Үндістанның үшінші дәрежелі азаматтық ордені - Падма Бхушан
Padma Bhushan
Үндістанның «Падма Бхушан» ордені – ең жоғары наградалардың үшіншісі. 1954 ж. құрылған, еңбегімен ерекшеленген азаматтарға беріледі. Мақұлдау критерийлері, статистикасы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Үндістанның үшінші жоғары азаматтық наградасы
Third highest civilian award of India
Падма Бхушан – Үндістан Республикасының үшінші жоғары азаматтық наградасы. Оған Барат Ратна және Падма Вибушан наградалары бұрын беріледі, ал Падма Шри – кейін. 1954 жылдың 2 қаңтарында тағайындалған бұл награда «раса, кәсіп, лауазым немесе жынысына қарамастан, жоғары деңгейдегі ерекше қызметі үшін» беріледі. Награда критерийлеріне «барлық салалардағы қызмет, соның ішінде мемлекеттік қызметкерлердің қызметі» жатады, оның ішінде дәрігерлер мен ғалымдар, бірақ мемлекеттік сектор кәсіпорындарында жұмыс істейтіндер кірмейді. 2020 жылға дейін бұл награда 1270 адамға берілді, оның ішінде 24-і қаза болғаннан кейін және 97-сі азамат емес. Падма наградалары жөніндегі комиссия жыл сайын Үндістан Премьер-Министрі тарапынан құрылады. Наградаға ұсыныстар мамырдың 1-і мен қыркүйектің 15-і аралығында барлық штаттар мен Одақтық аумақтар үкіметтерінен, сондай-ақ Үндістан Үкіметінің Министрліктерінен, Барат Ратна және Падма Вибушан наградаларын алғандардан, үздік институттардан, Министрлерден, штаттардың басшылары мен губернаторларынан, Парламент мүшелерінен және жеке тұлғалардан келіп түседі. Комиссия кейіннен өз ұсыныстарын Премьер-Министрге және Үндістан Президентіне қосымша бекіту үшін ұсынады. Награда иегерлері 26 қаңтарда, Үндістан Республика күнінде жария етіледі. 1954 жылы тағайындалғанда, 23 адам Падма Бхушан наградасымен марапатталды. Падма Бхушан наградасы, басқа жеке азаматтық наградалармен бірге, екі рет уақытша тоқтатылды: 1977 жылдың шілдесінен 1980 жылдың қаңтарына дейін және 1992 жылдың тамызынан 1995 жылдың желтоқсанына дейін. Кейбір иегерлер наградадан бас тартты немесе оны қайтарды.
The Padma Bhushan is the third highest civilian award in the Republic of India, preceded by the Bharat Ratna and the Padma Vibhushan and followed by the Padma Shri. Instituted on 2 January 1954, the award is given for "distinguished service of a high order without distinction of race, occupation, position or sex." The award criteria include "service in any field including service rendered by Government servants" including doctors and scientists, but exclude those working with the public sector undertakings. as of 2020, the award has been bestowed on 1270 individuals, including twenty four posthumous and ninety seven non citizen recipients. The Padma Awards Committee is constituted every year by the Prime Minister of India and the recommendations for the award are submitted between 1 May and 15 September. The recommendations are received from all the state and the union territory governments, as well as from Ministries of the Government of India, Bharat Ratna and Padma Vibhushan awardees, the Institutes of Excellence, Ministers, Chief Ministers and Governors of States, Members of Parliament, and private individuals. The committee later submits their recommendations to the Prime Minister and the President of India for further approval. The award recipients are announced on 26 January, the Republic Day of India. When instituted in 1954, twenty three recipients were honoured with the Padma Bhushan. The Padma Bhushan, along with other personal civil honours, was briefly suspended twice, from July 1977 to January 1980 and from August 1992 to December 1995. Some of the recipients have refused or returned their conferments.
