Кіріспе

Американдық саясаткер және заңгер (1764–1836)

Эдвард Ливингстон (28 мамыр, 1764 – 23 мамыр, 1836) – американдық құл иеленуші, заңгер және мемлекет қайраткері. Ол 1825 жылғы Луизиана азаматтық кодексін жасауға зор ықпал еткен, бұл кодекс көбінесе Наполеон кодексіне негізделген. Ливингстон Нью-Йорк және Луизиана штаттарынан Конгреске өкіл болып сайланды, 1831–1833 жылдары АҚШ Мемлекеттік хатшысы, ал 1833–1835 жылдары президент Эндрю Джексонның кезінде Франциядағы елші болды. Сонымен қатар, ол Нью-Йорк қаласының 46-шы мэрі болды.

Ерте өмір

Эдвард Ливингстон Нью-Йорк провинциясының колониялық Олбэни округінің Клермонт қаласында (1786 жылдың 4 сәуірінен бастап Нью-Йорк штатының Колумбия округінде) дүниеге келді. Ол судья Роберт Ливингстон мен Маргарет (туған есімі Бикман) Ливингстонның кіші ұлы және беделді Ливингстон отбасының мүшесі болды. Оның әкесі Нью-Йорк провинциялық ассамблеясының мүшесі және Нью-Йорк Жоғарғы сотының судьясы болды, ал анасы Датчесс және Ольстер округтеріндегі кең жерлердің мұрагері болды. Оның көптеген бауырларының арасында Нью-Йорк канцлері Роберт Р. Ливингстон; генерал Ричард Монтгомериге үйленген Джанет Ливингстон; Нью-Йорк штатының хатшысы Томас Тиллотсонға үйленген Маргарет Ливингстон; Фриборн Гарретсонға үйленген Катарина Ливингстон; саудагер Джон Р. Ливингстон; губернатор Морган Льюиске үйленген Гертруд Ливингстон; Нью-Йорк вице-губернаторының міндетін атқарушы Питер Р. Ливингстонға үйленген Джоанна Ливингстон; және АҚШ сенаторы, АҚШ соғыс министрі және Франциядағы АҚШ елшісі Джон Армстронгқа үйленген Алида Ливингстон болды. Джон Армстронг генерал Джон Армстронгтің ұлы еді.

Оның анасының ата-аналары Генри Бикман, Вильгельмус Бикманның ұрпағы, және Джанет (туған Ливингстон) Бикман, Ливингстонның туысы болды. Олардың балалары: Оның әкесі "Клермонт Роберті" деп танылған Роберт Ливингстонның жалғыз баласы болды (ол Ливингстон сарайының бірінші лорды Роберт Ливингстонның ұлы және Алида (туған Шойлер) Ван Ренсселер Ливингстон) және Маргарет (туған Говард) Ливингстон. 1795 жылдан 1801 жылға дейін Ливингстон Нью-Йорк штатынан АҚШ Конгресіндегі Демократиялық-Республикалық АҚШ өкілі болды, онда ол Джейдің келісіміне қарсы күрескендердің бірі болды және президент Джордж Вашингтонды Ұлыбритания патшалығымен жасалған бейбіт келісім туралы келіссөздердің толық мәліметтерін Конгреске ұсынуға шақырған резолюцияны ұсынды, бірақ президент оны бөлісуден бас тартты. Вашингтон әкімшілігінің соңында ол Эндрю Джексон және басқа радикалдармен бірге президентке сөйлеуге қарсы дауыс берді. Ливингстон шетелдіктер мен бүлік заңдарына қарсы болды, американдық теңізшілердің мүддесі үшін заңдар ұсынды және 1800 жылы ағылшын фрегатында кісі өлтірген, кейін Оңтүстік Каролинаға қашып, өзін америкалық азамат деп жалған мәлімдеген Джонатан Роббинстің британ үкіметіне экстрадиция жасауға рұқсат бергені үшін президентті сынады. Бұл мәселе бойынша пікір таласында Ливингстонға АҚШ Бас судьясы Джон Маршалл қарсы шықты. 1801 жылы Ливингстон Нью-Йорк округінің АҚШ прокуроры болып тағайындалды және сол лауазымда сол жылы Нью-Йорк қаласының мэрі болып тағайындалды. 1803 жылдың жазында қалаға сары қызылша келгенде Ливингстон аурудың таралуын болдырмау және зардап шеккендерге көмек көрсету үшін батылдық пен белсенділік танытты. Ол қатты қызуға шалдықты, сол кезде халық оған деген құрметін көптеген жолдармен көрсетті. Сауыққаннан кейін ол жеке істерінің шатасқандығын байқады, сонымен қатар ол АҚШ прокуроры ретінде жауапты болған сенімді қызметкердің нашар басқаруы немесе адалдығының жетіспеуі салдарынан жоғалған мемлекеттік қаражатқа қарыз болды. Ол бірден барлық мүлкін тапсырып, 1803 жылы екі лауазымынан кетіп, 1804 жылдың басында жақын арада Орлеан территориясы (1804–1812) болатын Нью-Орлеанға көшіп кетті. Оның үлкен ағасы Роберт Р. Ливингстон 1803 жылы Луизиананы сатып алу туралы келіссөздер жүргізді. Эдвард Ливингстон көп ұзамай Нью-Орлеанда үлкен заңгерлік практика құрды және 1826 жылы мемлекетке толық төледі, соның ішінде осы кезде бастапқы сомадан асып кеткен пайыздарды да.

