Кіріспе

Американдық саясаткер, кәсіпкер және дипломат (1951–2019)

Элен О'Кейн Таушер (15 қараша 1951 – 29 сәуір 2019) – американдық кәсіпкер, дипломат және Демократиялық партияның саясаткері. 1997 жылдан 2009 жылға дейін Калифорния штатының 10-шы округінен АҚШ Конгресінің өкілі болды. 2009 жылдан 2012 жылға дейін ол қаруды бақылау және халықаралық қауіпсіздік мәселелері жөніндегі мемлекеттік хатшының орынбасары қызметін атқарды. Содан кейін Мемлекеттік департаментте стратегиялық тұрақтылық және зымыранға қарсы қорғаныс жөніндегі арнайы өкілі болып жұмыс істеді. Конгресте болған кезінде Таушер орталықшыл демократтардың белді өкілі және Өкілдер палатасындағы орталық көзқарасты демократтардың коалициясы – «Жаңа демократтар коалициясының» төрағасы болды. Ол сондай-ақ 2001 жылдан 2005 жылға дейін Демократиялық лидерлік кеңесі төрағасының орынбасары болып қызмет етті.

Ерте өмір және мансап

Эллен Таушер Ньюарк, Нью-Джерси қаласында Джон Э. О'Кейн мен оның әйелі Саллинің қызы болып дүниеге келді. Джон Э. О'Кейн Юнион-Сити қаласындағы ShopRite дүкенінде Біріккен азық-түлік және коммерциялық жұмысшылар одағының дүкен басқарушысы болса, Салли Нью-Йорк қаласындағы Marsh & McLennan компаниясында хатшы болып жұмыс істеген. Ол 1974 жылы Сетон-Холл университетін бітірді, онда ерте балалық шақ білімі саласы бойынша ғылым бакалавры дәрежесін алды. Содан кейін Bache & Co. компаниясында инвестициялық банкир болып жұмыс істеді және 25 жасында Нью-Йорк қор биржасының ең жас және алғашқы әйел мүшелерінің бірі болды. 1989 жылы Таушер Калифорнияға көшіп, кейіннен ChildCare Registry-ді құрды – ата-аналарға бала күтімімен айналысатын қызметкерлердің тексеру деректерін анықтауға көмектесетін алғашқы ұлттық зерттеу қызметі.

