Кіріспе
Австралия Жоғарғы Сотының бұрынғы судьясы, австралиялық футболшы Иан Дэвид Фрэнсис Каллинан AC KC (1 қыркүйек 1937 жылы туған) – Австралия Жоғарғы Сотының бұрынғы судьясы, Австралия сот жүйесінің ең жоғарғы сатысы.
the Australian footballer
Ian David Francis Callinan AC KC (born 1 September 1937) is a former Justice of the High Court of Australia, the highest court in the Australian court hierarchy.
Білім
Казино қаласында, Жаңа Оңтүстік Уэльс штатында дүниеге келген Каллинан Брисбенде, Квинсленд штатында өсті және Брисбен грамматикалық мектебінде білім алды. Ол жұмыс істеп оқыған кезінде Квинсленд университетінен заң бакалавры дәрежесін алды. 2010 жылдың 23 шілдесінде Квинсленд университеті оған заң және өнер саласындағы қызметі үшін құрметті заң докторы (honoris causa) дәрежесін берді. 2012 жылы Джеймс Кук университеті Каллинанға заң саласындағы қызметі үшін құрметті заң докторы (honoris causa) дәрежесін берді.
Сотқа дейінгі мансап
Каллинан 1960 жылы Квинсленд Жоғарғы Сотының адвокаты болып қабылданды және 1965 жылы сотта сөз сөйлейтін адвокат (барристер) атанды. 1978 жылы Корольдік кеңесшісі (QC) болып тағайындалды. 1984-1987 жылдары Квинсленд адвокаттар қауымдастығының президенті, ал 1984-1985 жылдары Австралия адвокаттар қауымдастығының президенті болды. Сотта ол кең ауқымды ұлттық тәжірибе жинады, заңның барлық салаларындағы істерде жұмыс істеді, оның ішінде жоғары беделді коммерциялық құқық істері, еңбек даулары, ар-намысқа тиетін сот процестері, конституциялық және қылмыстық істер. Ол Комонвелт Бас прокуратурасының өкілі ретінде Жоғары сот судьясы Лайонел Мерфиге қарсы қудалау ісін жүргізді, қашқан бизнесмен Кристофер Скайске қарсы экстрадиция ісін Испания және Австралия соттарында қарады, сондай-ақ Жоғары сотқа шағым түскен алғашқы "теңіз түбіндегі" салық алаяқтығы ісіне қатысты. Ол Алан Бонд, Грег Чаппелл және Эндрю Эттингсхаузен сияқты танымал корпоративтік және спорт қайраткерлеріне де қызмет көрсетті. Сотта жұмыс істеген кезінде Австралияның ірі банктері мен медиа компанияларының бірқатарымен сенімділік шарттарын сақтады. Каллинан есімді адвокат ар-намысқа тиетін істердегі жұмысымен ерекше көзге түсті. Ол Австралия заң тарихындағы ең ұзақ азаматтық сот процесін сәтті қорғады – ол 13 аптаға созылған ар-намысқа тиетін істе 9-арнаның жетекші кеңесшісі ретінде қатысты. Бұл істе сэр Лесли Тхисс 9-арнадан зиянды өтеуді талап еткен, себебі бұл арнада Квинсленд премьер-министрі Джо Бжелке Петерсенге пара бергені туралы хабар таратылған еді.
