Генри Луис Беллмон: Оклахома саяхаты

Кіріспе

Американдық саясаткер (1921–2009)

Генри Луис Беллмон (3 қыркүйек 1921 – 29 қыркүйек 2009) – АҚШ-тың Оклахома штатынан шыққан американдық республикалық саясаткер. Оклахома заң шығару органының мүшесі болған ол, 1960-жылдары және 1980-жылдары Оклахоманың 18-ші және 23-ші губернаторы қызметін атқарды, сондай-ақ 1970-жылдары АҚШ Сенатының сенаторы болды. Ол Оклахома штатының губернаторы болып қызмет еткен алғашқы республикашыл және тікелей ізашары Джордж Найдан кейін қайта сайланған жалғыз екінші губернатор болды. Екінші дүниежүзілік соғысқа қатысқан ардагер Беллмон губернаторлыққа кандидат болғанға дейін Оклахома штатының Өкілдер палатасында бір мерзім қызмет етті. АҚШ Сенатында қызметтен кейін ол қайтадан губернатор болып сайланды және үлкен білім беру реформасы пакетін қабылдауға жауапкер болды. Ол Паркинсон ауруымен ұзақ күрескеннен кейін 2009 жылы қайтыс болды.

Ерте өмір және мансап

Беллмон Оклахома штатының Тонкава қаласында дүниеге келді және Оклахома штатының Биллингс қаласындағы Биллингс орта мектебін бітірді. Ол 1942 жылы Оклахома А&М (қазіргі Оклахома мемлекеттік университеті) ауыл шаруашылығы бакалавры дәрежесін алды. 1942-1946 жылдары АҚШ Теңіз жаяу әскерінің лейтенанты болды. Екінші дүниежүзілік соғыста Тынық мұхиты аймағында танк взводының командирі болды. Ол Тынық мұхиты аралдарына, оның ішінде Иво-Джимаға төрт рет десант шабуылдарына қатысты. Қызметі үшін оған "Құрмет ордені" және "Күміс жұлдыз" ордендері табысталды. Соғыстан кейін ол қайтадан шаруашылыққа көшті және саясатқа қатысты. Беллмон 1947 жылдан 1949 жылға дейін Оклахома штаты Өкілдер палатасында бір мерзім қызмет етті. 1947 жылдың қаңтарында Ширли Осборнға үйленді, ол 2000 жылы қайтыс болғанға дейін оның әйелі болды. 1960 жылы ол Мемлекеттік Республикалық партия төрағасы қызметін атқарды.

Оклахома штатының губернаторы

1962 жылы Беллмон оқыған журналист және танымал құрылысшы Билл Аткинсонды 392 316 дауыспен (55,3%) басып озып, Оклахома штатының 1907 жылы құрылғаннан бергі алғашқы республикалық губернаторы атанды. Губернатор қызметін атқару кезінде ол Штаттар аралық мұнай келісімінің төрағасы және Ұлттық губернаторлар қауымдастығының атқару комитеті мүшесі болды. 1966 жылы ол қайта сайлануға қатыса алмады, себебі сол кезде Оклахома заңдары губернаторлардың тікелей екінші мерзімге сайлануына жол бермейтін еді. Оның орнына республикашыл Дьюи Ф. Бартлетт сайланды. Губернатор ретінде Беллмон 1965 жылы Осадж халқына қарсы жасалған қылмыстардағы рөлімен белгілі сотталған кісі өлтіруші Эрнест Беркхартты кешірді. Беркхарт 2023 жылы "Гүлді айдың кісі өлтірушілері" фильмінде Леонардо Ди Каприо бейнесінде сомдалды.

