Кіріспе

АҚШ армиясының дәрігері және медициналық зерттеушісі (1851–1902)
АҚШ армиясының хирургы

Уолтер Рид (13 қыркүйек 1851 – 22 қараша 1902) – АҚШ армиясының дәрігері, 1901 жылы кубалық дәрігер Карлос Финлейдің сары қызылшаның тікелей байланыс емес, нақты бір маса түрі арқылы таралатыны туралы теориясын растаған топқа жетекшілік етті. Бұл жаңалық эпидемиология және биомедицина салаларының дамуына түрткіс берді және АҚШ-қа Панама каналын салу жұмысын қайта бастауға және аяқтауға (1904–1914 жж.) тікелей мүмкіндік жасады. Рид Финлей бастаған және «АҚШ-тың алғашқы бактериологы» деп аталған Джордж Миллер Стернберг басқарған жұмысты жалғастырды.

Ерте және отбасылық өмірі

Уолтер Рид Вирджиния штатының Глостер қаласында дүниеге келді. Ол Лемуэль Саттон Ридтің (саяхатшы методист пасторы) және оның бірінші әйелі Фараба Уайттің бесінші баласы еді. Ол өскен кезінде әкесі уағыздау сапарларында болғанда анасының туыстарымен бірге Солтүстік Каролина штатының Мурфрисборо қаласында тұрды. Кейіннен оның екі үлкен ағасы танымал болды: Дж.С. әкесі сияқты Вирджинияда пастор болды, ал Кристофер Уичитада, Канзас штатында, кейіннен Сент-Луис, Миссуриде судья қызметін атқарды. Олардың балалық шағындағы үйі Мурфрисборо тарихи ауданының құрамына кіреді. 1866 жылдың желтоқсанында Американдық Азамат соғысы аяқталғаннан кейін, пастор Рид Вирджиния штатының Харрисонбург қаласынан Мэри Си. Берд Кайл ханымға үйленді, одан қызы дүниеге келді. Содан кейін Рид Нью-Йорк университетінің Манхэттендегі Беллвью ауруханасының медициналық колледжіне түсті, онда 1870 жылы екінші дәрігерлік диплом алды, ал оның інісі Кристофер заң практикасын ашуға тырысты. Нью-Йорк қаласындағы бірнеше ауруханада стажировкадан өткеннен кейін Уолтер Рид 1875 жылға дейін Нью-Йорк қалалық денсаулық сақтау басқармасында жұмыс істеді. Ол 1876 жылдың 26 сәуірінде Солтүстік Каролинадан келген Эмили Блэкуэлл Лоуренс (1856–1950) әйелге үйленді және оны өзімен бірге батысқа алып кетті. Кейіннен Эмили Уолтер Лоуренс Рид (1877–1956) ұл және Эмили Лоуренс Рид (1883–1964) қыз туды. Шекаралық лагерьлерде қызмет еткен кезде, олар Сюзи есімді үнді қызын асырап алды.

