Кіріспе

Малайзияның ұлттық туы, сондай-ақ «Даңқ жолақтары» деп аталады, ұш жағындағы 14 қызыл және ақ түсті кезектесетін жолақтардан және ай жарым мен 14 қырлы жұлдыз бейнеленген көк түсті кантоннан тұрады. Бұл жұлдыз «Периқшатуан жұлдызы» (Federal Star) деп аталады. Тең ені бар 14 жолақ федерация құрамындағы 13 штат пен федералдық аумақтардың тең мәртебесін көрсетеді, ал жұлдыздың 14 қыры осы бірліктер арасындағы ынтымақты білдіреді. Ай жарымшағы елдің мемлекеттік діні – Исламды символдайды; көк кантон Малайзия халқының бірлігін көрсетеді; жұлдыз бен айдың сары түсі – малай билеушілерінің патшалық түсі. Бұл ту, жұлдыздар мен жолақтар стилінде жасалған тулар тобына жатады.

Таңдау

Қазіргі Малайзия туы Америка Құрама Штаттарының туынан үлгі алған Малайзия Федерациясының туы негізінде жасалған. 1949 жылы, Федерация құрылғаннан кейін бір жыл өткен соң, Федеративтік заң шығарушы кеңес жаңа ұлттық туды жобалау бойынша конкурс жариялады. Бұл конкурсқа 373 өтінім келіп түсті, олардың үшеуі The Malay Mail газеті ұйымдастырған дауыс беруге ұсынылды. Бірінші тудың дизайны көк түсті фонда 11 ақ жұлдыздың шеңберінен және ортасында екі қызыл малай крисінен (қанжар) тұрды. Екіншісі біріншісімен бірдей болды, бірақ 5 және 6 жұлдызбен екі концентрлі шеңберлер қосылды. Үшіншісінде 11 көк және ақ жолақ болды, ал сол жақ жоғарғы бұрышында ақ жарты ай мен бес қабырғалы жұлдыз орналасқан қызыл фон болды. Осы соңғы дизайн жеңімпаз деп танылды. 1949 жылдың желтоқсан айында Федеративтік заң шығарушы кеңес жеңімпаз дизайнға өзгерістер енгізуге шешім қабылдады. Мемлекет қайраткері Онн Жафардың ұсынысы бойынша қызыл және көк түстер ауыстырылды, жарты ай мен жұлдыз ақтан сары түске өзгертілді, сондай-ақ жұлдызға тағы алты қабырға қосылып, оның жалпы саны он бірге жеткізілді. Малайя туының соңғы нұсқасы король Георг VI 1950 жылдың 19 мамырында бекітілді және алғаш рет 1950 жылдың 26 мамырында Селангор сұлтанының резиденциясы алдында көтерілді. 1957 жылдың 31 тамызында ол тәуелсіздік күнінде Мердека алаңында британдық одақ туының орнына көтерілді.

Дизайнер

Малайя туын 29 жастағы архитектор Мохамед Хамза жасады, ол Джохор штатындағы Джохор Бахру қаласындағы Ұлттық жұмыстар департаментінде (ЖҚД) жұмыс істеді. Ол екі апта ішінде дайындаған екі эскизін ұлттық тудың дизайны бойынша конкурстың ішінде ұсынды. Біріншісі – ортасында көк түсті крисі және оны айнала 15 ақ жұлдызы бар жасыл ту. Екіншісі, үш финалистке ілікті, Джохор туынан шабыттанған делінген, бірақ көк фонға бес ақ жолақ қосылды.

Өзгерістер

1963 жылғы 16 қыркүйекте Малайзия құрылғаннан кейін, Малайзия туының дизайны федерация құрамына енген жаңа штаттарды бейнелеу және оларды құрметтеу мақсатында өзгертілді. Тудың үстіне 14 жолақ қосылды, ал жұлдызға 14 ұшқыш берілді, бұл Малай түбегіндегі 11 штатты, сондай-ақ Сабах, Саравак және Сингапур федерациясын көрсетеді. Сингапур федерациядан екі жылдан кейін шығарылғаннан кейін де дизайн өзгеріссіз қалды. 1974 жылғы 1 ақпанда Куала-Лумпур федеративтік аумақ деп жарияланғанда, қосымша жолақ пен жұлдыздағы ұшқыш осы жаңа федерация мүшесін көрсету үшін пайдаланылды. Соңында, 1984 жылы Лабуан және 2001 жылы Путраджая сияқты тағы екі федеративтік аумақ қосылғаннан кейін, тудың он төртінші жолағы мен жұлдыздағы ұшқыш жалпы федеративтік аумақтармен байланыстырылды. 1997 жылы малайзиялықтардан туға ат қоюды сұрағанда, сол кездегі премьер-министр Махатхир Мохамад елдің үздіксіз өсу мен жетістікке қарай ұмтылысын көрсететін «Джалур Гемилан» деген атауды таңдады.

