Футбол Олимпиадасы 1924, Париж: 22 ел қатысқан турнирде Уругвай алтын жүлде алды. Египет, Түркия, АҚШ-тың қатысуы, ойыншыларға төлем мәселесі талданды.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1924 жылғы жазғы Олимпиада ойындарының футбол турнирі – Париж қаласында өткен 1924 жылғы жазғы Олимпиада ойындарының футбол турнирінің алтыншы шақырылысы болды. Турнирге 4 конфедерациядан 22 ел қатысты, олардың ішінде Африкадан Мысыр (өткен турнирдегідей), Түркия, Оңтүстік Америкадан Уругвай және Солтүстік Америкадан АҚШ өкілдік етті. Уругвай есімдерін тарихқа алтын медальмен жаздырып, турнирді жеңіліссіз аяқтады.
Football at the 1924 Summer Olympics was the sixth edition of the football tournament at the 1924 Summer Olympics held in Paris. The tournament expanded to 22 countries from 4 confederations, with African side Egypt (as the previous edition) and Turkey, Uruguay representing South America and the United States representing North America. Uruguay made a memorable debut, winning the gold medal and finishing unbeaten.
Әуесқойлық мәртебесі
1921 жылы Бельгия футбол федерациясы алғаш рет ойыншыларға жұмыстан босаған уақыты үшін ақы төлеуге рұқсат берді; одан кейінгі айларда тағы төрт федерация (соның ішінде Швейцария және Италия) ұқсас жәрдемақыларға рұқсат берді. Футбол федерациясы, болжамды түрде, 1884 жылғы мәлімдемесін ФИФА-ның бұдан былайғы ережесі ретінде қарастырды. Олар былай деп мәлімдеген: "Осы федерацияға тіркелген және нақты төленген қажетті шығындардан артық ешқандай сыйақы алған кез келген ойыншы кәсіпқой саналады." 1923 жылы төрт британдық федерация ФИФА-ның осы анықтаманы қабылдайтынына кепілдік беруді сұрады; Халықаралық футбол қауымдастығының кеңесіндегі төрт ФИФА өкілі бас тартты, соның салдарынан Ұлыбритания мен Дания өз футболшыларын 1924 жылғы Олимпиада ойындарында елдерін ұсынудан бас тартты.
In 1921, the Belgium Football Association first allowed for payments to players for time lost from work; in the months that followed four other Associations (Switzerland and Italy amongst them) permitted similar subsidies. The Football Association, perhaps, with foresight considered their statement of 1884 to be one which FIFA should hereafter follow. They had stated: "Any player registered with this Association receiving remuneration of any sort above necessary expenses actually paid, shall be considered to be a professional." In 1923 the four British Associations sought an assurance that FIFA accept this definition; the four FIFA representatives on the International Football Association Board refused and, consequently, both the United Kingdom and Denmark withdrew their footballers from representing their nations at the 1924 Olympic Games.
Кірістер
Бернард Джой «Ассоциация футболы» (1960) атты еңбегінде 1912 жылғы Олимпиада туралы Швеция билігінің «футболды қосу керек пе, жоқ па, өйткені оның танымалдығы әлі әлемдік деңгейге жетпеген» деген ұзақ пікірталас жүргізгенін жазды. Он екі жыл өткен соң, Парижде футбол Олимпиада үшін соншалықты маңызды болды ki, түскен табыстың үштен бірі футболдан түсті. Халықаралық даму тұрғысынан қарағанда, бұл Олимпиада Оңтүстік Америка құрамасының ірі чемпионатта алғаш рет қатысқанын көрсетті, ал бұл континент осы сәттен бастап Еуропаға басты бәсекелес болып қалатын. Парижге үшінші класс жол ақысын төлеп, алдын ала Испанияға сәтті тур жасаған Уругвай, 18 еуропалық командамен бірге (АҚШ, Түркия және Египет) қосылды. Уругвайлықтар 1923 жылғы «Судамерикано» турнирін өткен жылдың желтоқсанында максималды ұпай жинап жеңіске жетіп, континенттен жалғыз қатысушы ретінде турнирге қатысты. Финалда Педро Петроне бірінші таймның ортасында гол соғып, Аргентинаны 2:0 есебімен жеңді. Джой былай деп жазды: «Дәрігер мен дене шынықтыру