгілі нысандарды қирату. Ойыншы өзінің бұрынғы өту жолының көлеңкелік көшірмесімен бәсекелесе алады. Барлық деңгейлерді аяқтағаннан кейін уақытқа қарсы жарысу режимі ашылады, онда ойыншылар тасығыштың жолын ең жылдам тазартқандары үшін медальдармен марапатталады. Ойынның қиындық деңгейін өзгертуге мүмкіндік беретін параметрлер жоқ, ал ойын деректері ойын картриджіне де, сыртқы жад құрылғысына да сақталады.

Сюжет

Ойынның оқиғасы параллель Жерде өтеді, онда адамзат салыстырмалы бейбітшілікте өмір сүреді, бірақ бүкіл планетаның өміріне қауіп төндіретін оқиға болады. Аты аталмаған елдің ұлттық үкіметі екі кемшілікті ядролық зымыранның тасымалдануы радиация ағыза бастағаннан кейін дұрыс болмағанын біледі. Оларды тасымалдап әкелген автоматтандырылған көлік құралы зақымданып, бақыланатын жарылыс орынына тікелей бағыт алады, бұл оны қауіпті жағдайға түсіреді, онда ғимараттарға соқтығысу немесе шұңқырға құлау зымырандарды іске қосып, қатастрофалық жарылысқа әкелуі мүмкін. Мұны болдырмау үшін үкімет бірнеше бұрынғы әскери қызметкерлер құрған «Blast Corps» деп аталатын бұзғыш компанияны жалдайды. Олар зымырандар шыққан базада орналасқан, бірақ мүшелерінің біріне оқиға болғаннан кейін қалғандары өздерінің қызметін тастап кетіп, дезертирлік жасады. Әртүрлі техниканы пайдалана отырып, Blast Corps жаңа рекрутті көлік құралының жолын тазалауға жұмысқа алады, оның қауіпсіз өтуін қамтамасыз етеді, сонымен бірге зымырандарды қауіпсіз жарылысқа жеткізу үшін қажетті жоғалған ғалымдар тобын іздейді. Күрделі жағдайлардың қатарын шешіп, Blast Corps апаттың алдын алып, ғалымдарды табады және зымырандардан туындаған қауіпті жояды. Blast Corps сәтті миссиясын аяқтағаннан кейін, компания Жерге қайтып келе жатқан ғарыш кемесі үшін төтенше қону жолағын жасау мақсатында қаладағы бірнеше ғимараттарды тазалауға келісімшарт жасайды. Компания миссияны сәтті орындайды, кейіннен Айдан қоқысты тазалауға келісімшарт алады, ал оның қызметкерлері бизнестегі ең үздік бұзғыш компания ретінде танылғаннан кейін толыққанды демалысқа шығады.