Сот қызметі
Каллинан 1998 жылдың ақпан айында Жоғары соттың судьясы болып тағайындалды. Ол 2007 жылдың 1 қыркүйегіне дейін Жоғары соттың судьясы қызметін атқарды, содан кейін 70 жасқа толғандықтан, барлық федералды судьялардың зейнеткерлікке шығуына қатысты ереже бойынша зейнеткерлікке шығуға мәжбүр болды. Оның орнына Квинслендтен келген Сьюзан Кифел тағайындалды. Ол федерализмнің беделді жақтаушысы саналады. Оның шешімдері жалпы құқық салаларында (мысалы, делдалдық және шарттасу құқығында) инновацияға дайындығын көрсетеді, бірақ Конституцияның бастапқы мақсатынан айырылуға қарсы тұрады. Конституциялық істерде Каллинан Конституцияны қатаң түсіндіруді және маңызды өзгерістерді сот шешімі арқылы емес, референдум арқылы жүзеге асыруды жөн көретінін білдірді. Бұл көзқарасы New South Wales v Commonwealth ісінде, Ховард үкіметінің WorkChoices заңнамасының конституциялық заңдылығына қатысты ұзақ пікірлерінде ең айқын көрінді. Каллинанның осы іс бойынша шешімі Жоғары сот тарихындағы ең ұзын шешім болып табылады, оның көлемі шамамен 55 000 сөзді құрайды және 165 бетке созылады. Конституцияның мәтінінде немесе құрылымында осы соттың шешімдері арқылы Комонвеллдің өкілеттіктерін кеңейту керектігін көрсететін ештеңе жоқ, сондықтан әрбір штаттың Парламенті бірте-бірте әлсіреп, мәнсіз дебаттар клубына айналады. Бұл сот та Конституцияның өнімі. Оның өкілеттіктері III тарауда және оған сәйкес қабылданған заңнамада белгіленген. Сот федерацияны қайта құру арқылы өкілеттігінен асып түседі. Осылайша ол 128-бап бойынша халықтың қасиетті және ерекше рөлін жоққа шығарады. "Колман v Power" ісінде Каллинан Ланге тұжырымының конституциялық негізін күмәндандырды, бірақ істі шешу үшін оның дұрыс екендігіне шешім қабылдау қажеттігі тумады. Ол сот және соттан тыс жазбаларында жеке өмірге қол сұғуға қатысты дауды қарау қажеттігін көтерді. Бұл ұсыныс алғаш рет "Австралиялық телерадиокорпорациясы" (Australian Broadcasting Corporation) мен "Lenah Game Meats Pty Ltd" ісіндегі шешімінің негіздерінде айтылды. blockquote Менің ойымша, еліміздегі қазіргі жағдайларды және басқа жалпы құқық юрисдикцияларындағы заңның дамуын ескере отырып, жеке өмірге қол сұғуға қатысты құқықтық норманы мойындау уақыты жетті ме, әлде осы мәселені шешуді заң шығарушы органдарға қалдыру керек пе, деген мәселені қарастыру қажет. |авторы=Иан Каллинан судьясы |көздері=ABC v Lenah Game Meats, онда ол жеке өмірге қол сұғуға қатысты құқықтық норманы дамытуды ұсынды және сенімді бұзу туралы құқықтық ілімді кеңейтудің орнына жеке өмір мен бейнені қорғауды жөн көретінін көрсетті. Жоғары сотта ол өлім жазасына қарсы сөйледі (ол Австралияда жойылған), әсіресе 2005 жылғы Заң Азия конференциясында сөйлеген сөзінде. 1=Қылмыстық сот жүйесі қателіктерге ұшырайды. Қателіктер болады. Өлім жазасын сақтайтын кез келген жүйе, тіпті сирек болса да, жазықсыз адамның өліміне себеп болады. Қателік мүмкіндігін болдырмау біздің қолымыздан келмейді. Менің тәжірибемде адамның қателігі жоққа шығаруға болмайтын құбылыс, және менің ойымша, өлім жазасын қолдау және қарсылық білдіру аргументтерін бағалау кезінде басымдық берілуі керек. Өлім жазасы өмір бойы бас бостандығынан айырудан гөрі үлкен қорқыныш тудыратынын көрсететін эмпириялық деректер аз. Қылмыстық сот жүйесінің қателігі, қорқыту теориясын дәлелдей алмауы және мемлекеттік деңгейде адам өлтіруге деген жеке қарсылығым өлім жазасын жоюды қолдайды. |авторы=Иан Каллинан AC судьясы |тақырыбы="Азаматты жазалау" |көздері=2005 жылғы LAWASIA конференциясындағы сөйлеген сөзі (2005 жылғы 22 наурыз) Каллинанды Австралия Федералды сотының судьясы Сьюзан Кенни 2003 жылы жарияланған мақаласында 2002 жылғы мерзімде конституциялық сот шешімінің "сақтық этикалық" әдісінің "жетекші" өкілі ретінде сипаттады. Судья Кенни "сақтық этикалық режимді" "іске қатысты экономикалық, әлеуметтік немесе саяси мәселелерге сүйенетін конституциялық аргумент" деп анықтады. Каллинанның кең құқықтық философиясын профессор Майкл Брайант 2008 жылы Квинсленд университетінің құқық журналында жарияланған мақалада қарастырды. Брайант жеке құқыққа қатысты шешімдерінде Каллинанның "түзетуші әділдікке қол жеткізуге қатты басымдық бергенін және апелляциялық сот рөлінің тиісті шектері туралы нақты ұстанымдарға негізделген және бөлуші әділдікке негізделген аргументтерді ескеруге құлықсыз болғанын" атап өтті.