Тарих
1954 жылғы 2 қаңтарда Үндістан Президентінің хатшысы кеңсесінен екі азаматтық награданың құрылуы туралы баспасөз хабарламасы жарияланды. Бұл – ең жоғары азаматтық награда «Бхарат Ратна» және үш деңгейлі «Падма Вибхушан» болды. Олар «Пахела Варг» (I сынып), «Дусра Варг» (II сынып) және «Тисра Варг» (III сынып) деп бөлінді. «Бхарат Ратна» төмен тұрды. 1955 жылғы 15 қаңтарда «Падма Вибхушан» үш түрлі наградаға қайта жіктелді: ең жоғарысы – «Падма Вибхушан», одан кейін «Падма Бхушан» және «Падма Шри». Бұл награда, басқа жеке азаматтық құрметтермен бірге, тарихында екі рет қысқа мерзімге тоқтатылды. Бірінші рет 1977 жылғы шілдеде Мораржи Десай Үндістанның төртінші премьер-министрі болып ант берген кезде, оны «құндылығы жоқ және саясиландырылған» деп есептегендіктен. 1980 жылғы 25 қаңтарда Индира Ганди премьер-министр болғаннан кейін бұл шектеу алынып тасталды. 1992 жылдың ортасында азаматтық наградалар тағы да тоқтатылды, ол кезде Үндістанның жоғары соттарында екі қоғамдық мүдделерді қозғайтын іс қозғалды: біреуі 1992 жылғы 13 ақпанда Баладжи Рагхаван Керала жоғары сотында, екіншісі 1992 жылғы 24 тамызда Сатья Пал Ананд Мадхья-Прадеш жоғары сотында (Индор тармағы). Екі талапкер де азаматтық наградалардың Үндістан Конституциясының 18(1)-бабын түсіндіру бойынша «атақтар» екеніне күмән келтірді. 1992 жылғы 25 тамызда Мадхья-Прадеш жоғары соты барлық азаматтық наградаларды уақытша тоқтату туралы хабарлама шығарды. Үндістан Жоғарғы Сотының арнайы алқасы құрылды, оған бес судья кірді: А. М. Ахмади төрағасы, Кулдип Сингх, Б. П. Живан Редди, Н. П. Сингх және С. Сагир Ахмад. 1995 жылғы 15 желтоқсанда арнайы алқа наградаларды қалпына келтіріп, «Бхарат Ратна және Падма наградалары Үндістан Конституциясының 18-бабы бойынша атақтар емес» деген үкім шығарды.
On 2 January 1954, a press release was published from the office of the secretary to the President of India announcing the creation of two civilian awards—Bharat Ratna, the highest civilian award, and the three tier Padma Vibhushan, classified into "Pahela Varg" (Class I), "Dusra Varg" (Class II), and "Tisra Varg" (Class III), which rank below the Bharat Ratna. On 15 January 1955, the Padma Vibhushan was reclassified into three different awards: the Padma Vibhushan, the highest of the three, followed by the Padma Bhushan and the Padma Shri. The award, along with other personal civilian honours, was briefly suspended twice in its history. The first time in July 1977 when Morarji Desai was sworn in as the fourth Prime Minister of India, for being "worthless and politicized." The suspension was rescinded on 25 January 1980 after Indira Gandhi became the Prime Minister. The civilian awards were suspended again in mid 1992, when two Public Interest Litigations were filed in the High Courts of India, one in the Kerala High Court on 13 February 1992 by Balaji Raghavan and another in the Madhya Pradesh High Court (Indore Bench) on 24 August 1992 by Satya Pal Anand. Both petitioners questioned the civilian awards being "titles" per an interpretation of Article 18 (1) of the Constitution of India. On 25 August 1992, the Madhya Pradesh High Court issued a notice temporarily suspending all civilian awards. A Special Division Bench of the Supreme Court of India was formed comprising five judges: A. M. Ahmadi C. J., Kuldip Singh, B. P. Jeevan Reddy, N. P. Singh, and S. Saghir Ahmad. On 15 December 1995, the Special Division Bench restored the awards and delivered a judgment that the "Bharat Ratna and Padma awards are not titles under Article 18 of the Constitution of India."
