Израиль қызыл жұлдызы: Magen David Adom қызметі

Кіріспе

Израиль медициналық қызметі, Қызыл Крест мүшесі

Маген Давид Адом (қысқартылған MDA, ивритше акроним бойынша MAH дах деп айтылады, מד״א) – Израильдің ұлттық жедел медициналық, апаттар кезіндегі, жедел жәрдем және қан банкі қызметі. Атаудың тікелей мағынасы – "Дәуіттің қызыл қалқаны", бірақ көптеген тілдерде бұл белгіні "Дәуіттің қызыл жұлдызы" деп атайды. 2006 жылдың маусымынан бастап Маген Давид Адом Халықаралық Қызыл Крест комитеті (ХҚКК) тарапынан Женева конвенцияларына сәйкес Израиль мемлекетінің ұлттық көмек қоғамы және Халықаралық Қызыл Крест және Қызыл Жарты Ай қоғамдары федерациясының мүшесі ретінде ресми түрде мойындалды. MDA-ның Израильде жедел медициналық көмекке арналған арнайы телефоны – 101. Соғыс кезінде MDA Израиль қорғаныс күштерінің қосымша күші ретінде жұмыс істей алады. 2022 жылы МДА Негев аймағындағы Бен-Гурион университетімен академиялық байланыс орнатты. 7 қазан күні Израильге жасалған шабуылдан кейін Америка Қызыл Кресті Маген Давид Адомға Халықаралық гуманитарлық қызмет сыйлығын табыс етті, бұл ұйымның "адамдық қадір-қасиет, құрмет және қайырымдылықтың гуманитарлық құндылықтарын бейнелейтінін және оларға шабыттандыратынын" атап өтті.

Тарих

Маген Давид Адом ұйымын 1930 жылы медбике, доктор Мешулам Левотин Тель-Авивте бір ғана филиалы бар еріктілер бірлестігі ретінде құрды. Иерусалим мен Хайфада филиалдар ашылғаннан кейін, ол бес жылдан соң бүкіл елге тарады, халыққа медициналық көмек көрсетті, оның ішінде яһудилер ғана емес, арабтар (мұсылмандар, друздар және христиандар) да қамтылды. 1950 жылдың 12 шілдесінде Кнессет МДА-ға Израильдің ұлттық жедел жәрдем қызметі ретінде ресми мәртебе берілген заңды қабылдады. Маген Давид Адомның мақсаттарына алғашқы медициналық көмек көрсету қызметін ұстау; қан, плазма және олардың туындыларын сақтау қызметін ұстау; алғашқы медициналық көмек және ауруханаға дейінгі шұғыл медициналық көмек бойынша оқыту; еріктілерді алғашқы медициналық көмек, негізгі және кеңейтілген өмірге қолдау көрсету, соның ішінде жылдам интенсивті терапия бөлімшелері бойынша даярлау; науқастарды, босануға дайын әйелдерді тасымалдау, жол апаттарында жараланғандар мен қаза тапқандарды эвакуациялау; дәрігерлерді, медбикелерді және медициналық көмекші күштерді тасымалдау кіреді. 1960 жылдардың соңында доктор Нэнси Кэролайнтың күш-жігерінің арқасында ұйым жылдам жарақаттарды емдеу және тасымалдау протоколдарын жаңартты. Кэролайнның Маген Давид Адомдағы жұмысы доктор Питер Сафармен және Питтсбургтегі Freedom House фельдшерлерімен бірлесе жүргізген зерттеулеріне негізделген.