Даму

Blast Corps Rare компаниясының Nintendo 64 үшін жасаған алғашқы ойындарының бірі болды және консоль үшін сыншылар жоғары бағалаған жеті Rare ойынының бастауы болды. Ойынның өндірісі 1996 жылдың басында басталды. Даму тобы төрт жаңа түлектерден құралды, бірақ кейде жеті бірдей қызметкерге дейін ұлғайды. Мартин Уэйкли ойынның бас дизайнері атанды. Ол команданың кішкентай құрамын жоспардан нарыққа шығудың оңай жолы деп есептеді. Бұл жобаның бастамашысы – Крис Стампер. Ол бірнеше жыл бұрын, Blast Corps ойыны жасалатынға дейін, ғимараттарды қирату туралы ойын жасағысы келген. Команда оның идеясын ойын ойнау тұжырымдамасына бейімдеп, деңгейлерге уақыт шектеуі қоятын «Үнемі қозғалатын объект» тұжырымын ойлап тапты. Осы идея ядролық зымыран тасымалдағышына айналды. Retro Gamer Уэйклидің ойынның ерекше идеялары мен әзіл-қалжыңдарына байланысты Blast Corps-тің өзгешелігін атап өтті. Мысалы, Mario Kart 64 ойынындағы «power slide» дрифтінің механикасы Blast Corps жүк көлігінің механикасына әсер еткен. Уэйкли команданың қалған бөлігіне қарсы дрифт-бақылауын жақтады, олар оны қиын деп тапты. Ойынның бас суретшісі Рикки Бервик көліктердің ойындағы қызметін ескермей, көліктерді кейін ғана ойынға бейімдеді. Робот көліктерінің бірі қолсыз жасалды, себебі әзірлеушілердің деректерді сақтауға жеткілікті компьютерлік жады қалмады, бірақ олар оның сыртқы түрін ұнатып қалды. Уэйкли ойынның ең жоғары «мақсат медалі» мақсаттарын белгіледі, онда ойыншылар әр деңгейде белгіленген уақытты жақсартуға тырысады. Жапондық және американдық сапаны бақылау тобы кейіннен деңгейлерді олардың шегіне дейін сынап, ойынның платина деңгейіне қол жеткізді. Уэйкли осы платиналық сынақтарды «ақылға сыймас» деп сипаттап, өзі тек төртеуін ғана аяқтай алатынын айтты. Уэйкли Blast Corps-тің мәні – оның ойналатын механикасы екенін айтты. Ол 1994 жылғы Donkey Kong ойынынан әсер алды, онда ойыншы әр деңгейді аяқтау үшін қажетті барлық құралдармен бастайды, бірақ оларды қалай пайдалануды үйренуі керек. Уэйкли бұл Blast Corps-тің негізгі ойын механизмі екенін айтты. Сондай-ақ, ол 1995 жылы Nintendo-ның жылдық көрмесіндегі Super Mario 64 демо-нұсқасынан шабыттанды, ол оны 3D аналогты таяқшамен таныстырды және оған ұқсас нәрсе жасауға ұмтылды. Команданың техникалық жетістіктеріне кейіпкерлер мен ортаның модельдері, олар толығымен көпбұрыштардан тұрады және қашықтықты жасыратын қашықтық тұманның болмауы кірді. Nintendo Blast Corps ойынын Nintendo 64 үшін шығарды. 1995 жылғы көрмеде ол бастапқыда Blast Dozer деп аталды, бұл атау жапондық нұсқасында сақталды. (Команда басқа атауларды да қарастырды, олардың ішінде «Heavy Duty Heroes», «Blast Radius» және «Power Dozer» болды.) Blast Corps алғаш рет 1997 жылдың 21 наурызында Жапонияда, үш күннен кейін Солтүстік Америкада жарық көрді. Оның Еуропа мен Австралиядағы шығарылымы 22 желтоқсанда болды. Ойынның өндірісі бір жылдан астам уақытқа созылды. Ойынды насихаттау үшін, ойынның оқиғасын баяндайтын үш бөлімнен тұратын комикс Nintendo Power журналының #97–99 нөмірлерінде жарияланды, кейіннен Dark Horse Comics компаниясы оны графикалық роман ретінде шығарды.