Саяси мансап

АҚШ Өкілдер палатасына үміткер болғанға дейін Таушер Демократтар партиясы шеңберінде қаржы жинаушы ретінде белсенділік көрсетті, сондай-ақ Дианн Файнштейннің 1992 және 1994 жылғы Сенатқа сәтті өткен сайлау кампанияларына төрағалық етті. 1996 жылы Таушер Калифорния штатының 10-шы сайлау округінде екі мерзімдік республикашыл Билл Бейкерге қарсы күресу үшін шақырылды, бұл округке Шығыс шығанағындағы бірнеше бай елді мекендер кірді. Сайлау кампаниясы барысында Таушер федералды бюджетті теңгерту, бизнеске қолдау, қоршаған ортаны қорғау және әскери салаға көңіл бөлу қажеттігін баса көрсетті. Ол сондай-ақ Бейкердің округ үшін тым консервативті екенін, әсіресе аборт жасауға және қару-жарақ бақылауына қарсы болғанын айтты. Таушер Бейкерді шамалы айырмамен жеңіп, дауыстардың 1,45 пайызымен жеңіске жетті. Бұл жарыс сол жылы өткен 435 сайлаудың ішіндегі ең қымбат жарыстардың төртіншісі болып саналды. Таушер 1998 және 2000 жылдары республикашылдардың қарсылығына қарамастан қайта сайланды. 10-шы округ бұрын "республикашылдардың берік аймағы" деп есептелгенімен, Таушер Көлік комитетіндегі өкілдігі арқасында көлік және инфрақұрылымдық жобаларға округіне 33 миллион доллар бөлді. 2009 жылдың 18 наурызында президент Обама Таушерді қару-жарақтарды бақылау және халықаралық қауіпсіздік жөніндегі мемлекеттік хатшының орынбасары лауазымына ұсынды. Ол 2009 жылдың 25 маусымында АҚШ Сенатының бірауыздан қолдауымен бекітілді. Тағайындалуы, расталуы және қабылдануына қарамастан, ол 2009 жылдың 26 маусымында Палата ғаламдық жылынуға қарсы заң жобасын тар жолмен (219–212) қабылдаған кезде Уақытша спикер ретінде қызмет етті. Таушер Американың Таза Энергия және Қауіпсіздік туралы заңға дауыс беру аяқталғаннан кейін 2009 жылдың 26 маусымында өкілдігінен кетті. Оның кеткеніне байланысты арнайы сайлау өткізу қажет болды. Таушер 2012 жылдың 6 ақпанында Стратегиялық тұрақтылық және зымыранға қарсы қорғаныс жөніндегі арнайы елші болып тағайындалғанға дейін қару-жарақтарды бақылау және халықаралық қауіпсіздік жөніндегі мемлекеттік хатшының орынбасары қызметін атқарды. Таушер 2012 жылдың 31 тамызында Мемлекеттік департаменттен зейнеткерлікке шықты. Мемлекеттік хатшының орынбасары ретінде Таушер 2010 жылдың наурыз айында Ресей Федерациясымен Жаңа СНВ шартын сәтті келісті. Ресеймен соңғы 20 жылда қол қойылған алғашқы келісімге президенттер Барак Обама мен Дмитрий Медведев 2010 жылдың 8 сәуірінде қол қойды, ал АҚШ Сенаты оны 2010 жылдың 22 желтоқсанында ратификациялады. Таушер ядролық қаруды таратпау шартының (ЯҚТ) жағдайын қарау үшін бес жылда бір рет өткізілетін БҰҰ-ның ЯҚТ-ны қайта қарау конференциясында АҚШ-ты өкілдік етті. 2010 жылғы конференция соңғы 10 жылда тұңғыш рет консенсустық келісімге қол жеткізді. Таушер сонымен қатар Мемлекеттік департаментте Польша, Румыния және Түркиямен Еуропалық кезеңдік бейімделетін зымыранға қарсы қорғаныс жүйесі бойынша екіжақты келісімдерді жасауда жетекші рөл атқарды, президенттің жоспарланған мерзімін сақтауға мүмкіндік беретін уақтылы келіссөздер жүргізді. 2008 жылы Таушер Хиллари Клинтонның президенттікке үміткерлігін ыстық қолдады. Ол Клинтонның сайлау штабында ел бойынша жүріп, оның үгіт-насихатын жүргізді. 2013 жылы ол Хиллариге дайындық шарасына қосылған алғашқы танымал саяси қайраткерлердің бірі болды, бұл тарихта президенттікке үміткерлігін жарияламаған кандидат атынан өткен ең ірі тәуелсіз халықтық қозғалыстың біріне айналды.

Саяси көзқарастар

Жетекші орталықшыл демократ Таушер, Палатадағы қалыпты демократтардың кокусы – Жаңа демократтар коалициясының төрағасы болды. Ол сондай-ақ 2001 жылдан 2005 жылға дейін Демократиялық көшбасшылық кеңесінің төрағасының орынбасары қызметін атқарды және «Демократиялық әрекет жақтастарынан» 2008 жылғы дауыс беру нәтижелері бойынша 95% рейтинг алды. Конгресте болған кезде ол барлық азаматтарға арналған денсаулық сақтауды, әсіресе, Мемлекеттік балалар медициналық сақтандыру бағдарламасы (SCHIP) арқылы сақтандырылмаған балаларды қамтуды қолдады. Ол сондай-ақ мұра салығын азайтуды, банкроттық ережелерін қатаңдатуды және еркін сауданы кеңейтуді қолдады. Ол кешкі және жартылай түсікке тыйым салуға қарсы дауыс берді. Сонымен қатар, ол шеміршек жасушаларын зерттеуді мемлекеттік қаржыландыруды қолдады және шеміршек жасушаларын зерттеуді жақсарту туралы екі заңға да жақсы дауыс берді.