шебері бапкер сияқты маңызды болды. Олар өздерінің шәкірттерінің толық физикалық жағдайда екенін қадағалады. Олар Париждің тартымды орындарынан аулақ болып, тыныш Аржентейль ауылындағы виллада тұрып, осылай өмір сүрді». Парижде Хосе Леандро Андраде «Қара Ғажайып» деп аталды. Италия 1922 жылдан бері жеңіліссіз болып келді, бірақ Хьюго Мейслдің «Вундертим» командасынан (олар Олимпиададан қатыспады) ерте кезде 4:0 есебімен жеңілді. Олимпиадаға алты апта қалғанда Италия Венгриядан 7:1 есебімен жеңілді. Джампьеро Комбиді алмастырудан басқа, Витторио Поццо үлкен өзгерістер жасамады; Италия жеңіске жете алмады. Венгриялықтар өткен жылы жақсы нәтижелер көрсеткенімен, Олимпиадаға дейін швейцариялықтардан жеңілді; халықаралық футболда екі жыл ғана ойнаған Макс Абегглен швейцариялықтар үшін сол күні 7-ші халықаралық голын соқты. Швейцария Олимпиададан бас тартуға жақын болды. Команданың пойыз билеті тек 10 күнге ғана жарамды болды және ақшасы таусылды. «Спорт» газетінің шақыруы қажетті қаражатты жинады. Екінші рет қатысқан Египет алғашқы ойында күтпеген жеңіліске ұшырады. Бұрынғы Олимпиаданың финалистері де қатысты: Бельгия бірінші турға тікелей жолдама алды; Чехия алдын ала турда Түркиямен кездесті.
In Association Football (1960), Bernard Joy wrote about the 1912 Games that the authorities in Sweden "had debated for a long time whether to include football because its popularity was not yet world wide". Twelve years later, in Paris, football had become so important to the Games that a 1/3 of the income generated came from football. In terms of international development these Games signalled the first participation in a major Championship of a team from South America, a continent which would provide the main competition to Europe from that moment on. In Paris, Uruguay, who had paid their third class passage to Paris and gone on a successful tour of Spain beforehand, would join as many as 18 European teams; the United States, Turkey and Egypt. The Uruguayans had won the 1923 Sudamericano by maximum points in the December of the previous year to qualify for the tournament as their continent's sole participants; defeating rivals Argentina 2–0 in the final game in which Pedro Petrone scored halfway through the first half. Joy wrote: "A doctor and a physical expert were as important elements of the staff as the coach himself. They saw to it that their charges reached perfect physical condition. They were kept that way by staying away from the attractions of Paris at a villa in the quiet village of Argenteuil". In Paris Jose Leandro Andrade would be dubbed La Merveille Noire. Italy, having remained unbeaten since 1922, found themselves beaten 4–0 by an early incantation of Hugo Meisl's Wunderteam (who would absent themselves from the Games). With just six weeks to go before the Games Italy had been walloped 7–1 by Hungary). Other than dropping Giampiero Combi, Vittorio Pozzo would not make major changes; Italy would not prevail. The Hungarians had just come off a good run of results in the previous year, but had been beaten by the Swiss in the days leading up to the Games; Max Abegglen, who had only been playing international football for two years, scoring his 7th international goal that day for the Swiss. The Swiss had been on the verge of withdrawing from the Games due to their continued success. The team's train ticket was valid for only 10 days and their money had run out. An appeal by a newspaper, Sport, brought in the needed funds. Entering for the second time Egypt caused a surprise defeat in their opening game. Both finalists from the previous Games were present; Belgium being afforded a bye into the first round; the Czechs drawn against Turkey in the preliminary round.
