Жасылқұйрық шырылдақ құсының сипаттамасы мен тіршілік әдебиеті
Olive-sided flycatcher
Оливер-сайд сұңқары (Contopus cooperi) – Солтүстік және Оңтүстік Америкада қоныстайтын, құрлысу үшін көшіп жүретін құс. Қауіпті жағдайда, популяциясы азайып келеді.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Құс түрі
Species of bird
Зәйтүн жақты құс аулаушы (Contopus cooperi) – Tyrannidae тұқымдасына жататын кішкентай немесе орташа өлшемді қос қанатты құс. Бұл көшпенді түр, жаз айларында көбею үшін Оңтүстік Америкадан Солтүстік Америкаға ұшып келеді. Өте епті ұшқыш және негізінен ұшқанда жәндіктермен қоректенеді. 2016 жылдан бері, құс популяциясының азаюына байланысты, бұл түр дүние жүзі бойынша (IUCN) қатерге жақын және Канадада (SRA) қатерлі түр ретінде бағаланған.
The olive sided flycatcher (Contopus cooperi) is a small to medium sized passerine bird in the family Tyrannidae, the Tyrant flycatcher family. It is a migratory species that travels from South to North America to breed during the summer. It is a very agile flyer and mainly consumes flying insects on flight. Since 2016, this species has been assessed as being near threatened globally (IUCN) and threatened in Canada (SRA) due to its declining populations.
Таралуы және мекендейтін ортасы
Зәйтүн жақты құс аулаушы Солтүстік және Оңтүстік Америкада таралған. Оның көбейтін ареалы Калифорниядан Нью-Мексикоға дейін, Алясканың орталық бөлігіне дейін, содан кейін Канада арқылы (Солтүстік-Батыс Аймақтары мен Нунавуттан басқа) және АҚШ-тың солтүстік-шығысындағы аймақтарға дейін созылады. Көбеймейтін ареалы негізінен Оңтүстік Американың солтүстік бөлігінде және Орталық Американың шағын ауданында орналасқан. Олардың көбейтін жері көбінесе ашық алаптарда немесе боралдық, қылқан жапырақты немесе батыс ормандарының шеттерінде, 10,000 футқа дейін биіктікте (мысалы, Роки тауларында) және әрқашан су көзіне жақын орналасқан. Олар қалаларда немесе шаруашылықтарда да ұялайды. Көбеймейтін ареалда зәйтүн жақты құс аулаушылар көбейтін жерлерге ұқсас ашық алаптар мен орман шеттерін пайдаланады, бірақ көбейтін жерлердегідей суға жақын болу міндетті емес. Олар өте биік ағаштар өсетін жерлермен де байланысты. Зәйтүн жақты құс аулаушылар қыста тропикалық тау және тропикалық жазық алқаптардағы мәңгі жасыл ормандарды пайдаланады.
The olive sided flycatcher is distributed throughout North and South America. Its breeding habitat ranges from California to New Mexico, all the way up to central Alaska, then across Canada (except for most of the Northwest Territories and Nunavut) and through a portion of northeastern US. Its non breeding habitat is mainly in the northern part of South America and a small area in Central America. Their breeding habitat is mainly in open areas or edges of boreal, coniferous forests or temperate western forests, in areas up to 10,000 feet in elevation (e. g., in the Rockies), and always near water. They can also nest in cities or on farms. In their non breeding habitat, olive sided flycatchers use similar habitats as their breeding habitats such as open areas and forest edges, but do not need water proximity as much as in their breeding habitat. They are also associated to habitats with very tall trees. Two forest habitats used by olive sided flycatchers in the winter are tropical montane and tropical lowland evergreen forests.
Мінез-құлық
Солтүстік-Батыс территорияларында жасалған зерттеуде, қарабас шырылдақшының ұяларына жақын жердегі ұшу мінез-құлқы анықталды. Нәтижелерге сәйкес, сегіз еркектің төртеуі ұясынан 0 метрден 49 метрге дейін ұшып, 100 метрден артық қашықтықта ғана ән салды. Сондай-ақ, ұялары ашық жерлерде орналасқан жұптардың ұшу қашықтығы, орманның тереңіне орналасқан ұяларға қарағанда қысқа болды.
A study made in the Northwest Territories determined flight behaviours of olive sided flycatchers near their nests. Results show that four out of eight males would fly from 0 m to 49 m away from their nest and would sing only when at a distance of more than 100 m. It was also found that pairs whose nests were in more open areas did not travel as far than when nests were deeper in the forest.
Әндіктер
Әнші құстар өз түрлерінің басқа мүшелерімен қарым-қатынас жасау үшін ән шырқайды немесе дауыстап шақырады. Ұрықтасу маусымында, қарақылшықтардың аталықтары жұбын тарту үшін ән салады. Оның әні үш рет қайталап шығарылатын жоғары дыбыстардан тұрады, оны "Жылдам, үш сыра!" деп естігендей болады. Бірінші дыбыс қысқарақ, екінші екеуінен төменгі және үнсіз болады. Кейде, ұрықтасу маусымында аталықтар басқа аталықтармен қақтығыс кезінде ырылдап немесе сықылдап дыбыс шығаруы мүмкін. Құстар бір-бірімен байланыс орнату үшін дауыстап шақырады. Бұл түрдің ең көп кездесетін шақыруы – үш рет тікелей қайталап шығарылатын қысқа дыбыстар. Аталықтардың ән шырқау жылдамдығы ұрықтасу маусымы бойы өзгереді. Бұл өзгеріс жеке құстардың ұрықтасу жағдайымен (жұпсыз, жұпты немесе балаларын тамақтандыру) тікелей емес байланыста болады.