Қабылдау

Ойынды Metacritic шолу жинақтағышы "жалпыға ортақ мойын соғуға" лайық деп бағаласа, Retro Gamer оны "барлық сыншылардың бірауыздан мақұлдауына" ие болды. Рецензенттер Blast Corps ойынының жаңалығы мен әртүрлілігін жоғары бағалады. IGN-нің Peer Schneider ойынның ерекшелігін жоғары бағалады. Trent Ward GameSpot-та ойынның балалық шақтағы қиялдармен байланысты екенін, ал "жер мен көлік арасындағы ерекше байланыс Blast Corps сіздің ақыл-ойыңызды да, реакцияңызды да жаттықтыратынын" айтты. Рецензенттер ойынның басқаруын меңгеруге күш салды. GamePros Slo Mo ойынның осы жағын мақтап, тіпті басқарудың жоғары дәлдігін меңгерудің өзі қызықты екенін және ойыншыны жақсы ойын техникасымен, сондай-ақ ойынның көптеген көліктері арасындағы айқын айырмашылықты сезінуге мүмкіндік беретінін айтты. Schneider бастапқы алаңдаушылығын жеңіп, басқарудың күрделілігі мен көліктер арасындағы айырмашылықтарды бағалады. Ол ойынның замандастарының шектеусіз 3D камерасымен салыстырғанда, шектеулі камера бұрышын шектеуші деп санады. Schneider ойынның ұзақтығы жеткіліксіз деп ойлады, бонус деңгейлері аз және негізгі миссиялар көп болуы керек еді, бірақ деңгейлердің қарқыны, дизайны мен қиындығын бағалады. Slo Mo керісінше, "60-тан астам деңгей мен жасырын аймақтардың ішіндегі жасырын аймақтар ақшаңызға лайық" деп мәлімдеді. Next Generation сыншысы келісіп, деңгейлердің үлкен көлемі мен көптеген құпиялар мен бонус аймақтары Blast Corps-ті "өте жоғары бағасын ақтаған Nintendo 64 ойындарының бірі" етеді деді. Electronic Gaming Monthly (EGM) журналының Shawn Smith және Sushi X ойыны Computer and Video Games сияқты қайталанатын болып көрінді. Соңғысы, алайда, Blast Corps деңгей дизайны мен қиындық деңгейінің жоғарылауын мақтады. Ward оған қарсылық білдірмей, "негізінен сізде керемет графикасы, керемет дыбысы және керемет идеясы бар ойын бар. Одан да әсерлісі - ойынның айтарлықтай кемшіліктері жоқ, егер сіз екі ойыншы режимінің жоқтығын есептемесеңіз, бұл әділ емес". EGM-нің Crispin Boyer ойынның ең жақсы ерекшелігі "күшті күмән сезімі" екенін жазды, өйткені тасымалдаушы қарсылық көрсететін ғимараттарға қарай жылжыды. Сыншылар ойынның графикасы мен дыбысын мақтады. Schneider ойынды фотореалистік рендеринг пен мульттік өнердің бейне ойындарының трендтерімен салыстырғанда, қарапайым деп тапты. Ол жылтыр көлік анимациясын және металл элементтерін Micro Machines және Rare's R. C. Pro Am-мен салыстырды. Schneider ойынның текстуралық карталарын мақтап, түнгі көріністер мен үйлерді шынайы, ал каньондарды әдемі етіп көрсеткенін айтты. Ол ойынның 3D бағдарламалауы қатесіз екенін және әзірлеушілердің шектеулерін жабу үшін көбінесе қолданылатын тұманның жоқтығына ерекше қуанды. EGM Schneider-дің терең пейзаждарын мақтады, ал Boyer оны "сенбеуге болмайтын" деп атады. Scott McCall (AllGame) ойынның реалистік көпбұрышты модельдері мен техникалық шеберлігін мақтады, ал Steve Polak (The Weekend Australian) Blast Corps консольдің графикалық мүмкіндіктерін көрсетті деп жазды. Schneider саундтректі "70-ші жылдардағы поп, апаттық фильмдердің саундтректері және Country Bear Jamboree" аралығында сипаттады. Ол қозғалтқыштың шуын, шиналардың сыңғырлағанын және жарылыс дыбыс эффекттерін мақтады. Рецензенттерге кантри музыкасының жақ сүйек аспабы ұнамады. IGN жазғандай, Blast Corps Nintendo Entertainment System және аркада ойындарының сапаларын көрсетеді, ал EGM ойынды басқалардан ерекше деп санады. Retro Gamer ойынның жұмбақтар мен үздіксіз жойылудың үйлесімі ойынды жанрлық жіктеуге келмейтін ерекше ететінін жазды. Журнал ойындағы уақыт шектелмеген кезде іздеуді жалғастыру идеясын "табиғи шешім" деп сипаттады. Retro Gamer Blast Corps-ті Loco Motion сияқты "мұңғақ тігу реакциясы ойындарының" 3D-ауысым деп ойлады. Computer and Video Games оқырманмен келісіп, Blast Corps Desert Strike, Return Fire және Body Harvest сияқты ойындарды қамтитын "жою" жанрының бөлігі екенін айтты, ал The Video Games Guide-тің Matt Fox ойынды Highway Encounter және Lunar Jetman сияқты желіге қойды. Slo Mo бұл "Pilotwings-тің камикадзе стиліндегі нұсқасы сияқты. Бұл - жылдам көліктерді басқаруды, ой-өрісін жарылыспен және үлкен күшпен қиратуды біріктіретін көп қырлы ойын". Schneider Blast Corps-ті Shigeru Miyamoto ойындарының сапасына тең деп бағалап, Rare компаниясының әлеуетін тамаша көрсеткенін айтты. Next Generation оны "Тонканың барлық қиялдарының жан-жақты және жарылғыш өмірге келгені" деп сипаттады. EGM 1997 жылғы Editors' Choice Awards-да "Жылдың ең түпнұсқа ойыны" (PaRappa the Rapper-дан кейін) атағын алды. Blast Corps шамамен миллион дана сатылды. Ойын Жапонияда жақсы сатылды. Metacritic 1997 жылы шыққан ойындардың арасында оны үздік ондыққа қойды. GoldenEye 007-ден кейін ол Metacritic-тің 1997 жылғы ең жоғары бағаланған Nintendo 64 ойыны болып қала берді. Blast Corps Electronic Gaming Monthly журналының 1997 жылғы мамыр айындағы "Айдың ойыны" және IGN редакторының таңдауы болып таңдалды. Кейін сол жылы Electronic Gaming Monthly оны барлық уақыттағы ең жақсы консольдік бейне ойындар тізімінде 93-орынға қойды, "Келіңіз, сіз бала кезіңізде керемет деп ойлаған барлық көліктерді ғана басқарып қоймайсыз - сіз оларды ғимараттарды бұзу үшін қолданасыз" деп мәлімдеді. Nintendo Power рецензенттерінің төртеуі ойынды ұсынды.

