Жастар түрмелері: «Борстал» жүйесінің тарихы мен эволюциясы
Borstal
Ұлыбритания, Ұлт Достастығы елдеріндегі және Ирландиядағы жас қылмыскерлерді түзету орталығы – борстал мектебі туралы ақпарат. Тарихы, мақсаты мен ерекшеліктері.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Жастарды ұстау орталығының түрі
Type of youth detention centre
Боростал – Ұлыбритания, Достастықтың бірнеше мүше мемлекеттері және Ирландия Республикасындағы жастарды ұстау орталығының бір түрі. Үндістанда мұндай ұстау орталығы бортал мектебі деп аталады. Боросталдар Ұлыбританияның түрме қызметімен басқарылып, жас қылмыскерлерді қайта тәрбиелеуге бағытталған. Бұл сөз 1902 жылы Англияның Кент графтығындағы Борстал ауылының жанында құрылған алғашқы мекемеден шыққан және кейде басқа жастар мекемелері мен түзету орындарына, мысалы, бекітілген мектептер мен жастарды ұстау орталықтарына қолданылады. Сот үкімі ресми түрде «боростал оқуы» деп аталды. Боросталдар бастапқыда 21 жасқа дейінгі қылмыскерлерге арналған, бірақ 1930 жылдары ең жоғары жас шегі 23 жасқа дейін көтерілді. 1982 жылғы Қылмыстық әділет заңы Ұлыбританиядағы боростал жүйесін жойып, оларды жастарды күзету орталықтарымен алмастырды. Үндістанда бортал мектептері кәмелетке толмағандарды түрмеге қамау үшін пайдаланылады. 2014 жылдың 31 желтоқсанына қарай Үндістанда 2108 тұтқынға арналған жалпы сыйымдылығы бар 20 жұмыс істейтін бортал мектебі болды.
A borstal was a type of youth detention centre in the United Kingdom, several member states of the Commonwealth and the Republic of Ireland. In India, such a detention centre is known as a borstal school. Borstals were run by HM Prison Service and were intended to reform young offenders. The word originated from the first such institution established in 1902 near the English village of Borstal in Kent, and is sometimes used loosely to apply to other kinds of youth institutions and reformatories, such as approved schools and youth detention centres. The court sentence was officially called "borstal training". Borstals were originally for offenders under 21, but in the 1930s the maximum age was increased to 23. The Criminal Justice Act 1982 abolished the borstal system in the UK, replacing borstals with youth custody centres. In India, borstal schools are used for the imprisonment of minors. As of 31 December 2014, there were twenty functioning borstal schools in India, with a combined total capacity of 2,108 inmates.
Ұлыбритания
Гладстон комитеті (1895) ересектер түрмесіндегі жастарды үлкен қылмыскерлерден бөліп, «жастар үйі» деген ұғымды алғаш рет ұсынды. Бұл жүйені енгізу міндеті түрме комиссары Сэр Эвелин Рэгглз Бриз (1857–1935) жүктеді, ал алғашқы мекеме 1902 жылы Англияның Кент графтығындағы Рочестер қаласына жақын Борстал ауылындағы Борстал түрмесінде ашылды. Бастапқыда қалыпты түрме ретінде құрылғанмен, Борстал жаңаша өзгерді және оның аты бүгінге дейін танымал. Жаңа түрме тәртібі жазалаудың орнына білім беруге баса назар аударды, мақсаты – тұтқындардың қайтадан қылмыс жасауына жол бермеу болды. Жүйе ұлттық деңгейде дамытылды және 1908 жылғы Қылмыстың алдын алу заңында заңдастырылды. Бұл мекемелердегі тәртіп «жазалау емес, білім беру» принципіне негізделді, бірақ алғашқы жылдары күнделікті тәртіпке, дисциплина мен билікке ерекше мән берілді. Борстал мекемелері бастапқыда білім беру, тұрақты жұмыс және тәртіпті ұстау үшін құрылған, бірақ бір сарапшы «көбінесе олар зорлық-зомбылық жасаушылар мен психопаттарды өсіру ортасы болды» деп мәлімдеді. 1982 жылғы Қылмыстық әділет заңы Ұлыбританиядағы борстал жүйесін ресми түрде жойды және оның орнына жастарды қадағалау орталықтарын енгізді. Қоғам өзгергендіктен, жүйе, әсіресе 1960 жылдардың соңы мен 1970 жылдардың басынан бастап ескірді, көптеген борсталдар жабылып, олардың орнына қамау орындары және 1972 жылдан бастап қоғамдық жұмысқа тағайындау жазалары енгізілді.