Vocalizations are made by songbirds through songs which are for breeding purposes or through calls to communicate with other individuals of its species. During the breeding, olive sided flycatcher males sing a song to attract a mate. Its song sounds like it is saying “Quick, three beers!” with three successive high pitched sounds. The first sound is shorter and not as high pitched and loud as the two others. Sometimes, during mating season, males can produce growling sounds or even squeaks when in conflict with other males. Calls are produced by birds to communicate with one another. This species' most frequent call is 3 quick successive pip sounds. The rate at which males sing varies throughout the breeding season. This variation appears to be correlated indirectly with the breeding status (single, paired, or feeding young) of the individuals.
Көбею
Зәйтүн жақты құс ұстағыштар жылына бір рет көбейеді және әдетте 3-4 жұмыртқа туады. Инкубациялық кезең 15-19 күнге созылады, сондай-ақ қозы бағып кету кезеңі де солай. Жұмыртқаның мөлшері шамамен 2-2,3 см ұзындықта және 1,5-1,8 см енінде болады, ал түсі - қоңыр дақтармен жабылған кремі түсті. Ұя орнын аналық таңдайды, көбінесе қылқан жапырақты ағаштардың көлденең бұтақтарында орналасады, бірақ басқа да ағаштарда да кездеседі. Ең төменгі ұя 1,5 метр биіктікте, ал ең биік ұя 60 метр биіктікте табылған. Батыс аймақтарда зәйтүн жақты құс ұстағыштардың ұялары шығыс аймақтардағылардан биік болады. Ұяның сыртқы ені шамамен 11,7 см, ал ішкі ені 7,1 см, пішіні тостаған тәрізді. Сыртқы қабығы бұтақтар мен кішкентай тармақтардан жасалған, ал ішкі жағы шөп, лишай, ине сияқты жұмсақ материалмен төселген. Балапандар көзі ашылмаған, күйінсіз туады.
Olive sided flycatchers breed once per year and usually get clutches of 3 to 4 eggs. The incubation period lasts for 15 to 19 days and so does the nestling period. The egg size is approximately 0.8 0.9 inches long by 0.6 0.7 inches wide and is a creamy white colour with brownish spots that form a ring on the larger end of the egg. The nest location is chosen by the female and is usually on a horizontal branch of coniferous trees, but have also been seen on other types of trees. The lowest nest was 5 feet high on a tree and the highest was 197 feet. In Western regions, olive sided flycatchers tend to have higher nests than in their Eastern distributions. The nest is about 4.6 inches wide on the outside and 2.8 inches wide on the inside and is cup shaped. The outer part is made with twigs and small branches, while the inside is usually lined with finer material such as grass, lichen, needles, etc. The hatching are born naked and helpless.
Көші-қон
АҚШ-та көбейетін барлық шырылдақшылардың арасында, зәйтүн жақты шырылдақшы ең ұзақ көшіп барады. Кейбір зәйтүн жақты шырылдақшылар Орталық Аляскадан Боливияға дейін 7000 мильге дейін қашықтықты жүзеді.
Of all the flycatcher species that breed in the United States, the olive sided flycatcher has the longest migration. Some olive sided flycatchers migrate up to 7,000 miles traveling between central Alaska and Bolivia.
Қалыптануы мен сақталуы
2016 жылғы IUCN Қызыл тізіміне сәйкес, зәйтүн жақты ұшқыр тұмсығы "қатерге жақын" түр ретінде жіктеледі. Канаданың қауіп төндіретін түрлер туралы заңы зәйтүн жақты ұшқыр тұмсығының популяциясының төмендеуіне байланысты оны қауіп төндірілген түр деп санайды. Зәйтүн жақты ұшқыр тұмсығының жалқы популяциясы 1,9 миллион жекелеген құсқа бағаланады, бірақ ол жыл сайынғы 3% төмендеу қарқынымен азайып бара жатқан сияқты.
According to the IUCN Red List in 2016, the olive sided flycatcher is classified as a "near threatened" species. The Canadian Species at Risk Act lists the olive sided flycatcher as threatened due to its declining population. The olive sided flycatcher's global population is estimated at 1.9 million individuals but appears to be declining at a rate of 3% of the population per year
Қауіптер
Канаданың шығысында жасалған зерттеу, адам қызметінен туындаған бұзылыстар мен жолдарға жақындықтың Канада ұлттық парктеріндегі зәйтүнқұйрықты шошқаның (olive-sided flycatcher) санына теріс әсер ететінін көрсетті. Бұл зерттеу түрлер үшін қорғалған аумақтардың маңыздылығын сандық тұрғыда анықтауға көмектесті. Қыстау ортасының жоғалуы оның санының төмендеуіне себеп болатын басты факторлардың бірі болуы мүмкін.
A research made in Eastern Canada showed that disturbances caused by human activities and road proximity have a negative impact on olive sided flycatcher populations in Canadian national parks. This study helped quantify the importance of protected areas for the species. The loss of wintering habitat might be one of the main causes for its population decline.