Ережелер
Бұл марапат "расасына, кәсібіне, лауазымына немесе жынысына қарамастан, жоғары деңгейдегі ерекше қызметі үшін" табыс етіледі. Критерийлерге "барлық салалардағы қызмет, оның ішінде мемлекеттік қызметкерлер көрсеткен қызмет" кіреді, бірақ мемлекеттік сектор кәсіпорындарында жұмыс істейтіндер, дәрігерлер мен ғалымдарды қоспағанда, марапатқа ие бола алмайды. 1954 жылғы ережелер қайтыс болған соң марапаттауға рұқсат бермеген. Медальдер Барат Ратна, Падма Вибхушан, Падма Шри және Парам Вир Чакра сияқты басқа азаматтық және әскери марапаттармен бірге Калькуттадағы Алипур Монета фабрикасында дайындалады.
The award is conferred for "distinguished service of a high order without distinction of race, occupation, position or sex." The criteria include "service in any field including service rendered by Government servants" but exclude those working with the public sector undertakings, with the exception of doctors and scientists. The 1954 statutes did not allow posthumous awards, The medals are produced at Alipore Mint, Kolkata along with the other civilian and military awards like Bharat Ratna, Padma Vibhushan, Padma Shri, and Param Vir Chakra.
Бас тартулар мен даулар
Падма-Бхушан сыйлығының кейбір иелері оны қабылдаудан бас тарған немесе қайтарып берген. Бенгал театр активысті Сисир Бхадури (1959) «мемлекеттік сыйлықтар тек мақтаушылар бригадасын құруға көмектеседі» деп ойлап, сыйлықтан бас тартқан алғашқы лауреат болды. Ситаршы Вилаят Хан 1968 жылы сыйлықты қабылдаудан бас тарды, «іріктеу комиссиялары [оның] өнерін бағалай алмайды» деді. Хан 1964 жылы «Падма Шри» сыйлығынан, ал кейін 2000 жылы «Падма Вибхушан» сыйлығынан бас тартты. Журналист Нихиль Чакраварти 1990 жылы «журналистерді билікпен байланыстыруға болмайды» деп сыйлықты қабылдамады. Тарихшы Ромила Тапар бұл сыйлықты екі рет, 1992 және 2005 жылдары қабылдаудан бас тартты. Ол сыйлықтарды тек «академиялық мекемелерден немесе кәсіби жұмысымен байланысты ұйымдардан» қабылдайтынын айтты. 2005 жылы Тапар сол кездегі президент А.П.Дж. Абдул Каламға хат жолдап, Адам ресурстарын дамыту министрлігі оған үш ай бұрын хабарласып, сыйлықты қабылдамау себебін түсіндіргенін мәлімдеді. Журналист және мемлекеттік қызметкер К. Субраманьям «бюрократтар мен журналистер үкіметтен сыйлық қабылдамауы керек, себебі оларға жақсылық жасау ықтималдығы жоғары» деп 1999 жылы берілген сыйлықтан бас тартты. 2013 жылы әнші С. Жанаки сыйлығын қабылдаудан бас тартып, «сыйлық оның бес жарым жылдық мансабында кеш келді» деді. Әнші үкіметке қарсы емес екенін айтып, танылуына қуанды, бірақ үкіметтен «елдің оңтүстік аймағынан шыққан өнерпаздарға көбірек назар бөлгенін» өтінді. 2014 жылы Үндістанның 27-ші бас судьясы болған Дж.