The Gladstone Committee (1895) first proposed the concept of the borstal, wishing to separate youths from older convicts in adult prisons. It was the task of Sir Evelyn Ruggles Brise (1857–1935), a prison commissioner, to introduce the system, and the first such institution was established at Borstal Prison in a village called Borstal, near Rochester, Kent, England, in 1902. Although originally created to be a typical prison, Borstal evolved into something new, with the name still recognised today. The redesigned prison regime focused on education rather than punishment, aiming to avoid inmates reoffending. The system was developed on a national basis and formalised in the Prevention of Crime Act 1908. The regimen in these institutions was designed to be "educational rather than punitive", but it was highly regulated, with a focus on routine, discipline and authority during the early years. Borstal institutions were originally designed to offer education, regular work and discipline, though one commentator has claimed that "more often than not they were breeding grounds for bullies and psychopaths." The Criminal Justice Act 1982 officially abolished the borstal system in the UK, introducing youth custody centres instead. As society had changed the system was then already outdated especially since the late 1960s and early 1970s, with many borstals being closed and replaced with institutions called Detention Centres and, from 1972, also with Community Service Order sentences.
Дене жазасы
Солтүстік Ирландиядан басқа, бостарлдарда ресми түрде қолжетімді жалғыз дене жазасы – бүлік шығарған немесе қызметкерге шабуыл жасаған жағдайда қайыңмен сауаттандыру болды, және мұны тек келуші сот судьялары ғана қолдануға құқылы болды, әрбір жағдайда Ішкі істер министрінің жеке мақұлдауымен, ересектер түрмелеріндегідей. Мұндай жазаға тек 18 жастан асқан ер адамдар ғана тартылуы мүмкін. Бұл құқық өте сирек қолданылды – 1936 жылға дейінгі 10 жылда бостарлдарда қайыңмен сауаттандырудың тек жеті жағдайы тіркелді. Бұл қайыңмен сауаттандыру құқығы тек Англия мен Уэльсте ғана қолданылды (Шотландиядағы бостарлдарда емес). Шотландияда немесе Англия мен Уэльсте рұқсат етілмегенімен, Солтүстік Ирландиядағы жалғыз бостарлда күнделікті жаза ретінде сауаттандыру қолданылды. Бұл мәселедегі жаңсақтық, мүмкін, бекітілген мектептердегі жағдайдан туындаған болуы мүмкін, себебі бұл жастар мекемесі көбінесе ашық «интернат» моделіне негізделген және онда жасөсперімдерге (ең жоғары жасы 19) сауаттандыру ресми жаза ретінде қолданылды.
Except in Northern Ireland, the only corporal punishment officially available in borstals was the birch for mutiny or assaulting an officer, and this could be imposed only by the visiting magistrates, subject in each case to the personal approval of the Home Secretary, just as in adult prisons. Only male inmates over 18 might be so punished. This power was very rarely used – there were only seven birching cases in borstals in the 10 years to 1936. This birching power was available only in England and Wales (not in Scottish borstals). Caning as a more day to day punishment was used in the single borstal in Northern Ireland but was not authorised in Scotland or England and Wales. Confusion on this matter arises perhaps because in approved schools, a quite different kind of youth institution based more on the open "boarding school" model, caning was an official punishment for young people (maximum age 19).
Қауымдастық
"Борстал" немесе "борстал мектебі" деген атпен ұқсас жүйе бірнеше басқа да Ұлттар Достастығы елдерінде қолданысқа енгізілді.
A similar system under the name "borstal" or "borstal school" has also been introduced in several other Commonwealth countries.
Үндістан
Үндістанда, Химачал Прадеш, Жаркханд, Карнатака, Керала, Махараштра, Пенджаб, Раджастан, Тамил Наду және Телангана штаттарында, барлығы тоғыз штаттың әрқайсысының құзыретінде борстал мектептері бар. 2014 жылғы мәліметтер бойынша, Тамил Наду штатында ең көп, 678 тұтқынға арналған сыйымдылық болды. Химачал Прадеш және Керала штаттарында ғана әйелдерді екі борстал мектебінде ұстауға мүмкіндік бар. Одақтық территорияларда борстал мектептері жоқ. Бұл саясат 17 мен 21 жас аралығындағы жастарды түрмеге қамауға алу үшін реформалау және оқыту мекемелерінен бастап жүйені кеңейтуге бағытталған. Штаттағы жалғыз борстал мектебі өмір сүруінің көп бөлігінде Типперри округіндегі Клонмел қаласында орналасқан. 1906 жылы құрылған ол 1956 жылы жабылып, қалған тұтқындар Дублиндегі жаңадан ашылған Сент-Патрик институтына ауыстырылды. Өнеркәсіптік мектептер борстал мектептерімен ұқсас функцияларды атқарды.
