Кіріспе

Шотланд музыканты Роберт Гиллеспи (/ɡ//ᵻ/'/l//ɛ//s//p//i/ ghilESPee; 1961 жылдың 22 маусымында туған) – шотланд музыканты, әнші-әндер жазушы және көп аспапты орындайтын музыкант. Ол Primal Scream альтернативті рок тобының жетекші әншісі, негізін қалаушы мүшесі, басты лирик және тоқтаусыз қатысып келе жатқан жалғыз мүшесі ретінде белгілі. 1980-жылдардың ортасында The Jesus and Mary Chain тобының барабаншысы болды, бірақ топтың тұңғыш альбомы Psychocandy шыққаннан кейін тобынан кетіп қалды. Ал бұрын The Wake тобының бас гитарашысы болған. 2021 жылдың қазан айында Гиллеспи өзінің "Тенмент Кид" атты естеліктер кітабын жариялады.

Ерте өмір

Спрингбернде туып, 10 жасында Глазго қаласының Маунт-Флорида оңтүстік ауданына көшіп келді. Ол Кингс-Парк орта мектебінде білім алды. Оның әкесі Боб Гиллеспи – бұрынғы SOGAT кәсіподағының өкілі және 1988 жылғы Гован сайлауында Лейбористік партиясынан кандидат болған, бірақ Шотландия Ұлттық партиясының Джим Силларс жеңіске жеткен.

Иса мен Мәриямның шынжыры

Гиллеспи The Jesus and Mary Chain тобында барабан ойнады. The Jesus and Mary Chain-ге дейін Altered Images тобында роуди болып жұмыс істеді және The Wake тобында бас-гитарада ойнады. Гиллеспи The Jesus and Mary Chain тобының бас-гитарисі Дуглас Харттың досы болды, ол 1984 жылы топтың тұңғыш синглы шыққаннан кейін бұрынғы барабаншысы кеткен соң Гиллеспиді топқа қосылуға шақырды. Гиллеспидің барабан ойнау стилі минималистік болды, оның барабан жиынтығы тек тұрғызып ойнайтын үрме барабан мен едендік барабаннан тұрды, бұл идеяны ол The Velvet Underground тобының барабаншысы Мо Текерден алған. Гиллеспи өзінің барабаншы ретіндегі қабілетсіздігіне байланысты тек екі барабан ойнағанын айтты. Гиллеспи 1985 жылы сыншылардың жоғары бағасын алған Psychocandy атты топтың тұңғыш альбомында ойнады. Осы кезде Гиллеспи өзінің Primal Scream тобымен бір сингл шығарған, бірақ ол көп назар алмады. Гиллеспи 1982 жылы гитарист Джим Битимен бірге құрған Primal Scream тобында барабаншы болып жұмыс істеді. 1986 жылдың басында Гиллеспи The Jesus and Mary Chain тобымен соңғы концертін өткізіп, Primal Scream тобына толыққанды көңіл бөлгені үшін кетті. Рид ағайындылары Гиллеспиге Primal Scream тобынан бас тарту немесе орнына басқа барабаншы алу туралы талап қойды. Гиллеспи: "Мен ешқашан Primal Scream тобында ойнағаннан ләззат алмадым, бірақ The Mary Chain – Джим мен Уильямның тобы, мен өзімді Primal Scream тобында жақсырақ көрсете алатынымды білдім".

