Шон Райдер: Манчестерлік музыка жұлдызының өмірі мен шығармашылығы

Кіріспе

Ағылшын әншісі және музыканты

Шон Уильям Джордж Райдер (23 тамыз 1962 жылы туған) – ағылшын әншісі, ән жазушы және ақын. Happy Mondays тобының жетекші вокалисі ретінде 1980-жылдардың соңы мен 1990-жылдардың басында Мадчестер мәдени ортасының маңызды тұлғасы болды. 1993 жылы ол бұрынғы Happy Mondays бишісі Bez-бен бірге Black Grape тобын құрды. Ол "Мен танымалмын, мені осы жерден шығарыңыз!" реалити-шоуының онінші маусымында екінші орынды жеңіп алды. Райдер Gorillaz тобымен "Dare" әнін жазды, ол 2005 жылдың қыркүйегінде Ұлыбритания сингл тізімінде бірінші орынға көтерілді, бұл топтың Ұлыбританиядағы жалғыз бірінші орыны болды. Райдер өзінің ерекше сөйлеу әні (Sprechgesang) стилімен және лирикалық шеберлігімен танымал.

Ерте өмір

Шон Уильям Джордж Райдер 1962 жылғы 23 тамызда Ланкашир графтығындағы Литтл Хултон қаласында туды. Ол медбике Линда мен пошташы Деректің ұлы (кейін Happy Mondays тобының гастрольдерін ұйымдастырушысы болады). 13 жасқа келгенде ол мектепті тастап, құрылыс алаңында жұмыс істеуге кірісті.

Бақытты дүйсенбілер

Happy Mondays-тің алғашқы шығарылымы "Forty Five EP" болды, оны көбінесе алғашқы трегінен кейін "Delightful EP" деп атады. Ол 1985 жылдың қыркүйегінде Factory Records лейблі арқылы жарық көрді. Олардың тұңғыш альбомы, "Squirrel and G Man Twenty Four Hour Party People Plastic Face Carnt Smile (White Out)", 1987 жылы шықты және оны Джон Кейл жазды. Одан кейін тағы екі альбом жарық көрді: 1988 жылы Мартин Ханнетт продюсерлік еткен "Bummed" және 1990 жылы Пол Оукенфолд пен Стив Осборн продюсерлік еткен "Pills 'n' Thrills and Bellyaches". Соңғысы Лос-Анджелестегі Capitol Studios-та жазылған, Ұлыбританияда 350 000-нан астам дана сатылып, платиналық мәртебеге ие болды. Бұл альбомнан шыққан "Step On" және "Kinky Afro" синглдері Ұлыбританияның синглдер тізімінде 5-орынға жетті. 1990 жылы топ Гластонбери фестивалінде жұма күні кешкі бағдарламаның бас шебері болды. Сол жылдың қараша айында Пол Маккартни NME журналында: "Мен Happy Mondays-ті теледидардан көрдім, олар маған 'Strawberry Fields' кезеңіндегі The Beatles тобын еске салды" деді. Музыкалық тұрғыдан алғанда, топ инди-поп гитараларын хаус музыкасы, краутрок, фанк және солтүстік соулға қарыз болған ырғақты стильмен үйлестірді. Олардың көптеген музыкалық шығармалары танымал диджейлермен ремикс жасалып, би музыкасының ықпалын одан әрі күшейтті. Стиль және киім бойынша олар хиппи модасы мен идеалдарын 1970 жылдардың сәнімен үйлестірді. Сарториалдық және музыкалық жағынан топ қышқыл хауспен байланысты психоделикалық қайта жандануға көмектесті. Райдердің Happy Mondays тобындағы әншілік карьерасының алғашқы жылдары 2002 жылы шыққан британдық комедиялық драмалық фильмде бейнеленген, ол "24 Hour Party People" деп аталады. Бұл фильм Factory Records және 1980-1990 жылдардың басындағы Манчестер музыкалық өмірі туралы жартылай фантастикалық әңгіме. Фильмде Райдер рөлін Дэнни Каннингем сомдады. Райдер Happy Mondays тобының екі рет қайта құрылуына қатысты (1999-2000 және 2004 жылдан қазірге дейін). 2000 жылы Happy Mondays тобымен Австралиядағы Big Day Out фестивалінен кейін Райдер Батыс Австралиядағы Перт қаласында "Offworld Sounds" атты лейблі бар Пит Кэрроллмен бірге қалды. Пертте ол Кэрролл, Шейн Нортон, Cabaret Voltaire тобынан Стивен Малиндр және американдық кантри тобы Asleep at the Wheel-ден Лакки Оушенспен бірге панк-электроникалық альбом "Amateur Night in the Big Top" жазды. Uncut журналы оны "керемет туынды" деп атады, ал Ministry of Sound оны "тамаша альбом. Бұл Диланның "Ballad of a Thin Man" және Sex Pistols тобының "EMI" әндерінен де өткір лирикалық шығарма" деді. Альбом Кэрроллдың гараж студиясында Перттің ыстық жазындағы бірнеше түнгі сеанстарда тез жазылды. Альбом кейін Offworld Sounds лейблі арқылы жарық көрді. 2004 жылы Happy Mondays тобы Clapham Common-да "Get Loaded in the Park" концертінде қайта қосылды. Екі жылдан кейін олар футбол туралы фильмде пайда болған "Playground Superstar" синглын шығарды, бұл Bez Celebrity Big Brother жеңіске жеткеннен кейін болды. 2007 жылы Happy Mondays "Uncle Dysfunktional" студиялық альбомын шығарды. 2009 жылы ол Channel 4 телеарнасының "Shameless" драмасында өзін-өзі сомдап, камео рөлде түсті.