Еріктілер

Маген Давид Адом негізінен еріктілермен қамтамасыз етіледі, және 26 000-нан астам адам ерікті болып жұмыс істейді, ал жылына бір миллионнан астам адам-сағат жұмыс уақыты жұмсалады. Маген Давид Адомның негізгі бірінші көмек курсына қатысу және ерікті болу үшін ең төменгі жас 15 жас. 2001 жылдан бері 18 және одан жоғары жастағы халықаралық еріктілер екі айлық MDA Overseas бағдарламасына қатысу үшін Израильге келуге мүмкіндік алады. Бағдарлама бастапқыда оның негізін қалаушы және алғашқы үйлестірушісі Йохай Пораттың есімімен аталып келді, ол 2002 жылдың 3 наурызында Израиль қорғаныс күштеріндегі әскери дәрігер ретінде міндетті түрде қызмет етіп жүргенде снайперден қаза тапты. Барлық еріктілер 60 сағаттық курстан өтеді, ол жалпы медициналық жағдайлар мен жарақаттардан бастап, көптеген зардап шеккен жағдайларға дейінгі тақырыптарды қамтиды. Курсты аяқтағандар ел бойынша таратылып, жедел жәрдемдегі жергілікті еріктілермен бірге тұрақты және мобильді жансақтау жедел жәрдемінде алғашқы медициналық көмек көрсетеді. Бағдарлама бастапқыда Израиль үшін еврей агенттігімен қаржыландырылса, қазір Израиль тәжірибесі ұйымы басқаруға алды, ол еврей жастарына Туған жері Израиль сапарларында да бағдарламалар ұсынады. Израильге келгендер "Өмірмен бөлісу" бағдарламасы арқылы қан тапсыруға шақырылады. 2001 жылдан бері қан тапсырушылар саны артып келеді, көбінесе христиандық ынтымақтастық миссиялары немесе отбасылық Бар/Бат Мицвалар сияқты топтар арқылы, әсіресе Пасха және христиандық Пасха сияқты маусымдық қажылық кезеңдерінде.

