Кіріспе

Даниялық суретші (1859–1935)

Анна Анчер (18 тамыз 1859 – 15 сәуір 1935) – Данияның Юлланд аймағының солтүстік бөлігіндегі суретшілер ортасы Скаген суретшілерімен байланысты даниялық суретші. Ол Данияның ең көрнекті суретшілерінің қатарында саналады.

Өмірбаян

Анна Кирстин Брондум Данияның Скаген қаласында, Ане Хедвиг Мюллер (1826–1916) және Эрик Андерсен Брондумның (1820–1890) қызы ретінде дүниеге келді. Ол Скаген суретшілерінің ішінде Скагенде туып өскен жалғыз суретші болды, оның әкесі Брондум қонақ үйінің иесі еді. Анна Анхердің өнерге қабілеті ерте жасында-ақ көрініп, ол Юлландтың солтүстігіндегі Скагенге сурет салу үшін келген көптеген суретшілер арқылы кескіндеме өнерімен танысты. Копенгагендегі Вильгельм Кюн сурет колледжінде үш жыл бойы сурет салуды оқығанда, ол өзінің ерекше стилін дамытып, табиғи жарықтағы әртүрлі түстердің өзара әрекеттесуін зерттеуде алғашқылардың бірі болды. Ол сондай-ақ Парижде Пьер Пувис де Шаваннның шеберханасында Мари Трипкемен бірге сурет өнерін оқыды, кейіннен ол тағы бір Скаген суретшісі Педер Северин Кройерге үйленді. 1880 жылы ол Скагенде танысқан суретші Майкл Анчерге үйленді. Олардың бір қызы болды – Хельга Анчер. Қоғамда тұрмысқа шыққан әйелдер үй шаруашылығына толыққанды берілуі керек деген қысым болғанына қарамастан, ол үйленгеннен кейін де сурет салуын жалғастырды.

Мансап

Анна Анчер кейіпкер суретшісі және колорист ретіндегі шеберлігі арқасында Данияның көрнекті суретшілерінің бірі саналды. Оның өнері скандинавия өнерінің шындықты дәл бейнелеуге қарай жасаған жаңа серпілісінде көрініс тапты, мысалы, "Көк Ане" (1882) және "Ас үйдегі қыз" (1883–1886) туындыларында.

Стиль

Анчер интерьерлерді және Скайген халқының күнделікті өмірінен алынған қарапайым тақырыптарды, әсіресе балықшылар, әйелдер мен балаларды бейнелеуге бейімділік танытты. Ол жарық пен түсті зерттеумен терең қызығушылық танытты, мысалы, "Клематиспен интерьер" (1913) шығармасында. Сонымен қатар, ол "Қош сауу" (1891) сияқты күрделі композицияларды да жасады. Анна Анчердің туындылары Дания өнерін шетелде жиі таныстырды. Анчер Скайген өнер колониясының ұқсас қарапайым адамдарын бейнелегенімен белгілі, соның ішінде соқыр қарт әйел де бар. Анна Анчер өзінің "Сорг" (1902) атты суреті үшін мақтауға ие болды, онда суретшінің бір жағында ұзын шашы бар, жалаңаш әйел, ортасында жерлеу кресі және қара киім киген қарт әйел бейнеленген. Суреттің діни контексі Анчердің өзінің діни тәрбиесімен байланысты болуы мүмкін. Оның әйелдің жалаңаш бейнесі сол заманға ерекше, себебі бұл әйел ашық түрде сексуалды емес және тек еркектердің көзқарасы үшін жасалған объекті ретінде емес, замандас суретшілердің әйелдердің жалаңаш суреттеріндегідей бейнеленбеген. Ғалым Элис Р. Прайс бұл картинаның Анчердің суретшілердің дәстүрлі богемиялық өмір салтында өмір сүрген, сенімді әйел ретіндегі ұстанымын көрсететінін айтады, Прайс мұны суретшінің ішкі қақтығысын білдіретін нәрсе деп түсіндіреді.

Тану

Ол өзінің туындыларын 1893 жылы Чикаго қаласындағы (Иллинойс штаты) Дүниежүзілік Колумбия көрмесіндегі Көркем өнер сарайында көрсетті. 1913 жылы «Ingenio et Arti» медалімен, ал 1924 жылы «Tagea Brandt Rejselegat» сыйлығымен марапатталды. Анчер 2018 жылғы «Париждегі әйелдер 1850-1900» көрмесіне қосылды.

Тұрғылықты жері

Скайгендегі Анна мен Майкл Анчердің үйі 1884 жылы сатып алынған. 1913 жылы мүлікке үлкен студия қосылды. Бұл да бүгінде Анна мен Майкл Анчерге арналған музей ретінде көпшілікке көрсетіліп жүргеннің бір бөлігі. 1964 жылы қайтыс болғаннан кейін, олардың қызы Хельга Анчер үйді және оның ішіндегі барлық заттарды бір қорға тапсырды. Бұрынғы резиденция қалпына келтіріліп, музей және туристерді тартатын орын ретінде ашылды.

Хат-хабар

Амма мен Майкл Анчердің және олардың достарының арасындағы шамамен 4000 хаттан тұратын жинақ, өнер тарихшысы Элизабет Фабритиустің түсіндірмелерімен бірге «Анна және Майкл Анчер. Хаттар мен фотосуреттер 1866-1935. I-VI том» деген атпен «Forlaget Historika» баспасынан 2020 жылы жарық көрді.

Даниялық мың крондық банкнота

Анна мен Майкл Анчер 1000 теңгелік банкнотаның беткі жағында бейнеленген, ол 2004 жылдың 25 қарашасында айналымға түсірілді, бірақ кейіннен алмастырылды. Банкнотаның беткі жағында Педер Северин Кройердің 1884 жылғы екі картинасынан алынған Анна мен Майкл Анчердің қосарланған портреті бейнеленген, бұл картиналар бастапқыда Брондум қонақ үйінің асханасындағы қабырғаларда ілінген.