Тіл өзені: географиясы мен сипаттамасы

Кіріспе

АҚШ, Вайоминг және Монтана штаттарындағы өзен.

География

Тунг өзені Биг Хорн тауларының жоғарырақ бөліктерінен қысқы қар жинағымен, суайдыру алабындағы төменгі биіктіктерден ерте қар суымен және суайдыру алабындағы бұлақтардан жер асты суларымен толығады. Өзен деңгейі наурыз және сәуір айларында төменгі биіктіктердегі қардың еруінен көтеріледі, ал маусым айында жазғы ауа райы жоғарырақ биіктіктегі қарды ерітіп қайтадан көтеріледі. Жаз бойы өзеннің жоғарғы ағысы көбінесе тұрақты болады, бірақ құрғақ жаздың соңғы айларында суару төменгі өзенді шағын ағынмен байланысқан бірнеше су тоғандарына дейін кеміте алады. Өзен қыс айларында көбінесе мұздай қатып қалады. Тунг өзенінің бастауы Солтүстік-орталық Вайомингтегі Биг Хорн тауларының жоғары жерлерінде орналасқан. Өзен таулардың шығыс беткейімен төмен түсіп, Вайоминг штатының Дейтон қаласына жақын жердегі каньоннан шығады. Содан кейін өзен шығысқа қарай ағып, Вайоминг штатының Ранчестер қаласынан өтеді және Гуз-Крикпен бірігеді, содан кейін Тунг солтүстік-шығысқа қарай Монтанаға ағып, бөгет құрып, Тунг өзені суқоймасын құрайды. Суқоймадан солтүстік-шығысқа қарай жалғасып, өзен далалық каньон арқылы ағып, Монтана штатының Бирни қаласынан өтеді және Тунг өзенінің жарылысы пайда болады. Өзен Солтүстік Шайен үнді резервациясының шығыс шекарасын құрайды, суқоймадан солтүстікке қарай шамамен 40 шақырым және Монтана штатының Ашленд қаласынан солтүстікке қарай 10 шақырым жерде орналасқан. Бұдан кейін өзен кең аңғарда ағып, Майлс-Сити қаласына жақын Йеллоустоун өзеніне құяды. Монтана штатының Деккер қаласына жақын орналасқан Тунг өзені аңғарында үлкен Кроу үнді резервациясының оңтүстік-шығыс бұрышы орналасқан. Тунг өзенінің бастауы Бигхорн ұлттық орман территориясында орналасқан. Тунг өзені мен Pumpkin Creek арасындағы орманды төбелерде Кастер ұлттық орманының Ашленд рейнджерлік округі орналасқан, онда үш бөлек рейнджерлік округ бар: Беартут көтерілісі ауданында орналасқан Беартут рейнджерлік округі және Монтананың оңтүстік-шығыс бұрышында және Оңтүстік Дакотаның солтүстік-батыс бұрышында орналасқан Сиу рейнджерлік округі. "Тунг өзені каньоны" термині Вайомингтің Биг Хорн тауларындағы өзеннің таулық каньонына немесе Монтанадағы өзеннің далалық каньонына қатысты болуы мүмкін, ол Тунг өзені бөгеті мен суқоймасынан төмен орналасқан. Тунг өзенінің негізгі салалары – Pumpkin Creek, Otter Creek, Hanging Woman Creek, Prairie Dog Creek және Goose Creek. Бұл салалардың барлығы өзеннің шығыс жағынан құйылып, солтүстікке қарай ағады. Pumpkin Creek өзеннің сағасынан шамамен 21 шақырым жоғары Тунгке қосылады және 114 шақырымға созылып Кастер ұлттық орманына дейін жетеді; Монтана штатының Соннет шағын елді мекені бастауында орналасқан. Otter Creek Тунг өзеніне Монтана штатының Ашленд қаласына жақын жерде, өзен сағасынан шамамен 109 шақырым жоғары қосылады, ал оның бастауы Вайоминг-Монтана штатының шекарасына жақын, оңтүстікке қарай шамамен 64 шақырым жерде орналасқан. Hanging Woman Creek Тунг өзеніне Бирни қаласында, Монтана штатында, Тунг өзенінің сағасынан шамамен 146 шақырым жоғары құяды, ал оның бастауы солтүстік Вайомингте 56 шақырым жерде орналасқан. Prairie Dog Creek және Goose Creek өзендері Тунг өзенінің шығысқа қарай бұрылып, солтүстік-шығысқа қарай ағып жатқан жеріне құяды. Goose Creek Вайомингтегі Биг Хорн тауларының шығыс шетінде, Шеридан және Биг Хорн қалалары орналасқан сулы алапты кесіп өтеді. Батысқа қарайғы суайдыру алабы – Rosebud Creek алабы. Шығысқа қарайғы суайдыру алабы – Powder River алабы. Екі өзен де Тунг сияқты солтүстікке қарай Йеллоустоун өзеніне құяды. Тунг және оның салалары Монтанадағы Кастер, Паудер-Ривер, Роузбуд және Биг Хорн округтерінің және Вайомингтегі Шеридан округінің бөліктері арқылы ағып өтеді.

The Tongue River is fed by winter snowpack from the higher elevations of the Big Horn Mountains, early snow runoff of the lower elevations in the drainage basin, and ground water from springs in the drainage basin. The river level rises in March and April due to snowmelt in the lower elevations, and again in June as summer weather melts the higher elevation snowpack. The flow of water in the upper river during the summer is generally steady, but in the later months of a dry summer, irrigation can reduce the lower river to a few pools of water connected by a small trickle. The river is generally frozen during the winter months. The source of the Tongue River is in the highlands of the Big Horn Mountains in north central Wyoming. The river descends the eastern side of the mountains and emerges from a canyon near Dayton, Wyoming. The river then flows eastward, past Ranchester, Wyoming, and merges with Goose Creek, after which the Tongue turns to flow northeast into Montana, where it is dammed, forming the Tongue River Reservoir. Continuing northeast from the reservoir, the river flows through a prairie canyon and the Tongue River breaks, passing Birney, Montana. The river forms the eastern boundary of the Northern Cheyenne Indian Reservation from about 25 mile (40 km) north of the reservoir to a point 6 mile (10 km) north of Ashland, Montana, after which the river continues to flow in a broad valley to its mouth on the Yellowstone River near Miles City, Montana. The Tongue River Valley near Decker, Montana also contains the southeast corner of the large Crow Indian Reservation. The Tongue River headwaters are on the Bighorn National Forest. On forested buttes lying between the Tongue River and Pumpkin Creek is the Ashland Ranger District of the Custer National Forest, which has three separate ranger districts, the other two being the Beartooth Ranger District located in the area of the Beartooth uplift, and the Sioux Ranger District located in the southeast corner of Montana and the northwest corner of South Dakota. The term "Tongue River Canyon" can refer to either the river's mountain canyon in the Big Horn Mountains of Wyoming, or the river's prairie canyon in Montana, located downstream from the Tongue River Dam and Reservoir. The major tributaries of the Tongue are Pumpkin Creek, Otter Creek, Hanging Woman Creek, Prairie Dog Creek and Goose Creek. All of these tributaries enter on the eastern side of the river, and all flow in a northerly direction. Pumpkin Creek meets the Tongue about 13 mile (21 km) above the mouth of the river, and extends for 71 mile (114 km) into the Custer National Forest; the small community of Sonnette, Montana is at the headwaters. Otter Creek enters the Tongue River near Ashland, Montana, about 68 mile (109 km) upstream of the mouth of the river, and its headwaters are near the Wyoming–Montana state line about 40 mile (64 km) to the south. Hanging Woman Creek empties into the Tongue at Birney, Montana, about 91 mile (146 km) above the mouth of the Tongue, and its headwaters are 35 mile (56 km) away in northern Wyoming. Prairie Dog Creek and Goose Creek flow into the Tongue at the point where the Tongue turns from an eastward direction to flow toward the northeast. Goose Creek drains a scenic, well watered basin in Wyoming, on the eastern edge of the Big Horn Mountains, where Sheridan and Big Horn, Wyoming are located. The drainage basin to the west is the Rosebud Creek basin. The drainage basin to the east is the Powder River basin. Both rivers, like the Tongue, flow in a northerly direction into the Yellowstone River. The Tongue and its tributaries flow through parts of Custer, Powder River, Rosebud and Big Horn counties in Montana, and Sheridan County in Wyoming.

Климат

Көппен климаттық жіктеу жүйесі бойынша, Тунг өзенінің жартылай шөлейтті климаты бар, климат карталарында "BSk" деп белгіленеді.

