Кіріспе

Роберт Фрипп әзірлеген жазу техникалары жиынтығы. Frippertronics – ағылшын гитарисі Роберт Фрипп қолданған таспаны циклдеу техникасы. Ол 1960 жылдардың басында композиторлар Терри Райли және Паулин Оливерос электронды музыка студияларында дамытқан таспаны циклдеу жүйесінен туындады және композитор Брайан Иноның «Discreet Music» (1975) альбомында қолданылуы арқылы, әсіресе амбиент музыкада кеңінен танымал болды. Бұл эффект қазір көптеген коммерциялық луперлер мен гитараның сандық эффекттерінде, мысалы Boss RC 3 сияқты қолданылады.

Технология

Frippertronics – екі қатар қойылған магнитофондық таспаға жазу құрылғысынан тұратын аналогтық кешіктіру жүйесі. Құрылғылар таспаның бірінші құрылғының беру катушкасынан екінші құрылғының қабылдау катушкасына өтетіндей етіп орналастырылған, бұл бірінші құрылғыда жазылған дыбысты екінші құрылғыда қайта ойнатуға мүмкіндік береді. Екінші құрылғының дыбысы бірінші құрылғыға қайта жіберіледі, нәтижесінде кешіктірілген сигнал қайталанып, жаңа дыбыс оған қосылады. Кешіктіру ұзақтығы (әдетте үш-бес секунд) екі құрылғы арасындағы қашықтықпен, ал қайталау саны екінші құрылғының дыбыс деңгейімен реттеледі. Фрипп осы техниканы қолданып, нақты уақыт режимінде электрогитараның көп қабаттан тұратын дыбыстарын жасайтын динамикалық жазбалар түсірді. Бұл техниканың қосымша артықшылығы – толық орындаулар түпнұсқалық айналымды таспаға толығымен жазылып алынатын болды.

Терминнің шығу тегі

"Frippertronics" (немесе "frippertronics") термині 1977 жылдың мамыр айында ақын Жоанна Уолтон, сол кезде Фрипптің қатыны, The Kitchen өнер орталығында бірлесе өткізуді жоспарлаған қойылымы үшін пайда болды.

"Қыздар аяғы жоқ" жазбалары

Фрипп бұл техниканы алғаш рет Брайан Ино оны Иноның үй студиясында таныстырған кезде қолданды. Фрипптің гитаралық орындауын екі таспалық дилеймен (кешіктіру) біріктіріп, 1972 жылдың 8 қыркүйегінде жазылған және 1973 жылы Fripp & Eno альбомында (No Pussyfooting) жарық көрген 21 минуттық "The Heavenly Music Corporation" шығармасында пайдаланды. 1975 жылы Fripp & Eno тобының келесі альбомы Evening Star шықты. Алайда, бұл жазбалар таза таспалық цикл емес, олар кейін өңделді, үстіне жазылды және монтаждалды. Дилей жүйесі алғаш рет 1975 жылдың мамыр-маусым айларында Evening Star альбомын насихаттау үшін өткен қысқа еуропалық Fripp & Eno гастролінде қолданылды. 1975 жылдың 28 мамырында Париж Олимпиа театрында өткен концерт Air Structures деп тіркелді (2011 жылы концерт Иноның түпнұсқалық қосымша циклдерімен бірге ресми түрде жүктеуге қолжетімді болды). Осы турнеден оралғаннан кейін Ино Discreet Music (1975) альбомымен ашық циклді таспа жүйесінің өзінің нұсқасын шығарды, оның бір жағында циклдер бар. Иноның альбомдық жазбасында: "Бұл мен 1964 жылы магнитофондардың музыкалық мүмкіндіктерін білгеннен бері тәжірибеден өткізіп келе жатқан ұзақ кешіктіру эхо жүйесі" деп жазылған.

