Кіріспе

Chauncey Mitchell Depew) (1834 жылғы 23 сәуір – 1928 жылғы 5 сәуір) – американдық саясаткер, адвокат және кәсіпкер, республикашыл. Ол екі рет Нью-Йорк штатынан АҚШ Сенатына сайланып, Корнелиус Вандербильт үшін адвокат болып жұмыс істегенімен, сондай-ақ «Нью-Йорк орталық теміржол жүйесінің» президенті қызметін атқарғанымен танымал.

Отбасы

Депудың әкесі саудагер және фермер болған, ол Пикскилл мен Нью-Йорк арасындағы өзен тасымалын жаңартқан және қазіргі Пикскилл орналасқан жерде жергілікті тұрғындардан жер сатып алған француз гугеноты Франсуа ДюПуйден тараған. Анасы арқылы Депью, Американ революциясында капитан шенімен дін қызметкері болған және Американың негізін қалаушы әкелерінің бірі Роджер Шерман мен Гарвард колледжінің екінші президенті, дін қызметкері Чарльз Чонсидің туысы Рев. Жосия Шерманнан тараған.

Білім

Депью 1852 жылы Йель колледжіне түсуге дейін 12 жыл бойы Пикскилл әскери академиясында оқыды. Йельде Депью көптеген клубтарға мүше болып, бірнеше құрметті наградаларға ие болды. Ол кіші және аға курстарында екінші дебаттарда жеңіске жетті және Кіші көрмеде (Junior Exhibition) және Бітіру салтанатында (Commencement) құрметті спикер ретінде танылды. Ол Thulia қайық клубына, Kappa Sigma Epsilon, Kappa Sigma Theta, Psi Upsilon және Skull and Bones клубтарына қосылды. Ол Линония қоғамының үшінші президенті қызметін атқарды. Йельде ол болашақ АҚШ Жоғарғы сотының судьялары Дэвид Джозиа Брюэр мен Генри Биллингс Браунмен бірге оқыды. 1856 жылы колледжді бітірді.

Заңгерлік және бизнес мансабы

Йель университетін бітіргеннен кейін Депью Пикскилдегі Эдвард Уэллс кеңсесінде шәкірт болып, Уильям Нельсоннан заң оқыды. 1858 жылдың наурыз айында Нью-Йорк штатының адвокатурасына қабылданды және Пикскилде кеңсе ашты, онда 1861 жылға дейін қызмет етті. Бірнеше ай бойы Депью Нью-Йорк қаласында брокерлік бизнеспен айналысты, «Депью және Поттер» фирмасының мүшесі болды, бірақ кейін Пикскилде заңгерлік тәжірибасын жалғастырды. Кейін Депью Нью-Йорк қаласына көшті. Америка Азамат соғысы кезінде Депью Нью-Йорк Ұлттық гвардиясының 18-ші полкінің адъютанты, содан кейін Нью-Йорк гвардиясының генерал-майоры Джеймс В. Хастедтің штабындағы 5-ші дивизияның полковнигі және әскери судьясы болып қызмет етті. 1865 жылы Депью АҚШ-тың Жапониядағы елшісі лауазымына тағайындалып, бекітілді, бірақ теміржол және кәсіпкерлік құқықтағы мансабын дамыту үшін бұл тағайындалудан бас тартты.