Геология

Тіл өзені бассейні – Powder River бассейні деп аталатын үлкен геологиялық құрылымның бір бөлігі. Powder River бассейні термині Тіл өзені бассейніне шығысқа қарай орналасқан топографиялық су жиналатын алапқа сілтеме жасай алады, бірақ бұл термин осы бөлімде Black Hills-тен Big Horn тауларына дейін созылатын және Тіл өзенінің су жиналатын аймағын қамтитын үлкен геологиялық құрылымды белгілеу үшін қолданылады. Powder River бассейні үлкен, көлбеу ыдыс тәрізді, оның батыс жағындағы тау жыныстары Big Horn тауларына тіреледі. Бұл таулар геологиялық уақыт ішінде көтерілген сайын, Powder River бассейніндегі шөгінді жыныстарды көтеріп, қисайтып, кейіннен эрозияға ұшыратып, таулардан шығысқа қарай алапқа қарай созылатын жазықтарды жасады. Әдетте, тауларға жақын жерде ескі шөгінді қабаттар, ал алыстарында жас қабаттар кездеседі. Тіл Big Horn тауларынан ағып шыққанда, ол жас шөгінді тау жыныстарының көтерілген қабаттарынан өтеді. Big Horn тауларында Тіл өзінің таулық каньонындағы Мэдисон әктасынан ағып өтеді, ол шамамен 359-326 миллион жыл бұрын, ерте және орта Миссисип кезеңінде шөгінді. Тіл таулардан шығып, жас формациялар арқылы ағады, соның ішінде ерекше қалың қызыл Chugwater формациясы, ол 250-199 миллион жыл бұрын, триас кезеңінде шөгінді. Таулардан шыққаннан кейін көп ұзамай Тіл өзені көк түсті құмтастар мен сазды балшықтан тұратын қалың қабатқа құяды. Бұл шөгінді қабат Тіл өзенінің құмтасы деп аталады, өйткені оның шығыстары Тіл өзені бассейнінде кеңінен таралған. Тіл өзенінің құмтасы Форт Юнион формациясын құрайтын үш "мүшелердің" ең кішісі, ал қалған екі мүше – Lebo шифер мүшесі және Tullock мүшесі. Тіл өзенінің күлгін түсті құмтастары мен саздары Дейтоннан (Вайоминг) Монтана штатының Ашленд қаласынан солтүстікке дейін Тіл өзенінің үлкен бөлігінде көрінеді. Бұл жерде Тіл өзенінің құмтасы жер асты суын ұстап тұрады, сондықтан Тіл өзенінің аңғарының екі жағындағы биік жерлер көбінесе қарағайлармен қапталған. Өзен Майлс-Ситиге жақындағанда, аңғардың көрінісі шөпті төбелерге айналады, өйткені өзен Тіл өзені формациясынан шығып, Lebo шифері мен Tullock шөгінді формациялары арқылы ағады. Тіл өзенінің құмтасты мүшесі Монтананың оңтүстік-шығысы мен Вайомингтің солтүстік-шығысындағы аудандарда кеңінен таралған және ол өзінің көмірімен танымал. Тіл өзенінің мүшесінде шамамен 32 көмір қабаты бар, олардың жалпы қалыңдығы 300 футтан асады. Тіл өзені қазір Монтана мен Вайомингте ағып жатқан жерде, қазіргі Тіл өзенінің құмтасы деп аталатын шөгінді тау жыныстары шамамен 60 миллион жыл бұрын пайда бола бастады, осы кезде таулар көтеріле бастады және жақын теңізден пайда болды. Шығыстан Black Hills көтерілісі, оңтүстік-шығыстан Hartville көтерілісі және батыстан Big Horn блогы жазық, батпақты төмендік құрады, солтүстік-батысқа қарай баяу ағатын өзендер жағалай теңіз бойымен ағып өтті. Бұл уақытта бұл аймақта климат субтропиктік болды, орташа есеппен жылына шамамен жауын-шашын жауады. 25 миллион жыл бойы осы жазықтың жер бетін айналадағы таулардан жиналған құмды саздың қалың шөгінділері құрады, көптеген өзендер, дельталар, арналар мен батпақтар, олардың барлығы орман мен өсімдіктермен жабылған. Сол кезде, 35-60 миллион жыл бұрын, Тіл өзенінің ағып жатқан жері тығыз батпақты орман сияқты көрінген. Ұзақ уақыт бойы өсімдіктер өліп, көлдің арғы жағындағы үлкен сулы жерлерге жиналды. Кейде таулардан құмды саз жиналып, органикалық торфты материалдарды толығымен көміп тастады. Ақырында климат құрғақ және салқын болды. Бұл аймақ геологиялық уақыттың ұзақ кезеңдерінен өтті, оның ішінде жаңа шөгінді қабаттар осы құмды сазды қабатты торфтың жинақталуымен бірге мыңдаған фут жаңа шөгінділердің астында көміп тастады, құмды сазды жинақтаманы бүгінгі Тіл өзенінің құмтасына қысып, сонымен қатар, торфты органикалық материал қабаттарын жұқарақ қабаттарға қысып, өзгертті. көмірге. Соңғы бірнеше миллион жыл ішінде үстіндегі шөгінділердің көп бөлігі ыдырап, құмтасты қабатты көмір тілімдерімен бірге Тіл өзені аймағында қайтадан жер бетіне әкелді. Тіл өзенінің құмтастары өзен бойымен және бассейн бойымен жартастар, төбелер, төбелер мен жартастарды құрайды. Декер аймағынан ағысы төменгі Бёрниге дейін өзен дала арқылы Тіл өзенінің құмтасынан ойылған каньон арқылы ағады. Бұл каньонның жоғарғы бөлігі Тіл өзенінің су қоймасын қалыптастыру үшін бөгетімен қорғалған. Тіл және оның қосалқы өзендері бойындағы құмтасты төбе беттерінде және жартастарда жиі қызғылт түсті жолақтар жүреді немесе олар төзімді қызғылт қабатымен жабылады. Бұл қызыл қабаттар миллиондаған жыл бұрын пайда болған. Тіл өзенінің құмтарындағы көмірдің қабаттары өртенді, мүмкін дала өрттерінен, олар шағынмен басталған. Өрттер шығыстан көмір қабаттарына дейін өрілді, ал өрт көмір қабатына тым терең жеткенде сөнді. Бұл өрттер ұзақ уақыт бойы жанып, өте ыстық болды, және олар көмір қабатының үстіндегі шөгінді тау жыныстарының құрылымын пісіріп өзгертті, оларды қатты "клинкер" затқа айналдырып, қызыл кірпіш түсіне бояды. Бұл қызыл "клинкер" төсектері сазды құмтасқа қарағанда эрозияға төзімді, сондықтан олар аңғарлардың екі жағындағы төбелер мен төбелердің жоғарғы бөліктерінде пайда болады. Қызыл "клинкер" төсектерінен басқа, көздің алдында балқыған шынысқа немесе тіпті жанартау тастарына ұқсайтын үлкен конкрецциялар табылған. Сыртқы түріне қарамастан, бұл ерекше конкрецциялар да өртенген көмір қабаттарынан пайда болған, сыртқы түрінің айырмашылығы жоғары температураға қыздырылған жабын қабатындағы материалдың құрамындағы айырмашылыққа байланысты. Қызыл "клинкер" ұсатылып, Тіл өзені бассейніндегі жолдарды жабу үшін қолданылады. Yellowstone-дан солтүстікке қарай, Cretaceous кезеңінің тау жыныстарынан динозаврлардың қаңқалары табылды, бірақ динозаврлардың қаңқалары Paleozoic Fort Union формациясының ешбір мүшесінде, соның ішінде Тіл өзенінің құмтасында табылған жоқ. Алайда, Тіл өзенінің құмтасында өсімдік қаңқалары көптеп кездеседі, және көптеген жапырақтар мен жапырақшалардың іздері ғалымдар мен қазба іздеушілермен табылып жиналды.

The Tongue River basin is part of the larger geologic structure known as the Powder River basin. The term Powder River basin can refer to the topographic drainage basin lying to the east of the Tongue River drainage basin, but the term is used in this part to denote the larger geological structure which stretches from the Black Hills to the Big Horn Mountains and which includes the Tongue River drainage area. The Powder River basin is shaped like a large shallow bowl, with its westernmost rock formations lying against the Big Horn Mountains. As these mountains uplifted over eons of geologic time they lifted and tilted the sedimentary rocks from the Powder River basin, which were then eroded away, creating the plains that stretch eastward from the mountains into the basin. Generally there are older sedimentary layers closer to the mountains and younger layers farther away. As the Tongue flows out from the Big Horn Mountains it passes over the uplifted layers of increasingly younger sedimentary rocks. In the Big Horn Mountains the Tongue flows in its mountain canyon of Madison Limestone, which was deposited during Early to Middle Mississippian time, about 359 to 326 million years ago. As the Tongue leaves the mountains it flows through younger formations, including the distinctive thick red Chugwater Formation, deposited during the Triassic time, 250 to 199 million years ago. Shortly after leaving the mountains, the Tongue River enters an area dominated by a thick layer of buff colored sandstones and silty clay. This sedimentary layer is named the Tongue River Sandstone, because its outcrops are so predominant in the Tongue River basin. The Tongue River Sandstone is the youngest of three "members" which form the Fort Union Formation, the other two members being the Lebo Shale Member and the Tullock Member. The buff colored sandstones and shales of the Tongue River sandstone are visible all along the greater part of the Tongue River from Dayton, Wyoming to a point north of Ashland, Montana. In this stretch, the sandstone layers of the Tongue River member hold ground water so that the highlands on each side of the Tongue River valley are often covered with pines. As the river approaches Miles City the valley changes appearance to grassy rolling hills, as the river leaves the Tongue River formation and flows through the Lebo shale and the Tullock sedimentary formations. The Tongue River sandstone member outcrops widely over portions of southeast Montana and northeast Wyoming and it is best known for its coal. The Tongue River member has approximately 32 coal seams with a combined thickness in excess of 300 ft.