Ағымдағы жағдай

Қазіргі уақытта MDA-да шамамен 4000 жедел медициналық техник (ЖМТ), фельдшер және жедел жәрдем дәрігерлері жұмыс істейді, бірақ ол әлі де 26,000-нан астам еріктілерге сенеді, олар операциялық және әкімшілік қызметтерде қызмет етеді. МДА-ның бас кеңсесі мен қан банкі елдің орталығында орналасқан Тель ХаШомер кешенінде орналасқан. Ұйым ел бойынша 189 стансаны және 2000-нан астам жедел жәрдем көліктерін басқарады. Олардың арасында мобильді жедел жәрдем бөлімшелері (МЖЖБ), көптеген жарақат алғандарға арналған арнайы жедел жәрдем машиналары және бронетранспорттық жедел жәрдем машиналары бар. Көлік паркінің көп бөлігі негізгі өмірлік қолдау көрсетуге арналған стандартты фургоннан тұрады. Оларды «Лаван» (ивритте «Ақ» деген мағынаны білдіреді) деп атайды, олардың сыртқы түріне және қос жағында қызғылт сары жолақтары бар МЖЖБ-ден ажырату үшін. Оларды ЖМТ-лер басқарады, олардың дәрежесі АҚШ-тағы Basic және Intermediate ЖМТ-лермен шамалас. Израильде оларды «маар» (алғашқы көмек көрсетуші), «маар бахир» (18 жастан асқан, қосымша оқыған алғашқы көмек көрсетуші), «ховеш» (ЖМТ B) және «ховеш бахир» (ЖМТ I) деп атайды. Жедел жәрдем жүргізушілері ЖМТ немесе одан жоғары дәрежедегі және жедел жәрдем көліктерін жүргізуге лицензиясы бар адамдар болып табылады. АҚШ-тағы II типті бөлімшелерге ұқсас МЖЖБ-лерді фельдшерлер мен дәрігерлер басқарады және тек ең ауыр жағдайларға ғана жауап береді. Оларды «Натан» (егер дәрігер болса) немесе «Атан» (егер тек фельдшерлер мен ЖМТ-лер болса) деп атайды. Басты станциялар табиғи апаттар немесе террористік шабуылдар сияқты жаппай зардап шеккен оқиғаларға жауап беру үшін арнайы бөлімшелерді («Тааран») қамтиды. Кейбір жағдайларда, Израиль Әуе Күштерінің 669-шы бөлімі MEDEVAC тікұшақтарымен әуедегі жедел жәрдем қызметі көрсетіледі. Алайда, 2008 жылы МДА Германиядан Lahak Aviation Ltd компаниясы импорттаған үш EMS MBB Bo 105 тікұшағына фельдшерлерді жіберуді бастады. Бұл үш тікұшақты (Lahak компаниясы әкелген төрт тікұшақтың арасынан) Lahak Aviation компаниясының Shapirit Air Services Ltd компаниясы жедел жәрдем тікұшақтары ретінде пайдаланады. 1970 жылдары МДА-ның тәуелсіз тікұшақ қызметін енгізуге жасаған бұрынғы әрекеттері жоғары құнға байланысты сәтсіз аяқталды. Женева конвенцияларына сәйкес ұлттық көмек қоғамы ретіндегі ерекше статусы МДА-ны соғыс кезінде Израиль қорғаныс күштерінің қосымша күші ретінде әрекет етуге мүмкіндік береді. МДА-ның пайдаланылмаған жедел жәрдем машиналары Жасыл Сызықтың екі жағындағы көптеген кибуцтарға, мошавтарға, фабрикаларға және қауымдастықтарға сыйға берілді. Бұл көліктерді басқаратын экипаждар Magen David Adom ұйымынан оқытылып, сертификат алған. МДА-ның Израильдегі жедел медициналық көмекке арналған арнайы телефон нөмірі – 101. 2000 жылдың наурыз айындағы «Интернешнл Геральд Трибьюн» және «Нью-Йорк Таймс» газеттеріне жазған хатында Америкалық Қызыл Кресттің сол кездегі президенті доктор Бернадин Хили былай деп мәлімдеді: «Халықаралық комитеттің символдардың көбейіп кетуінен қаушадануы – ондаған жылдар бойы Magen David Adom – Дәуіт қалқанын (немесе жұлдызын) қабылдамау үшін қолданылған өте ұятты сылтау». Наразылық ретінде Америкалық Қызыл Крест 2000 жылдың мамыр айынан бастап Халықаралық Қызыл Крест және Қызыл Жарты Ай Қоғамына (ХҚҚЖ) миллиондаған долларлық әкімшілік қаржыны тоқтатты. 1990 жылдардың ортасынан бері МДА мен ХҚК арасындағы ынтымақтастық кеңейіп, екі ұйым арасындағы байланысты нығайтуға 2,2 миллион доллар жұмсалды, 2000 жылы екі жылдық ынтымақтастық туралы мәлімдемеге қол қойылды, МДА штаб-пәтерінде ХҚК ынтымақтастық жөніндегі өкілі тұрақты түрде орналастырылды және МДА-ның қан банкі қызметіне жан-жақты қолдау көрсетілді. Сонымен қатар, МДА мен бірқатар ұлттық Қызыл Крест қоғамдары арасында екіжақты ынтымақтастық туралы келісімдер жасалды. 2005 жылдың 7 желтоқсанында Женева конвенцияларына қатысушы мемлекеттердің дипломатиялық конференциясы үшінші қосымша хаттаманы қабылдады, осылайша «Қызыл кристал» деп аталған жаңа қорғаныш белгісін енгізді. Бұл үшінші хаттама белгісі діни, этникалық немесе саяси мағынасы жоқ, шын мәнінде әмбебап белгі ретінде мойындалды. Жаңа символ – 45 градусқа бұрылған қызыл квадрат. Үшінші қосымша хаттаманың ережелеріне сәйкес, МДА Израильде Қызыл Дәуіт жұлдызын өзінің жалғыз белгісі ретінде индикативті мақсаттар үшін пайдалануды жалғастыра алады. Шетелдегі миссияларда индикативті пайдалану үшін МДА, қабылдаушы елдегі нақты жағдайға байланысты, Қызыл Кристалдың ішінде Қызыл Дәуіт жұлдызын қоса алады немесе Қызыл Кристалды ғана пайдалана алады. 2006 жылдың 22 маусымында МДА ХҚК тарапынан мойындалып, Халықаралық Қызыл Крест және Қызыл Жарты Ай Қоғамдарының толық мүшесі болып қабылданды, бұл Халықаралық Қызыл Крест және Қызыл Жарты Ай қозғалысының жарғыларында Қызыл Кристал символының қабылдануынан кейін Қызыл Крест және Қызыл Жарты Ай белгілерімен бірдей деңгейде болды. МДА-ның Халықаралық Федерацияға қабылдануы 2005 жылы Палестина Қызыл Жарты Ай Қоғамымен жасалған келісімдерге байланысты болды. Бұл келісімдерге сәйкес, Қызыл МДА символын Израильден басқа елдерде пайдалануға болмайды; сонымен қатар МДА Батыс Жағалауда немесе Шығыс Иерусалимде жұмыс істемеуге келісті.