Теміржол адвокаты

1866 жылы Депью Корнелиус Вандербильтке тиесілі Нью-Йорк және Гарлем темір жолының адвокаты болды. Үш жыл өткен соң, ол Вандербильттің Нью-Йорк орталық және Гудзон өзені темір жолы үшін де сол қызметке тағайындалды. Еншілес компаниялармен жұмыс істегені үшін танылған Депью 1876 жылы бүкіл «Вандербильт жүйесінің» бас кеңесшісі және директоры болды. 1882 жылы ол Нью-Йорк орталық және Гудзон өзені темір жолының атқарушы кеңесіне кірді және оның екінші вице-президенті атанды. 1885 жылы Депью темір жолдың президенті болып сайланды және 1898 жылға дейін осы лауазымда қызмет етті, содан кейін оны Сэмюэл Р. Каллауэй алмастырды. Депью 1928 жылы қайтыс болғанға дейін Нью-Йорк орталық теміржол компаниясының директорлар кеңесінің төрағасы болды. Депью негізінен Вандербильт теміржолдарында жұмыс істегенімен, көптеген басқа теміржолдар мен компанияларда да бір уақытта қызметтер атқарды. Ол West Shore Railroad президенті болды және Нью-Йорк және Гарлем темір жолы, Чикаго және Солтүстік-Батыс темір жолы, Чикаго, Сент-Пол, Миннеаполис және Омаха темір жолы, Кливленд, Цинциннати, Чикаго және Сент-Луис темір жолы, Делавэр және Гудзон темір жолы, Нью-Джерси Junction темір жолы, Сент-Лоуренс және Адирондак темір жолы, Уолкилл алқабы темір жолы және Канада оңтүстік темір жолы директорлар кеңесінің құрамында болды. Теміржолдардан өзге, Депью Western Union, Гудзон өзені көпір компаниясы, Ниагара өзені көпір компаниясы, Нью-Йорк штатының жылжымайтын мүлік және терминал компаниясы, Юнион Траст компаниясы, Equitable Life Assurance Company, және Кенсико зираты қауымдастығының директорлар кеңесінде де қызмет етті.

Саяси мансап

Жас студент және заңгер ретінде Депью 1856 жылы Джон С. Фремонтты, ал 1860 жылы Абрахам Линкольнды қолдау үшін Нью-Йорк штары бойынша үгіт жүргізді.

Нью-Йорк саясаты

Депью 1862 және 1863 жылдары Нью-Йорк штатының Ассамблеясында Вестчестер округінің өкілі болды. Соңғы жылы ол кейде Нью-Йорк штатының Ассамблеясының спикері міндетін уақытша атқарды, спикер Теофилус К. Калликот тергеуге алынған кезде. 1863 жылы ол Біріккен Штаттар партиясынан Нью-Йорк штатының мемлекеттік хатшысы болып сайланды және 1864 жылдан 1865 жылға дейін қызмет етті. 1867 жылы Депью Вестчестер округінің кеңсе меңгерушісі болды, бірақ қысқа мерзім қызметтен кейін отставкаға кетті. 1870 жылы Нью-Йорк заң шығарушы органы Депьюды иммиграция комиссары етіп тағайындады, бірақ ол қызметке түсуден бас тартты. Депью сонымен қатар карантин комиссары, Нью-Йорк қаласының талаптар сотының төрағасы, сондай-ақ Нью-Йорк қаласы мен округі үшін салықтар мен бағалау комиссары қызметтерін атқарды. Депью 1874 жылы штаттық Капитолийді салуға тағайындалған комиссия мүшесі және 1875 жылы штаттық шекара комиссиясының мүшесі болды. 1872 жылы Депью Либералды-республикалық-демократиялық коалициясынан Нью-Йорк штатының вице-губернаторына кандидат болды, бірақ сайлауда жеңіліске ұшырады. 1886 жылы Депью "Еркіндік мүсінінің" ашылуында сөз сөйледі. 1897 жылдың 7 қазанында Депью Нью-Йоркте пневматикалық пошта жүйесін іске қосып, былай деді: "Бұл – жылдамдық заманы. Жылдамдыққа көмектесетіннің бәрі бақытқа үлес қосады және өркениетке нақты пайда әкеледі. Біз көп жағынан ескі елдерден озып кеттік, бірақ қалаларымыздағы байланыс әдістері бойынша артта қалдық. Нью-Йоркте осыған дейін байланыс жағдайы жабайы болды. Егер Үлкен Нью-Йорк сәтті болуы керек болса, жылдам байланыс қажет. Бүгін осы жерде сынақтан өткен жүйе жақын арада бүкіл Үлкен Нью-Йоркке таратылады деп үміттенемін". 1898 жылы Депью республикалық штатық конвентте Теодор Рузвельтті Нью-Йорк губернаторы лауазымына ұсынды.