Where the Tongue River now flows in Montana and Wyoming, the sedimentary rock formation that is today known as the Tongue River sandstone began to form about 60 million years ago, when mountain uplifts began rising from a shallow sea. The Black Hills uplift on the east, the Hartville uplift on the southeast, and the Big Horn Block on the west created a flat, swampy low lying plain, with slow moving rivers flowing northwest to deltas along a shallow sea. At this time the climate in the area was subtropical, averaging approximately of rainfall a year. For some 25 million years, the floor of this plain was made up of thick deposits of sandy silt from the surrounding mountains, with many rivers, deltas, backwaters and swamps, all covered by forests and vegetation. At that time, from 35 to 60 million years ago, the area where the Tongue River now flows would have appeared as a dense swampy jungle. Over long periods of time, the heavy plant growth died and accumulated as peaty layers in the large backwaters and swamps all across the basin. Periodically more sandy silt deposits would wash in from the mountains, completely burying the layers of organic peaty materials. Eventually the climate became drier and cooler. The area passed through more long periods of geologic time, during which new sedimentary layers buried this entire sandy silty layer along with its deposits of peat, under thousands of feet of newer sediments, compressing the sandy silty deposits into the Tongue River sandstone of today, and also compressing and changing the layers of peaty organic material into thinner layers of lignite coal. Over the last several million years, much of the overlying sediment has eroded away, bringing the sandstone layer with its seams of coal to the surface again in the Tongue River area. The Tongue River sandstone forms cliffs, hills, buttes and bluffs along the river and throughout the basin. From the Decker area downstream to about Birney the river flows through the prairie in a canyon carved from the Tongue River sandstone. The upper part of this canyon is dammed to form the Tongue River Reservoir. The sandstone hillsides and bluffs along the Tongue and its tributaries often have reddish bands running through them or they are capped with resistant reddish layer. These red layers were formed millions of years ago. Coal seams outcropping in the Tongue River sandstone caught fire, probably from prairie fires that started by lightning. The fires burned from the outcropo back into the coal seams, and the fire finally went out when they burned so deeply into the coal seam that the fire was smothered. These fires burned for a long time and they were extremely hot, and they baked and changed the structure of the sedimentary rocks that lay just over the coal seam until it became a hard "clinker" substance and turned a reddish brick color. These red "clinker" beds are often more resistant to erosion than the silty sandstone, so they appear on the higher parts of bluffs, and buttes on either side of the valleys of the Tongue River basin are often capped by beds of this baked and fused rock that are five to twenty feet thick. Besides the beds of reddish "clinker" larger concretions can be found that appear at first glance to be similar to melted glass or even pieces of volcanic rock. Although of a different appearance than the clinker these odd looking concretions are also formed by the burning coal beds, with the difference in appearance being due to the difference in content of the material in the overlying bed that was heated to very high temperatures. The reddish "clinker" is crushed and used to surface roads throughout the Tongue River basin. North of the Yellowstone, dinosaur fossils have been found in Cretaceous era rock formations, but dinosaur fossils have not been found in any members of the Paleozoic Fort Union Formation, including the Tongue River sandstone. However plant fossils are common in the Tongue River sandstone, and many imprints of leaves and fronds have been found and collected by scientists and fossil hunters.

Ерте тарих

1450 жылы Кроу тайпасының басшысы No Intestines көрініс алып, Миссури өзенінің жағасында Хидаца тайпасы ретінде қалған ата-бабаларынан бөлінді. No Intestines бастаған топ қасиетті темекіні іздеу үшін ұзақ көшіп, соңында Монтананың оңтүстік-шығысына қоныстанды, онда олар Көп үйлер немесе Тау Кроулары деп аталды. 1490 жылға қарай Кроу тайпасы Тунг өзені аңғары – Монтананың оңтүстік-орталық және оңтүстік-шығыс бөлігі, сондай-ақ солтүстік Вайомингке кіретін өз отанын нығайтты. Осы аймақты бағындыру үшін Кроу тайпасы шошон тайпаларымен соғысып, оларды батысқа қарай ығыстырды, бірақ жергілікті киова және киова-апачи тайпаларымен одақтасты. Кроу тайпасы итте тасымалданатын мүлікке негізделген, солтүстік жазықтың көшпелі, бизон аулау мәдениетін ұстанды, бірақ 1700 жыл шамасында жылқыға ие болып, жылқыға негізделген көшпелі аулау мәдениетін дамытты. Алайда, екі ғасыр бойы шайендер мен лакота тайпалары жазықтарға қарай батысқа қарай көшіп келді, ал 1851 жылы олар Монтанадағы Кроу тайпасының оңтүстігінде және шығысында орналасты. Лакота тайпасы және олардың шайен одақтастары Кроу тайпасының өмір сүрген жақсы аулау жерлеріне қызығушылық танытты және 1851 жылдан кейін Лакота мен Шайен Кроу тайпасына қарсы соғысып, Паудер және Тунг өзендерінің аңғарларын қоса алғанда, шығыс аулау жерлерін бақылауға алды, осылайша Кроу тайпасын батысқа және солтүстік-батысқа қарай Йеллоустоун өзені бойымен ығыстырды. Содан кейін Сезілген Бұқа, Ашулы Жылқы және басқалары бастаған Лакота тайпасы, сондай-ақ олардың Солтүстік Шайен одақтастары 1876-1877 жылдардағы Ұлы Сиу соғысына дейін Шығыс Монтана мен Солтүстік-Шығыс Вайомингтің барлық жерінде аңшылыққа шығып, шабуыл жасады, соның ішінде Тунг өзені аңғарының аймағын да қамтыды. 1876 жылдың 25 маусымында соғыстың басында Лакота мен Шайен генерал Джордж А. Кастер басқаратын армия күштеріне қарсы үлкен жеңіске жеткенімен, Ұлы Сиу соғысы Сиу тайпасы мен олардың шайен одақтастарының жеңілісімен және олардың Шығыс Монтана мен Вайомингтен Канадаға қашуымен немесе алыс резервацияларға күштеп көшірілуімен аяқталды. 1877 жылы Лакота тайпасымен одақтасқан Солтүстік Шайен тайпасына Оңтүстікке, Үндістан территориясындағы (қазіргі Оклахома) резервацияға, туысқан, бірақ бөлек Оңтүстік Шайен тайпаларымен бірге баруға бұйырылды. Ауру мен тамақтандырудың нашарлауына ұшыраған 279 адамнан тұратын Солтүстік Шайен тобы 1878 жылы солтүстік жазықтарға оралуға тырысты. Үндістан территориясынан Монтанаға дейінгі шайқастан кейін, бұл топтың қиын жағдайдағы қалдықтары Тунг өзенінің аузындағы Форт-Кеогқа жетті, онда Екі Айдың басшылығындағы Солтүстік Шайен тобы әлі оңтүстікке жіберілмеген еді. Генерал Майлз Форт-Кеогтың таралған Солтүстік Шайен халқының жиналу ортасы болуына рұқсат берді. Уақыт өте келе Шайен отбасылары форттан оңтүстікке көшіп, Тунг өзенінің және Роузбуд өзенінің бойында шаруашылықтар құрды. 1884 және 1900 жылдардағы жарлықтар бойынша федералды үкімет Роузбуд өзенінде Солтүстік Шайен тайпасы үшін резервацияны құрды, оның шығыс шекарасы – Тунг өзені.

In about 1450, Crow leader No Intestines received a vision and separated from the ancestral tribe, which remained along the Missouri River as sedentary farmers known as Hidatsa. No Intestines led his band on a long migratory search for sacred tobacco, finally settling in southeastern Montana, where they became known as the Many Lodges or Mountain Crow. By 1490, the Crow were firmly established in a homeland that included the Tongue River valley–in south central/southeastern Montana, and northern Wyoming. To acquire control of this area, the Crow warred against Shoshone bands, and drove them westward, but allied themselves with local Kiowa and Kiowa Apache bands. The Crow were a Northern high plains, nomadic, bison hunting culture based on the dog travois but in about 1700 they acquired horses and swiftly evolved a horse based nomadic hunting culture. However, for two centuries, the Cheyenne and the many bands of Lakota people had been steadily migrating westward into the plains, and by 1851 they were established just to the south and east of Crow territory in Montana. The Lakota along with their Cheyenne allies coveted the fine hunting lands where the Crow lived and after 1851 the Lakota and Cheyenne fought the Crow and took control of their eastern hunting lands, including the Powder and Tongue River valleys, pushing the less numerous Crow to the west and northwest along the Yellowstone River. Thereafter bands of Lakota led by Sitting Bull, Crazy Horse and others, along with their Northern Cheyenne allies, hunted and raided throughout the length and breadth of eastern Montana and northeastern Wyoming, including the area of the Tongue River Valley, until the Great Sioux War of 1876–1877. Although early in the war on June 25, 1876 the Lakota and Cheyenne enjoyed a major victory over army forces under General George A. Custer at the Battle of the Little Big Horn, the Great Sioux War ended in the defeat of the Sioux and their Cheyenne allies, and their exodus from eastern Montana and Wyoming, either in flight to Canada or by forced removal to distant reservations. In 1877, the Northern Cheyenne, allied with the Lakota, were ordered south to a reservation in Indian Territory (now Oklahoma) with the related but separate Southern Cheyenne tribes. Plagued with disease and malnutrition, in 1878 a group of 279 Northern Cheyenne made a desperate attempt to return to the northern plains. After a running battle from Indian Territory to Montana, the battered remnants of this group arrived at Ft. Keogh, at the mouth of the Tongue, where a Northern Cheyenne band under Two Moons remained which had yet not been sent south. General Miles allowed Ft. Keogh to become a gathering point for the scattered Northern Cheyenne people. Over time Cheyenne families began to migrate south from the fort and establish homesteads up the Tongue River and on the Rosebud. By executive orders in 1884 and 1900, the federal government carved out a reservation for the Northern Cheyenne on Rosebud Creek, with the Tongue River as its eastern boundary.

Тері саудасы дәуірі

1833 жылдың қыркүйегінде Тунг өзенінде Рокки-Маунтинс Пир Компаниясы (RMF) мен Американдық Пир Компаниясы (AFC) арасындағы бәсекелестіктің бір беті жазылды. RMF-тің тау адамы және тері саудагері Том Фицпатрик, Тунг өзеніндегі Кроу лагерлеріне 30-ға жуық аң аулаушылар тобымен бірге тері саудасы жасау және олардың жерінде күзгі аң аулауға рұқсат алу үшін басшылардан сұрау үшін барды. Кроу тайпасы Томды өздерімен бірге лагерьге шақырды. Ол сақтықпен бас тартып, үш шақырымдай қашықтықта лагерь құрды. Содан кейін ол бірнеше адаммен бірге басшыға барды, ол оны құрметпен қабылдап, той жасады. AFC Том Фицпатриктің RMF компаниясының қарсыласы болды және олардың Кроу ауылдарында агенттері болды, соның ішінде тайпаның асырап алған мүшесі әйгілі Джеймс Бекворт та бар еді. Фитцпатрик Кроу лагерінде болғанда, жас Кроу жауынгерлері, мүмкін AFC агенттерінің ықпалымен, Фитцпатриктің лагеріне шабуыл жасап, оның барлық аттарын, мылтықтарын, тұзақтарын, жабдықтарын, сондай-ақ сусар терілерін және сауда тауарларын ұрлады. Фитцпатриктің лагерін капитан Уильям Драммонд Стюарт басқаратын 25 адамы күзетіп тұрды, ол бұрынғы британдық офицер (және Ватерлоо соғысының қатысушысы) және жеңілмес еді. Жауынгерлер лагерьге кіргеннен кейін, алдымен тым көп мейірімділік көрсетіп, достық пен құрмет көрсеткенде, трапперлерді әдепкі және нақты мағынада қарусыздандырды, содан кейін "пышақтар, тоқмақтар, садақтар мен мылтықтар қолға алынды, және әрбір құнды нәрсеге бір Кроу жауынгері жабысты". Жауынгерлер тіпті капитан Стюарттың сағатын да алып кетті. Келесі күні Фитцпатрик, әрқашан шыншыл болғандықтан, Кроу лагеріне оралып, бұрынғы досы, Кроу басшысынан көмек сұрады. Ол бірнеше атын, мылтықтарын, тұзақтарын және басқа жабдықтарын, сондай-ақ әр адамға аз мөлшерде оқ-дәрілерді қайтарып алды, бірақ терілерін немесе сауда тауарларын қайтарып алмады. 1835 жылы Американдық Пир Компаниясының (AFC) өкілі Сэмюэл Туллок Йеллоустоун өзенінің оң жағалауында Ван Бюрен бекінісін салды. Бұл бекіністің нақты орналасқан жері даулы болғанымен, ол Йеллоустоун өзені бойында, Тунг өзенінің құйылысына жақын жерде орналасқан еді. Бекіністе AFC агенттері айналасындағы үндістермен тері саудасы жасады. 1842 жылы бекініс тасталып, кейіннен өртенді.