Мұра

Уэйкли, ойынның дизайнері, жалғасын әрекетке толы жауынгерлік ойын ретінде жасауды қарастырды, бірақ Blast Corps идеялары толығымен аяқталды деп ойлады. 2010 жылы Rare компаниясының тарихына шолу жасағанда ойынды жоғары бағалағаннан кейін, Retro Gamer жазушылары жалғасты күтті. Журнал бұл атау компанияның шығармашылығының дәлелі екенін айтты. Rare компаниясында бағдарламашы болған Стив Эллис Blast Corps компанияның ең арзан бағаланған ойындарының бірі деп есептеді, және оның физикасы қазір көне болса да, ол ойынды үнемі қайта ойнауға лайық деп тапты. Blast Corps, 2015 жылдың 4 тамызында Xbox One-да жарық көрген 30 Rare ойынының жинағы – Rare Replay құрамына кірді. Бонустық мүмкіндіктерге Blast Corps әзірлеушілерімен жасалған арнайы сұхбаттар енді. Blast Corps Rare Replay сыншыларының ең көп ұнаған ойындарының бірі болды. Ойын Солтүстік Америкада және Еуропада 21 ақпанда, ал Жапонияда 24 сәуірде Nintendo Switch Online + Expansion Pack арқылы қайта шығарылды. Rare компаниясының Blast Corps ойыны GoldenEye 007, Banjo Kazooie, Perfect Dark және Jet Force Gemini сияқты жоғары бағаланған Nintendo 64 ойындарының тізімін бастады. Retro Gamer Rare компаниясы классикалық Nintendo 64 ойындарының санын екі есеге арттырғанын және Nintendo үшін маңызды серіктес болғанын жазды. Microsoft 2002 жылы Rare компаниясын рекордтық 377 миллион долларға сатып алды. Индустрия өзгергеннен кейін, Blast Corps ойынының дизайнері Мартин Уэйкли ойынның 1997 жылы жарық көргеніне он жыл толған кезде ойланды. 2009 жылы Уэйклидің айтуынша, студиялар Blast Corps сияқты жобаны жаңа бітірушілерден тұратын төрт адамдық командаға тапсыруға көбінесе келіспейтін. Nintendo Power (1997) және IGN (2014) қызметкерлері Blast Corps ойынын барлық уақыттағы ең жақсы 100 Nintendo ойынының тізімінде төменгі жартысына жатқызды. Ресми Nintendo Magazine журналы ойынды ең ұлы Nintendo ойындарының тізімінде 84-ші орынға қойды.