Президенттік саясат

Депью 1888 жылдан 1904 жылға дейін барлық Республикалық Ұлттық конвенцияға ірі делегат ретінде қатысты және қайтыс болған күнінен бір күн бұрын сайланған, соның ішінде 1928 жылғы барлық келесі конвенцияларға делегат болып сайланды. 1888 жылғы конвенцияда Депью президенттікке ұсыну үшін 99 дауыс алды. Ол 1892 жылы Бенджамин Харрисонды, ал 1896 жылы губернатор Леви Мортонды президенттікке ұсынды. 1904 жылы вице-президент Чарльз Фэрбенкс кандидатурасын қайта ұсыну сөйлемін жасады.

АҚШ Сенаты

Депью 1881 жылы өткен ерекше сайлауда АҚШ Сенаторына үміткер болды, бірақ 41-ші бюллетеньнен кейін өтінішін кері алып, сайлаудан бас тартты. Ол 1885 жылы да сенаторлыққа ұсынылғаннан бас тартты. 1899 жылы Депью Нью-Йорк штатынан Сенатқа сайланды және 1905 жылы қайта сайланды. Ол 1899 жылдың 4 наурызынан 1911 жылдың 3 наурызына дейін қызмет етті. 1906 жылы Дэвид Грэм Филлипс Уильям Рэндольф Херсттің жаңа "Космополитан" журналы үшін "Сенаттың опасыздығы" деген тақырыпта зерттеулер сериясын жариялады және алғашқы мақаласында Депьюді сынады. Мақаладағы сенсациялық айыптауларға Депьюді теміржол империясының иелері Корнелиус пен Уильям Вандербильттің "ақыл-жаны мен моральдық тұрғысынан" бағынышты "парақор" деп көрсету кірді. Бұл мақала президент Рузвельт, "Нью-Йорк Сан" газеті және сенатор Генри Кэбот Лоджтың наразылығын тудырды.

Өлім

1928 жылдың көктемінде Депью Флоридадан Манхэттенге қайтып келе жатып ауырып қалды. 1928 жылдың 5 сәуірінде Манхэттенде бронхтық пневмониядан көз жұмды. Ол Хиллсайд қорымындағы отбасылық мавзолейге жерленді. Оның құрметіне Гранд-Сентрал терминалының үлкен залы қаралы жамылғымен жабылды.

Жеке өмір

Депью екі рет үйленді. 1871 жылдың 9 қарашасында Нью-Йорк қаласында Элис Энн Хегеманға (1848–93) үйленді. Ол Уильям мен Элиза Джейн (Невин) Хегеманның қызы болды. 1893 жылдың 7 мамырында қайтыс болғанға дейін олардың бір ұлы болды – Чонси Митчелл Депью кіші (1879–1931), ол үйленбеген күйінде қайтыс болды. 1901 жылдың 27 желтоқсанында ол Францияның Ницца қаласында Май Эжени Палмерге (1866–1940) қайта үйленді. Ол Генри мен Элис (Герман) Палмердің қызы болды. 1904 жылы ол Интерконтинентальдық хат алмасу университетін қолдаған бірнеше белгілі инвесторлардың бірі болды, бірақ 1915 жылы оқу орны жабылды. Ол Нью-Йорктегі Сент-Томас епископальдық шіркеуіне қатысты.

Йель

Депью 1888–1906 жылдар аралығында Йель корпорациясының мүшесі болды. 1887 жылы Йель университеті оған құрметті әдебиет докторы дәрежесін берді. Ол Нью-Йорк Йель түлектері қауымдастығының негізін қалаушы мүшесі болды және 1883–92 жылдар аралығында оның үшінші президенті қызметін атқарды. 1897 жылы Нью-Йорк қаласындағы Йель клубының негізін қалаушы мүшелерінің қатарында болды. Ол 20 000 000 долларлық Йельдік қор жинау кампаниясының төрағасының орынбасары болды және 1923 жылы 1889 жылғы Йель түлектерінің құрметті мүшесі болып сайланды. Өсиеті бойынша, ол Йель университетіне қолданылуына шектеу қоймай, 1 000 000 доллар қалдырды.