In September 1833 on the Tongue River, a chapter was written in the rivalry between the Rocky Mountain Fur Company (RMF) and the American Fur Company (AFC). Tom Fitzpatrick, a mountain man and fur trader with the RMF, rode to Crow camps on Tongue River with a band of about 30 other trappers to trade for furs and to ask permission of the chiefs to make his fall hunt in their country. The Crows invited Tom to camp with them. He cautiously declined and pitched his camp three miles off. Then he rode over with a few men to visit the chief, who received and entertained him cordially. The AFC was a rival of Tom Fitzpatrick's RMF Company and they had agents in the Crow villages including the notorious James Beckwourth, who was an adopted member of the tribe. While Fitzpatrick was visiting the Crow camp, young Crow warriors, probably instigated by AFC agents, rode to Fitzpatrick's camp and proceeded to steal all of his horses, rifles, traps, and equipment, as well as his beaver pelts and trade goods. Fitzpatrick's camp was being guarded by 25 of his men under Captain William Drummond Stewart, a former British officer (and veteran of Waterloo) and no pushover. Upon entering the trappers camp, the collection of Crow warriors probably first affected an excessive cordiality and when their demonstrations of friendship and claims of affection had literally and figuratively disarmed the trappers, "then the knives, clubs, bows and guns were out, and a Crow was attached to everything of value." The warriors even took Capt. Stewart's watch. The next day, Fitzpatrick, always a realist, returned to the Crow camp and begged his former friend, the Crow Chief for help and received back some of his horses, rifles, traps and other equipment, and a small amount of ammunition per man, but no furs or trade goods. In 1835 Samuel Tullock of the American Fur Company (AFC) built Fort Van Buren on the right bank of the Yellowstone. Although the precise location of this fort is in dispute, it was located along the Yellowstone River, in an area near the mouth of the Tongue River. At the fort, AFC agents traded for furs with Indians from the surrounding area. The fort was abandoned in 1842, and later burned.

Боземан жолы және Қызыл бұлттың соғысы

1864 жылы Монтананың алтын кендеріне Бозман жолы ашылды. Жолдың бір бөлігі Прери Дог Крикке қарай Тунг өзені бассейніне кіріп, Гуз Крикке өтіп, қазіргі Ранчестерден, Вайомингтен кейін Тунг өзені бойымен, содан кейін Пасс Крикке дейін созылды. 1864 жылдың қарашасында Колорадодағы Сэнд Крик қырғынынан кейін Орегон жолы мен Бозман жолы бойында шайен, арапахо және сиу тайпаларының шабуылдары күшейді, нәтижесінде жол азаматтық көліктер үшін жабылды. Армия жазалау науқанын бастады, және бригадир генерал Патрик Эдвард Коннор Бозман жолымен әскер колоннасын жетектеді. 1865 жылдың 29 тамызында генерал Коннор, шамамен 300 сарбаздан тұратын күшпен, қазіргі Ранчестер, Вайомингке жақын, Тунг өзенінің оңтүстік жағындағы Бозман жолында, Ескі Дэвид және Қара Аю басшыларындағы 500-700 арапахо ауылын күтпеген жерден шабуылдады. Бұл шайқас Тунг өзені шайқасы деп танылды. Сарбаздар үндістердің лагеріне шабуыл жасап, лагерьді талқандағанда, лагерьті тастауға дайын тұрған үндістерді таң қалдырды. Үндістер бастапқыда Волф Крикке қарай қашқанмен, кейін қайта жиналып, қарсы шабуыл жасады. Сарбаздар шамамен 250 киіз үйді қиратты, содан кейін Тунг өзені аңғарынан 700-1000 тұтқынға алынған жылқыны айдап кері шегінді, арапахо жауынгерлерінің жылқыларын қайтару әрекеттерін тойтарды. Коннермен болған шайқастан екі күн өткен соң, 1865 жылдың 31 тамызында, сол арапахо ауылының жауынгерлері Бозман жолымен жүріп, оны жақсартатын "полковник" Джеймс А. Сойерс басқарған жол салушылардың үлкен керуенін шабуылдады. Керуен Вайоминг штатының Ранчестер мен Дейтон қалаларының арасындағы Тунг өзеніндегі Бозман жолының бродында 13 күн бойы қоршауға алынды. Қоршау ұзаққа созылып, бірнеше адам қаза тапқандықтан, Сойерс өзінің жұмысшыларының бүлік көтерілуімен бетпе-бет келді. Сойерс жолдан кері шегінуге кіріскенде, жолмен жоғары қарай келе жатқан әскер кавалериясымен кездесті, олар оларды Үлкен Хорн өзеніне дейін сүйемелдеуге келісті, содан кейін керуен Монтананың алтын кендеріне қарай жол тартты. 1866 жылы армия Бозман жолы бойында бірнеше бекіністер салуға шешім қабылдады. Барлаушы Джим Бриджер Вайоминг штатының Ранчестер қаласына жақын, Тунг өзені аңғарында бекініс орнын ұсынды. Алайда полковник Генри Б. Каррингтон Тунг өзенінің орнын, Паудер өзенінің суайдынындағы Литтл Пайни Крикке орналасқан жерге, Филь Керни фортының салыну орнына қабылдамады. 1865 жылдан 1868 жылға дейін Қызыл Бұлт соғысы кезінде шайен және лакота сиу тайпалары Бозман жолындағы саяхатшыларға және Форт Фил Керни мен Форт С. Ф. Смиттегі сарбаздарға шабуыл жасап, қудалап, өлтірді. Бұл тайпалар көбінесе Тунг өзеніндегі базалық лагерьлерін орналастырды, өйткені форттардан өзен бойымен төмен қарай жеткілікті қашықтықта орналасқандықтан қарсы шабуылдан қорғануға мүмкіндік болды, ал Тунг өзенінің төменгі аңғары көшпелі үндістерге қажетті үш нәрсені – от үшін ағаш, мол су және жылқыларын жаюға жеткілікті шөпті қамтамасыз етті.

In 1864, the Bozeman Trail was opened to the Montana gold fields. A portion of the trail entered the Tongue River Basin at Prairie Dog Creek and crossed over to Goose Creek and went on to the Tongue River beyond present day Ranchester, Wyoming then up the Tongue River to the Pass Creek divide. After the Sand Creek Massacre in Colorado in November 1864, depredations by Cheyenne, Arapahoe and Sioux increased along the Oregon Trail and the Bozeman Trail, which was then closed to civilian traffic. The army launched a punitive campaign, and Brigadier General Patrick Edward Connor led a column up the Bozeman Trail. On August 29, 1865, General Conner, with a force variously estimated at about 300 soldiers, surprised an Arapahoe village of about 500 to 700 under Chiefs Old David and Black Bear camped on the Bozeman Trail, on the south side of the Tongue near present day Ranchester, Wyoming. In what is now known as the Battle of the Tongue River the soldiers charged into the Indian camp firing indiscriminately, surprising the Indians who were breaking camp. The Indians first fled up Wolf Creek, but then regrouped and counter attacked. The soldiers destroyed about 250 lodges, then retreated down the Tongue River Valley driving from 700 to 1000 captured horses, repulsing attacks of Arapahoe warriors seeking to get back some of their horses. Two days after the battle with Conner, on August 31, 1865, warriors from the same Arapahoe village attacked a large wagon train of road builders led by "Colonel" James A. Sawyers, who were traveling on the Bozeman Trail, improving it as they went. The wagon train was besieged for 13 days at the Bozeman Trail ford on the Tongue River about halfway between Ranchester, Wyoming and Dayton, Wyoming. As the siege dragged on and a number of men were killed, Sawyers faced mutiny from his employees. Sawyers had started to retreat down the trail, when he met a contingent of army cavalry moving up the trail, who agreed to escort them to the Big Horn River, after which the wagon train proceeded on to the Montana gold fields. In 1866, the army determined to erect a series of forts along the Bozeman Trail. The scout Jim Bridger recommended a fort site in the Tongue River Valley, near Ranchester, Wyoming. Col. Henry B. Carrington rejected the Tongue River site for a site to the south on Little Piney Creek, in the Powder River drainage, where Fort Phil Kearny was erected. From 1865 through 1868 during Red Cloud's War, Cheyenne and Lakota Sioux bands harassed, attacked and killed travelers on the Bozeman Trail and soldiers at Fort Phil Kearny and Fort C. F. Smith. These bands often located their base camps on the Tongue River because they could camp far enough down the river from the forts to be secure from counterattack, and the lower Tongue River Valley afforded a wide variety of camp sites with the three necessities of the nomadic Indians – wood for fires, abundant water, and adequate grass for grazing their large horse herds.