blockquote|1=It seems to me that, having regard to current conditions in this country, and developments of the law in other common law jurisdictions, the time is ripe for consideration whether a tort of invasion of privacy should be recognised in this country, or whether the legislatures should be left to determine whether provisions for a remedy for it should be made. |author=Justice Ian Callinan |source=ABC v Lenah Game Meats in which he called for the development of a tort of privacy and indicated a preference for tortious protection of privacy and image rather than the expansion of the equitable doctrine of breach of confidence. While on the High Court he spoke out against the death penalty (which has been abolished in Australia), most notably in a speech to the 2005 Law Asia conference. 1=The criminal justice system is fallible. Mistakes occur. Any system that retains the death penalty will inevitably, even if infrequently, cause an innocent person to die. It is not within our capability to avoid the possibility of error. In my experience, the phenomenon of human fallibility is irrefutable, and, in my view, must be accorded primacy when weighing the arguments in favour of, and against, the death penalty There does seem to be little empirical data to suggest that the death penalty is a greater deterrent than imprisonment for life without parole. The fallibility of the criminal justice system, the inability to prove the deterrence theory, and my personal revulsion of state sponsored execution of human beings support the abolition of capital punishment. |author=Justice Ian Callinan AC |title="Capital Punishment" |source=Speech to the 2005 LAWASIA Conference (22 March 2005)
Callinan was described by Justice Susan Kenny of the Federal Court of Australia in article published in 2003 as 'the leading' exponent of the 'prudential ethical' method of constitutional adjudication during the 2002 term. Justice Kenny defined the 'prudential ethical mode' as 'a constitutional argument that relies on economic, social or political considerations attending the case a self consciously evaluative style'. Callinan's broader legal philosophy was considered by Professor Michael Bryant in a 2008 article published in the University of Queensland Law Journal. Bryant concluded that in his judgments on private law, Callinan 'showed a strong preference for achieving corrective justice, and a corresponding reluctance to take into account arguments based on considerations of distributive justice based on clearly held and expressed views on the proper limits of the appellate judicial role'.
Үкіметтік тексерулер
Жоғары соттан зейнетке шыққаннан кейін Каллинан Австралиядағы жылқы тұмауының таралуына қатысты тергеу комиссиясын жүргізуге тағайындалып, қайтадан мемлекеттік қызметке шақырылды. Оның есебі 2008 жылдың сәуір айында жарияланды, ал 2008 жылдың 12 маусымында Ұлттық үкімет оның 38 ұсынысын қабылдап, іске асыру бағдарламасын іске қосты. 2012 жылдың 11 қазанында Квинсленд штатының Бас прокуроры оны Қылмыс және Сыбайлас жемқорлыққа қарсы комиссияны тексеруге тағайындады. 2013 жылдың 20 тамызында Каллинан Виктория штатының Түзету және Қылмыстың алдын алу министрі Эдвард О’Донахьюдың тапсырысымен Викториядағы шартты түрде босату жүйесінің жай-күйі туралы есеп жариялады. Есепте, шартты түрде босату туралы шешім қабылдағанда, сотталғандардың құқықтары жиі қоғамның қауіпсіздігінен жоғары қойылатыны айтылды. Мысалы, Каллинан Джилл Мигер ісін келтірді, онда Адриан Бейли Мигерді зорлап, өлтірді, жүйенің кемшіліктерін көрсету үшін, «Шартты түрде босату кеңесінің Бейлидің шартты түрде босатылуын жоюға себебі де, мүмкіндігі де болған» деді. Бұл оқиғадан бұрын болған. 2015 жылдың наурыз айында Жаңа Зеландия үкіметі Каллинанды бұрынғы есепті қабылдамаған канадалық судья Ян Бинниден кейін Дэвид Бэйннің қате айыпталуы және түрмеге қамалуы үшін өтемақы талаптарын қайта қарауға таңдады. 2016 жылдың 26 қаңтарында Каллинанның есебі Жаңа Зеландияның Әділет министрі Эми Адамсқа тапсырылды, ал 2016 жылдың 2 тамызында Адамс оның қорытындысы бойынша Бэйннің «әлеуеттіліктің тепе-теңдігі бойынша кінәсіз» деген шектің өтілмегенін ресми түрде жариялады. 2016 жылы Каллинанды Жаңа Оңтүстік Уэльс штатының вице-премьері Трой Грант Сиднейде алкоголь сатуды және кейбір алкогольді қызмет көрсететін орындарға түсуді шектеуші Сиднейдің түнгі клубтарды жабу заңдарының тиімділігін тексеруге тағайындады. Каллинанның тексеруі 13 қыркүйекте үкіметке ұсынылды. 2016 жылдың қазан айына дейін ұсыныстар мемлекеттік органдар тарапынан қабылданбаған.