Луизиана

Луизианаға келгеннен кейін, заң жүйесі бұрын рим, француз және испан заңдарына негізделген, ал алқалы сот және ағылшын ортақ құқығының басқа ерекшеліктері алғаш рет енгізілген, ол заң шығарушы орган тарапынан сот ісін жүргізудің уақытша кодексін дайындауға тағайындалды, ол (1805 жылғы сәуірде қабылданған акт түрінде) 1805 жылдан 1825 жылға дейін күшінде болды. 1807 жылы Нью-Орлеанға жақын жердегі батир немесе аллювиалды жердің бір бөлігіне клиентінің құқығы үшін сәтті сот ісін жүргізгеннен кейін, Ливингстон осы жердің бір бөлігін (ол ақы ретінде алған) Batture Ste. Marie-де жақсартуға тырысты. Бұл оған қарсы үлкен халықтық наразылық туды; оның жұмысшыларына шабуыл жасалды; және аумақтық губернатор Уильям К.К. Клейборн қорғау үшін сұраған кезде мәселені Федералдық үкіметке жіберді. Ливингстонның жағдайына сол кездегі президент Томас Джефферсонның зиян келтіргені айтылды, ол Ливингстонның 1800 жылғы президенттік сайлауда Аарон Беррді қолдағандығына және кейіннен Беррдің жоспарларына қатысқандығына сенді. Джефферсон Ливингстонның мүліктік құқығын алуын қиын етіп берді, өйткені мұндай батирлер Федералдық үкіметтің меншігі деп мәлімдеп, Ливингстонның Аумақтық соттан алған құқығы жарамсыз деп танылды. Жауап ретінде Ливингстон 1810 жылы Джефферсонға қарсы азаматтық сотқа шағым түсірді. 1811 жылғы 5 желтоқсанда бас судья Джон Маршалл соттың құзыреті болмағандықтан істі тоқтатқаннан кейін, Джефферсон 1812 жылы Ливингстонға қарсы істе "кеңесшілер пайдалануы үшін" бастапқыда арналған памфлет жариялады, оған Ливингстон жауап берді. Луизиана АҚШ штаты болғанға дейін бір жарым ай бұрын АҚШ Конгресі Ұлыбританияға соғыс жариялады. 1812 жылғы соғыс кезінде Эдвард Ливингстон Нью-Орлеанның көп ұлтты халқын британдық шапқыншылыққа қарсы тұруға белсенді түрде шақырды. Ол Жан Лафитт пен оның ізбасарларына қаланы қорғауға көмектесуді ұсынғанда кешірім беру үшін өз ықпалын пайдаланды және 1814–15 жылдары генерал-майор Эндрю Джексонның кеңесшісі және бірнеше көмекшілерінің бірі болды, ол оның жеке досы болды.

