Тарасий Константинопольский: Өмірбаяны мен қызметі
Tarasios of Constantinople
Тарaсий Константинопольский (730-806) – византийский патриарх, государственный деятель. Биография, семья, карьера при императоре Константине VI и Ирине.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Константинопольдің 784-806 жылдардағы Экуменикалық Патриархы Тарасиос (грекше: Ταράσιος; шамамен 730 – 25 ақпан 806) – 784 жылдың 25 желтоқсанынан бастап 806 жылдың 25 ақпанындағы өліміне дейін Константинопольдің Экуменикалық Патриархы болды.
Ecumenical Patriarch of Constantinople from 784 to 806
Tarasios of Constantinople (also Saint Tarasios and Saint Tarasius; Ταράσιος; c. 730 – 25 February 806) was the Ecumenical Patriarch of Constantinople from 25 December 784 until his death on 25 February 806.
Өмірбаян
Тарасий Константинополь қаласында туып өскен. Жоғары дәрежелі судьяның ұлы болғандықтан, Тарасий маңызды отбасылармен, соның ішінде кейінгі Патриарх Фотий Ұлының отбасымен туыстық байланыста болды. Оның 788/9 жылдары Калабрияға жасалған шабуыл кезінде тұтқындалған ағасы Сисинний болды. Тарасий мемлекеттік басқаруда мансапты өрістеп, сенатор шеніне жетіп, ақырында император Константин VI және оның анасы императрица Иренаның жеке хатшысы (асекретис) болды. Алғашқыда ол иконоборлықты қабылдады, бірақ кейіннен өкініп, лауазымынан кетіп, үлкен схеманы (монастырь киімі) қабылдап, монастырға уыстады. Ол иконодостарға жақындығын білдіріп, сенімге қайшы келмейтін императорлық бұйрықтарды орындауға дайын болғандықтан, 784 жылы императрица Ирена оны Константинополь патриархы етіп таңдады, тіпті ол кезде ол мирян болса да. Дегенмен, барлық білімді византиялықтар сияқты, ол теологияны жақсы білген, ал білікті мирянның епископ ретінде сайлануы шіркеу тарихында кездесетін жағдай еді. Ол Рим және шығыс патриархтарымен шіркеу бірлігі қалпына келтірілген жағдайда ғана бұл қызметке келісетінін айтты. Патриарх лауазымына лайықты болу үшін Тарасий диакондыққа, содан кейін дін қызметкеріне (пресвитер) толыққандай кияланды, одан кейін епископқа бекітілді.
Tarasios was born and raised in the city of Constantinople. A son of a high ranking judge, Tarasios was related to important families, including that of the later Patriarch Photios the Great. He had an elder brother, Sisinnios, who was captured during the invasion of Calabria in 788/9. Tarasios had embarked on a career in the secular administration and had attained the rank of senator, eventually becoming imperial secretary (asekretis) to the Emperor Constantine VI and his mother, the Empress Irene. Originally he embraced Iconoclasm, but later repented, resigned his post, and retired to a monastery, taking the Great Schema (monastic habit). Since he exhibited both Iconodule sympathies and the willingness to follow imperial commands when they were not contrary to the faith, he was selected as Patriarch of Constantinople by the Empress Irene in 784, even though he was a layman at the time. Nevertheless, like all educated Byzantines, he was well versed in theology, and the election of qualified laymen as bishops was not unheard of in the history of the Church. He reluctantly accepted, on condition that church unity would be restored with Rome and the oriental Patriarchs. To make him eligible for the office of patriarch, Tarasios was duly ordained to the deaconate and then the priesthood, prior to his consecration as bishop.
Жетінші экуменикалық кеңес
Патриарх атағын қабылдамас бұрын Тарасий шіркеуде бейнелерге табынуды қайта орнатуға уәде алуды талап еткен. Риммен қарым-қатынасты жақсарту саясатының бір бөлігі ретінде ол император Иренаны Папа Адриан I-ге хат жазуға көндірді, оны ерестікті жоққа шығару үшін Константинопольге жаңа кеңеске делегаттарды жіберуге шақырды. Папа патриархатқа дінсіз адамды тағайындауды мақұлдамаса да, делегаттарды жіберуге келісті. Кеңес 786 жылдың 17 тамызында Апостолдар шіркеуінде өтті. Көтерілісші әскерлер шіркеуге кіріп, делегаттарды таратып жіберді. Папалық легаттар қатты қорқып, дереу Римге қайтып кетті. Көтерілісші әскерлер қаладан алынып, легаттар 787 жылдың қыркүйегінде Никеяда қайта жиналды. Патриарх төрағалық міндетін атқарды (ал Мәсіх – нағыз төраға деп есептелді). Никейдің екінші кеңесі деп аталатын бұл кеңес бейнелерге қарсы шығуды айыптады және бейнелерге табынуды ресми түрде бекітті. Патриарх бұрынғы иконоборшыларға қатысты умеренді саясат жүргізді, бұл Теодор Студиттің және оның жақтастарының қарсылығын тудырды.
