Кіріспе

Аризона штатының Бисби қаласына жақын жердегі мыс кендерінен алынған бирюза, Бисби Blue немесе Bisbee turquoise деп аталады. Бисби бирюзасы әр түрлі түстер мен сапада кездеседі – жұмсақ, сапасы төмен ашық көк түстен бастап, сапалы, қатты, жарқын көк бирюзаға дейін, және көк түстің барлық аралық нұсқаларына дейін. Бисби Blue бирюзасының ең жоғары сапалысы лазурит көгіне жақын болып келеді және қоңыр-қызыл түсті торлы құрылымымен ерекшеленеді. Бисбиде жасыл бирюза да табылады.

Ашылу

Кемпбелл шахтасында және Муль тауларындағы өзен арналарында шамалы мөлшерде түркіз табылғанмен, Бисби түркізінің көп бөлігі Фелпс Додж корпорациясы қазір Лаванда ордасы деп аталатын жерде ашық карьерлік кен өндіруді бастағанда, әсіресе карьердің шығыс жағында пайда болды. Тереңдегі мыс кеніне жете алу үшін үлкен көлемдегі конгломерат тау жыныстарын алып тастау қажет болды. Осы шөгінді конгломерат "қалдық" тау жыныстары түркіздің көп бөлігіне орта болды, олар тамыр және кесек түрінде кездесті.

Қайтару

Тау-кеннен ең көп түркіз шығарылған кезде компания оны қайта өңдеуге ешқандай ұйымдасқан күш-жігер жұмсаған жоқ. Ол жай ғана үлкен жүк машиналарына тиеліп, "қоқыс орындарына" тасылатын. Осы кезеңде (атап айтқанда 1950 жылдардың соңынан 1960 жылдардың аяғына дейін) өндірілген түркіздің бір бөлігі компания қызметкерлері үйлеріне түскі ас салынған қораптарында алып жүрді. Бұл ісқаққа тыйым салынғанмен, тыйым көбінесе сақталмады. Бірнеше жыл бойы (көбінесе 1970 жылдардың басынан соңына дейін) жергілікті халық "қоқыс жинаушылар" деп атаған бұл адамдар, осы сапалы түркіздің жалғыз көзі болды – шахта қоқысында түркіз жинауға жыл сайын белгілі бір күні шалғақы төлеп рұқсат алғандардан басқа. Осы уақыт аралығында Фелпс Додж қоқыс орындарын Боб Мэтьюске жалға берді. Мэтьюс және оның серіктестері тарихында жылдық қазбаға рұқсат алғандардан өзге, Бисби түркізін және басқа мыс минералдарын заңды түрде өндірген жалғыз адамдар болды. Мэтьюс үлкен партияларды танымал суретшілерге – Альбукерки, Нью-Мексикодан Захарилерге, Альбукеркидегі Түркіз мұражайының иелеріне, Дуранго, Колорадодан Джон Хартманға және көптеген басқа да белгілі суретшілер мен саудагерлерге сатты. Мэтьюстің түркізінің бір бөлігі оның қайын інісі Сесил Миккелсонның зергерлік компаниясы арқылы Дурангоға зергерлік бұйымдар жасау үшін жіберілді. Компания 1980 жылға дейін Bisbee Blue және Villa Grove инкрустациясы бар түркіз зергерлік бұйымдарын жасады. 2000 жылдардың басында Durango Silver Company Боб Мэтьюс/Сесил Микелсонның Бисби түркізінен жасалған жинақтың қалған бөлігін сатып алды. Бұл жинақтың көлемі шамамен тоннаға жуық жартылай өңделген Бисби түркізін құрады. Дегенмен, бүгінгі күнге дейін көптеген беделді суретшілер мен жеткізушілер Бисбиден алынған тамаша және коллекционерлерге қымбат түркіздің қалған бөлігін сатуда.