Палестина музыкасы – Араб музыкасының бөлігі, бірақ өзіндік ерекшеліктері бар. Этностар мен діндердің әртүрлілігінен пайда болған, бай мәдени мұра. 🎶🇵🇸
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Палестина аймағының музыкалық дәстүрлері
Musical traditions of the Palestine region
Палестина музыкасы (الموسيقى الفلسطينية) – араб музыкасының көптеген аймақтық түрлерінің бірі. Ол құрылымы мен аспаптар жағынан араб музыкасына ұқсас болғанымен, ерекше палестиналық формалары мен тақырыптары бар.
The music of Palestine (الموسيقى الفلسطينية) is one of many regional subgenres of Arabic music. While it shares much in common with Arabic music, both structurally and instrumentally, there are musical forms and subject matter that are distinctively Palestinian.
1948 жылға дейінгі
Қазір Израиль мен Палестинаның бақылауындағы аумақтарда түрлі этникалық топтар мен діндердің әртүрлі мәдениеттері ұзақ жылдар бойы сақталған. Мандатты Палестина халқының ең көп бөлігін арабтар құрады (оның ішінде қалалық және ауылдық мұсылман топтары, араб христиандары, друздар және мұсылман бедуиндері), одан кейін яһудилер (сефардтар, мизрахимдер және ашкеназдық яһудилер), самариялықтар, черкестер, армяндар, дом және басқалары болды. Уасиф Джаухариях – 1904 жылдан кейінгі күнделігімен танымал удші (ауди) ойнаушысы.
In the areas now controlled by both Israel and Palestine, multiple ethnic groups and religions have long held on to a diversity of cultures. Mandatory Palestine population with Arabs (including urban and rural Muslim classes, Arab Christians, Druze and Muslim Bedouin) constituted the largest group, followed by Jews (including Sephardim, Mizrahim and Ashkenazim), Samaritans, Circassians, Armenians, Dom and others. Wasif Jawhariyyeh was one oud player, famous for his post 1904 diary.
Халықтық музыка
ХХ ғасырдың басында палестиналық арабтар қалаларда да, ауылдық жерлерде де өмір сүрді, шаруа немесе көшпелілер болып. Феллахтар (шаруалар) балық аулау, мал өсіру, егін жинау және зәйтүн майы жасау сияқты жұмыстарда қолданылатын түрлі жұмыс әндерін айтатын. Сонымен қатар, саяхаттап жүріп әңгіме айтатын және музыка ойнайтын зажалин (zajaleen) де көп кездесетін, олар эпикалық әңгімелерімен белгілі болды. Тойларда да ерекше музыка ойналатын, әсіресе дабке биі орындалатын. Халық әндері әртүрлі формаларды пайдаланды, оның ішінде межана мен далона ерекше көзге түсетін.
Early in the 20th century, Palestinian Arabs lived in cities and in rural areas, either as farmers or as nomads. The fellahin (farmers) sang a variety of work songs, used for tasks like fishing, shepherding, harvesting and making olive oil. Traveling storytellers and musicians called zajaleen were also common, known for their epic tales. Weddings were also home to distinctive music, especially the dabke. Popular songs made use of widely varying forms, particularly the mejana and dal'ona.