1873 ж. Йеллоустон экспедициясы (1873 ж. Солтүстік Тынық мұхит темір жолының зерттеуі)

Подполковник Джордж А. Кастер Жетінші ат әскерінің А және В роталарымен бірге 1873 жылғы 4 тамызда Йеллоустон өзеніндегі Тунгтың сағасынан шамамен 7 миль (11 км) жоғары орналасқан Хонсингер Блафф шайқасында Хункпапа, Оглала, Миниконжу және Шайендерден құралған үлкен Сиу күштерімен шайқасып, оларды ұстап тұрды. Кастердің жасағы 1873 жылдың жаз айларында Солтүстік Тынық мұхиты теміржолының іздеу экспедицияларын сүйемелдеп, күзеткен Стэнлидің әскери колоннасының бір бөлігі болды. Хонсингер Блафф шайқасына қатысқан көптеген үнді басшылары мен әскери шенеуніктер үш жыл өткен соң, 1876 жылғы 25 маусымда Кіші Үлкен мүйіз шайқасына да қатысты.

1876-77 жылдардағы Ұлы Сиук соғысы

1876 жылғы 9 маусымда Тунг өзенінің биіктігінде болған шайқаста, 1876-1877 жылдардағы Ұлы Сиу соғысы кезінде генерал Джордж Крук шамамен 950 әскерімен Прери-Дог-Крик өзенінің сағасының жанында Тунг өзенінде орналасқан болатын. Сиу тайпасы Тунг өзенінен қарсы жартастан оның лагеріне оқ атты. Капитан Ансон Миллс басқарған батальон өзенді кесіп, Сиу күштерін жартастан ығыстырып шығарды. Осы қақтығыстың салдарынан 11 маусымда генерал Крук өзінің базалық лагерін Үлкен және Кішкентай Гусь өзендерінің қосылған жеріне көшірді. Бұл орын қазіргі Вайоминг штатындағы Шеридан қаласынан оңтүстікке қарай 7 шақырым жерде, Гусь өзені мен Тунг өзенінің қосылған жеріне жақын орналасқан. 16 маусымда Тіл өзеніне 260-қа жуық Кроу және Шошоне барлаушылары қосылғаннан кейін Крук өз күштерін солтүстікке қарай, Тілден өтіп, 17 маусымда 1876 жылы Роузбуд шайқасында үлкен Сиу және Шайен күштерімен шайқасты. Шайқастан кейін Крук Тунг өзенінен оңтүстікке, Гусь өзеніндегі базалық лагеріне қайтып келді. 1876 жылғы 25 маусымда генерал Джордж А. Кастер солтүстікке қарай 65 шақырым жердегі Кіші Үлкен Мүйіз шайқасында жеңілген кезде ол әлі де сол жерде болды. Гусь өзенінде екі аптадан астам уақыт күткеннен кейін, 1876 жылғы 6 шілдеде генерал Джордж Крук екінші лейтенант Фредерик В. Сиблиге 25 әскер және екі барлаушы – Биг Бат Пурье мен Фрэнк Груардты алып, жау үнді тайпаларын табу үшін солтүстікке барлау тапсырды. (Қазіргі) Вайоминг штатының Дейтон қаласының маңындағы Тунг өзенінің бойымен жүріп, патруль оңтүстікке қарай жылжып келе жатқан Сиу және Шайен жауынгерлерінің үлкен тобын кездестірді. Олардың жалғыз мүмкіндігі – Дейтоннан басқа бағытқа бұрылып, жақын маңдағы Биг Хорн тауларына апаратын жолға түсу болды. Соғыс тобы тығыз қуып жететін, ал үндістердің шабуылынан аман қалған соң, патруль жылқыларын тастап, Тунг өзенінің қиын-қыстан сай-салаларына терең енді. Бірнеше күн бойы топ үнді күштерінен жасырына алды, содан кейін таулардан отыз шақырымнан астам жол жүріп Гусь өзенінің лагеріне қайтып келді. Олар шаршап, құлазынған, бірақ ешкім зардап шекпеді. "Сибли барлауы" Тунг өзені бойында өткен 1876 жылғы Ұлы Сиу соғысының тағы бір эпизоды болды. 1876 жылдың күзінде Кіші Бигхорн шайқасында Кастердің жеңілісінен кейін армия аймақты бекітуге бел буды. Полковник Нельсон А. Майлз және жаяу әскер бөлімдері Тунг өзенінің сағасында Тунг өзенінің бекінісін салды. Полковник Майлздің есімімен жақын жерде "Майлстаун" деп аталған қауым пайда болды. Майлз осы елді мекенді бекіністен үш шақырым қашықтыққа көшірді. Келесі жылы, қыстың қиын науқанынан кейін армия күштерін арттырды және полковник Майлз Тунг өзенінен батысқа қарай 3 шақырым жерде Форт-Кёгті салды. 1877 жылғы 8 қаңтарда полковник Майлз және жаяу әскер бөлімдері Тунг өзенінің аңғарындағы Монтана штатының Бирни қаласының жанында 1876-1877 жылдардағы Ұлы Сиу соғысының соңғы шайқастарының біріне қатысты. Полковник Майлз, 5-ші және 22-ші жаяу әскерлердің алдыңғы қатарларын басқарып, Crazy Horse басқарған Оглала Сиу тайпасының және White Bull мен Two Moons басқарған Шайен тайпасының шабуылынан жалтарып, үнді күштерімен шайқасып, оларды Тунг өзенінен кері шегіндірді. Бұл шайқас ресми түрде "Волк таулары шайқасы" деп аталады, бірақ бұл дұрыс емес. Бұл шайқасқа Пирамидалық Бут шайқасы, Бут шайқасы және Тунг өзеніндегі Майлз шайқасы сияқты басқа да атаулар берілген. Волк таулары шайқас болған жерден батысқа қарай бірнеше су ағызу жолдары орналасқан, бірақ генерал Майлзтің есебінде шайқас Волк тауларында болғаны айтылған, сондықтан бұл атау қалыптасқан. Шайқас орны Бірни қаласынан батысқа қарай 4,5 шақырым жерде, Тунг өзенінің бойында орналасқан.

In a June 9, 1876 engagement called the Skirmish at Tongue River Heights, during the Great Sioux War of 1876 77 General George Crook was camped on the Tongue near the mouth of Prairie Dog Creek with about 950 soldiers, when Sioux fired into his camp from a bluff across the Tongue. A battalion under Captain Anson Mills responded, crossing the river and driving the Sioux force from the bluffs. As a consequence of this engagement, on June 11, General Crook moved his base camp to the junction of Big and Little Goose Creeks, some 7 miles south of the junction of Goose Creek and the Tongue River, where Sheridan, Wyoming is now located. On June 16, after being joined on the Tongue by some 260 Crow and Shoshone scouts, Crook moved his forces north, across the Tongue, and on June 17, 1876 engaged a large Sioux and Cheyenne force at the Battle of the Rosebud. After the battle Crook returned south of the Tongue River to the base camp on Goose Creek, and he was still there on June 25, 1876 when General George A. Custer was defeated at the Battle of the Little Big Horn, some 65 miles to the north. After remaining idle for more than two weeks on Goose Creek, on July 6, 1876 General George Crook ordered Second Lieutenant Frederick W. Sibley to take 25 men and two scouts, Big Bat Pourier and Frank Grouard, and make a reconnaissance to the north to locate the hostile Indian forces. While traveling up the Tongue River in the vicinity of (present day) Dayton, Wyoming, the patrol discovered a large party of Sioux and Cheyenne warriors moving south and very close to them. The only chance was to turn aside and take a trail near Dayton that led up into the adjacent Big Horn Mountains. The war party followed closely, and after surviving attacks by pursuing Indians, the patrol abandoned their horses and traveled deep into the rough steep terraine of the Tongue River Canyon system on foot. Over several days the group was able to evade the Indian force, after which they walked over thirty miles out of the mountains and back to the Goose Creek camp, arriving worn out and fatigued but with no casualties. The "Sibley Scout" became another incident of the Great Sioux War of 1876 that took place along the Tongue River. In the fall of 1876 following the defeat of Custer at the Battle of the Little Bighorn, the army determined to garrison the area, and Colonel Nelson A. Miles and elements of infantry units constructed the Tongue River Cantonment at the mouth of the Tongue River. A community formed nearby named "Milestown" after Col. Miles who banished the settlement to a point three miles away from the cantonment. In the following year, after a vigorous winter campaign, the army increased the commitment of forces and Col. Miles constructed Fort Keogh about 2 mile (3 km) west of the Tongue. On January 8, 1877 Colonel Miles and infantry units engaged in one of the last battles of the Great Sioux War of 1876 77 near Birney, Montana in the Tongue River Valley. Colonel Miles, leading elements of the 5th and 22nd infantry, avoided an ambush by Oglala Sioux under Crazy Horse, and segments of Cheyenne under White Bull and Two Moons, and then engaged the Indian forces driving them back up the Tongue River. The battle is officially referred to as the Battle of the Wolf Mountains, although this is a misnomer. The battle is also referred to by various other names, including the Battle of Pyramid Butte, the Battle of the Butte, and Miles Battle on the Tongue River. The Wolf Mountains are actually several drainages to the west from the battle site, but General Miles' report stated the battle was in the Wolf Mountains, and that name has stuck. The battle site is about 4.5 road miles west of the town of Birney, on the Tongue River road.

Ағаш

Ашленд қаласында ағаш кесетін зауыт жұмыс істейді, ол айналасындағы өзен аңғарлары мен қираған таулы аймақтардан жиналған ағаштарды кеседі.