С. Верманың отбасы мүшелері «Верманың өзі бұл құрметті қабылдамас еді» деп, қайтыс болғаннан кейін сыйлықтан бас тартты, себебі ол «ешқашан мақтау, сыйлық немесе жақсылық іздемеген». 1968 жылы марапатталған каннада тіліндегі жазушы К. Шиварам Карант 1975 жылы елдегі төтенше жағдайға наразылық білдіріп, сыйлығын қайтарды. 1974 жылы әдебиет және білім саласында сыйлық алған жазушы Хушвант Сингх 1984 жылы «Көк Жұлдыз» операциясына қарсылық ретінде сыйлығын қайтарды. Кейін 2007 жылы Сингхке «Падма Вибхушан» сыйлығы берілді. 2010 жылы үнді-американдық бизнесмен Сант Сингх Чатвалға, ол қоғамдық істер саласында «Падма-Бхушан» сыйлығын алды, бұл үлкен дау тудырды. АҚШ-тың бұрынғы президенті Билл Клинтонмен және оның әйелі Хиллари Клинтонмен байланысы үшін танылған Чатвал 2008 жылғы АҚШ президенттік сайлауы кезінде Федералды сайлау науқаны туралы заңды бұзу және куәгерлерге қысым көрсетуде кінәлі екенін мойындады. Сондай-ақ, ол «Премьер-министр кеңсесіндегі және АҚШ Конгресіндегі байланыстарын» пайдаланып, сыйлық алу үшін лоббилік әрекет жасады деп айыпталды. Үкімет бұл туралы түсініктеме беріп, Чатвалды АҚШ-тағы елдің мүддесін «күшпен қорғаушы» деп атады. Сондай-ақ, мәлімдемеде әрбір жүлдегерге «күшті тексеру» жүргізілетіндігі және 1992-1994 жылдар аралығында Чатвалға қарсы тіркелген Орталық тергеу бюросының (ОТБ) бес ісінің үшеуі ОТБ тарапынан жабылғаны, ал қалған екі істе Чатвал соттан босатылғаны және іріктеу комиссиясына ұсынылған есептерге сәйкес, оған қарсы жағымсыз мәліметтер жоқ екені айтылды. Бұқаралық ақпарат құралдарының хабарлауынша, 2009 жылдың сәуірінен кейін бірнеше іс қозғалды немесе тіркелді, соның ішінде үш қылмыстық шағым Керала полициясына және төрт іс Дели жоғары соты мен Керала жоғары сотында қарастырылды. 2010 жылдың қаңтар айында Чатвал да шақыру қағазы алды. Алайда, сол кездегі ішкі істер министрі Гопал Кришна Пиллай «тексеруге бұйрық берілмегенін және ешкімнен есеп сұралмағанын» айтты. 2008 жылы Чатвал «Падма Шри» сыйлығына ұсынылды, бірақ Вашингтондағы Үндістан елшілігі премьер-министр кеңсесінің сұрауы бойынша Чатвалды ұсынудан бас тартты. АҚШ-тағы сол кездегі Үндістан елшісі Ронен Сен премьер-министрге бұл сыйлықтың орынсыз екенін айтты, себебі оның Үндістан мен Америкадағы қаржылық мәмілелеріне байланысты даулар туды. Сеннің айтуынша, Чатвалдың үлесі басқа үндістандықтармен салыстырғанда шамалы. Бұл сыйлық «басқалардың рухын түсіріп қана қоймай», «Индияның қаржылық мәмілелердегі ашықтықтың жоқтығын жоғары наградалары үшін жарамсыздық деп санамайтындай» әсер қалдырады. 2022 жылы Батыс Бенгалияның бұрынғы бас министрі Буддадеб Бхаттачарья 73-ші Республика күні қарсаңында сыйлығын қабылдаудан бас тартты. Ол өзіне сыйлық туралы хабарланбағанын айтып, тікелей медиада егер сыйлық берілсе, оны қабылдамайтынын мәлімдеді. Оның аты ресми сыйлықтар тізіміне енген, және ол әзірге сыйлықтан бас тартқан.
