Анн Клуид (1937-2023) – британдық саяхатшы, Ирактағы адам құқықтары үшін күрескен. Саддам Хусейнге қарсы оппозициялық, Түркияның Иракқа басып кіруін бақылады.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Уэльстік Лейбір саясаткері (1937–2023)
Welsh Labour politician (1937–2023)
Ерте өмір
Энн Клэйд 1937 жылы Флинтширдегі Халкин қаласында Гвилим Анри Льюис пен Элизабет Энн Льюистің қызы ретінде дүниеге келді. Ол Флинтширдегі Пентре Халкинде өскен. Холиуэлл грамматикалық мектебі мен Честердегі Король мектебінде оқығаннан кейін Уэльс университетінің Бангор бөлімін бітірді.
Ann Clwyd was born in Halkyn, Flintshire, in 1937, the daughter of Gwilym Henri Lewis and Elizabeth Ann Lewis, born and brought up in Pentre Halkyn, Flintshire. She was educated at Holywell Grammar School and the Queen's School, Chester, before graduating from the University of Wales, Bangor.
Ирак
Адам құқықтары мен халықаралық әйелдер құқықтарына деген қызығушылығы арқасында Клэйд Ирактағы Саддам Хусейннің билігіне қатысты пікірталасқа қатысты. Сыртқы істер жөніндегі оппозициялық өкілі қызметін атқарып жүргенде, ол Джим Кузинспен бірге түрік әскерінің рұқсатсыз Ирактың Киркук қаласына басып кіргенін бақылағаны үшін қызметтен босатылды. Ол солтүстік Ирактағы зерттеуден оралғаннан кейін, Парламенттің төменгі палатасында сөз сөйледі. Алты күннен кейін Клэйд "The Times" газетінде «Адамдарды тілгілеп көр, содан кейін соғысты қолдамайтыныңды айт» деген мақала жариялады. Аты-жөні аталмаған ирактық Саддам мен Құсай Хусейннің Баас үкіметіне қарсы шыққан оппозиционерлерді пластик тілгіш немесе ағаш кескіш машинаға тастап, олардың тілгіленген денелерін балықтарға жем ретінде пайдаланғанын айтты. Кейін ол бұл машиналар Абу-Грейб түрмесінде орналасқан деп есептелетінін және американдық тілгіштердің әскерилер келгенге дейін бөлшектелгенін айтқан белгісіз бір адаммен сөйлескенін мәлімдеді. Негізсіз мәлімдеме жасаған алғашқы журналист болғандықтан, оның суреттеген қорқынышты көрініс кеңінен таралды, соның ішінде Аустралия премьер-министрі Джон Ховард Иракқа шабуыл жасауды қолдады. "The Sun" газетінің саяси редакторы Тревор Кавана 2004 жылғы ақпанда жазғандай, Клэйдтің мақаласының нәтижесінде «Халық Тони Блэрді қолдады, сайлаушылар Саддамның наразыларды өнеркәсіптік тілгіштерге аяқтарынан кіргізгенін білді». Ол соғысқа дейін Ирактағы жағдайға алаңдаушылық білдіріп, белсенділік танытқандықтан, Тони Блэр оны соғысқа дейін Ирактағы адам құқықтары жөніндегі арнайы өкілі етіп тағайындады. 2016 жылғы шілдеде Чилкот баяндамасы жарияланғаннан кейін Клэйд өз позициясын өзгертпеді: «Солай болғанда, 2003 жылы Ирактағы әскери операцияны қолдау үшін парламентте дауыс берер медін – кейіннен ойланып, Чилкот баяндамасын ескере отырып? Иә. Ешкім мені Саддам Хусейн мен оның Баас режимі билікте болмаса, әлем жақсырақ болар дегенге көндіре алмайды».
Through her interest in human rights and international women's rights, Clwyd became involved in the debate around the rule of Saddam Hussein in Iraq. Whilst opposition spokesperson for Foreign Affairs, she was sacked along with Jim Cousins for observing the Turkish Army's invasion of Iraqi Kirkuk without permission. when he addressed the House of Commons after returning from research in northern Iraq. Six days later, Clwyd wrote an article in The Times entitled "See men shredded, then say you don't back war," saying that an unnamed Iraqi had said that Saddam and Qusay Hussein fed opponents of their Baathist rule into a plastic shredder or woodchipper, and then used their shredded bodies as fish food. Later she would add that it was believed to be housed in Abu Ghraib prison, and spoke with an unidentified person who claimed the American sourced shredders were dismantled "just before the military got there". As the first journalist to state the unsubstantiated claim, the rolling effect of the gruesome verbal picture garnered wider media and international political support, including from Australian Prime Minister John Howard, for an invasion of Iraq. The Sun's political editor Trevor Kavanagh wrote in February 2004 that as a result of Clwyd's article "Public opinion swung behind Tony Blair, as voters learned how Saddam fed dissidents feet first into industrial shredders." As she had been vocal and prominent in her concern for the situation in Iraq before the war, Tony Blair made her a Special Envoy on Human Rights in Iraq in the run up to the war. On publication of the Chilcot report in July 2016, Clwyd remained unmoved: "So would I have still voted in Parliament in 2003 to support military action in Iraq – with the benefit of hindsight and in light of the Chilcot report? Yes. No one will ever be able to convince me that the world is not better off without Saddam Hussein and his Baathist regime in power."