Primal Scream, ынтымақтастық және автобиография

1985 жылы Creation Records компаниясымен келісімшарт жасады, ал келесі жылы бірнеше сингл шығарды. Алайда, Primal Scream 1986 жылдың ортасына дейін толыққанды танылмады, ол кезде Гиллеспи Jesus and Mary Chain тобынан кетіп, гитаристер Эндрю Иннес пен Роберт Янг топқа қосылды. "Velocity Girl" B-side-ы NME-нің C86 кассеталық жинағына енді, бұл Ұлыбританияның 80-жылдардың ортасындағы инди-поп сахнасын анықтаған андеграундтық поп-топтардың жинағы болды. Топтың тұңғыш альбомының бастапқы нұсқасын қабылдамағаннан кейін, Стивен Стритпен жазылған Sonic Flower Groove, олар альбомды Мейо Томпсонмен қайта жазды және ол 1987 жылы Creation компаниясының еншілес фирмасы Elevation арқылы шығарылды. Альбом британдық инди-қоғамдастықта жақсы қабылданды, ал 1989 жылы оның жалғасы Primal Scream, The Rolling Stones және New York Dolls-тан The Stooges және MC5-ке дейінгі қатты рок әсерлерін көрсетті. 1980-жылдардың соңында Ұлыбританияның андеграунд музыкалық аренасында дамып келе жатқан эсид-хаус музыкасы үстемдік құрды. Primal Scream жаңа би музыкасына қызығушылық танытып, достары, Эндрю Уэзеролл атты диджейден Primal Scream-нің "I'm Losing More Than I'll Ever Have" трегін ремикс жасауды сұрады. Уэзеролл әнді қайта өңдеп, күшті бас ырғағын қосты, түпнұсқалық аспаптардың көп бөлігін (гитаралардың қабаттарын қоса алғанда) алып тастады және Питер Фонданың "The Wild Angels" фильмінен алынған сөздері сияқты үлгілердің қабаттарын енгізді. Жаңа микс "Loaded" деп аталды және сенсация тудырды. "Come Together", олардың алдағы үшінші альбомының бірінші синглы да осы үлгіде жасалған және оған да жоғары баға берілді. Үшінші альбомы Screamadelica үшін Primal Scream Эндрю Уэзеролл мен Хьюго Николсонмен жұмыс істеді, олар альбомның дыбысын жасады. Олар сондай-ақ The Orb және The Rolling Stones-тің бұрынғы продюсері Джимми Миллермен де жұмыс істеді. Нәтижесінде шыққан альбом би, дуб, техно, эсид-хаус, поп және рок жанрларының калейдоскоптық, нео-психоделикалық қосындысы болды және Ұлыбританияда жағымды пікірлермен қарсы алынды. 1991 жылдың көктемінде шыққан Screamadelica техно мен хаус музыкасын поп-музыканың ағымына енгізген альбомдардың бірі деп есептеледі. Альбом сәтті болды және 1992 жылы алғашқы Mercury Music Prize жүлдесін жеңіп алды. Төртінші альбом, Give Out But Don't Give Up, топтың бастапқы дыбысынан айтарлықтай өзгеше болды, оның орнына Stones әсерімен қатты рокпен тәжірибе жасады. Альбом жақсы қабылданбады және коммерциялық сәтсіздікке ұшырады. Бұл топтың инноваторлар ретіндегі беделін құртты, олар 1996 жылғы Trainspotting фильмінің тақырыптық трегімен, Screamadelica би стиліне оралу арқылы жауап берді. Топ 1996 жылы Vanishing Point атты келесі альбомымен жұмыс істеуді жалғастырды және ол 1997 жылдың жазында жағымды пікірлерге ие болды. 2000 жылдың көктемінде өте агрессивті XTRMNTR альбомы жарық көрді. Екі жылдан кейін Primal Scream XTRMNTR-ге ұқсас Evil Heat альбомын шығарды, ал 2006 жылы Riot City Blues альбомы жарық көрді. 2008 жылы Beautiful Future альбомы шықты. 2010 жылдың қаңтар айында Primal Scream жаңа альбомы More Light жұмысын бастады, ол 2013 жылдың мамырында жарық көрді. 2016 жылдың наурыз айында Chaosmosis альбомы шықты, онда "100% or Nothing", "Trippin' on Your Love" сияқты жақсы қабылданған әндер бар. 2021 жылдың шілдесінде ол Джени Бетпен Utopian Ashes дуэт альбомын шығарды; ол екі суретшінің "Bobby Gillespie and Jehnny Beth" деген баннерімен шығарылды. Utopian Ashes музыка сыншыларынан 100 баллдан 80 балл алып, "жалпысынан оң пікірлерге" ие болды. "Chase it Down" және "Remember We Were Lovers" синглдерін жарнамалау үшін дуэттің қатысуымен екі бейнеклип түсіріліп, YouTube-қа жүктелді. Гиллеспидің "Tenement Kid" кітабы, оның 1960 жылдардағы Глазго қаласының Спрингберн ауданындағы балалық шағы, панк музыкасын ашу және одан кейін суретші ретінде танылуы, сондай-ақ Screamadelica альбомының шығуы туралы естеліктері 2021 жылдың соңында жарияланды. Кітап сыншылардың мақтауына ие болды: The Scotsman газеті "Гиллеспидің автобиографиясы құштарлықпен де, шешендікпен де жазылған" десе, The Irish Times газеті "Tenement Kid – қызықты оқылым" деп бағалады. The Times газеті оны "әдемі жазылған әңгіме" деп сипаттады: Уилл Ходжкинсон "Primal Scream әншісі өзінің қиын балалық шағы туралы қозғаушы түрде жазады" деді. 2023 жылы Гиллеспи Лол Толхерст, Баджи және Джекнайф Лидің Los Angeles альбомына "This Is What It Is (To Be Free)", "Ghosted at Home" және "Country of the Blind" әндерін орындауға шақырылды.