Халықтық музыка
1948 жылы Израиль құрылғаннан кейін көптеген араб палестиналықтар Батыс жағалау мен Газа секторындағы босқындар лагерлеріне қашып кетті немесе күштеп жер аударылды. Сол кездегі ең танымал музыканттар араб классикалық музыкасының жұлдыздары, әсіресе Умм Күлтум мен Саид Дарвиш болды. Палестина музыкасының орталықтары Палестинаның Назарет және Хайфа қалаларында орналасқан еді, онда орындаушылар Каир және Дамаск классикалық стильдерінде шығармалар жазатын. Ортақ палестиналық ұлттық сана жаңа толқынмен келген орындаушылардың еңбегінде көрінді, олар палестиналық тақырыптарды, мемлекеттік тәуелсіздік арманы мен ұлтшылдық сезімдерді бейнелейтін. 1970 жылдары Сабриен, Мустафа әл-Курд және әл-Ашикин сияқты жаңа палестиналық жұлдыздар пайда болды. Бірінші интифададан кейін (1987 ж.) әл-Фунун, ән жазушы Сухайл Хури, ән жазушы Джамиль әл-Сайих, Таер Баргутидің «Доле» тобы және Сабриеннің «Маут а'наби» сияқты орындаушылар мен ән жазушылардың жаңа тобы пайда болды. 1990 жылдары Палестина Ұлттық Әкімдігі құрылды, соның нәтижесінде палестиналық мәдени өркендеу тұрақтанды. Соғыс кезінде тоқтатылған той оркестрлері египеттік және ливандық әндер орындау үшін қайтадан пайда болды. 90-шы жылдардың соңында Юад, Вашем, Мохсен Субхи, Адель Саламех, Исса Булос, Виссам Жубран, Самир Жубран және Базель Зайед, сондай-ақ 2004 жылы құрылған «Тураб» тобы және «Hada Liel» альбомы жарық көрді. Диаспорадағы палестиналық Рим Келани – қазіргі кездегі палестиналық тарих пен мұраны зерткен және орындаған маңызды музыканттардың бірі. Оның 2006 жылы шыққан «Sprinting Gazelle – Palestinian Songs from the Motherland and the Diaspora» альбомы Келанидің бес дәстүрлі палестиналық әнді зерттеуінен және жаңадан өңдеуінен тұрады, ал қалған бесеуі Махмуд Дарвиш, Салма Хадра Джейюси, Рашид Хусейн және Махмуд Салим әл-Хут сияқты ақындардың халықтық және қарсылық өлеңдеріне жазылған музыкалық шығармаларынан құралған. Альбомдағы барлық әндер 1948 жылға дейінгі Палестинаға қатысты. Палестина музыкасының үлкен бөлігі той әндері мен билерінен тұрады. Палестина мәдениетінде тойлардың көп болуына байланысты той әншілері палестиналық әндер дәстүрін сақтап, сонымен қатар заманауи вокал мен ырғақтарды енгізе алды. Той әншілері ханна тойында орындалатын әндер, той процессиясы (зеффат) және танымал дебка мен би әндері сияқты салт-дәстүрлі материалдарды пайдаланады.
After the creation of Israel in 1948, large numbers of Arab Palestinians fled to, or were forced into, refugee camps in the West Bank and Gaza Strip. The most popular recorded musicians at the time were the superstars of Arab classical music, especially Umm Kulthum and Sayed Darwish. The centers for Palestinian music were in the Palestinian towns of Nazareth and Haifa, where performers composed in the classical styles of Cairo and Damascus. A shared Palestinian identity was reflected in a new wave of performers who emerged with distinctively Palestinian themes, relating to the dreams of statehood and the burgeoning nationalist sentiment. In the 1970s, a new wave of popular Palestinian stars emerged, including Sabreen, Mustafa Al Kurd and Al Ashiqeen. After the First Intifada (1987), a more hard edged group of performers and songwriters emerged, such as al Funoun, songwriter Suhail Khoury, songwriter Jameel al Sayih, Thaer Barghouti's Doleh and Sabreen's Mawt a'nabi. In the 1990s, the Palestinian National Authority was established, and Palestinian cultural expression began to stabilize. Wedding bands, which had all but disappeared during the fighting, reappeared to perform popular Egyptian and Lebanese songs. Other performers to emerge later in the 90s included Yuad, Washem, Mohsen Subhi, Adel Salameh, Issa Boulos, Wissam Joubran, Samir Joubran, and Basel Zayed with his new sound of Palestine and Turab group founded in 2004 with the CD Hada Liel. The Diaspora Palestinian Reem Kelani is one of the foremost present day researchers and performers of music with a specifically Palestinian narrative and heritage. Her 2006 debut solo album Sprinting Gazelle – Palestinian Songs from the Motherland and the Diaspora comprised Kelani's research and arrangement of five traditional Palestinian songs, whilst the other five songs were her own musical settings of popular and resistance poetry by the likes of Mahmoud Darwish, Salma Khadra Jayyusi, Rashid Husain and Mahmoud Salim al Hout. All the songs on the album relate to pre 1948 Palestine. A large part of Palestinian music comprises wedding songs and dances. Due to the large amount of weddings in Palestinian culture, wedding singers have been able to maintain the tradition of Palestinian songs whilst incorporating modern vocals and rhythms. Wedding singers draw from a repertoire of ceremonial material including henna songs sung at the henna ceremony, wedding processionals (zeffat), and popular debkah and dance songs.
