Кіріспе

Калькуттадағы Ұлттық кітапхананың романдауы – үнді тілдерінің сөздіктері мен грамматикаларында кеңінен қолданылатын транслитерация жүйесі. Бұл транслитерация жүйесі (Америкалық) Конгресс кітапханасы ретінде де белгілі және ISO 15919 стандартының мүмкін нұсқаларының бірімен дерлік толықтай сәйкес келеді. Бұл жүйе – санскриттің транслитерациясына қолданылатын IAST жүйесінің кеңейтілген түрі.

Компьютерлік енгізу экраннан таңдау арқылы

Көптеген жүйелер Юникод таңбаларын визуалды түрде таңдау мүмкіндігін ұсынады. ISO/IEC 14755 осыны экран арқылы таңдау әдісі деп атайды. Microsoft Windows-та Character Map бағдарламасының Unicode нұсқасы (анықтау үшін charmap деп теріңіз, содан кейін Enter түймесін басыңыз) NT 4.0 нұсқасынан бері қолжетімді, ал XP нұсқасынан бастап тұтынушыларға арналған басылымда пайда болды. Бұл негізгі көптілді жазықтықтағы (BMP) таңбалармен ғана шектеледі. Таңбаларды Unicode таңба атауы бойынша іздеуге болады, сондай-ақ кесте нақты код блогымен шектелуі мүмкін. Осыған ұқсас, үшінші тараптың жетілдірілген құралдары да бар (мысалы, BabelMap – танымал тегін бағдарлама). macOS ұқсас мүмкіндіктерге ие «таңбалар палитрасын» ұсынады, сонымен қатар байланысты таңбалар, шрифттердегі глиф кестелері және т.б. бойынша іздеуге болады. Оны жүйелік қалаулар → Халықаралық → Кіріс мәзірі (немесе жүйелік қалаулар → Тіл және мәтін → Кіріс көздері) бөліміндегі мәзір жолағындағы кіріс мәзірінен қосуға болады немесе көптеген бағдарламаларда Өңдеу → Эмоджи және символдар тармағынан қарауға болады. Linux жұмыс орталарының көпшілігінде gucharmap (GNOME) немесе kcharselect (KDE) сияқты баламалы құралдар бар.

Қаріптерді қолдау

Тек кейбір қаріптер ғана ISO 15919 стандартына сәйкес инди жазуларын транслитерациялау үшін қажетті барлық латын Юникод таңбаларын қолдайды. Мысалы, Tahoma қаріпі қажетті таңбалардың көбін қолдайды. Microsoft Office 2007 және одан кейінгі нұсқаларымен бірге келетін Arial және Times New Roman қаріптері ḍ, ḥ, ḷ, ḻ, ṁ, ṅ, ṇ, ṛ, ṣ және ṭ сияқты латын кеңейтілген қосымша таңбаларының көп бөлігін де қолдайды. Ашық кодты қаріптер Libertinus Serif және Libertinus Sans (Linux Libertine жобасынан туындаған) толық қолдау көрсетеді.