Музыкалық шеберлік

Гиллеспи Primal Scream тобымен сахнада тек ән шырқап, кейде перкуссия ойнаса да, өмірі бойында көптеген аспаптарда ойнаған, әсіресе The Jesus and Mary Chain тобында барабанда және The Wake тобында бас-гитарада ойнаған. Primal Scream-нің 2013 жылғы «More Light» альбомында барабан мен перкуссиямен қатар бірнеше клавишалы аспапта да ойнағаны көрсетілген, ал The Wake тобының бір синглінде синтезаторда орындаған. Сонымен қатар, ол The Jesus and Mary Chain тобының «You Trip Me Up» музыкалық видеосында қысқа ғана уақытқа гитарада ойнап, Primal Scream-нің «Gentle Tuesday» синглінде он екі ішекті гитарада ойнаған, бірақ осы аспаптарды ойнауға қабілетті болғанымен, ешқандай жазбада пайдаланбаған. Гиллеспи «Gravitational Waves (Drifter’s Song)» трегінде гитарамен есептелген, ол 2016 жылғы Record Store Day-де жарық көрген «Mantra for a State of Mind» альбомының B-жағы болып табылады.

Жеке өмір

Гиллеспи 2006 жылдың 29 шілдесінде Бетлидегі Сент-Маргарет шіркеуінде стилист Кэти Англияға үйленді. Кеңесші Кейт Мосс та қатысты, ал ауыл тұрғыны Дорин Ангелл хорға ән салды. Олардың екі баласы бар: Вольф (2001 жылы туған) және Люкс (2004 жылы туған).

Саясат

Гиллеспи 2005 жылы Гластонбери фестиваліндегі барлық артистер қол қойған «Жұртшылықты кедейліктен құтқару» плакатын бүлдірген. Гиллеспи оған «Израильді тарихқа айналдыр» деп жазған. Гиллеспи кейін Палестинаны қолдау мақсатында мұны жасағанын айтты, ал антисемит емес пе деген сұраққа былай жауап берді: «Палестина мәселесін қолдайтын израильдіктер мен еврейлер де бар. Біз «Үміт» қоры үшін палестиналық босқындар лагеріндегі балаларға ақша жинау үшін көп жұмыс істедік. Бізді осы іске тартқан әйел – Белла Фрейд, Люциан Фрейдтің қызы және Зигмунд Фрейдтің шөбересі. Олар нацилік қудалаудан қашу үшін Австриядан кетуге мәжбүр болды, және ол палестиналық мәселені қолдайды. Бізді антисемит деп айту – жала жабу, сондықтан не айтқаныңызға сақтықпен қараңыз. Бір елдің саясатына қарсы болу, сол елдің халқын жек көру дегенді білдірмейді. Мен Бушты, Путинді немесе Тони Блэрді ұнатпаймын, бірақ американдықтарды, орыстарды немесе британдықтарды жек көрмеймін. Көптеген адамдар жақсы өмір сүру үшін тырысады». Бұл мәлімдеме Консервативтік партия конференциясында Primal Scream тобының «Rocks» әнінің қолданылуына байланысты туындады. 2016 жылы Гиллеспи техникалық ақауларға байланысты үзіліс кезінде: «Мен комедиямен айналыспаймын, бірақ әзіл айтуым керек пе?» деді, содан кейін залға қарап: «Қандай сөздермен өлтірілген консерватор депутатын атайсыз? – Ұлы керемет нәрсе!» деді. 2019 жылы Гиллеспи Мадоннаны Тель-Авивте өткен сол жылғы «Евровидение» фестивалінде өнер көрсетуге келіскені үшін «толыққанды әйелзаты» деп атады. Гиллеспи: «Мадонна ақша үшін барлығын істейді, ол толыққанды әйелзаты. Мен әйелзатыларға қарсы емеспін. Бұл жағдайдың бәрі Израиль мемлекетін және палестиналықтарға жасалған қарапайымсыздықтарды қалыпқа келтіру үшін жасалған. Израильде өнер көрсету арқылы сіз оны қалыпқа келтіресіз. Primal Scream ешқашан Израильде өнер көрсетпейді. Мен Мадоннаның жарнамаға, ақшаға құмар екенін ойлаймын. Олар өте жақсы төлейді». 2021 жылдың қаңтар айында Гиллеспи Шотландияның тәуелсіздік қозғалысын қолдағанын мәлімдеді, Шотландияның Ұлыбританиядан шығуы «сөзсіз» екенін айтты, бірақ «Мен өзімді ұлтшыл санамаймын, себебі ол фашизмге алып келеді» деді.