Кіріспе

АҚШ-тың Техас штатының географиялық аймағы, Техас аймағы. Солтүстік Техас – бұл негізінен Даллас және Форт-Уорт қалаларының тұрғындары қолданатын термин. Даллас-Форт-Уорт метрополиясының тұрғындары Солтүстік Техасқа Оклахоманың оңтүстігін, Абилиннің шығысын, Парижден батысын және Хиллсбороның солтүстігін жатқызады. Бұл аймаққа Техас штатының Панхандле аймағы кірмейді, ол бұрын сипатталған аймақтан солтүстікке қарай кеңейген, сондай-ақ Техастың солтүстік шекарасына жақын аймақтың көп бөлігі де кірмейді. Бүгінде Солтүстік Техас – Техас және Оңтүстік Америка Құрама Штаттарының ең ірі метрополиясы – Даллас-Форт-Уорт метрополиясының орталығы болып табылады. Даллас және Форт-Уорт аймақтарының тұрғындары кейде «Метроплекс», «DFW» және «Солтүстік Техас» терминдерін бір-бірінің орнына қолданады. Дегенмен, Солтүстік Техас – бұл солтүстік шекарадағы көптеген ауылдық округтерді қамтитын әлдеқайда кең аумақ.

Тарих

Солтүстік Техастағы жергілікті тайпаларға каддо, тавакони, вичита, кикапу және команчи кірді. Еуропалық отарлау, Мексиканың тәуелсіздігі, Техастың тәуелсіздігі және АҚШ-қа қосылуы салдарынан, осы тайпалардың көптегені көші-қон, құлдық сияқты жағдайлар арқылы демографиялық азаюды бастан өткерді. Еуропалық отарлау және тәуелсіздік күрестерінен бастап Солтүстік Техас аймағы мекенделді және ең бастысы Даллас және Форт-Уорт қалалары дамыды.

Климат

Солтүстік Техастың климаты субтропиктік, жазда ыстық болады. Сонымен қатар, ол континенттік, жылдық температураның кең ауқымымен сипатталады. Жылдық орташа жауын-шашын мөлшері де айтарлықтай өзгереді, 28 дюймнен 48 дюймнен астамға дейін (700–1200 мм). Көктемде қатты дауылдар жиі болады, себебі аймақ "торнадо аллеясының" оңтүстік бөлігінде орналасқан. Басым жел бағыты оңтүстікке қарай, ал оңтүстік желдері көбінесе күшті болып, бірнеше күнге созылады. Салқын фронттардың өтуі кезінде күшті солтүстік желдер жиі соғады. Шаңды ауа райы сирек кездеседі, көбінесе батыс желдерімен байланысты. Шаң дауылдарының жиілігі мен қарқындылығы Шығыс Нью-Мексико, Батыс Техас және Техас Панхандл аймандарындағы топырақ жағдайына байланысты. Қыс жұмсақ болуы мүмкін, бірақ "солтүстік" желдері айына шамамен үш рет болады және көбінесе температураның күрт төмендеуімен бірге жүреді. 2010 жылдың ақпанында Далласта рекордтық 12,8 дюйм қар жауды. Қатты суықтар кейде болады, бірақ олар қысқа мерзімді болады, сондықтан қаңтарда да жұмсақ ауа райы жиі кездеседі. Жазғы ең жоғары температуралар ашық аспанмен, батыс желдерімен және орташадан жоғары ылғалдылықпен байланысты. Жаздағы ыстық кезеңдер көбінесе үш-бес күндік аралықтармен найзағай қызметімен үзіледі. Жаз бойына температураның 27 °C-тан жоғары болатын небары бірнеше түні ғана болады. Жазғы күндізгі температура көбінесе 38 °C-тан асады. Үй ішінде және автомобильде максималды жайлылық үшін кондиционерлер ұсынылады. Жыл бойына жауын-шашын көбінесе түнде жауады. Әдетте, жаңбырлы ауа райы бір-екі күнге созылады, содан кейін бірнеше күн ашық болады. Жылдық жауын-шашынның көп бөлігі найзағай қызметінен түседі, кейде қысқа мерзімде қатты жаңбыр жауады. Найзағайлар жыл бойы болады, бірақ көктемде ең жиі кездеседі. Көктайғақ жылына шамамен екі-үш күн жауады, көбінесе аз және шашыраңқы зақымдармен. Найзағай кезінде болатын жел бұрқырап, кейде қиратуға әкелуі мүмкін. Қар жауу сирек кездеседі. Жылы маусымның орташа ұзақтығы (мұз жатпайтын кезең) шамамен 249 күн. 32 °F (0 °C) немесе одан төмен температураның соңғы орташа тіркелген күні наурыздың ортасы, ал 32 °F немесе одан төмен температураның орташа алғашқы тіркелген күні қарашаның соңы.

Үлкен қалалар

Қала халқы (2023) Штат бойынша орны АҚШ бойынша орны Даллас 1,259,404 3 9 Форт-Уорт 961,885 5 13 Арлингтон 390,399 7 50 Плано 291,450 9 69 Гарланд 235,293 12 91 Ирвинг 248,931 13 93 Гранд-Прери 199,395 15 127 Маккинни 214,302 17 155 Фриско 227,528 18 162 Мескит 143,792 20 181 Кэрроллтон 132,935 23 197 Дентон 160,564 26 202 Ричардсон 113,613 32 255 Уичита-Фолс 103,687 35 285 Льюисвилл 114,170 36 288 Аллен 109,411 40 Гүлді алқап 79,102 50

Статистикалық салалар

Солтүстік Техас аймағында бір біріктірілген статистикалық аймақ, үш қалалық аймақ және жеті шағын қалалық аймақ бар.

Спорт

Солтүстік Техас аймағында төрт ірі кәсіби спорт лигасының командалары бар. Профессионалды спорт алғаш рет 1960 жылы осы аймаққа келді, Даллас Каубойы Ұлттық футбол лигасында, ал Даллас Техас Американдық футбол лигасында сынға түсе бастады. (Бұрынғы Техас командасы кейін Канзас-Ситиге көшіп, «Шифс» деп аталды). 1972 жылы Бейсболдың жоғары лигасының «Вашингтон сенаторлары» Арлингтонға көшіп, штаттық құқық қорғау органының атымен «Техас Рейнджерлері» аталды. 1980 жылы Ұлттық баскетбол қауымдастығы Солтүстік Техасқа кеңейді, лигаға «Даллас Маверикс» командасы қосылды. 1993 жылы төртінші спорт түрі қосылды, осы жылы Ұлттық хоккей лигасының «Миннесота Норт Старз» командасы Далласқа көшіп, «Даллас Старз» аталды. Футболдан «Жоғары лигасының» «ФК Даллас» командасы Фрискода орналасқан, ал WNBA-ның «Даллас Уингс» командасы Арлингтонда ойнайды. Аймақта сонымен қатар көптеген екінші лига командалары мен NCAA I дивизионындағы жеңіл атлетикадан бәсекелесетін төрт колледж бар.