Ауыл шаруашылығы және суару

Тунг өзенінің алабы мал шаруашылығы үшін өте қолайлы жер. Алаптың ағып жатқан өзендері бойындағы шектеулі егістік жерлер көбінесе бұрылыс тоғандардан суарылады және мал шаруашылығын қолдайтын дақылдар – шөп, пішен және мал азығы (жүгері, арпа, люцерна) өндіреді. Монтана штатының шығысында кең таралған құрғақ егістік бидай шаруашылығы Тунг өзенінің алабында тек шектеулі және сирек кездесетін жерлерде ғана дамыған. Тунг өзенінің алабындағы мал өнімдерінің басым бөлігін ірі қара мал құрайды, ал қойлар екінші орында тұрады. Тунг өзенінің алабындағы ірі қара мал шаруашылықтары көбінесе "жылдық" емес, "анасы мен баласы" (cow-calf) сияқты операцияларды жүргізеді. "Анасы мен баласы" операциясының жылдық циклі ақпаннан мамырға дейін бұзаулардың тууымен басталады. Көктемгі шолу кезінде бұзауларға белгі салынады. Бұқалар сиырлармен қосылып, тоғыз айлық жүктілік циклін бастайды, содан кейін шаруашылық иесі таңдаған айда келесі жылғы бұзаулар өсіріледі, одан кейін бұқалар қайтадан топтан бөлінеді. Малдар жазғы жайылымға көшіріледі, маусым және шілде айларында келесі қысқа дайындалып пішен шабылады және сақталады. Мал азығы егіні күздің соңында немесе қыркүйек айында жиналады. Күздің соңында бұзаулар бөлініп, мал сатып алушыларға сатылады және жүк көлігімен тасымалданады. Малдар қыстануға жайылымға көшіріледі, желтоқсанның бірінші аптасында қар жиналып, малдарды қыс бойы бағу үшін пішен беру басталады. Мал шаруашылығына қатысты жұмыстар, жөндеу, құрылыс, мал дәрігерлік көмек және басқа да шаруалар жұмыстары жыл бойы жүргізіледі. Тунг өзеніндегі ең көне суару жобаларының бірі – 1886 жылға дейін салынған T&Y каналы. Жақында T&Y каналының бұрылыс тоғаны қайта жаңартылып, балық өтетін құрылғысы (балық сатысы) орнатылды, бұл бөгеттің төмен жағындағы Тунг және Йеллоустоун өзендеріндегі балықтарға 125 жылдан кейін алғаш рет өзенге қарсы жүзуге мүмкіндік берді.

Көмір кен орындары мен көмір шахталары

Тарихи тұрғыдан алғанда, жер асты көмір шахталары Тунг өзенінің бойында, Вайоминг штатының Шеридан қаласынан солтүстікке қарай 7-10 миль жерде орналасқан Монарх, Клинберн және Акме қауымдастықтарында болған. Бұл кен орындары осы аймақта, Тунг өзенінің аңғарында немесе аңғардан тыс шағын салаларында пайда болған көмір қабаттарына негізделген. CB&Q темір жолы Шериданнан (Вайоминг) осы кен орындары арқылы өтіп, Монтана штатының Биллингс қаласына дейін жеткен, бұл көмірді оңай тасымалдауға мүмкіндік берді. Бұл жер асты кен орындары шамамен 1900 жылдан 1940 жылдардың соңына дейін экономикалық тұрғыдан тиімді жұмыс істеді. Шахташылар осы қауымдастықтарда немесе Вайоминг штатының Шеридан қаласында тұрған. Шеридан қаласындағы шахташылар шахталарға жету үшін 7-10 миль қашықтықты троллейбуспен жүріп өтеген. Бұрын шахталар арқылы қазылған көмір қабаттарына қазір ашық карьерлік қазбалар арқылы қол жеткізіледі. Қазіргі уақытта Тунг өзенінің су қоймасының маңында, Монтана штатының Декер қалашығының жанында, Вайоминг штатының Шеридан қаласынан солтүстік-шығысқа қарай 20-23 миль жерде бірнеше ірі көмір шахталары жұмыс істеп тұр. Бұл кен орындарын Kiewit корпорациясы басқарады және Powder River бассейнінің аз күкіртті, ұсақ көмірлі көмірін өндіреді. Бұл жерде электр энергиясын өндіруге арналған құрылыстар жоқ. Вайоминг штатының Шеридан қаласына жақын орналасқан BNSF магистральдық теміржол желісінен кен орындарына дейін созылған теміржол желісі осы көмірді теміржол арқылы АҚШ-тың барлық аймандарына, көмірмен жұмыс істейтін электр станцияларына жеткізуге мүмкіндік береді. Үлкен, әлі игерілмеген жеке және мемлекеттік көмір кен орындары Тунг өзенінің саласы – Оттер Крик бойында орналасқан. Бұл көмір кен орындары Ашленд қаласының оңтүстігінде орналасқан, ол Тунг өзені мен Оттер Крик өзендерінің қосылған жерінде жатыр. Бұл көмір кен орындары жеткілікті түрде қалың және экономикалық тұрғыдан тиімді болуы үшін жеткілікті жұқа жамылғы астында орналасқан. Өндірістің қиындықтары көмірді тасымалдауға арналған теміржолдың жоқтығы және көмір шахталарын дамыту үшін қажетті жұмыс күшін қамтамасыз ететін, аймақта жеткілікті үлкен қауымның болмауы болып табылады. Егер теміржол салынатын болса, ол Майлс-Ситиден Тунг өзені бойымен, шамамен 65-70 миль қашықтықтан өтуі керек. Ашленд қауымдастығын шахтаға жұмыс істеуге келген жұмысшылардың отбасыларын қамтамасыз ету үшін инфрақұрылымды кеңейту қажет. Оттер Криктегі осы кен орындары Монтана штатының оңтүстік-шығысындағы энергияны дамыту болашағы туралы көптеген пікірталастардың себебі болып табылады. Arch Coal компаниясы осы аймақта көмір шахтасын ашуға өтініш берген, бірақ 2015 жылға дейін мемлекеттік реттеушілер оны мақұлдаған жоқ. Тау-кеннен Colstrip қаласына көмір тасымалдау жоспарланған Tongue River Railroad жобасы да рұқсат алу кезеңінде. Youngs Creek және оған іргелес салаларында, Тунг өзенінің су қоймасынан жоғары ағып жатқан Тунг өзеніне құятын, дамытылмаған, бірақ кең көлемді көмір кен орындары бар. Бұл ірі және (әлі) пайдаланылмаған көмір кен орны Киевит компаниясы қазірдің өзінде жұмыс істеп жатқан ашық карьерлік шахталардың оңтүстігіне бірнеше миль қашықтықта орналасқан. Youngs Creek өзенінің жоғарғы 15 милі Монтана штатындағы Crow Indian резервациясында жатыр, және Crow тайпасы өзенінің осы бөлігінің астындағы көмір қабаттарына ие. Өзеннің соңғы 3 милі резервация шекарасы мен Вайоминг штатындағы Тунг өзені арасында орналасқан. Crow резервациясындағы көмір қабаттарына қатысты, Ішкі істер министрі 1983 жылы Crow тайпасының Shell Oil Company компаниясымен келіссөздер жүргізген көмірді жалға алу шартын мақұлдады. Жалға алу шарты Crow тайпасына ұзақ мерзімді пайда әкелді және тайпаға төленетін төлемдерді болашақта, тіпті көмір қазылмаған жағдайда да бастауды талап етті. Shell компаниясы 1985 жылы нарықтың нашар жағдайы және Shell компаниясының Монтана штатының босату салығы Crow тайпасына тиесілі көмірге қалай қолданылатындығы туралы белгісіздігіне байланысты бұл жалға алу шартын тоқтату үшін тайпаға бонус төледі. Оттер Крикке қарағанда бұл көмір ресурстарын игеру оңайырақ – Youngs Creek көмір ресурстары Монтана штатының Декер ауданында Киевит компаниясы басқаратын жақын маңдағы ашық карьерлік шахталардан көмірді тасымалдау үшін пайдаланылатын теміржол желісінен бес-он миль қашықтықта орналасқан, ал Шеридан және Ранчестер қалалары Youngs Creek-те көмір шахталарын дамыту үшін қажетті жұмыс күшінің негізі ретінде қызмет етеді.

Historically, underground coal mines existed along the Tongue River at the communities of Monarch, Kleenburn and Acme, about 7 to 10 miles north of Sheridan, Wyoming. These mines were based on seams of coal that outcropped in this area, in the Tongue River valley or on small tributaries off the valley. The CB&Q railroad ran from Sheridan, Wyoming past these mines and on to Billings, Montana, allowing for easy shipment of coal. These underground mines were economically operated from about 1900 to the late 1940s. Miners lived in these communities or in Sheridan, Wyoming. Miners in Sheridan commuted the 7 to 10 miles to reach the mines by trolly. The same coal seams that used to be mined by tunnels are now accessed for mining by large open surface excavations. Several large coal strip mines are presently operating in the area around the Tongue River Reservoir, near the small town of Decker, Montana about 20 to 23 miles northeast from Sheridan, Wyoming. These mines are operated by the Kiewit Corporation and produce subbituminous low sulfur Powder River basin coal. There are no electrical generating facilities at this site. A rail spur line extends to the mine sites from the BNSF main line near Sheridan, Wyoming allows this coal to be shipped by rail to coal fired electric generating plants all over the United States. Large undeveloped private and federally owned coal deposits are located along Otter Creek, a tributary of the Tongue River. These coal deposits are located south of Ashland, which is at the junction of the Tongue River and Otter Creek. These coal deposits are sufficiently thick, and are located under sufficiently thin overburden, as to be economically viable. Drawbacks for production are the lack of a rail spur to transport the coal, and the lack of an established community of sufficient size in the area to support the work force needed to develop the coal mines. A railroad spur line, if built, would have to come up the Tongue River from Miles City, a distance of some 65 to 70 miles. Extensive infrastructure improvements would have to be added to the community of Ashland before it could support the number of worker's families that the mine would draw to the area. These deposits on Otter Creek are the source of much debate over the future of energy development in southeastern Montana. Arch Coal has submitted an application to develop a coal mine in the area, but it has not, as of 2015, been approved by state regulators. The Tongue River Railroad project, planned to move coal from the mine to Colstrip, is also in the permitting stage. Undeveloped but extensive coal deposits exist along Youngs Creek and adjacent creeks, which flow into the Tongue River just upstream from the Tongue River Reservoir. This large and (as yet) untapped deposit of coal is just a few miles south of the large open pit coal mines already being operated by Kiewit. The upper 15 miles of Youngs Creek lies on the Crow Indian Reservation in Montana, and the Crow Tribe owns the coal beds underlying this portion of the creek. The last 3 miles of the creek lie between the reservation boundary and the Tongue River, in Wyoming. As to the coal beds on the Crow reservation, the Secretary of the Interior approved a coal lease negotiated by the Crow Tribe with Shell Oil Company in 1983 to develop this coal resource. The lease had extensive long term benefits for the Crow tribe, and required payments to the tribe to start at a future point of time even in the event the coal was not mined. Shell paid the tribe a bonus to cancel this lease in 1985, because of poor market conditions, and because of Shell's uncertainties on how Montana's severance tax would be applied to coal owned by the Crow Tribe. Compared to Otter Creek these coal resources are easier to develop—the coal resources of Young's creek lies within five to ten miles of the railroad spur line which is used to ship coal from the nearby open pit mines being operated by Kiewit in the Decker, Montana area, and the communities of Sheridan and Ranchester already exist to serve as a base for the work force needed to develop coal mines at Youngs Creek.