АҚШ Сенаты

1968 жылы ол Ричард Никсонның президенттік сайлау кампаниясының ұлттық төрағасы болып қызмет етті, бірақ кейін АҚШ Сенатына үміткер болуға шешім қабылдады және жеңіп, АҚШ сенаторы А. С. Майк Монрониді қызметтен шеттетуге қол жеткізді. 1974 жылғы сайлау өте тартысты болды және ақырында Сенат шешті. Сайлау күні ол өкіл Эд Эдмондсоннан бар болғаны 3835 дауысқа көш соқты. Эдмондсон дауыс беру процесіндегі бұзушылықтарды, атап айтқанда, Тулса округінде штат заңына сәйкес тікелей бюллетеньмен дауыс беруге мүмкіндік беретін тетіктердің болмауы және машиналардағы шатастыратын нұсқауларды айтып, нәтижеге наразылық білдірді. Оклахома Жоғарғы Соты мәселелер бар екенін растады, бірақ Эдмондсон олардың нәтижеге әсер ете алмайтынын дәлелдемеді. Содан кейін Эдмондсон 1975 жылдың қаңтар айында Сенатқа шағымданып, осы мәселені қарауды сұрады. Сенат Беллмонды орынға отырғызуға дауыс бергенімен, бұл шағымға ешқандай қатысы жоқ еді. Сенат сайлауды тергеді, ал Ережелер және әкімшілік комитеті партиялық бағытта дауыс беріп, сайлауда кім жеңгенін анықтай алмады деген баяндаманы жариялады. Сенаттың толық құрамы қалай әрекет ету керектігін шешуі керек болды. Екі үміткер де өздерінің позицияларын жақтады, содан кейін тоғыз демократ барлық республикашылармен бірге шағымды тоқтатып, Беллмонды орынға отырғызуға дауыс берді. 1980 жылы ол үшінші мерзімге қайта сайланбады. Сенаттағы қызметі кезінде ол көбінесе консервативті Оклахома Республикалық партиясымен келіспейтін орташа көзқарастарды ұстанды: ол 1976 жылғы президенттік сайлауда Рональд Рейганға қарағанда Джеральд Фордты қолдады (штат делегациясы Рейганды қолдағанмен). 1976 жылы Беллмон Оклахома Даңқ залына енгізілді. Екінші мерзімінде ол Сенаттың Бюджет комитетіндегі жетекші республикашы болды. Беллмон сонымен қатар Оклахома-Сити университетінде, Орталық мемлекеттік университетінде, Оклахома мемлекеттік университетінде және Оклахома университетінде оқытумен айналысты. Ширли Беллмон 2000 жылы қайтыс болды; Беллмон 2002 жылы көп жылдық досы Элоиз Болленбахқа үйленді. Ол 2011 жылы қайтыс болғаннан кейін Оклахома CareerTech Даңқ залына енгізілді.

In 1968, he was serving as the national chairman for Richard Nixon's presidential election campaign, but then decided to run for the U. S. Senate, and won, unseating U. S. Senator A. S. Mike Monroney. His 1974 contest was far closer and ultimately was resolved by the Senate. On election night, He led Rep. Ed Edmondson by only 3,835 votes. Edmondson challenged the result alleging irregularities in the voting, specifically that Tulsa County did not have levers to allow straight ticket voting, as required under state law, and that the machines had misleading instructions. The Oklahoma Supreme Court ruled that there were problems, but Edmondson could not demonstrate that they would have changed the result. Edmondson then appealed to the Senate in January 1975, asking it to take up the challenge. Although the Senate voted to seat Bellmon, this was done without prejudice to the challenge. The Senate investigated the election and the Rules and Administration Committee voted along party lines on a report that it could not identify who won the election. The full Senate would have to decide how to proceed. Both candidates made their cases on the floor and nine Democrats voted along with all the Republicans to end the challenge and seat Bellmon. He did not run for a third term in 1980. During his service in the Senate, he sometimes took moderate positions that put him at odds with the largely conservative Oklahoma Republican Party: he supported Gerald Ford over Ronald Reagan in the 1976 presidential election (even though the state delegation was committed to Reagan);

In 1976, Bellmon was inducted into the Oklahoma Hall of Fame. During his second term he was the ranking Republican on the Senate Budget Committee. Bellmon also taught at Oklahoma City University, Central State University, Oklahoma State University, and the University of Oklahoma. Shirley Bellmon died in 2000; Bellmon married a longtime friend, Eloise Bollenbach, in 2002. He was inducted into the Oklahoma CareerTech Hall of Fame posthumously in 2011.

Өлім

Беллмон 2009 жылдың 29 қыркүйегінде Оклахома штатының Энид қаласында 88 жасында, Паркинсон ауруымен ұзақ күрестен кейін дүниеден озды.