Қару құқығы

Таушер қаруды кеңінен бақылауды қолдады. Ол Екінші түзетуді құптағанмен, "қаруды қылмыскерлер мен зорлық-зомбылық тарихы бар адамдардың қолынан алшақтатуымыз керек" деген пікірін білдірді. Ол "Екінші түзетуді қорғау мен қоғамның қауіпсіздігі арасындағы тепе-теңдікті қамтамасыз ететін, ақылға қонымды қару қауіпсіздігі заңнамасын қабылдауды" ұсынды. Конгресте ол коммерциялық ұшқыштарды қаруландыруды, заңды қару иелерінің тексеруін міндеттеуді және арзан, сапасыз қаруларға тыйым салуды қолдады. NRA Саяси жеңіс қорынан ол F бағасын алды.

Ирак соғысы

2002 жылдың қазанында Таушер Иракта әскери күш қолдануға рұқсат беретін Иракқа қатысты резолюцияны қолдады. Бірақ ол кейіннен Ирак соғысын сынаушыға айналды, сонымен бірге соғысты қаржыландыруға дауыс беруді жалғастырды (ҚР 1585 қараңыз). 2005 жылдың желтоқсанында Таушер тағы жиырма екі Демократиялық палата мүшесінің тобын басқарып, президент Джордж Бушқа хат жолдады, онда ол АҚШ әскерлерін елден шығаруға шақырды және «Ирак үкіметі өз саяси және қауіпсіздік қажеттіліктері үшін жауапкершілікті арттырсын» деген үмітін білдірді. Кейіннен ол 90 күн ішінде Ирактан әскерлерді қайта орналастыруға дауыс берді.

ЛГБТ мәселелері

Таушер бір жынысты некелерді ерте қолдаушы болды және 2004 жылы президент Джордж Буш бір жынысты некелерді тыйым салу үшін конституциялық түзету шақыруына жауап ретінде: "Мен үшін бұл 21-ғасырдың азаматтық құқықтар мәселесі екені анық, және үкімет некедегі мемлекеттік құқықтарды жыныс бойынша кемсіте алмайды деп ойлаймын" деді. 2006 жылы ол некені ер және әйел арасындағы одақ деп конституциялық тұрғыдан анықтауға бағытталған Федералдық неке түзетуіне қарсы дауыс берді. Альянс – Солтүстік Америкадағы ірі киім саудагерлері мен брендтерінің коалициясы, оған Wal-Mart, Target, Gap, Costco және VF Brands кіреді. Альянс Бангладеш үкіметімен, фабрика иелерімен және халықаралық ұйымдармен бірлесіп Бангладештік киім өндірушілердің қауіпсіздігін жақсарту жұмыстарын жүргізуде. Таушер сонымен қатар Вашингтондағы Бейкер Донелсон заң фирмасының қорғаныс, көлік, энергетика және денсаулық сақтау мәселелері бойынша стратегиялық кеңесшісі болды. Таушер Issue One ұйымының Реформерлер клубының мүшесі болды.

Жеке өмір және өлім

Таушер Конгресс мансабы кезінде Плезантонда, кейіннен Аламода, Калифорнияда тұрды. 1999 жылы ажырасудан бұрын ол Ванстар корпорациясының бұрынғы төрағасы және бас директоры, Safeway, Inc. директоры және үй өнімдері, көлік, қауіпсіздік және жылжымайтын мүлік саласындағы кәсіпорындарға инвестиция салып, басқаруға көмектесетін Таушер тобының негізін қалаушы Уильям Таушерге үйленген. Оның Кэтрин (1991 жылы туған) деген қызы болды. Олар 2011 жылы ажырасты. 2010 жылдың шілдесінде Таушерге 3-сатыдағы (стадиялық) өңеш қатерлі ісігі диагнозы қойылды, бұл АҚШ-тағы ең жылдам өсетін және ең қауіпті қатерлі ісіктердің бірі, одан аман қалу көрсеткіші 18% құрайды. Ауыр химиотерапия, сәулелік терапия және өңешін алып тастау операциясынан кейін 2010 жылдың желтоқсан айында Таушердің қатерлі ісігінен құтылғаны жарияланды. Осыдан кейін ол Ұлттық Жалпы Онкологиялық Желінің (NCCN) кеңесінің мүшесі және NCCN қорының төрағасы ретінде белсенді жұмыс істеді, сондай-ақ ел бойынша сөз сөйлеп, ауру туралы көбірек ақпарат, қаржыландыру және ертерек скринингті жақтады. Таушер 2019 жылдың 29 сәуірінде 67 жасында Стэнфорд университетінің медициналық орталығында пневмониядан қайтыс болды.