Although MDA currently staffs approximately 4,000 emergency medical technicians (EMTs), paramedics and emergency physicians, it still relies heavily on over 26,000 volunteers who serve in both operational and administrative capacities. MDA headquarters and its blood bank are located at the Tel HaShomer complex in the center of the country. The organization operates 189 stations over the country, with a fleet of over 2,000 ambulances nationwide. Among them are mobile intensive care units (MICU), special ambulances equipped for mass casualty events, and armored ambulances. Most of the fleet is made up of regular size vans providing Basic Life Support. These are called Lavan (which in Hebrew means "White") due to their external aspect and to differentiate them from the MICU, which have orange stripes on the sides. They are manned by EMTs who generally have ranks equivalent to Basic and Intermediate EMTs in the US. In Israel, they are called ma'ar (first responders), ma'ar bachir (Certified first responder over 18, with some additional training), chovesh (EMT B), and chovesh bachir (EMT I). Ambulance drivers are EMTs or higher with a drivers' license for emergency vehicles. MICUs similar to the US Type II units and manned by paramedics and physicians respond only to the most medically serious cases. They are called Natan (if a physician is on board) or Atan (if it is only staffed by paramedics and EMTs). Major stations include special units (called "Taaran") for responding to mass casualty events such as natural disasters or terrorist attacks. In some cases air ambulance service is provided by Israeli Air Force 669 unit with MEDEVAC helicopters. However, in 2008, MDA started to provide paramedics for three EMS MBB Bo 105s imported from Germany by Lahak Aviation Ltd. These three helicopters (out of four brought by Lahak) are operated by Lahak Aviation's operating company, Shapirit Air Services Ltd., as Ambulance helicopters. Previous attempts by MDA to integrate independent helicopter service in the 1970s were unsuccessful because of high cost. Unique among civilian emergency medical services due to its role as national aid society according to the Geneva Conventions, MDA can become an auxiliary arm of the Israel Defense Forces during times of war. Decommissioned MDA ambulances have been donated to a number of kibbutzim, moshavim, factories, and communities on both sides of the Green Line. Crews manning these lifesaving vehicles are trained and certified by Magen David Adom. MDA has a dedicated medical emergency telephone number in Israel, 101. In her March 2000 letter to the International Herald Tribune and the New York Times, Dr. Bernadine Healy, then president of the American Red Cross, wrote: "The international committee's feared proliferation of symbols is a pitiful fig leaf, used for decades as the reason for excluding the Magen David Adom—the Shield (or Star) of David." In protest, the American Red Cross withheld millions in administrative funding to the International Federation of Red Cross and Red Crescent Societies (IFRC) since May 2000. Since the mid 1990s, there has also been extensive and growing co operation between MDA and the ICRC including, among other things, a $2.2 million expenditure on strengthening ties between the two organizations, the signing in 2000 of a two year co operation statement, the permanent placement of an ICRC co operation officer in MDA headquarters, and extensive support of the MDA's blood bank activities. In addition, there are bilateral cooperation agreements between MDA and a number of national Red Cross societies. On 7 December 2005, a diplomatic conference of states party to the Geneva Conventions adopted a third additional protocol, thereby introducing a new protective emblem, dubbed the "Red Crystal." This third protocol emblem is hailed as a truly universal emblem free of religious, ethnic, or political connotation. The new symbol is a red square frame tilted at a 45 degree angle. According to the rules of the third additional protocol, MDA can continue to use the Red Star of David as its sole emblem for indicative purposes within Israel. For indicative use in missions abroad, MDA can, depending on the specific situation in the host country, either incorporate the Red Star of David inside the Red Crystal or use the Red Crystal alone. On 22 June 2006, MDA was recognised by the ICRC and admitted as a full member of the International Federation of Red Cross and Red Crescent societies, following adoption of the Red Crystal symbol in the statutes of the International Red Cross and Red Crescent Movement on the same level as the Red Cross and Red Crescent symbols. The MDA's admission to the International Federation was conditioned on agreements signed in 2005 with the Palestine Red Crescent Society. Under these agreements, the red Magen David symbol could not be used in countries other than Israel; moreover the MDA agreed not to operate in the West Bank or in East Jerusalem.