Happy Mondays' first release was the "Forty Five EP", often called the "Delightful EP" after its first track. It was released on Factory Records in September 1985. Their first album, Squirrel and G Man Twenty Four Hour Party People Plastic Face Carnt Smile (White Out), was released in 1987 and was produced by John Cale. This was followed by two further albums: Bummed, in 1988, produced by Martin Hannett, and Pills 'n' Thrills and Bellyaches, in 1990, produced by Paul Oakenfold and Steve Osborne. The latter, recorded at Capitol Studios in Los Angeles, went platinum in the UK, selling more than 350,000 copies. Singles "Step On" and "Kinky Afro" from this album both reached number 5 in the UK singles chart. The band headlined the Friday night at Glastonbury Festival 1990. In November of that year, Paul McCartney commented in NME: "I saw the Happy Mondays on TV, and they reminded me of the Beatles in their 'Strawberry Fields' phase." Musically, the band fused indie pop guitars with a rhythmic style that owed much to house music, Krautrock, funk, and northern soul. Much of their music was remixed by popular DJs, emphasising the dance influences even further. In style and dress, they crossed hippy fashion and ideals with 1970s glamour. Sartorially and musically, the band helped to encourage the psychedelic revival associated with acid house. Ryder's early years as a singer for Happy Mondays were depicted in the 2002 British biographical comedy drama film 24 Hour Party People, a semi fictional account of Factory Records and the Manchester music scene of the 1980s and early 1990s. In the film, Ryder is portrayed by Danny Cunningham. Ryder has taken part in two reformations of Happy Mondays (1999–2000 and 2004–present). In 2000, following the Big Day Out Festival in Australia with Happy Mondays, Ryder stayed on in Perth, Western Australia with Pete Carroll, who had a record label called Offworld Sounds. While in Perth he recorded Amateur Night in the Big Top, an album of punk electronica with Carroll, Shane Norton, Stephen Mallinder from Cabaret Voltaire and Lucky Oceans from American country band Asleep at the Wheel. Uncut called it, "exhilarating stuff. Another wildly implausible Ryder comeback" while Ministry of Sound said it was "A remarkable album. The most vitriolic lyrics this side of [Bob] Dylan's 'Ballad of a Thin Man' and Sex Pistols 'EMI. The album was recorded quickly during a few late night sessions in Carroll's garage studio during an extremely hot Perth summer. The album was subsequently released on Offworld Sounds. In 2004, Happy Mondays reunited to play a comeback gig called "Get Loaded in the Park" on Clapham Common, with only original members. Two years later they released the single "Playground Superstar", featured in the football film Goal, which was released after Bez had won Celebrity Big Brother. In 2007 Happy Mondays released the studio album, Uncle Dysfunktional. In 2009 he made a cameo appearance as himself in Channel 4 drama Shameless.

Қара жүзім

1993 жылы Райдер өзінің жаңа жобасы – Black Grape тобын құрды. Оның алғашқы шығарылымы, It's Great When You're Straight Yeah (1995), британдық альбомдар тізімінде бір апта бойы көшбасшы болды. Дегенмен, Stupid Stupid Stupid студиялық альбомы сыншылардың да, коммерциялық сәттілікке де жете алмады, және топ 1998 жылы тарап кетті. Топ 2010 жылы қысқа мерзімге қайта бірікті, 2015 жылы сингл шығарды, ал 2017 жылдың тамызында Pop Voodoo альбомын жарыққа шығарды, бұл 1997 жылдан бергі алғашқы студиялық альбомы болды.