Халықаралық Сот соты
2014 жылдың 20 қаңтарында Каллинан Австралия Ұлттық Достастығы ұсынғаннан кейін, Халықаралық соттың (ХС) Шығыс Тиморға қарсы Австралия ісі бойынша (кейбір құжаттар мен деректерді тәркілеу және ұстауға қатысты мәселелер туралы іс) ad hoc судьясы болды. Сол күні ХС Шығыс Тимордың уақытша қорғау шараларын қолдану туралы өтінішін қарауды бастады. 2014 жылдың 3 наурызында Каллинан Шығыс Тимордың уақытша шаралар туралы өтінішіне қатысты жеке пікір білдірді.
Басқа қызмет түрлері
Барда жұмыс істеген кезінде Каллинан Квинслендтегі өнерді қолдауға көп уақыт арнады. Ол көптеген өнер галереяларының кеңесіне мүше болып кірді, сондай-ақ Квинсленд өнер галереясының қамқорлар кеңесінің төрағасы, Брисбен қауымдық өнер орталығы мен Брисбен азаматтық өнер галереясы трестінің мүшесі болды. Сот шешімдерінен басқа, ол романдардың авторы ("Заңгер мен еркіндік сүйгіш", "Жоғалған шедевр", "Сотталушының санасы", "Амальфидегі кездесу", "Муссоннан кейін", "Ресей шебері", "Жаңылғандықтар" және "Бір ғана іс") және пьесалардың авторы ("Бразилия көгі", "Целлофан төбесі", "Қосымша" және "Батырдың қоштасу рәсімі"). Ол сонымен қатар әңгімелер де жазды. Сотқа тағайындалғанға дейін ол бірнеше мемлекеттік компаниялардың басқармасында қызмет етті, сондай-ақ Австралия хабар тарату корпорациясының басқарма мүшесі болды. 2000 жылдан 2008 жылға дейін ол Австралия қорғаныс күштері академиясының төрағасы болды, бұл академия Австралияның қорғаныс күштерінің қызметкерлері үшін жоғары білім беретін мекеме.
Дау
Жоғары сотқа тағайындалғаннан кейін көп ұзамай, Каллинанның адвокаттық тәжірибесі кезінде берген кеңесі үлкен Федералды сот ісінің нығаянына себеп болды. Сот төреші мәселені Ұлттық Бас Прокурорға жіберді. Бас Прокурордың кеңсесі бұл мәселе бойынша әрекет етпеді.
Құрметтер
2003 жылы судья Каллинан заң, өнер және қоғамға қызметтері үшін Австралия орденінің серігі (AC) атағымен марапатталды. 2001 жылы ол Австралия Жоғарғы Сотының судьясы қызметін атқарғаны үшін 100 жылдық мерейтой медалін алды. Судья Каллинан Квинсленд адвокаттар қауымдастығының және Австралия адвокаттар қауымдастығының өмірлік мүшесі, сондай-ақ Австралия төрешілер мен делдалдар институтының құрметті мүшесі болып табылады.