Батыс жағалаудағы қызмет

2005 жылғы келісімдерге сәйкес, MDA Батыс жағалауға қатысты қолданылатын халықаралық құқықтық аяқта жұмыс істеуге келісті және Палестина Қызыл Крест қоғамын Палестина аумағындағы уәкілетті ұлттық қоғам ретінде мойындады. Сондықтан MDA Батыс жағалаудағы қызметін тоқтатуға міндетті болды. 2011 жылдың желтоқсанында Халықаралық Қызыл Крест және Қызыл Жарты Ай қозғалысының халықаралық конференциясы 2005 жылғы келісімнің толық орындалмағанын "өкінішпен" атап өтті және мониторинг процесін жалғастыруға шешім қабылдады. Осыған дейін бірнеше ай бұрын, Еша кеңесінің өкілі Дани Даян, еврей қоныстанушылар ұйымы, MDA-ны Батыс жағалаудағы жедел жәрдем көліктерінен қызыл Маген Дэвидін алып тастады деп айыптады. Даян, MDA-ның мұндай әрекетіне Халықаралық Қызыл Крест комитетінің қысымы себеп болғанын мәлімдеді. MDA өкілі жауап ретінде Батыс жағалаудағы 12 нысанда орналасқан жедел жәрдем көліктерінде классикалық "Қызыл жұлдыз" логотипі қолданыла беретінін хабарлады. 2011 жылдың қазан айында MDA-ның қаржы жинау бөлімінің директоры Йонатан Ягодовский "MDA өзінің эмблемасын және логотипін пайдалануын жалғастырады, ешкім оны алып тастауды сұрамаған" деді. 2012 жылдың қаңтарында ХҚКК, MDA-ның Батыс жағалаудағы барлық қызметін тоқтатуға келіскенін растады. Құтқару жұмыстарын "ресми түрде" аймақтық кеңестер жүзеге асыратын болады және қызыл Маген Дэвид символын қолданбайды. Осының салдарынан көптеген демеушілер MDA-ға қаржылай көмектесуін тоқтатты; еріктілердің елеулі бөлігін құраған жас қоныстанушылар наразылық ретінде MDA-ға ерікті болып қызмет етуді тоқтатты. 2016 жылы палестиналық топтар MDA-ның фельдшерлік бригадалары шетелде жұмыс істеген кезде бейтарап эмблеманы пайдалану туралы талапты бұзатынын мәлімдеді және ХҚКК-ні осы ұйымды қозғалыстан шығаруға шақырды.

Тректеу қызметі

Маген Дэвид Адомның іздеу қызметі Холокост кезінде жоғалған туыстарын табуға көмектесу үшін құрылды. 2000–2007 жылдары бұл қызмет 5 000 өтінішті өңдеді.

Донордың жарамдылығы

Magen David Adom қан тапсыруға қатысты белгілі бір шектеулер қояды, көбінесе CDC нұсқауларымен үйлеседі. Мысалы, донордың жасы 18-ге толған болуы керек (немесе ата-анасының рұқсатымен 17 жастан жоғары) және 65 жастан аспауы тиіс. Бірақ 2018 жылдың қаңтарынан бастап Magen David Adom ерлермен жыныстық қатынас жасайтын ер адамдарға қан тапсыруға мүмкіндік береді. Бұрын эфиопиялық иммигранттардың қан тапсыруына кедергі келтірген шектеулер де жойылды.