Басқа жұмыстар

1993 жылы Райдер Intastella-мен "Can You Fly Like You Mean It?" атты тректе бірлесіп жұмыс істеді. 1997 жылы Райдер "Agent Provocateur" студиялық альбомының "Where the Wild Things Are" трегінде "Agent Dan" әнін орындады. Ол британдық тенор Рассел Уотсонның 2001 жылғы дебюттік студиялық альбомы "The Voice"-та пайда болды, Фредди Меркьюри мен Монсеррат Кабаледің "Barcelona" әнінің кавер нұсқасына вокалын сыйлады. 2004 жылы Райдер Grand Theft Auto: San Andreas видео ойынында дауыстап, Maccer рөлін ойнады – бұл үлкен концерттік турне жоспарлап отырған, нашақорлыққа тәуелді музыкант. Райдер 2005 жылы Питер Кейдің "Is This the Way to Amarillo?" қайырымдылық музыкалық видеоклипіне түсті. Сондай-ақ 2005 жылы ол Gorillaz-бен "Dare" әнінде бірлесіп жұмыс істеді, бұл ән олардың "Demon Days" студиялық альбомына енді. Крис Эванс 2006 жылғы Brit Awards-та бұл әннің бастапқыда "It's There" деп аталғанын, бірақ Райдердің қалың Манкуниялық акценті "there" сөзін "dare" деп айтуға себеп болғандықтан аты өзгергенін айтты. 2021 жылы ол өзінің екінші жеке студиялық альбомын "Visits from Future Technology" шығарды. 2023 жылы Райдер "The Lottery Winners" тобымен "Anxiety Replacement Therapy" студиялық альбомынан "Money" трегінде жұмыс істеді. Бұл трек 2023 жылдың 16 ақпанында жеке ән ретінде жарық көрді.

Жазу

Райдер Daily Sport газетінде қазіргі оқиғалар мен танымал адамдар туралы баған жазды. Бұл баған журналист Джон Уорбертонмен бірлесіп жазылды, ол 1990-шы жылдардың соңында "Бақытты дүйсенбілер" тобының қайта құрылуы туралы кітап жазып, оған Райдерді де автор ретінде көрсеткен. Ол "Мен оған ешқандай қатысым болған жоқ" деді, Уорбертон өзіне өмірбаянын жазуды ұсынғанын түсіндірді. Райдер сол кезде бұл идеяға қызығушылық танытпағанын, бірақ оған топпен гастрольдік сапарға қатысып, болып жатқан оқиғаларды жазуға рұқсат бергенін айтты. 2011 жылы Райдер өзінің "Твистинг Май Мелон: Өмірбаяным" атты автобиографиясын жариялады. Granada Television оны бейімдеуге құқық алып, сценарийді жазу үшін жазушы Дэнни Броклхерст шақырылды.

Теледидар

2004 жылы ол Ричард Мейсердің BBC3 деректі фильмінің тақырыбы болды – «Шон Райдер: Экстази және Агония». 2006 жылы ол «Шаясыз» телесериалының (6-шы маусымның 3-ші бөлімі) кейіпкері ретінде өзін-өзі сомдады, және 2011 жылдың қыркүйек айында екінші маусымда қайта пайда болды. Ол «Мен атақтымын» телешоуының қатысушысы Стейси Соломонмен 2011 жылғы Ұлттық теледидар сыйлықтарында бірлесіп жұмыс істеді. 2013 жылы Райдер The History Channel UK арнасында «Шон Райдер және НЛО» атты телешоуын жүргізді, онда ол 1978 жылы алғаш рет НЛО көргенін айтты. 2017 жылы Райдер «Celebrity Juice» бағдарламасында Феарн Котонның командасының мүшесі ретінде көрінді. Келесі жылы ол ITV-нің «21 күнде 100 жылға жасарған» және «Атақтылардың шеберлік сыныбы» бағдарламаларында қатысты, соңғысында Манчестер тақырыбы бойынша маман болды. 2019 жылы Райдер Сэм Деланидің «News Thing» бағдарламасында сұхбат берді. 2020 жылдың тамызында Райдер Диан Морганның «Mandy» комедиялық телесериалында өзінің фантастикалық бейнесін сомдады. 2023 жылы ол «Мен атақтымын. Оңтүстік Африка» телешоуына қатысты, бірақ 2023 жылдың 29 сәуірінде өткен екі рет шығарылымда сынақтан жеңіліс тауып, үйіне жіберілген алғашқы жұлдыздардың бірі болды.

Жеке өмір

Райдердің төрт әйелден алты баласы бар, оның ішінде әнші Донованның қызы Ориольден Коко атты қызы да бар. Бір кезде ол героинге тәуелді болған, велосипедпен айналысу арқылы одан құтылғанын айтады. Райдер өмірінің кейінгі кезеңінде ADHD және дислексия диагнозын алды, ол 60-шы және 70-ші жылдары "оқу қиындықтары деген ұғым болмаған" деді. "Мен мектепте оқығанда ADHD туралы білмейтін, тек төрт топқа бөлінетінбіз, біреуі ең дарынды, ал қалғаны тәртіп сақтау үшін болды" деді ол, сондықтан "өмірімнің алғашқы 40 шақты жылы менде [ADHD] бар екенін білмедім". 2021 жылы ол Channel 4 телеарнасының "Stand Up and Deliver" жобасына қатысты; Джейсон Манфордтың жетекшілігімен өзінің жеке стендап бағдарламасын дамытты. Манфорд бір сұхбатында: "Шонның ADHD ауыр түрде дамыған, сондықтан жаңа нәрселерді есте сақтау, ақпарат жинау және қабылдау оған үлкен қиындық тудырады" деді.