Құрмет белгісі

Ұлттық күн мерекесінде барлығы өз үйлерінде, кеңсе ғимараттарында, дүкендерде және компаниялық ғимараттарда "Жалур Жемиланг" туын көтеруге шақырылады. Егер ту үйде орнатылса, оны жолға қарай көтеру керек. Егер ту мемлекеттік және жеке компаниялардың туларымен бірге топтастырылса, Малайзия туы екі тудың арасында, ал оның тірегі қалғандарынан биік болуы керек.

Қате пайдалану

Малайзия туы 1963 жылғы Эмблемалар мен атаулар (тиісіз қолдануды алдын алу) заңына бағынады; туды кері бұрып желбірету сияқты туға құрметсіздік жасайтын кез келген әрекетке ең көп 20 000 RM айыппұл салуға немесе үш жылға бас бостандығынан айыруға немесе екеуіне де жазалануға болады.

Басқа байрақтар мен жалаулар

Мемлекеттік кемелер "Жалұр Жемиланг" мемлекеттік туын қолданады. Төменде Малайзияда қолданылатын ұлттық тудың ішіндегі басқа да тулар тізімі келтірілген. Ту түріСипаттамаТу қатынасы Азаматтық туМалайзияның азаматтық туы, азаматтық кемелерде қолданылады, қызыл түсті фонға және көк түсті жиекті кантонға ие, онда "Жалұр Жемиланг" орналасқан. 1:2 Малайзия үкіметінің көк туыМалайзия үкіметі қолданатын ту, көк түсті фонға және кантонға орналасқан "Жалұр Жемиланг" туынан тұрады. 1:2 Малайзия теңіз күзет агенттігінің көк туыМалайзия теңіз күзет агенттігі қолданатын ту, көк түсті фонға, кантонға орналасқан "Жалұр Жемиланг" және тудың ұшында агенттіктің логотипінен тұрады. 1:2 Әскер туыМалайзия армиясы қолданатын ту, қызыл түсті фонға, кантонға орналасқан "Жалұр Жемиланг" және тудың ұшында армияның эмблемасынан тұрады. 1:2 Әуе күші туыМалайзия Корольдік Әуе күші қолданатын ту, ақшыл көк түсті фонға, кантонға орналасқан "Жалұр Жемиланг" және тудың ұшында 14 қырлы жұлдыз ("Bintang Persekutuan") орналасқан. 1:2 Теңіз күші туыМалайзия Корольдік Теңіз күші қолданатын ту, ақ түсті фонға, қызыл түсті жиекті кантонға және тудың ұшында ілмек және қиылысқан екі дәстүрлі қысқа қанжардан ("kris") тұратын эмблемаға ие. Малайзия Корольдік Теңіз күшінің теңіз кемелері осы туды теңіз туы ретінде қолданады. 1:2

Федералды жұлдыз (Бинтанг Персекутуан)

Федералды жұлдыз тұжырымдамасы Австралияның Одақтастық жұлдызына ұқсас, ол Малайзия федерациясындағы штаттардың бірлігін және оның Федералды үкіметін көрсетеді, федерацияның 13 штатын және федералды территорияларды бейнелейтін 14 ұшы бар. Ол сондай-ақ Малайзия Корольдік Әуе күштерінің белгісінде, Малайзиялық Қытай қауымдастығының (MCA) және бұрынғы Біріккен Малайя Банктік Корпорациясының (UMBC) логотипінде қолданылады. Оңтүстік Таиландтағы бүлікке қатысқан Оңтүстік Таиланд малай сепаратистік тобы – Патани Малай Ұлттық революциялық фронты бастапқыда тәуелсіздік туын қабылдады, онда жарты ай және Федералды жұлдыздың 15 ұшты нұсқасы бейнеленген. Бұл Оңтүстік Таиланд провинцияларының Таиландқа қарағанда Малайзиямен, оның мұсылман және малай көпшілігімен тығыз байланысын көрсетеді.