Ұлттық денсаулық сақтау жүйесі
Клэйд 1976–1979 жылдары Ұлттық денсаулық сақтау қызметі жөніндегі корольдік комиссияның мүшесі болды. 2012 жылдың желтоқсанында Клэйд өзінің күйеуі Оуэн Робертстің 2012 жылдың қазан айында Уэльс университетінің ауруханасында қайтыс болған кезде алған күтімнің сапасын ашық сынады. Ол оған көрсетілмеген қайырымдылыққа назар салды. 2013 жылы Стаффорд сауалнамасының баяндамасын қорытындылағаннан кейін, премьер-министр оны Ұлттық денсаулық сақтау қызметінде шағымдарды өңдеу мәселесі бойынша кеңес беруге тағайындады.
Clwyd was a member of the Royal Commission on the National Health Service 1976–79. In December 2012 Clwyd publicly criticised the standard of nursing care that her husband Owen Roberts had received at the University Hospital of Wales when he was dying there in October 2012. She focussed on the lack of compassion shown to him. In 2013, following the Stafford Enquiry report, she was appointed by the Prime Minister to advise on complaint handling in the NHS.
Әйел жыныстық мүшелерін қию
2003 жылы Клвид депутаттардың сайлау арқылы жеке мүшелік заң жобасын ұсыну мүмкіндігіне ие болды. Оған өздерінің ұйымдарын жариялап, заңнамалық ұсыныстарын ілгерілетуді қалаған жүздеген қысым тобы қысым көрсетті. Ол әйелдердің жыныс мүшелерін қырқуға қатысты заң жобасын (ата-аналардың қыздарын әйелдерді сүндеттеу сияқты операциялар үшін шетелге жіберуіне немесе алып кетуіне тыйым салу) ұсынды, ол сәтті қабылданды. Әйелдерді сүндеттеудің өзі 1985 жылы бұрыннан-ақ тыйым салынған еді.
In 2003, Clwyd was chosen for a place to introduce a Private member's bill via a ballot of MPs. She was pressed by hundreds of pressure groups who wished to publicise their own groups, and promote their own proposals for legislation. She chose to introduce the Female Genital Mutilation Bill (to prohibit parents from sending, or taking, their daughters abroad for operations such as female circumcision), which was successfully enacted. Female circumcision itself had already been banned in 1985.
Басқа позициялар
Клвид 1991 жылы Уэльстің Ұлттық Эстеддфодында Бардтар Горседінің Ақ халатын киді. Ол Уэльс университетінің, Бангордың құрметті профессоры және Солтүстік-Шығыс Уэльс жоғары білім беру институтының құрметті профессоры болды, ол оған Уэльс университетінің құрметті ғылыми дәрежесін берді. Ол саясатқа қосқан үлесі және адам құқықтарын қорғаушы ретіндегі қызметі үшін Кармарфен Тринити колледжінің құрметті заң ғылымдарының докторы атанды. Ол 1975–1979 жылдары Уэльс өнер кеңесінің мүшесі, ал 1975–1997 жылдары Уэльс өнер кеңесі төрағасының орынбасары болды.
Clwyd was admitted to the White Robe of the Gorsedd of Bards at the National Eisteddfod of Wales in 1991. She was an Honorary Fellow of the University of Wales, Bangor, and the North East Wales Institute of Higher Education, which awarded her a University of Wales honorary degree. She held an Honorary Doctorate of Laws from Trinity College, Carmarthen for her contribution to politics and as a human rights campaigner. She was a Member of the Arts Council 1975–1979 and the Vice Chair of the Welsh Arts Council 1975–97.
Жеке өмір
1963 жылы Энн Клэйд теледидар режиссері және продюсер Оуэн Драйхерст Робертске үйленді. Ол 2012 жылдың қазан айында 73 жасында дүние салды. Клэйд 2023 жылдың 21 шілдесінде Кардиффтегі үйінде 86 жасында қайтыс болды.
In 1963, Ann Clwyd married Owen Dryhurst Roberts, a television director and producer. He died in October 2012, at the age of 73. Clwyd died at her home in Cardiff on 21 July 2023, at the age of 86.
Құрметтер
Клэйд 2004 жылы Оның Әміршалығының ең құрметті Жеке кеңесінің мүшесі ретінде ант берді, осымен оған өмір бойына "Құрметті" атағы берілді.
Clwyd was sworn in as a member of Her Majesty's Most Honourable Privy Council in 2004, giving her the honorific title "The Right Honourable" for Life.