Соғыс әндері
Палестиналық соғыс әндері Палестинаның оккупациясына қарсы күрестің маңызды сілтемелерін қамтиды, палестиналықтарды оккупацияға қарсы шайқасуға және өз жерлерінде тұруға шақырып, сондай-ақ тарихи оқиғаларды суреттейді.
Palestinian war songs prominently feature references to resistance against the occupation of Palestine, calling on Palestinians to fight the occupation and stay in their land, and describing historic events.
Дәстүрлі палестин әндерінің түрлері
Басқа мәдениеттерден өзгеше, дәстүрлі палестиналық әндердің белгілі бір сөздері болмайды, олардың тек ырғағы ғана анықталған. Әншілер әдетте отбасы мүшелері немесе жақын достары болып, әннің сөздерін сол сәтте шығарады. Қазіргі палестиналық шараларда кәсіби әншілер кездесуі мүмкін, бірақ төменде аталған формалар, бүгінге дейін өте танымал, кәсіби әншілер кеңінен танымал болғанға дейін пайда болған. Сондықтан әндердің сөздері қаладан қалаға өзгереді. Атаб/Межана және Далона сияқты палестиналық әндердің көптеген түрлері уақыттың сынағынан өтті. Маңызды тақырыптарға және дәстүр мен мәдениетті сақтау қажеттілігіне байланысты, дәстүрлі палестиналық әндерді бүгінгі күні де тойлар мен басқосулар сияқты шараларда естуге болады. Олар палестиналық мәдениетте әлі де өте танымал. Олардың арасында:
Unlike many other cultures, traditional Palestinian songs have no set lyrics but rather a set rhythm. The singers are usually family members or close friends who make up the lyrics on the spot. At modern Palestinian events there may be a professional singer, but the forms mentioned below, still very popular today, were created before the popularization of professional singers. Therefore, the song lyrics differ from city to city. Many types of Palestinian songs, including Atab/Mejana and Dal'ona, have transcended time. Due to the relevance of the subject matter and the need to maintain tradition and culture, traditional types of Palestinian songs can still be heard at events of today, such as weddings or gatherings. They still remain extremely popular throughout the Palestinian culture. Among the forms:
DAM осы ерекше стильді қалыптастыруда алғашқылардың бірі болды. Израильдің араб азаматтары ретінде, олар араб, иврит және ағылшын тілдерінде рэп орындайды және "Meen Erhabe?" ("Кім террорист?") сияқты әндерінде палестиналықтар мен арабтар туралы стереотиптерге тікелей қарсы тұрады. Батыс жағалаудағы "Рамалла андерграунд" тобы ерекшеленеді, оны Бойкутт және Стормтрап ағайындылары құрған. Олардың музыкасы хип-хоп, трип-хоп және дау темп пен дәстүрлі араб музыкасының қосындысынан тұрады. Палестиналық ұлтшылдықты қорғайтын көптеген рэпшілер бар, олардың ең танымалларының бірі – Ортега (Альхасан), 2012 жылы Израиль БАҚ-та әндерінің Израильге қарсы болғандығына байланысты шу көтерген. Ортега (Альхасан) Біріккен Араб Эмираттарында туғандықтан, Парсы шығанағы аймағында палестиналық рэптің шебері саналады. Диаспорада Әбу Габен ағайындылары Мысырдың Каир қаласында Jaffa Phonix тобын құрды. Олар биг-бит, хип-хоп және вокалдық панк элементтерін үйлестірді.
DAM were pioneers in forging this blend. As Arab citizens of Israel, they rap in Arabic, Hebrew, and English, often challenging stereotypes about Palestinians and Arabs head on in songs like "Meen Erhabe?" ("Who's a terrorist?") More peculiar is the West Bank group Ramallah Underground, found by the two brothers Boikutt and Stormtrap. Their sound is a mix of hip hop, trip hop, and downtempo alongside traditional Arab music. There are many rappers who defend Palestinian nationalism, and the best of them, Ortega (Alhasan) who caused a sensation in the Israeli media in 2012 because of his songs' hostility to Israel. Ortega (Alhasan) is considered a better performer of Palestinian rap in the Persian Gulf region, because he was born in the United Arab Emirates. In the diaspora are the Abu Ghaben brothers, who founded Jaffa Phonix in Cairo, Egypt. They blended big beat, hip hop, and vocal punk elements.