Кіріспе
Диспетчермен байланыс орнату үшін қолданылатын компьютерлік құрылғы, көбінесе автопарк көліктеріне орнатылады. Мобильді деректер терминалы (MDT) немесе мобильді цифрлық компьютер (MDC) – бұл жедел қызметтерде, қоғамдық көлікте, таксидерде, жүк жеткізуде, жол бойындағы көмек көрсетуде және логистикада, сондай-ақ басқа да салаларда орталық диспетчермен байланыс үшін қолданылатын компьютерлік құрылғы. Олар көлік құралының орындайтын тапсырмалары мен әрекеттеріне қатысты карталар мен ақпаратты көрсету үшін де пайдаланылады, мысалы CAD сызбалары, диаграммалар және қауіпсіздік туралы ақпарат. Мобильді деректер терминалдарында ақпаратты көруге арналған экран және ақпаратты енгізуге арналған пернетақта немесе сандық панель болады, оларды әртүрлі сыртқы құрылғыларға қосуға болады. Стандартты сыртқы құрылғыларға екі тарапты радио және таксиметрлер жатады, олардың екеуі де компьютерлік диспетчерлік жүйе пайда болғанға дейін қолданылған. MDT қарапайым дисплей және пернетақтадан тұратын құрылғылар болуы мүмкін, олар жеке «қара қорапқа» немесе AVL (төменде қараңыз) компьютерге қосылуға арналған. MDT бастапқыда қарапайым клиенттер болған, бірақ көпшілігі MDC (Мобильді цифрлық компьютерлер) деп аталатын толыққанды PC жабдықтарымен алмастырылды. МДК термині дұрыс болғанымен, MDT әлі де кеңінен қолданылады. Басқа да жиі қолданылатын терминдерге MVC (Моторлы көлік компьютері) және iMobile немесе KDT сияқты өндірушілердің атаулары жатады.
A mobile data terminal (MDT) or mobile digital computer (MDC) is a computerized device used in emergency services, public transport, taxicabs, package delivery, roadside assistance, and logistics, among other fields, to communicate with a central dispatcher. They are also used to display mapping and information relevant to the tasks and actions performed by the vehicle such as CAD drawings, diagrams and safety information. Mobile data terminals feature a screen on which to view information and a keyboard or keypad for entering information, and may be connected to various peripheral devices. Standard peripherals include two way radios and taximeters, both of which predate computer aided dispatching. MDTs may be simple display and keypad units, intended to be connected to a separate black box or AVL (see below) computer. While MDTs were originally thin clients, most have been replaced with fully functional PC hardware, known as MDCs (Mobile Digital Computers). While the MDC term is more correct, MDT is still widely used. Other common terms include MVC (Motor Vehicle Computer) and names of manufacturers such as iMobile or KDT.
Тарих
1960 жылдардың соңында АҚШ-тағы қылмыс деңгейінің өсуі полицияны тактиканы жаңартуға итермеледі. Бұл полиция бөлімдерінде компьютерлерді енгізуге ұмтылысқа әкелді, бірақ бұл үдеріс баяу болды. Кейбір полиция шенеуніктері мұны бірнеше себепке байланысты деп түсіндірді, олардың ішінде "жаңа технологияның күрделілігі, көптеген полиция қызметкерлерінің сақтықпен және консервативтік көзқарасы, сондай-ақ азаматтардың "Үлкен бауыр" деп қорқуы" болды. Компьютерлік оқытуға және жабдықты күтіп ұстауға қаражаттың жетіспеуі де әсер етті. Ең алғашқы MDT құрылғылары 1970 жылдардың басында полиция машиналарында пайда бола бастады. 1973 жылы Кливленд полиция департаменті Kustom Electronics MDT құрылғысымен жабдықталған арнайы AMC Ambassador Impact жедел топ машинасына енгізді. Бұл құрылғы лицензиялық номерлерді немесе иесінің ақпаратын, ұрланған көліктерді тексеруге, іздеудегі адамдарды анықтауға және көліктер арасында жеке хабарламалар алмасуға мүмкіндік берді. Бұл Огайо штатында қолданылған алғашқы полициялық компьютерлер болды. Motorola 1970 жылдардың соңында MDT құрылғыларын жеткізушінің ірі өндірушісіне айналды. Бұл құрылғылардың алғашқы модельдерінің бірі D 1118 болды, одан кейін 1980 жылдары MDT 9100 құрылғысы пайда болды. 1990 жылдардың басында полиция бөлімдері компьютерлерді неғұрлым күрделі тапсырмалар үшін жиі пайдалана бастады, бұрынғыдай қарапайым патрульдеуге қарағанда. Әділет статистикалық бюросының мәліметтеріне сәйкес, 1990 және 1993 жылдар аралығында компьютерлерді пайдаланудың айтарлықтай өсімі байқалды: 1990 жылы бөлімдердің жартысы компьютерлерді қолданса, 1993 жылы бұл көрсеткіш екі үшін бір бөлігіне жетті. 1993 жылы компьютерлерді пайдаланатын полиция бөлімдеріндегі жергілікті полиция қызметкерлерінің шамамен 95 пайызы жұмыс істеді. Motorola компаниясы дамытқан, оның ішінде ертедегі полициялық компьютерлер салыстырмалы түрде қарапайым деректерді беру протоколына байланысты қауіпсіздік мәселелерімен әйгілі болды. Motorola қауіпсіз байланыс ұсынғанымен, көп ұзамай олардың "арнайы коды" – биттерді араластыру және деректер ағынын жасыру, қарапайым ASCII кодынан басқа ештеңе емес екені анықталды. Motorola-ның осы тәсілі қауіпсіздікке жасырындық арқылы қол жеткізу болып саналды. 1990 жылдары хакерлер протоколдың қасиеттерін анықтады және көп ұзамай нарықта полиция байланысын бақылауға мүмкіндік беретін компьютерлік бағдарламалар пайда болды. Бұл мәселе 2000 жылдардың басына дейін жалғасты.