Some of the bestowals of the Padma Bhushan have been refused or returned by the recipients. Bengali theatre activist Sisir Bhaduri (1959) was the first awardee who refused their conferment as "he felt state awards merely help create a sycophantic brigade" and "did not want to encourage the impression that the government was serious about the importance of theatre in national life." Sitar player Vilayat Khan declined to accept the award in 1968, stating that "the selection committees were incompetent to judge [his] music." Khan had earlier refused Padma Shri in 1964 and later also turned down Padma Vibhushan in 2000. Journalist Nikhil Chakravarty rejected the award in 1990 stating that "journalists should not be identified with the establishment." Historian Romila Thapar refused to accept the award twice, for the first time in 1992, and later again in 2005, stating that she would accept awards only "from academic institutions or those associated with my professional work." For her 2005 bestowal, Thapar sent a clarification letter to the then President A. P. J. Abdul Kalam mentioning that she had declined to accept the award when the Ministry of Human Resource Development had contacted her three month prior to the award announcement and had explained her reasons for not accepting the award. Journalist and civil servant K. Subrahmanyam refused his 1999 bestowal citing that "bureaucrats and journalists should not accept any award from the government because they are more liable to be favoured." In 2013, playback singer S. Janaki refused to accept her award and stated that "the award has come late in her five and half decade long career." The singer also mentioned that she is not against the Government and expressed happiness for the recognition but requested the Government to "show some more consideration to the artists from the southern parts of the country." In 2014, family members of J. S. Verma who served as 27th Chief Justice of India refused the posthumous conferral stating that "Verma himself would not have accepted" the honour as he "never hankered or lobbied for any acclaim, reward or favour." Kannada novelist K. Shivaram Karanth, who was awarded in 1968, returned his award to protest against the Emergency declared in the country in 1975. Novelist Khushwant Singh, who accepted the award in 1974 in the field of literature and education, returned it in 1984 as a notion of protest against the Operation Blue Star. Singh was later awarded Padma Vibhushan in 2007. The 2010 conferment on an Indian American businessman Sant Singh Chatwal, who was awarded the Padma Bhushan in the field of Public Affairs, created much controversy. Known for his association with former US President Bill Clinton and his wife Hillary Clinton, Chatwal pled guilty to violating the Federal Election Campaign Act and witness tampering during the 2008 United States presidential election. He was also accused of lobbying for the award by leveraging "his contacts in the Prime Minister's Office and United States Congress." The Government provided clarification regarding the conferment and issued a press release which mentioned Chatwal as a "tireless advocate" of the country's interest in the United States. The statement also mentioned that "due diligence" exercise is carried out for each of the awardees and out of five Central Bureau of Investigation (CBI) registered cases against Chatwal between 1992 and 1994, three were closed by CBI itself and in remaining two cases, Chatwal was discharged by the Court and as per the reports that were made available to the selection committee, there is nothing adverse on record against him. According to media reports, there were several cases filed or registered after April 2009 which includes three criminal complaints with Kerala Police and four cases in Delhi High Court and Kerala High Court. Chatwal also served a summons in January 2010. However, the then Union Home Secretary Gopal Krishna Pillai said that "no probe has been ordered nor any report sought from anyone." Earlier in 2008, Chatwal was considered for the Padma Shri but the Indian Embassy in Washington, D. C. declined to nominate Chatwal when asked by the Prime Minister's Office. The then Indian Ambassador to the United States Ronen Sen had told PMO that the conferral would not be appropriate because of the controversy associated with his financial dealings in India and America. Sen also mentioned that though positive, Chatwal's contributions are much less compared to other Indian Americans. The bestowal would not only "demoralise the others who had done much more" but also would create "the impression that India did not regard lack of transparency in financial dealings as a disqualification for its highest honours." In 2022, former West Bengal Chief Minister Buddhadeb Bhattacharya refused to accept his award on the eve of the 73rd Republic Day of India. He reportedly refused to have been intimated about his nomination and straightaway exclaimed in the media that if he has been awarded, he refuses the same. His name appeared on the official list of awardees, and so far he has refused the same.