АҚШ әскери медицина корпусы

Жастық шағындағы ықпалының шектеулі екенін және қалалық өмірге қанағаттанбағанын сезінген Рид АҚШ Армиясының медициналық корпусына қосылды. Бұл оған кәсіби мүмкіндіктер мен отбасын құру және асырау үшін шамалы қаржылық тұрақтылықты қамтамасыз етті. 1875 жылы Рид қиын тридцат сағаттық емтиханды сәтті тапсырғаннан кейін, Армияның медициналық корпусы оны ассистент хирург қызметіне қабылдады. Осы кезде оның екі бауыры Канзаста жұмыс істеп жүрді, ал Уолтер көп ұзамай Американың батысына жіберілді. Келесі он алты жыл бойы Армия оны әртүрлі бекеттерге тағайындады, онда ол американдық әскерилер мен олардың отбасыларына ғана емес, сонымен қатар түрлі американдық тайпаларға да жауапты болды, бір кезде бірнеше жүз апашқа, оның ішінде Джеронимоға да қарады. Рид эпидемиялардың қаншалықты зиян келтіретінін байқады және санитарлық жағдайларға қатысты алаңдаушылығын сақтады. Соңғы сапарларының бірінде ол Джонс Хопкинс университетінің ауруханасының патология зертханасында патология және бактериология бойынша қосымша курстарды аяқтады. Небраска штатындағы Форт-Робинсон бекетінде ол швейцариялық иммигрант Жюль Сандостың құдыққа құлап, білігін сындырған аяғын емдеді. Рид Сандостың аяғын ампутациялауды қалаған, бірақ Сандос келісім бермеді, ал Рид ұзақ емдеу курсы арқылы аяқты сақтап қалды. Ридтің Сандостың әкесіне жазған хатының суреті оның қызы Мари Сандостың 1935 жылғы Сандостың өмірбаяны "Олд Жюльдің" бірінші басылымында жарияланды. 1893 жылы Рид Джордж Вашингтон университетінің Медицина және денсаулық сақтау ғылымдары мектебіне және Вашингтондағы жаңадан ашылған Армия медициналық мектебіне қосылды, онда ол Бактериология және Клиникалық микроскопия профессоры қызметін атқарды. Оқытушылық міндеттерінен басқа, ол медициналық зерттеу жобаларын белсенді түрде жүргізді және кейіннен Ұлттық денсаулық сақтау және медицина мұражайына (NMHM) айналған Армия медициналық мұражайының кураторы болып қызмет етті. Бұл лауазымдар Ридке медицина әлемінің шетінен шығуға мүмкіндік берді. 1896 жылы Рид алғаш рет медициналық зерттеуші ретінде көзге түсті. Ол Потомак өзенінің жағасында орналасқан сарбаздардың арасындағы сары қызудың өзен суын ішуден туындамағанын дәлелдеді. Ол шенеуніктерге сары қызуға шалдыққан сарбаздардың түнде жергілікті батпақты ормандар арқылы жүруге дағдыланғанын көрсетті. Сары қызуға шалдықпаған офицерлер мұндай іс-әрекеттер жасаған жоқ. Рид сонымен қатар Потомак өзенінен су ішкен жергілікті азаматтардың аурудың таралуына қатысы жоқ екенін дәлелдеді. Рид испан-американ соғысы кезінде АҚШ армиясының лагерьлеріндегі ауруларды зерттеу үшін Кубаға барды. 1898 жылы тиф эпидемиясын зерттеу үшін құрылған комиссия төрағасы болып тағайындалған Рид және оның әріптестері бұл эпидемияның фекалиялармен және масалармен ластанған тамақ немесе сумен байланысты екенін көрсетті. Сол кезде сары қызу да Армия үшін проблемаға айналды, Кубада мыңдаған сарбаздар қаза тапты. 1900 жылдың мамыр айында майор Рид Кубаға оралды, ол Армияның бас хирургы Джордж Миллер Стернберг тарапынан тропикалық ауруларды, әсіресе сары қызуды зерттеу үшін құрылған тергеу комиссиясын басқаруға тағайындалды. Стернберг аурудың микробтық теориясының кеңінен қабылдануы және микробиалды инфекцияларды зерттеудің жаңа әдістерінің пайда болуы кезінде бактериологияның алғашқы сарапшысы болды. Рид Кубада АҚШ Армиясының сары қызу комиссиясын басқарған кезде, комиссия сары қызудың масалар арқылы таралатынын көрсетті және оның фомиттер арқылы таралады деген кең таралған сенімді жоққа шығарды (сары қызу құрбандарының дене сұйықтықтары мен нәжісімен ластанған киімдер мен төсек жабдықтары). Бұл тұстар 1900 жылдың қарашасында Ридтің көмекшісі және досы Джесси Уильям Лазердің есімімен аталған АҚШ Армиясының Лазер лагерінде жүргізілген тәжірибелер сериясында көрсетілді. Бұл қауіпті зерттеулер еріктілердің қатысуымен, соның ішінде медициналық қызметкерлердің қатысуымен жүргізілді, олар сары қызумен жұқтырған масалардың тістеуіне рұқсат берді. Бұл зерттеудің қорытындылары көп ұзамай Панамада қолданылды, онда Панама каналын салу кезінде сары қызудың таралуын тоқтату үшін көбінесе масаларды жою шаралары қолданылды. Панамада сары қызудың эпидемиясы 20 жыл бұрын ғана Панама аралшасынан каналды салуға тырысқан француздық экспедицияларды қиын жағдайға түсірген. Сары қызуды "жеңгені" үшін Ридке көп құрмет көрсетілсе де, Рид өзі кубалық медицина ғалымы Карлос Финлейді сары қызудың таратушысы ретінде масаны анықтағанымен және ауруды қалай бақылауға болатынын ұсынғанымен құрметтеді. Рид өзінің мақалаларында жиі Финлейді сілтеме жасайтын және жеке хаттарында оның идеясына авторлық құқығын берді. Кубалық дәрігер масалардың сары қызудың таратушысы деген гипотезаның тұрақты жақтаушысы болды және ауруды тарататын түрді дұрыс анықтады. Оның гипотезаны дәлелдеуге бағытталған тәжірибелері көптеген медициналық сарапшылар тарапынан ескерілмеді, бірақ Ридтің зерттеулерінің негізі болды. Соңғы кезде медициналық және әскери қызметкерлерді зерттеу субъектілері ретінде пайдаланудың саясаты мен этикасы сұрақ тудырды. Рид 1901 жылы Кубадан оралды, сары қызу тақырыбында сөз сөйлеуін және жарияланымдарын жалғастырды. Оның зерттеулері үшін Рид Гарвард пен Мичиган университетінен құрметті дипломдар алды. 1902 жылдың қараша айында Рид аппендициттен зардап шекті. Ол 1902 жылдың 23 қарашасында осыған байланысты туындаған перитониттен 51 жасында қайтыс болды. Ол Арлингтон ұлттық зиратқа жерленді.