Технология
Компьютерлік көмекпен диспетчерлік (CAD) жүйелерінің бастапқы кезеңдерінде көптеген MDT құрылғылары арнайы жасалған, нүктеден нүктеге радиобайланыспен, әсіресе полиция диспетчерлігі сияқты салаларда қолданылды. Такси қызметтері мен жүк жеткізу сияқты қолданбалар әлі де көбінесе арнайы терминалдарды пайдаланса, көптеген CAD жүйелері қатаң ноутбуктерге және кең ауқымды сымсыз IP байланысына, Интернет немесе оған қосылған жеке IP желілері арқылы жұмыс істеуге көшті. Кәсіби жүк тасымалы, ГИС, ауыл шаруашылығы, жылжымалы мүлікті басқару және басқа да өнеркәсіптік салаларда арнайы электрондық жабдықтар әлі де басымдыққа ие. Арнайы терминалдар салаға тән жабдыққа тікелей қосылатын I/O интерфейстерін қолданады. Олар көбінесе қоршаған ортаның әсеріне төтеп беретін, қуат көзінен қорғаумен және сенімділікті арттатып, тапсырмаларды тиімді орындауға мүмкіндік беретін жад файлдық жүйелері бар құрылғылар болып табылады. Қатаң тұтыну тауарларына немесе тұтынушыларға қолжетімді бағдарламалық қамтамасыз етуге негізделген MDT шешімдерінің өндірістік қолданбалардағы қызмет мерзімі әдетте 5 жылдан аспайды.
Типтік ерекшеліктері
9 ВДҚ-тан 36 ВДҚ-ға дейінгі кіріс қуаты. Таблеткаға айналу мүмкіндігі бар. Жерсеріктік немесе құрлықтағы радио қабылдағышқа қосылуға арналған тізбектік порттар. Сыртқы оқиғаларды бақылау үшін цифрлық кіріс/шығыс (I/O). Деректерді алу немесе бағдарламалық жасақтаманы жаңартуға арналған алынып-қойылатын медиа немесе I/O порты. Кең жұмыс температурасы: -ден -ға дейін немесе одан да жоғары. Су мен шаңға төзімділік классы белгіленген. Түсірілгендегі сынақтан өтті және бағаланған. Шаң мен сұйықтықтан қорғалған. Жүк көліктері үшін J1708 деректер шинасы сияқты салаға тән жабдықтарға қосылымдар. Көру жағдайларына сәйкес дисплей технологиясы (LCD, TFT LCD, вакуумдық люминесценттік дисплей, CSTN). Көлік құралдарындағы электр қуатының кенеттен төмендеуіне төзімді, үздірілмейтін қуат көзі. 802.11 қабылдағышы (мақсатты қолдануға байланысты), мүмкін сыртқы антенна қосылымымен. Интернет байланысын қамтамасыз ететін ұялы байланыс қабылдағышы. Көлік индустриясына тән құрылғының бір түрі – автоматты көлік құралының орналасуы (AVL). Мобильді деректер терминалдары көбінесе GPS қабылдағышы, ұялы телефон қабылдағышы, басқа радио құрылғылары немесе салаға тән жабдықтармен интерфейстері бар "қара қораппен" бірге қолданылады. AVL құрылғылары қарапайым дербес модульдар немесе жүйе интеграторы үшін қосымша кеңістігі бар операциялық жүйелерді қамтуы мүмкін.
Көлік құралында пайдалану
МДТ көбінесе көлік құралдарында қолданылады. Бұл жүргізушінің қауіпсіздігін, құрылғының қауіпсіздігін және пайдаланушының ыңғайлылығын қамтамасыз ету үшін МДТ-ны көлік құралына бекітуді талап етеді. Монтаждау құрылғылары МДТ-ны жылдам жұмыс істейтін орындарға, ең бастысы: автомобильдерге, жүк көтеру машиналарына, қайықтар мен ұшақтарға орнатуға арналған. МДТ-ны дұрыс орнату үшін, эргономикалық талаптарды, қуат беруді және байланыс мүмкіндіктерін сақтау үшін арнайы нұсқаулар қажет. PCN Strategies, USAT Corp. және TouchStar Technologies UK сияқты МДТ орнату компаниялары монтаждау дизайнын жасауға, қажетті бөлшектерді жинауға және оларды ауа қаптамаларынан, көліктегі жылыту, вентиляция және кондиционерлеу жүйесінің басқару элементтерінен және жүргізушінің басқару құралдарынан қауіпсіз және тұрақты түрде орнатуға маманданған. Көбінесе орнатылатын құрылғыларға WAN модемі, қуатты реттегіш жабдық, сондай-ақ WAN, WLAN және GPS антенналары кіреді, олар көліктен тыс орнатылады.