Кіріспе
жалпы хлороацетат қышқылдары
chembox
|Verifiedfields = өзгертілген
|Watchedfields = өзгертілген
|verifiedrevid = 464362551
|Name = Chloroacetic acid
|ImageFile1 = Chloroacetic acid 2D skeletal. png
|ImageSize1 =
|ImageName1 = Chloroacetic acid
|ImageFile2 = Chloroacetic acid 3D vdW. png
|ImageSize2 = 150px
|ImageName2 = Chloroacetic acid
|PIN = Chloroacetic acid
|SystematicName = Chloroethanoic acid
|OtherNames = 2-Хлороацетат қышқылы, 2-Хлорэтаноат қышқылы
|Section1=
|Section2=
|Section3=
|Section4=
|Section7=Chembox Hazards
|ExternalSDS = External MSDS
|MainHazards = алкилдеуші агент
|NFPA H = 3
|NFPA F = 1
|NFPA R = 0
|FlashPtC = 126
|AutoignitionPtC = 470
|GHSPictograms =
|GHSSignalWord = Қауіп
|HPhrases =
|PPhrases =
|LD50 = 76 мг/кг. және 1857 жылы (таза күйде) неміс химигі Рейнхольд Хоффман (1831–1919) хлор және күн сәулесінің қатысуымен мұздық сірке қышқылын қайта қайнату арқылы, содан кейін француз химигі Шарль Адольф Вурц хлороацетил хлоридін (|ClCH2COCl) гидролиздей отырып, сондай-ақ 1857 жылы дайындаған. Хлороацетат қышқылы өнеркәсіптік жолмен екі бағытта өндіріледі. Басты әдіс – сірке қышқылын хлорлау, катализатор ретінде сірке ангидридін пайдалану: H3C\sCOOH + Cl2 → ClH2C\sCOOH + HCl. Бұл әдіс дихлороацетат және трихлороацетат қышқылдарын қоспа ретінде шығарады, оларды дистилляция арқылы бөлу қиын: H3C\sCOOH + 2 Cl2 → Cl2HC\sCOOH + 2 HCl; H3C\sCOOH + 3 Cl2 → Cl3C\sCOOH + 3 HCl. Екінші әдіс – трихлорэтиленді гидролиз: ClHC\dCCl2 + 2 H2O → ClH2C\sCOOH + 2 HCl. Гидролиз 130–140 °C температурада, күкірт қышқылының (кемінде 75%) концентрленген ерітіндісінде жүргізіледі. Бұл әдіс галогендеу әдісінен айырмашылығы, өте таза өнім береді. Дегенмен, бөлінетін HCl-дің көп мөлшері галогендеу әдісінің танымалдылығын арттырды. Жыл сайын әлемде шамамен 420 000 тонна өндіріледі.
chembox
|Verifiedfields = changed
|Watchedfields = changed
|verifiedrevid = 464362551
|Name = Chloroacetic acid
|ImageFile1 = Chloroacetic acid 2D skeletal. png
|ImageSize1 =
|ImageName1 = Chloroacetic acid
|ImageFile2 = Chloroacetic acid 3D vdW. png
|ImageSize2 = 150px
|ImageName2 = Chloroacetic acid
|PIN = Chloroacetic acid
|SystematicName = Chloroethanoic acid
|OtherNames = 2 Chloroacetic acid2 Chloroethanoic acid
|Section1=
|Section2=
|Section3=
|Section4=
|Section7=Chembox Hazards
|ExternalSDS = External MSDS
|MainHazards = alkylating agent
|NFPA H = 3
|NFPA F = 1
|NFPA R = 0
|FlashPtC = 126
|AutoignitionPtC = 470
|GHSPictograms =
|GHSSignalWord = Danger
|HPhrases =
|PPhrases =
|LD50 = 76 mg/kg. and in 1857 (in pure form) by the German chemist Reinhold Hoffmann (1831–1919) by refluxing glacial acetic acid in the presence of chlorine and sunlight, and then by the French chemist Charles Adolphe Wurtz by hydrolysis of chloroacetyl chloride (|ClCH2COCl), also in 1857. Chloroacetic acid is prepared industrially by two routes. The predominant method involves chlorination of acetic acid, with acetic anhydride as a catalyst:
|H3C\sCOOH + Cl2 → ClH2C\sCOOH + HCl
This route suffers from the production of dichloroacetic acid and trichloroacetic acid as impurities, which are difficult to separate by distillation:
|H3C\sCOOH + 2 Cl2 → Cl2HC\sCOOH + 2 HCl
|H3C\sCOOH + 3 Cl2 → Cl3C\sCOOH + 3 HCl
The second method entails hydrolysis of trichloroethylene:
|ClHC\dCCl2 + 2 H2O → ClH2C\sCOOH + 2 HCl
The hydrolysis is conducted at 130–140 °C in a concentrated (at least 75%) solution of sulfuric acid. This method produces a highly pure product, unlike the halogenation route. However, the significant quantities of HCl released have led to the increased popularity of the halogenation route. Approximately 420,000 tonnes are produced globally per year.
Пайдалануы және реакциялары
Реакциялардың көпшілігі |C\sCl байланысының жоғары реактивтілігін пайдаланады. Хлорлы қышқыл ең ірі көлемде карбоксиметилцеллюлоза және карбоксиметилкрахмал қалыңдатқыштарын дайындау үшін қолданылады. Хлорлы қышқыл хлорофенолдармен эфирлену арқылы фенокси гербицидтерін өндіруде де қолданылады. Осылайша 2-метил-4-хлорофеноксиацетил қышқылы (MCPA), 2,4-дихлорофеноксиацетил қышқылы және 2,4,5-трихлорофеноксиацетил қышқылы (2,4,5 Т) алынады. Ол глифосат және диметоат гербицидтерінің алғы түрі болып табылады. Хлорлы қышқыл адреналинге (эпинефринге) дейін прекурсор болатын хлороацетилхлоридке айналады. Хлоридтің сульфидпен ығыстырылуы тиогликоль қышқылын береді, ол ПВХ-та тұрақтандырғыш ретінде және кейбір косметикалық өнімдерде компонент ретінде қолданылады.
Қауіпсіздік
Хлорлы сірке қышқылы, басқа хлорацетат қышқылдары мен ұқсас галокарбондар сияқты, қауіпті алкилдеуші агент болып табылады. Егеуқұйрықтар үшін өлімнің орташа дозасы 76 мг/кг құрайды.