Frippertronics және оның түрлері

Кейіннен Frippertronics әр түрлі жағдайларға дейін кеңейтілді. "Таза фриппертроника" деп атаған Фрипп, қосымша өңдеусіз, нақты уақытта циклдар жасады. Кейде ол жазылған таспаны кері орап, үстінен гитарамен соло ойнайтын. Фрипп осы Frippertronics түрін шағын, бейресми орындарда жеке концерттер өткізу үшін пайдаланды. Бұл оған "кішкентай, жылжымалы, зиялы бірлік" болуға мүмкіндік берді, бұл үлкен рок концерттік тур компаниясының бір бөлігі болудан өзгеше еді. Мұндай концерттердің бірі Браун университетінің Провиденс, Род-Айленд қаласындағы Фаунс-хаустағы, қабатты сынып ретінде салынған бөлмеде өтті. Pure Frippertronics-тің бір жарым альбомы ғана ресми түрде жарық көрді: 1980 жылғы God Save the Queen/Under Heavy Manners альбомының A жағы; God Save The Queen – таза Frippertronics жағы, онда үш композиция бар: Red Two Scorer, God Save The Queen және 1983. Содан кейін 1981 жылы "Let the Power Fall" альбомын шығарды, ол "God Save The Queen" альбомынан кейін жазылған, және 1984, 1985, 1986, 1987, 1988 және 1989 жылдарға арналған туындыларды қамтиды. Marriagemusic – League Of Gentlemen синглінің B жағы, ол 11 минуттан асады. Сондай-ақ, 1978 жылғы 5 ақпанда Нью-Йорктегі The Kitchen-де жазылған Frippertronics-тің тікелей концерттік 2 LP бутлегі – "Pleasures In Pieces" бар, онда бес трек бар (көрініс ретімен: The Second, The First, The Third, The Fourth, The Fifth, ұзақтығы шамамен 7 минуттен 24 минутқа дейін). Композициялардың атауларын Фрипп берген жоқ. Бұл бутлегті белгісіз тұлғалар бір дискіде де шығарған. Бұл, әрине, винилдік 2 LP жинағының CD R жазбасы. Әрине, "Pleasures In Pieces" Фрипптің рұқсатымен жасалмаған және жасалмайды. Дегенмен, Sound Warehouse жазбасын Фрипп өзінің DGM веб-сайты арқылы MP3 файлы ретінде жариялады, бірақ бұл жазбаның көрермендерге таратылған бутлег екенін және бастапқыда ол рұқсат бермегенін нақтылады. Фрипп Frippertronics-ті дәстүрлі рок жазбаларында да қолданды, оркестрдің сүйемелдеуімен қызмет ететін музыкалық бөліктерді алмастырды. Ол мұны "Applied Frippertronics" деп атады. Фрипптің бірнеше альбомы, сондай-ақ Питер Габриэль, Дэвид Боуи, Дэрил Холл және The Roches альбомдарында осы қолданыс кездеседі. God Save the Queen/Under Heavy Manners альбомының B жағында Фрипп "Discotronics" деп атаған, Frippertronics пен диско стиліндегі ритм секциясын біріктірген жазбалар бар. Эрик Таммның сөзіне сәйкес, "нақты" Frippertronics-ті алғаш рет пайдаланған альбом – Дэрил Холлдың "Sacred Songs" (1977 жылы жазылған, 1980 жылы шыққан) альбомы болды.

Фрипертроникадан дыбыстық көріністерге дейін

1990 жылдардың ортасында Фрипп Frippertronics концепциясын "Soundscapes" деп жаңартты, бұл цифрлық технологияны (кешіктірулер мен синтезаторларды) пайдалану арқылы әдістің мүмкіндіктерін едәуір кеңейтті. Фрипп тікелей жазбалардан алынған "Music for Quiet Moments" атты бірнеше альбом шығарды. Ол осы альбомдарды 2007 жылдан бастап шығара бастады, бірақ кейбір бастапқы жазбалар одан бұрынғы кезеңге қатысты.