Жолдар мен жол жүру шарттары

I 94, АҚШ-тың 12-ші бағдарламалық магистралін алып жүретін шығыс-батыс мемлекетаралық артерия, Майлс-Ситиде тілдің аузынан өтеді. I 90, сондай-ақ АҚШ-тың 87-ші және 14-ші тас жолдарымен жүретін шығыс-батыс мемлекетаралық артерия, Ранчестер мен Дейтон арасындағы Тунгтың жоғарғы ағысын кесіп өтіп, Шериданға дейін жалғасады. 212-ші АҚШ тас жолы Ашлендтен шығысқа және батысқа қарай созылып, Тунг өзені бассейнінің ортасын екі жаққа бөліп өтеді. Тунг өзенінің ұзындығы бойында, сондай-ақ негізгі салаларында жолдар бар, бірақ тас жолдарға қарағанда қиыршық тас жолдардың көп болуы аймақтың шалғайлығын көрсетеді. Тунг өзені аңғарында Майлс-Ситиден басталып, өзенге қарай Гарланд қауымына дейін 30 шақырымға жуық асфальт, содан кейін қиыршықтан 35 шақырым, одан кейін Ашлендке дейін 7 шақырымға жуық асфальт жол, онда 212-ші АҚШ тас жолымен кездесесіз. Ашлендтен оңтүстікке қарай, аңғарға қарай жалғаса отырып, тағы 20 шақырым асфальт жол, содан кейін тағы 38 шақырым қиыршық жолдар Тунг өзенінің су қоймасынан жоғары асфальтқа дейін, содан кейін Монтана/Вайоминг штатының шекарасына дейін 10 шақырым. Вайомингте Тунг өзенінің батысына қарай Тунгтың Биг Хорн тауларынан шыққан Ранчестер мен Дейтонға дейін асфальтталған жолдар желісі созылады. Дейтоннан шыққан жол Тунг өзені бойымен қысқа арақашықтыққа дейін тауларға дейін барады, содан кейін Тунг өзенімен және оның тау салаларымен байланыс жаяу жолдары арқылы жүзеге асырылады. Тунгтың төменгі негізгі салалары (Pumpkin Creek, Ottor Creek, Hanging Woman Creek, Prairie Dog Creek) барлығының Tongue River Road жолынан тармақталған және олардың бойымен жүретін, жергілікті шаруашылықтарға қолжетімділік беретін қиыршық тас жолдары бар. Вайомингте негізгі саласы Гуз-Крик, ол Шеридан, Вайоминг орталығындағы алаптан ағады, сондықтан бұл алаптың барлық аймағында асфальтталған және қиыршық тас жолдар жақсы дамыған. Тунг және оның негізгі салалары бойымен өтетін жолдардан басқа, өзен аңғарлары арасындағы биік жерлерді қиып өтетін қиыршық тас жолдар желісі бар. Қысқы уақытта бассейндегі жолдармен жүру қар жиналуына байланысты, әсіресе үнемі күтімсіз қалған шалғайдағы қиыршық тас жолдарда қиынға соғады. Егер жолдың жағдайы немесе көлік бұзылуы осы аймақтағы қыстың суық кезінде бассейннің шалғай аймақтарында жүргізушіні тоқтатса, мұздап қалудан өлім немесе жарақат алу қаупі бар. Тунг өзенінің алабында Йеллоустон өзенінің солтүстік жағында ылғалды ауа райында жол жүрісіне әсер ететін "гамбо" типті саз жоқ. Тунг өзенінің алабындағы қиыршық және топырақ жолдарда көлік қозғалысы өткір бұрыштарда, соқыр төбелерде, жанама жолдарға жасырын кіреберістерде және кенеттен үлкен, баяу шаруа/ферма көліктеріне тап болғанда қиындық тудырады. Жылы ауа райында жақындап келе жатқан көліктерді көрсететін шаң бұлттарына көз тігу қажет. Тунг өзенінің алабында жүрген жүргізуші жолдағы малға, әсіресе бұғыларға (әсіресе таңертең, кешке және түнде) үнемі назар аударуы керек. Майлз-Ситиде, Монтанада Тунг өзені бассейнінің сағасында, сондай-ақ бассейннің жоғары ағысында Дейтон мен Ранчестерде және Вайомингтегі Шериданның маңында жақсы жол бойындағы қызметтер бар. Ашлендте жол бойындағы қызмет көрсету шектеулі, ол бассейннің ортасында орналасқан, онда U.S. 212 шығыс пен батысқа барады. Тунг өзенінің қалған бөліктерінде жүргізуші өздігінен жүреді.

I 94, an east–west interstate artery carrying U. S. Highway 12, crosses the Tongue at its mouth at Miles City. I 90, also an east–west interstate artery carrying U. S. Highway 87 and U. S. Highway 14, crosses the upper reaches of the Tongue between Ranchester and Dayton, and continues to Sheridan. U. S. Highway 212 extends east and west from Ashland bisecting the middle of the Tongue River basin from side to side. The Tongue River has a road running along almost all of its length, as do the major tributaries, but the predominance of gravel roads over paved roads is a testament to the remoteness of the region. In the Tongue River valley, starting from Miles City and going up the river there are about 30 miles of pavement to the community of Garland, then 35 miles of gravel, followed by about 7 miles of paved road into Ashland, where U. S. Highway 212 is encountered. South of Ashland, continuing up the valley, there is another 20 miles of paved road, then another 38 miles of gravel roads to the pavement above the Tongue River Reservoir, followed by 10 miles of pavement to the Montana/Wyoming state line. In Wyoming a network of paved roads follow the Tongue river westward to Ranchester and Dayton, where the Tongue comes out of the Big Horn Mountains. A road from Dayton goes up the Tongue for a short distance into the mountains, after which contact with the Tongue River and its mountain branches is by hiking trail. The lower major tributaries of the Tongue (Pumpkin Creek, Ottor Creek, Hanging Woman Creek, Prairie Dog Creek) all have gravel roads branching off the Tongue River Road and running along their length, providing access to local ranches. In Wyoming, the major tributary is Goose Creek, which flows out of a basin with Sheridan, Wyoming at its center, and so this entire basin area has well developed paved and gravel roads. In addition to the roads that run along the Tongue and its major tributaries, there is a network of gravel roads that cross the highlands between the stream valleys. During the winter, travel along the roads in the basin can become difficult to impossible depending on snow accumulation, particularly on the more remote gravel roads that are not regularly plowed. If road conditions or car trouble strand a motorist in the more remote areas of the basin, during the pulses of intense winter cold common to this area, there is a real risk of death or injury by freezing. The Tongue River basin does not have the "gumbo" type mud that affects road travel in wet weather on the north side of the Yellowstone River. Traffic on the gravel and dirt roads of the Tongue River basin is a problem at sharp corners, blind hilltops, concealed entrances to side roads, and when suddenly encountering oversized slow ranch/farm vehicles. In warm weather it is a good idea to keep an eye out ahead for dust clouds indicating approaching vehicles. The motorist traveling in the Tongue River basin should keep a constant look out for livestock on the road, and especially for deer (particularly at dawn, dusk and at night). There are good roadside services at Miles City, Montana at the mouth of the Tongue River basin, and also in the upper reaches of the basin at Dayton and Ranchester and in the vicinity of Sheridan, Wyoming. There are limited roadside services in Ashland, located about the center of the basin, where U. S. 212 goes east and west. For the rest of the Tongue River basin, the motorist is on his or her own.