Финалдық турнир
Ойындардың жарысына алдын ала раунд көмектесті, онда 1920 жылғы Олимпиада ойындарының күміс жүлдегері Испания Италиямен ойын өткізді. Одан бері Испания бір рет қана жеңіліп, Бельгияға бір голмен ұтылып, 1924 жылғы наурыз айында итальяндықтармен 0:0 есебімен тең түсті. Олар Италиямен кездескенде араларында айырмашылық шамалы болды, бұл жолы Коломб стадионында; Педро Вальянаның өз қақпасына гол соққаннан кейін Италия жеңіске жетті. Венгрия Польшаны 5:0 есебімен жеңді, Швейцария Литваны 9:0 есебімен жеңіске жеткізді. Уругвайлықтар жылдамдық, шеберлік және допты мінсіз бақылауды үйлестіріп, жоғары деңгейдегі футбол ойнады. Қысқа пас беруді және зиятты позициялық ойынды біріктіріп, олар допты барлық жұмысты атқаруға мәжбүр етті, соның арқасында қарсыластарын шаршатып жіберді, деп жазды Джой. Уругвайлықтар Оңтүстік Корольдік Сербія, Хорватия және Словенияны жеті голмен жеңіп, АҚШ-ты үш голмен 0-ге қалдырды. Бірінші турда Чехословакия (1920 жылы алаңнан кету туралы шешім қабылдағаннан кейін) Швейцариямен кездесті және ойын қосымша уақытқа өтті. Бір чех футболшысы алаңнан қуылды, ал норвегиялық төреші үзіліс кезінде тәртіп сақтауға шақыруға мәжбүр болды. Қайта ойында Абеглен капитандық міндетін атқарды, және жағдай өзгерді; Швейцария жалғыз голмен жеңіске жетті. Басқа жағдайда екі күтпеген оқиға болды, біріншісі Мысырдың пайдасына болды; Венгрияға қарсы 3:0 есебімен жеңіске жетті. Екіншісінде Швеция алтын медаль иегерлері Бельгияны 8:1 есебімен жеңді. Оскар Вербектің өз қақпасына соққан голы шведтерді алға шығарды, ал Свен Райделлдің хет-трикі ойынның жарқын сәті болды. Швецияның сол қанатындағы Рудольф Кок (1948 жылы Джордж Рейнормен бірге жұмыс істейтін іріктеу комиссиясының төрағасы болады) Мысырға қарсы тағы бір жақсы ойын өткізді, онда Швеция 5:0 есебімен жеңіске жетті. Франция мен Нидерланды бірінші турда да үстемдік танытты, бірақ Уругвай Францияны 5:1 есебімен жеңіп, жартылай финалға өтті. Тағы бір ширек финалда Италия Швейцарияға қарсы шықты, Макс Абегглен жеңіске жеткен голды соқты. Итальяндықтар оның бұрыс орындалғанына наразылық білдірді. Төреші Йоханнес Маттерс өз сызық төрешісінің шешімін өзгертуден бас тартты; қазылар алқасы үкімді қолдады. Жарым финалда Нидерланды (бұрынғы «Блэкберн Роверс» ойыншысы Уильям Таунли жаттықтырған) Уругвайға қарсы бірінші жартысында «Фейеноордтың» Кис Пилл арқылы басымдыққа ие болды. Ойын аяқталуға жиырма минут қалғанда Педро Чеа теңестірді, ал он минуттан кейін француз төрешісі Жорж Валат Уругвайға пенальти берді. ФИФА хабарлағандай, «Нидерланды жеңіске жетуші голға айналған пенальти шешіміне қарсылық білдірді, бірақ содан кейін Уругвай Олимпиада комитетінің финалға нидерландылық төрешіні таңдауына қарсы шықты. Оңтүстік американдықтарды тыныштандыру үшін комитет соңғы төрешінің атын жұмыртқадан тартты және француз Марсель Славикті таңдады». Ал екінші жартылай финалда Швейцария мен Швеция арасында швейцариялықтар жеңіске жетті. Финалда швейцариялықтар уругвайлықтардан жеңілді, олардың екінші жартыдағы екі голы қарсыластарының үмітін қиратты, ал уругвайлықтар 3:0 есебімен жеңіске жетті. Финалға қызығушылық зор болды, өйткені Уругвай командасының тартымдылығы жоғары болды; 60 000 көрермен болды және 10 000 адам кіре алмады.