In India, nine states, namely Himachal Pradesh, Jharkhand, Karnataka, Kerala, Maharashtra, Punjab, Rajasthan, Tamil Nadu, and Telangana, have borstal schools in their respective jurisdictions. Tamil Nadu had the highest capacity, at 678 inmates (as of 2014). Himachal Pradesh and Kerala are the only states that have the capacity to lodge female inmates in two of their borstal schools. There are no borstal schools in any of the union territories. This was part of a policy to broaden the system from reform and training institutions to a place of detention for youths between 17 and 21 for any sentence which carried a prison term. The only borstal in the state was based for most of its existence in Clonmel, in County Tipperary. Founded in 1906, it finally closed in 1956, when the remaining detainees were transferred to the newly established St. Patrick's Institution in Dublin. Industrial schools performed a similar function to borstals.
Кино
Британдық фильм "Қара түсті жігіттер" (1949) Ричард Аттенборо, Дирк Богард және Джек Уорнердің қатысуымен түсірілген. Онда жасөсперімдерге арналған түзету мекемесіндегі өмір мен оның қиындықтары көрсетіледі. "Scum" (1977) – бір кезде тыйым салынған "Play for Today" телеспектаклі және оның кино нұсқасы "Scum" (1979) оқиғалары да түзету мекемесінде өтеді. Рей Уинстон осы екі нұсқада да өте ертедегі рөлде ойнаған. "Этель және Эрнест" (2016) анимациялық фильмінде жас Реймонд Бриггс гольф клубынан "құнды бильярд таяқшаларын" ұрлауға тырысқаны үшін күдікке ілігеді, содан кейін полиция қызметкері оны "түзету мекемесіне" жіберумен қорқытады. "Scrubbers" (1982) – Май Цеттерлинг режиссерлік еткен, Аманда Йорк пен Крисси Коттериллдің қатысуымен түсірілген британдық драмалық фильм, оқиғасы қыздарға арналған түзету мекемесінде өтеді.
The British film, Boys in Brown (1949) stars Richard Attenborough, Dirk Bogarde and Jack Warner. It looks at life in a borstal and the challenges faced by those who go through them. Scum (1977), a once banned Play for Today and its cinema remake Scum (1979) are set in a borstal. Ray Winstone, in a very early role, features in both versions. Young Raymond Briggs is threatened with being sent to "Borstal" by a police officer after being suspected of trying to steal "valuable billiard cues" from a golf club in the animated film Ethel & Ernest (2016). Scrubbers (1982) British drama film set in a girls' borstal, directed by Mai Zetterling and starring Amanda York and Chrissie Cotterill.
Теледидар
Fawlty Towers шоуының бірінші сериясының "Отель инспекторлары" атты төртінші эпизодында басты кейіпкер Базиль Фоультиді әйелі Сибил қонақтарға қатыгездікпен қарағаны үшін сөккенінен кейін жазалайды. Ол: "Бұл қонақ үй, жастар түзеу колониясы емес", - дейді. Кейінірек Базиль қонақ үй инспекторы деп ойлаған қонаққа осы сөйлемді құлшынып қайталайды. BBC телешоуының тоғызыншы сериясы "Отаға Браун" ("The Wayward Girls") 2022 жылдың қаңтарында алғаш рет көрсетілді. Downton Abbey-дің бірінші сериясының 6-шы эпизодында Леди Сибил Кроули Borstal комитеті отырысына қатысу үшін Рипонға баратын көлікті әкесінен рұқсат сұрайды ("Мен соңғы екеуін өткізіп алдым"), бірақ оның орнына шофер Брэнсон оны сайлау қорытындысы жарияланатын жерге түсіріп кетеді. Ол төбелес кезінде жарақаттанады; Брэнсон және оның әкесінің туысы Мэтью оны құтқарады. Dog Borstal – британдық телесериалдың атауы, онда иттерді тәрбиелеушілер иттердің мінез-құлқындағы қиындықтарды шешеді.
In the fourth episode of the first series of the show Fawlty Towers, titled "The Hotel Inspectors", the main character, Basil Fawlty, is chastised by his wife, Sybil, for his harsh treatment of their guests. She tells him, "This is a hotel, not a borstal." Basil later ingratiatingly repeats the line to a guest whom he believes to be a hotel inspector. A ninth series episode of the BBC television show Father Brown, titled "The Wayward Girls" and first broadcast in January 2022, was set in a borstal. In the first series, 6th episode, of Downton Abbey, Lady Sybil Crawley asks her father's permission to be driven to Ripon to attend a Borstal committee meeting ("I've missed the last two"), but instead she has the chauffeur, Branson, drop her at the location where the by election vote count is being announced. She is injured in a brawl; Branson and her father's cousin Matthew rescue her. Dog Borstal is the title of a British television series in which dog trainers address challenging behaviour by dogs.