Темір жолдар

Тіл сағасының аузындағы Майлс-Сити қаласы мен одан оңтүстікке шамамен 125 әуе милі қашықтықта орналасқан Вайоминг штатының Шеридан қаласы құрылғаннан бері, осы екі қаланы байланыстыратын және Тіл өзені аңғарымен өтетін солтүстік-оңтүстік бағытты темір жол салу туралы көп пікір айтылып келді. Бұл мәселе жылдар бойы көптеген жарнамалық бизнес-жобалардың нысаны болды. 1923 жылдан 1935 жылға дейін Солтүстік және Оңтүстік темір жолы Майлс-Ситиден (Монтана) Шеридан (Вайоминг) арқылы Касперге (Вайоминг) дейін темір жол құрылысын ұсынды. Солтүстік бөлігі Майлс-Сити (Монтана) мен Шеридан (Вайоминг) арасында Тіл өзені бойымен өтуі тиіс болды. Оңтүстік бөлігі Касперден (Вайоминг) Шериданға дейін созылуы жоспарланған. Темір жолдың тек оңтүстік бөлігінің бір бөлігіне ғана рельстер төселді. Дегенмен, солтүстік бөлігінде жер жұмыстары жүргізілді, ал Майлс-Ситиден оңтүстікке қарай шамамен 7 миль жерде, Тіл өзенінің шығыс жағындағы тілімдер мен насиптерді әлі де көруге болады. 1935 жылы қаржылық қиындықтарға байланысты жоба толығымен тоқтатылды. Қазіргі кездегі жоба – Тунг-Ривер темір жолы, ол 30 жылдан бері әртүрлі жоспарлау сатыларында жүріп келеді және Ашленд маңынан Колстрипке көмір тасымалдауға арналған. Вайоминг штатының Шериданы мен Монтана штатының Биллингсі арасында жүретін BNSF темір жолы Тіл өзені бойымен шамамен 10 мильге созылады, бастапқы нүктесі Шериданнан (Вайоминг) солтүстікке қарай 7 миль жерде орналасқан. Тіл өзені бойындағы бұл темір жол учаскесі шектеулі болғанымен, 1900 жылдан 1940 жылға дейін темір жол арқылы Тіл өзені аңғарында орналасқан жер асты көмір шахталарынан көмір тасымалданды. Бұл темір жол бұрынғы Чикаго, Берлингтон және Куинси (CB&Q, немесе "Берлингтон") темір жол жүйесінің бір бөлігі болды, ол қазіргі Берлингтон, Солтүстік, Санта-Фе (BNSF) темір жол жүйесімен біріктірілді. Солтүстік Тынық мұхиты темір жолы 1881 жылы Тіл өзенін кесіп Майлс-Ситиге дейін рельс төседі. Бұл құрылыс 1883 жылы аяқталған Сент-Пол (Миннесота) мен Тынық мұхиты порты Такома (Вашингтон) арасындағы магистральдың бір бөлігі болды. Бұл желі де Майлс-Ситиден өтіп, қазіргі NP рельстері мен Йеллоустоун өзені арасындағы Тіл өзенінен өтті. Бұл желі 1980 жылдардың басында қолданудан шығарылып, қазір пайдаланылмайды.

Since the settlement of Miles City, at the mouth of the Tongue, and the related settlement of Sheridan, Wyoming, located approximately 125 air miles to the south there has been much discussion of a north–south railroad connecting the cities and corridored along the Tongue River valley. This has been the subject of many promotional business ventures over the years. From 1923 to 1935 the North and South Railway promoted a rail line south from Miles City, Montana through Sheridan to Casper, Wyoming. The northern segment was to run along the Tongue between Miles City, Montana and Sheridan, Wyoming. The southern segment was to run from Casper to Sheridan, Wyoming. Track was only laid on a portion of the southern segment. However, grading was done on the northern segment, and cuts and embankments can still be seen approximately 7 miles south of Miles City on the east side of the Tongue River. Financial problems caused the entire railroad project to be abandoned in 1935. The current venture is the Tongue River Railroad, in various stages of planning for more than 30 years and intended to move coal from near Ashland to Colstrip. The BNSF railroad operating between Sheridan, Wyoming and Billings, Montana runs along the Tongue for a distance of about 10 miles, starting from a point about 7 miles north of Sheridan, Wyoming. Though this segment of rail line along the Tongue was limited, from 1900 to 1940 coal was shipped by the railroad from underground coal mines located in the Tongue River valley, along this stretch of track. This railroad was a part of the former Chicago, Burlington & Quincy (CB&Q, or "Burlington") railroad system, which has now been merged in the present Burlington, Northern, Santa Fe (BNSF) railroad system. The Northern Pacific Railroad built track to Miles City, crossing the Tongue River in 1881, about a mile from the junction of the Tongue and the Yellowstone. This construction was part of the mainline from St. Paul, Minnesota to the Pacific port of Tacoma, Washington completed in 1883, This line also passed through Miles City and crossed the Tongue River between the existing NP tracks and the Yellowstone River. This line failed in the early 1980s and is no longer in use today.

Жануарлар дүниесі және балық шаруашылығы

Тунг өзені аңғары, Биг Хорн тауларына жеткенге дейін, кең су алабының бір бөлігі болып табылады, ол жабайы жануарлардың гүлденуіне қолайлы орта. Бұл аймақтағы төбелі жазықтарда, құмтас шығындары мен қарағай ормандарында көптеген аққұйрықты және қасқыр бұғылары, олардың көптеген өкілдері трофейлік сапаға ие. Антилопалар осы аймақтың барлық жерінде кездеседі. Оңтүстік салаларында, әсіресе Кастер ұлттық орман аймағында, шығыс Монтана жазықтарына тән далалық еліктердің саны артып келеді. Аймақтың барлық бөлігінде биік таулы құстар, атап айтқанда фазан мен қарақұйрық, сондай-ақ жабайы түркиялардың саны көбейіп келеді. Биг Хорн тауларындағы Тунг өзенінің бастауы бұғы, елік, аю және тау қасқырларын аулауға қажетті ресурстарды қамтамасыз етеді. Сұр қасқыр Тунг өзені алабында әлі толыққанды болмаса да, маңызды мәселе болып табылады, ал алаптың шалғай аудандарында қасқырларды көру туралы расталмаған хабарлар бар. Мал, әсіресе қой және бұзаулар, қасқырларға осал, және есептерге сәйкес, 19-шы ғасырдың соңы мен 20-шы ғасырдың басында қасқырлар мен койоттар мал шаруашылығына елеулі зиян келтірген. Бұл осы жыртқыштарға қарсы соғысқа әкелді, онда мал шаруашылығы бірлестіктері мен мемлекеттік органдар сыйлық төледі. 1930 жылдардың ортасына қарай Тунг өзені алабында (және жалпы мал шаруашылығы дамыған Батыста) қасқырлар толықтай жойылды. Уақыт өтті, қасқырға және оның туысы койотқа деген ықылас артты. 1995 жылы Йеллоустоун ұлттық паркінде қасқырлар босатылғаннан кейін, айналасындағы мал шаруашылығымен айналысатындар қасқырлардың үйірлері парктен мал өсіру аймақтарына көшіп, қоректік ресурстары жақсырақ жерге қоныстанады деп алаңдады. Тунг өзені алабы сияқты мал өсіру аймақтарында қасқырларды қайта қоныстандыру туралы пікірталас жалғасуда және әлі шешілген жоқ. Тунг өзені суқоймасы балық аулаушылардың арасында түрлі балықтарға өте танымал. Суқоймада өте ірі шабақ балықтары ұсталған. Тунг өзенінің жоғарғы ағысында, Тунг өзені суқоймасынан басталып, Биг Хорн тауларына дейін созылатын бөлігінде, форель балығы ауланады. Вайоминг штатындағы алты кіру нүктесі туралы аяққа жазылған мәліметті қараңыз, олардың бесеуі Тунгтың таулы бөлігінде орналасқан. Тунг өзенінің Тунг өзені бөгетінен Йеллоустоун өзенімен қосылған жеріне дейінгі бөлігі қоғамдық қолжетімділік және демалыс мақсатында I класты өзен болып саналады.

The Tongue River Valley, before it reaches the Big Horn Mountains, is part of an extensive drainage basin which is an environment in which wild game thrives. In this area of rolling prairies, sandstone outcrops and ponderosa pines, there are plentiful numbers of whitetail deer and mule deer, many of trophy quality. Antelope are found throughout this area. On the more southern tributaries, particularly in the Custer National Forest area, there are growing herds of prairie elk, an animal originally native to the plains of eastern Montana. Throughout the area are upland game birds, notably pheasant and grouse, and increasingly abundant flocks of wild turkeys. The headwaters of the Tongue located in the Big Horn National Forest, in the Big Horn Mountains provide resources for deer, elk, bear and mountain lion hunting. The grey wolf is an issue if not yet a reality in the Tongue River Basin, and there have been unconfirmed sightings of wolves in the more remote areas of the basin. Livestock, particularly sheep and calves, are vulnerable to wolves and, according to reports, livestock suffered significant depredations by wolves and coyotes in the last part of the 19th and the first part of the 20th century. This led to a war on these predators, with bounties paid by livestock associations and state agencies. By the mid 1930s wolves had been exterminated completely in the Tongue River basin (and indeed throughout the stockgrowing west). Times changed, and sympathy grew for the wolf, as well as his cousin the coyote. Since the release of wolves in Yellowstone Park in 1995, there has been increasing concern by stockgrowers in surrounding areas that wolf packs would migrate out of the park to cattle country and re establish themselves where the pickings were better. In cattle and sheep country like the Tongue River basin, the debate about wolf reintroduction is ongoing and far from resolved. The Tongue River Reservoir is popular among fishermen for a variety of fish. Very large catfish have been caught at the reservoir. In its upper reaches above the Tongue River Reservoir, and extending into the Big Horn Mountains, the Tongue River is fished for trout. Follow the footnote for six access points in Wyoming, five of them in the mountain section of the Tongue. The Tongue is a Class I river from Tongue River Dam to its confluence with the Yellowstone River for public access and for recreational purposes.

Әдебиеттік сілтемелер

Оттер Крик және Гуз Крик, Тунг өзенінің салалары, Сэм Мортонның "Өзендер солтүстікке қарай ағатын жерде" атты тарихи романының оқиғасы осы жерде өтеді. Эрнест Хемингуэй "Вайоминг шарабы" атты әңгіме жазды, онда Вайоминг штатының Шерйдан қаласында, тыйым салынған дәуірде көмір шахталарында жұмыс істеген шахтерлер туралы айтылады. Шахталар Шерйданнан солтүстікке қарай бірнеше шақырымда, Тунг өзенінің аңғарында орналасқан. "Вайоминг шарабы" әңгімесі 1933 жылы Эрнест Хемингуэйдің "Жеңімпаз ештеңе алмайды" атты әңгімелер жинағына енді. Тунг өзенінің аңғары мен айналасы Нэнни Алдерсонның "Күйеу батысқа кетеді" атты автобиографиясының оқиға орыны болып табылады, онда ол 19 ғасырдың соңында Монтананың оңтүстік-орталық аймағында ранчодағы әйелінің өмірін баяндайды. Эдмунд Рэндольф 1920 жылдары Тунг өзеніндегі ранчода өмір сүрген және мал шаруашылығымен айналысқан тәжірибесі туралы "Жылдықтар арасындағы тозақ" атты кітап жазды.