Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Васлуй округінің муниципалитеті, Румыния
қала
Municipality in Vaslui County, Romania
the city
Бәрлад – Румынияның Васлуй округіндегі қала. Ол Батыс Молдавияның жоғары жазықтарын суаратын Бәрлад өзенінің жағасында орналасқан. Бәрладта Яссыдан теміржол екіге бөлінеді, бір тармағы Сирет өзенінің бойын, екіншісі Прут өзенінің бойын кесіп өтеді; екеуі де Галацта қосылады. Сан алуан тар және ирек көшелермен қатар, Бәрладта бірнеше көзге түсетін заманауи ғимараттар бар, оның ішінде Яссының Сент-Спиридион қоры басқаратын аурухана да бар. Қала маңында римдік лагердің қираған қалдықтары сақталған. Бұл қала – румын Домниторы (Билеушісі) және дипломат Александру Иоан Кузаның туған жері.
Bârlad is a city in Vaslui County, Romania. It lies on the banks of the river Bârlad, which waters the high plains of Western Moldavia. At Bârlad the railway from Iași diverges, one branch skirting the river Siret, the other skirting the Prut; both reunite at Galați. Along with a maze of narrow and winding streets, Bârlad features several notable modern buildings, including the hospital administered by the Saint Spiridion Foundation of Iași. In the vicinity of the city are the ruins of a Roman camp. The city is the birthplace of Romanian Domnitor (Ruler) and diplomat Alexandru Ioan Cuza.
Этимология
Ғалымдар қала атауының шығу тегі туралы пікір таласып жатыр. Гипатий кодексі Берлад деп аталатын базар қалашығын еске алады, ал кейбір тарихшылар, 19 ғасырда Богдан Петричику Хасдеу жариялаған құжаттың ықпалымен, осы қала мен оның тұрғындарын (румындар, шығыс славяндар немесе олардың қосындысы деп саналған) Молдавияның Бырлад қаласымен байланыстыруға тырысты. Иоанн Богдан Хасдеу құжатының жалған екенін көрсетті, соның салдарынан бұл гипотеза күшін жойды. Сирет және Сучава сияқты, ортағасырлық қала өз атын жақын орналасқан өзеннен алған, бірақ одан артығын анық айту мүмкін емес. Константин Чиходару бұл атауды, мүмкін венгр тілінен шыққан, славян сөзімен (берло – "туыс", "шатыр" немесе бирло – "батпақ") байланыстырды, оған венгр тіліндегі d жұрнағы қосылған, мысалы, Ченад, Арад, Тушна және Тэшнад атауларында да кездеседі. Бұл пікірді 14 ғасырдың ортасында татарларға қарсы күресті еске түсіретін дәстүрлері бар маңызды венгр қауымының тарихи қатысуы қолдайды.
Scholars continue to debate the origin of the city's name. The Hypatian Codex mentions a market town called Berlad, and some historians, influenced by a document Bogdan Petriceicu Hasdeu published in the 19th century, have tried to link this town and its inhabitants (variously considered Romanians, East Slavs or an amalgam) with the Moldavian Bârlad. Ioan Bogdan demonstrated that the Hasdeu document was false, thus invalidating the hypothesis. Like Siret and Suceava, the medieval town took its name from the adjacent river, but nothing more can be said for certain. Constantin Cihodaru linked the name, of possible Hungarian origin, to a Slavic word (berlo — "rod", "cottage" or birlo — "swamp"), to which was added the Hungarian suffix d, also found, for example, in the names Cenad, Arad, Tușnad, and Tășnad. Supporting this notion is the historic presence of a significant Hungarian community, with traditions recalling the fight against the Tatars in the mid 14th century.
Тарих
Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Барлад қаласы 1944 жылдың 24 тамызында Яссы-Кишинев шабуылы барысында 2-ші Украина майданының совет әскерлері тарапынан басып алынды.
During World War II, Bârlad was captured on 24 August 1944 by Soviet troops of the 2nd Ukrainian Front during the Jassy–Kishinev Offensive.