Азаматтық бірлестіктер

Ол өзінің альма-матері – Пикскилл әскери академиясының сенімді адамы болды. 1877 жылы Депью Нью-Йорк штаты университетінің регенті болып, 1904 жылға дейін қызмет етті. Депью 1885 жылы Нью-Йорк сауда палатасының мүшесі болды және 1904–1908 жылдары оның вице-президенті болды. 1918 жылы Депью Нью-Йорк адвокаттар клубының өмірлік мүшесі аталды. Депью көптеген патриоттық және тұқымдық қоғамдарда белсенді болды. Ол 1890–1899 жылдары Америка революциясының ұлдарының Империя штаты қоғамының, 1918 жылдан өліміне дейін Қажылар қоғамының және Сент-Николас қоғамының президенті болды. Ол 1868 жылы Одақ лигасына қосылып, жеті жыл бойы оның президенті қызметін атқарды. Президенттік мерзімі аяқталғанда ол құрметті өмірлік мүше болып сайланды. Ол сондай-ақ Коннектикут штатының Синциннати қоғамының, Нью-Йорк отарлық соғыстар қоғамының, Голландия қоғамының, гугеноттар қоғамының және Нью-Йорктің Жаңа Англия қоғамының мүшесі болды. Басқа мәдени ұйымдарға Метрополитен өнер мұражайы, Америка ғылымын дамыту қауымдастығы, Франция-Америка қоғамы, Нью-Йорк тарихи қоғамы, Флорида штатының Сент-Огастин тарихи қоғамы, Американың көрнекті және тарихи ескерткіштерін сақтау қоғамы, Ұлттық жылқы көрмесі, Республиканың Ұлы армиясының Лафайетт бөлімі және Сент-Джонның рухани соборының құрылысын аяқтау жөніндегі азаматтар комитеті кірді.

Денсаулық

Депью күніне 25 сигараға дейін темекі шегуді әдетке айналдырды, бірақ 65 жасында хатшысының кеңесімен темекі шегуді тоқтатты. 88 жасында ол алкоголь ішуді де доғарды. Депью өмірінің «практикалық түрде әр күнін» жұмыспен өткізгенін айтты. Ол стрестен сақтанып, күніне 7 жарым сағат ұйықтады. 1925 жылы, 90 жасындағы сұхбатында Депью ешқашан вегетариан болмағанын, бірақ 60 жасқа келгенде тағамнан қызыл етті алып тастағанын, бірақ құс етін жегенін түсіндірді. Ол былай деді: «Менің диетамда сиыр еті мен қуырылған ет өте көп болды деп қорытынды жасадым. Мен олардан бас тартым, енді қайтып жемедім. Мен вегетариан емеспін, сондай болмаймын – бұл шектен шығу болар еді – бірақ маған қызыл ет қажет емес, мен оны жемеймін. Отыз жыл бойы мен тек құс етін ғана жедім». Депью қайтыс болғаннан кейін де көп жылдар бойы керемет шешен ретінде еске алынды. Оның қайтыс болғаннан кейін көп жыл өткен соң Оклахома штатының сенаторы Роберт С. Керр Индиана штатының сенаторына қарсы сөйлеген сөзінде Депьюдің сөздерін келтірді: «Мен Индианадан келген досымның едәуір дене бітімін қарап, оның сөзін тыңдағанда, мен Чаунси Депьюді еске түсіремін. Ол президент болғанға дейін кешкі ас дастарқанында семіз Уильям Говард Тафқа: «Егер қыз болса, Мистер Тафт оны өзінің сүйкімді әйелінің құрметіне атаса еді» деген еді. Тафт жауап берді: «Егер қыз болса, мен әрине, оны менің көп жылдар бойы серік болған сүйікті жарқынымның атымен атаймын. Егер ұл болса, мен әкелік құқығымды пайдаланып, оны «Кіші» деп атаймын. Бірақ егер, менің ойымша, ол тек ауадан құралған болса, мен оны Чаунси Депью деп атаймын». 1929 жылы Мэй Палмер Депью қайтыс болған күйеуінің құжаттарын және 120 000 долларды Джордж Вашингтон университетінде публикалық сөйлеу кафедрасын ашу үшін сыйлады. Бұл жинақ қазір университеттегі Эстель мен Мелвин Гелман кітапханасында орналасқан Арнайы жинақтар зерттеу орталығында сақтаулы.