The Games competition was assisted by a Preliminary Round which featured the silver medallists from the 1920 Games, Spain in a game with Italy. Since that time Spain had only lost once and that by a single goal away to Belgium and had drawn 0–0 with the Italians in March 1924. There was hardly anything between themselves and Italy when they met, this time, at the Colombes Stadium; Pedro Vallana's own goal handing victory to Italy. Hungary put five past Poland, the Swiss sent Lithuania on their way, 9–0. The Uruguayans played first rate football, combining speed, skill and perfect ball control. By marrying short passing to intelligent positional play, they made the ball do all the work, and so kept their opponents on the run wrote Joy. The Uruguayans sailed past Kingdom of SCS by seven clear goals, then overcame the United States by three goals to nil. In the first round Czechoslovakia (following their decision to walk off the field in 1920) faced Switzerland and the game went into extra time. One Czech was sent off, and the Norwegian referee had to call for order during a break. For the replay, Abegllen took the captain's duties and all was different; Switzerland winning by the single goal. Otherwise there were two surprises, the first went Egypt's way; 3–0 to the good against Hungary. The second saw Sweden defeat the reigning gold medallists, Belgium 8–1. Oscar Verbeeck's own goal set the Swedes on their way; Sven Rydell's hat trick the feature of the match. The Swedish outside left Rudolf Kock (who would become chairman of the selectors in 1948 working alongside George Raynor), would have another fine game against Egypt where Sweden won 5–0. France and Holland had been similarly dominant in the first round, but Uruguay beat France 5–1 to claim a semi final place. In another quarter final Italy went out to Switzerland disputing a winner by Max Abegglen, who converted a break away goal. The Italians protested that he had been off side. The referee Johannes Mutters, refused to alter the decision of his linesman; a jury upheld the judgement. There was further dispute in the semi final where Holland (coached by the former Blackburn Rovers' player William Townley) took a first half lead against Uruguay through Feyenoord's Kees Pijl. With twenty minutes to go Pedro Cea scored an equaliser and with less than ten Georges Vallat, the French referee, awarded Uruguay a penalty. FIFA reported that "the Netherlands protested the ruling of a penalty kick that turned out to be the winning goal but then Uruguay protested against the Olympic Committee's selection of a Dutch referee for the final. To appease the South Americans, the committee pulled the name of a final referee out of a hat and picked out a Frenchman, Marcel Slawick". In the other semi final between Switzerland and Sweden the Swiss prevailed. In the final the Swiss were defeated by the Uruguayans whose two goals in the second half put paid to their opponent's ambitions, Uruguay eventually prevailing 3–0. Interest in the final had been considerable, such was the draw of the Uruguayan side; 60,000 watched and 10,000 were locked out.
Қызықты деректер
Швеция қола жүлдеге ие болды. Олардың 8:1 есебімен әрекеттегі чемпион, Бельгияны жеңгені әлі де ELO жүйесімен анықталған критерийлер бойынша әлем футболындағы ең үлкен сенсациялардың бірі саналады. Кейбір ойындар Винсенс велодромында өтті. Жеңіс шеңбері (немесе бұрынғы "Олимпиадалық айналым"), чемпион команда турнирде жеңіске жеткеннен кейін орындайтын салтанатты рәсім, Уругвай командасы осы Олимпиада титулын жеңгеннен кейін ойлап тапты, себебі олар стадионды аралап, көрермендерге құрмет көрсеткісі келді. Уругвайлық Педро Петроне алтын медаль алғанда 19 жасқа толуына екі күн қалған еді; ол әлі де Ойындар тарихындағы ең жас футболдан алтын жүлде алған спортшы. Болашақ қытай басшысы Дэн Сяопин сол кезде Францияда жұмыс істеді, финалды көру үшін пальтосын кепілге берді. Ол зейнетке шыққаннан кейін берген сұхбатында осы оқиға туралы айтқан.
Sweden won Bronze. Their 8 1 defeat of the reigning champions, Belgium, in the opening round is still considered one of the biggest upsets in World football by criteria laid down by ELO. Some of the games took place at the Vélodrome de Vincennes. The lap of honour (or previously called "Olympic turn"), the celebration ritual that a champion team does after winning a tournament, was invented by the Uruguayan team after winning this Olympic title, as they wanted to salute those in attendance by running all around the athletics field. Uruguay's Pedro Petrone was two days shy of his 19th birthday when he accepted his gold medal; still the youngest football gold medallist in the history of the Games. Future Chinese leader Deng Xiaoping was a worker in France at the time, in order to watch the final he pawned his coat. He mentioned his experience on this during an interview after his retirement.