Ливингстон коды

1821 жылы Луизиана штатының заң шығарушы органы тағайындаған Ливингстон, ол өткен жылы Луизиананың өкілдер палатасының мүшесі болған еді, Еуропа мен Америкада кейіннен «Ливингстон кодексі» деп танылатын қылмыстық құқық және рәсімнің жаңа кодексін дайындауға кірісті. Луизианадағы практика талаптарына сәйкес, ол француз және ағылшын тілдерінде жазылды және іс жүзінде төрт бөлімнен тұрды: қылмыстар мен жазалар, іс жүргізу, қылмыстық істердегі дәлелдер, реформа және түрме тәртібі. Кодекс 1824 жылы, кездейсоқ өртке түскенде және 1826 жылы қайта аяқталғанмен, 1833 жылға дейін толыққанды басылмады. Ол штат тарапынан қабылданбады. «Ливингстон кодексі» Англияда, Францияда және Германияда бірден қайта басылып, ерекше қарапайымдылығы мен күшімен, сондай-ақ реформа және түрме тәртібі кодексіндегі гуманистік қағидаларымен кең мақтауға ие болды, бұл әртүрлі елдердің қылмыстық заңнамасына елеулі әсер етті. Осы кодекс туралы айта отырып, сэр Генри Мэн Ливингстонды «заманауи заманның бірінші құқықтық генийі» деп атады. Ливингстон кодексінің мақсаты жазалау емес, түзету болатын; ол өлім жазасын жоюды және түрмедегі еңбектің қылмыскерге мәжбүрлі жаза емес, оның таңдауы және жақсы мінез-құлқы үшін сыйлық ретінде қарастырылуын, сонымен қатар жақсы жағдайлар жасауды көздеді. Оның реформа және түрме тәртібі кодексі либералды президент Франсиско Морасан басқарған, қысқа ғұмырлы Орталық Америка Федеративтік Республикасының үкіметі тарапынан қабылданды. Ливингстон Луизиана үшін жаңа азаматтық кодексті дайындауға тағайындалған комиссияның жетекші мүшесі болды, оның көп бөлігі 1825 жылы заң шығарушы органмен қабылданды; ал келісімшарттарға қатысты барлық маңызды тарауларды Эдвард Ливингстон жеке дайындады. Ливингстон тағы да АҚШ өкілі болды, бұл жолы Луизиананың 1-ші сайлау округінен қызмет еткен алғашқы адам атанды. Жаңа азаматтық кодексті дайындау жөніндегі алдын ала жұмыстарды Джеймс Браун мен Луи Моро Лиссле аяқтады, олар 1808 жылы Орлеан территориясында қолданыстағы азаматтық заңдар туралы, қазіргі үкімет формасына бейімделген өзгерістер мен толықтырулармен бірге баяндама жасады.

Кейінгі мансап

Ливингстон 1823-1829 жылдары Луизианадан АҚШ өкілі, 1829-1831 жылдар аралығында АҚШ сенаторы және екі жыл (1831-1833) президент Джексон басқаруындағы АҚШ Мемлекеттік хатшысы болды. Осы соңғы лауазымында ол Джексонның ең сенімді кеңесшілерінің бірі болды. Ливингстон президент Джексон үшін бірқатар мемлекеттік құжаттар дайындады, олардың ең маңыздысы 1832 жылдың 10 желтоқсанындағы танымал аннулизацияға қарсы жариялау болды. 1833-1835 жылдары Ливингстон Франциядағы толық өкілетті министр болды, оған 1831 жылы У.К. Ривз келіскен келісімді француз үкіметі орындауын қамтамасыз ету міндеті жүктелді. Осы келісім бойынша Франция, негізінен Берлин және Милан жарлықтарына сәйкес, американдық кемелерді тонағаны үшін жиырма бес миллион франк өтемақы төлеуге міндеттенді, ал АҚШ өз кезегінде Францияның талаптарын қанағаттандыру үшін Францияға 1,500,000 франк төлеуге келісті. Ливингстонның келіссөздері тамаша шешімдермен жүргізілді, бірақ француз депутаттар палатасы 1833 жылы келісім бойынша төленетін алғашқы үлеске қаражат бөлмей, екі үкімет арасындағы қарым-қатынас шиеленісті, және Ливингстонға легацияны жабылып, Америкаға оралу туралы нұсқау берілді.

Жеке өмір

Ливингстон екі рет үйленген. Оның бірінші әйелі, Мэри МакЭверс, 1788 жылдың 10 сәуірінде үйленген, кейін қызыл жегіден қайтыс болды. Ол бай жер иесінің қызы және екі рет АҚШ-тың Нидерландыдағы министрі болып қызмет еткен Огюст Давезак саясаткері мен дипломатының қарындасы болды. Ол ерекше сұлулық пен ақыл-парасатқа ие әйел болды: «әйелдің аты қысқа, бірақ оның тұлғасы салтанатты және мінез-құлқы әдепті әрі сәнді деп айтылады, сондай-ақ ол бай екендігі де айтылады». Ол күйеуінің қоғамдық мансабына үлкен әсер еткен деседі. Луиза мен Эдвардтың екі баласы болды, олардың тек біреуі ересек жасқа жетті. Сондай-ақ, Луизиана штатындағы приход пен оның орталығы Ливингстон оның есімімен аталған. Оның құрметіне Теннессидегі қала, Алабама штатындағы Ливингстон қалашығы, Алабама штатының Самтер округі, сондай-ақ Техас штатындағы Ливингстон қаласы, Техастағы Ливингстон көлі және Ливингстон бөгеті де аталған. Нью-Орлеандағы Эдвард Ливингстон орта мектебі (бұрынғы орта мектеп) оның есімімен аталады. 19 ғасырдағы жағалау бекінісі – Форт Ливингстон Эдвард Ливингстонның құрметіне аталған, сонымен қатар Луизиана штатының оңтүстігіндегі Форт Ливингстон мемлекеттік ескерткіш аймағы да оның есімімен байланысты. Ливингстон 1825 жылы Америка философиялық қоғамының, ал 1833 жылы Америка антикварлық қоғамының мүшесі болып сайланды.