Атаулар ауыстырылуы

1908 жылы Депью Нью-Йорк штатындағы Пикскилл қаласына жер сыйлады, ол Депью паркі аталып кетті. Он жыл өткен соң ол бұл сыйлықты кеңейтіп, осы саябақта орналастыру үшін өзінің ескерткішіне ақша төледі. Депью ауылы 1894 жылы Нью-Йорк орталық темір жолының басты желісі бойында құрылды. Оклахома штатындағы Депью қаласы да оның құрметіне аталған. Chauncey M. DePew кемесі 1913 жылы Мэн орталық теміржол компаниясы үшін Бар-Харборға жолаушыларды тасымалдау мақсатында салынды. 1925 жылға дейін ол Мэн жағалауында жұмыс істеді, содан кейін Нью-Йорк пен Олбани арасындағы саябақтық кеме ретінде Day Line компаниясына сатылды. 1940 жылы ол Нью-Йорк қаласы мен Сэнди-Хуктағы Форт-Хэнкок арасында адамдар мен жабдықтарды тасымалдау үшін жұмылдырылды. 1950 жылы ол Бермуд үкіметіне сатылып, келесі 20 жыл бойы кемеге қызмет көрсетуші, портовый паром, круиздік кеме және лоцмандық қайық ретінде пайдаланылды. 1971 жылы АҚШ-та болған дауыл оны Чесапик шығанағындағы толқынқырғышқа шағылыстырып, үш жыл жатты. Кейін ол жөнделіп, Хармон Ков пен Хаккенсак өзенінің 3-көпірі арасындағы Хаккенсак өзеніне орналастырылды.

Тағы бір кеме, Нью-Йорк орталық теміржолына тиесілі буксир, де оның есімімен аталған.

Суреттер

Көптеген суретшілер Депьюді бейнеледі, олардың ішінде Джордж Берроуз Торри болды. Швейцарияда туған американдық суретші Адольфо Мюллер Ури Депеуді көп рет суреттеді. Депьюдің үштен екі бөлігін қамтитын, тері балаусасында отырған портреті 1890 жылы Париж салонында көрмеге қойылды және қазір Нью-Йорк қаласындағы Йель клубында сақталады. Одан кейін бірнеше портрет жасалған, соның ішінде Нью-Йорк штатының Капитолия үшін Олбанидегі 1863 жылғы Депьюдің портреті (қазір Нью-Йорк штатының мұражайы). Суретші 1918 жылы Пикскиллдегі мұражайға кеудеге дейінгі портретті сыйлады. Мюллер Уридің Депеудің гравюрасының көшірмелері, суретшінің және суреттің иесінің қолтаңбаларымен, Вашингтондағы Америка Ұлттық портрет галереясында, Род-Айленд штатының Ньюпорт сақтау қоғамының және Цинциннати дизайн колледжінің коллекцияларында бар. Мюллер Ури 1893 жылы Депеудің бірінші әйелін, ал 1902 жылы екінші әйелін 18 ғасырлық киімде суреттеді. 1896 жылы мүсінші Виктор Д. Бреннер оның 60 жылдығына арнап (ол екі жыл бұрын болған) кішкентай тақта жасады.

Жалпы көздер

Йель университетінің некрологтар тізімі, 1927–1928 жж., 4–8 беттер.