Before accepting the dignity of Patriarch, Tarasios had demanded and obtained the promise that the veneration of icons would be restored in the church. As a part of his policy of improving relations with Rome, he persuaded Empress Irene to write to Pope Hadrian I, inviting him to send delegates to Constantinople for a new council, to repudiate heresy. The Pope agreed to send delegates, although he disapproved of the appointment of a layman to the patriarchate. The council convened in the Church of the Holy Apostles on 17 August 786. Mutinous troops burst into the church and dispersed the delegates. The shaken papal legates at once took ship for Rome. The mutinous troops were removed from the city, and the legates reassembled at Nicaea in September 787. The Patriarch served as acting chairman (Christ was considered the true chairman). The council, known as the Second Council of Nicaea, condemned Iconoclasm and formally approved the veneration of icons. The patriarch assumed a moderate policy towards former Iconoclasts, which incurred the opposition of Theodore the Studite and his partisans.
Константин VI-нің ажырасуы
Он жылдай уақыт өткен соң Тарасий тағы да бір дауға қатысты. 795 жылдың қаңтарында император Константин VI әйелі Мария Амниядан ажырасып, Тарасий осы ажырасуды мәжбүрлі түрде мақұлдады. Патриархтың осыған келісімі монахтарды қатты наразылыққа толтырды. Наразылықтың жетекшілері – Сақкудиондық абат Платон мен оның туысы Студит Теодор елден қуылды, бірақ бұл көтеріліс тоқтамады. Көптеген ашу-ыза императордың Теодотаға үйленуіне Тарасийдың рұқсат бергеніне байланысты болды, әйтсе де ол осы тойды өткізуден бас тартқан еді. Теодордың қатты қысымымен Тарасий Константиннің екінші некесін қиған дін қызметкерін шіркеуден шығарып салды.
About a decade later, Tarasios became involved in a new controversy. In January 795, Emperor Constantine VI divorced his wife, Maria of Amnia, and Tarasios reluctantly condoned the divorce. The monks were scandalised by the patriarch's consent. The leaders of the protest, Abbot Plato of Sakkoudion and his nephew Theodore the Studite, were exiled, but the uproar continued. Much of the anger was directed at Tarasios for allowing the subsequent marriage of the emperor to Theodote to take place, although he had refused to officiate. Under severe pressure from Theodore, Tarasios excommunicated the priest who had conducted Constantine's second marriage.
Патриархаттың соңы
Тарасий Ирена мен Никефор I-нің кейінгі императорлық режимдеріне адал қызмет етуді жалғастырды. Патриархтың беделі оның ақшаға сатуға деген ықтимал төзімділігіне байланысты сынға ұшырады. Екінші жағынан, оның икемділігі үш түрлі монархқа өте қолайлы болды және Тарасийдің өліміне дейін лауазымында қалуына себеп болды. Кейінірек Никефор мен Фотийді патриархтар ретінде таңдау, ішінен шыққан Тарасийдің үлгісімен шабыттанған болуы мүмкін.
Tarasios continued to loyally serve the subsequent imperial regimes of Irene and Nikephoros I. The patriarch's reputation suffered from criticism of his alleged tolerance of simony. On the other hand, his pliability proved most welcome to three very different monarchs and accounts for Tarasios' continuation in office until his death. The later selections of the laymen Nikephoros and Photios as patriarchs may have been in part inspired by the example set by Tarasios.
Қасиеттілік
Кейінгі ғалымдар Тарасийдің императорлық билік алдындағы әлсіздігі деп есептеген нәрсесіне сын айтса да, ол Шығыс Православ шіркеулерінде иконаларды қолдау үшін күш салғаны және шіркеудің бейбітшілігі мен бірлігі үшін күрескені үшін әлі де құрметпен еске алынады. Оның мерекесі 25 ақпанда Шығыс Православ және Византия дәстүріндегі Шығыс Католик шіркеулерімен аталады (Бұл күн Юлиан күнтізбесі бойынша қазіргі уақытта Григориан күнтізбесінде кезекті жылдары 10 наурызға, ал жылды көбейту жылдары 9 наурызға сәйкес келеді). Латын шіркеуінің католиктері оны 18 ақпанда тойлайды.
Though some later scholars have been critical of what they perceive as Tarasios' weakness before imperial power, he continues to be revered in the Eastern Orthodox Churches for his defence of the use of icons, and his struggle for the peace and unity of the Church. His feast day is celebrated on February 25 by the Eastern Orthodox and Byzantine Rite Eastern Catholic Churches (This date on the Julian Calendar at present corresponds to March 10 in common years and March 9 in leap years on the Gregorian Calendar). and on February 18 by Latin Church Catholics.