Кіріспе

Крейттон Уильямс Абрамс-младший (15 қыркүйек 1914 – 4 қыркүйек 1974) – 1968 жылдан 1972 жылға дейін Вьетнам соғысындағы әскери операцияларды басқарған АҚШ армиясының генералы. 1972 жылдан өліміне дейін, 1974 жылға дейін АҚШ армиясының Бас штаб бастығы қызметін атқарды. Оның курстастарының арасында Бенджамин О. Дэвис кіші және Уильям Вестморленд болды. 1936 жылдан 1940 жылға дейін 1-ші кавалерия дивизиясында қызмет етті, 1939 жылы бірінші лейтенант, ал 1940 жылы уақытша капитан рөліне көтерілді. Абрамс осы қару түрінің даму кезеңінде танк офицері болды және 1940 жылы 1-ші бронетанкті дивизияда танк ротасының командирі болды.

Екінші дүниежүзілік соғыс

Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Абрамс 4-ші бронетандық дивизияда қызмет етті, бастапқыда полк адъютанты (1941 жылдың маусымы – 1942 жылдың маусымы), батальон командирі (1942 жылдың шілдесі – 1943 жылдың наурызы) және полк атқарушы офицері (1943 жылдың наурызы – қыркүйегі) 37-ші бронетандық полк құрамында. 1943 жылдың қыркүйегінде дивизияны қайта ұйымдастыру 37-ші бронетандық полкті Абрамс басқарған 37-ші танк батальонына айналдырды. Ол «Арденн операциясы» шайқасында дивизияның «B» жауынгерлік тобына басшылық етті. Осы кезеңде Абрамс майор (1942 жылдың ақпаны), подполковник (1942 жылдың қыркүйегі) және полковник (1945 жылдың сәуірі) шендеріне уақытша көтерілді. Абрамс 27 жас 11 айлық кезінде подполковник болды. Көптеген уақыт бойы 37-ші танк батальонының жетекшілігімен 4-ші бронетандық дивизия генерал Джордж С. Паттонның Үшінші армиясының алғы шебінде болды. Абрамс агрессивті бронетандық командир ретінде танымал болды. Ол басшылық қабілеттерін пайдаланып, көліктерінің жылдамдығы мен сенімділігінің артықшылықтарын тұрақты түрде пайдалана отырып, жақсырақ бронясы мен қару-жарағы бар неміс әскерлерін жеңіп шықты. Ол ерекше ерлігі үшін екі рет «Құрмет ордені»мен марапатталды – 1944 жылдың 20 қыркүйегі мен 26 желтоқсанында. Генерал Джордж Паттон оның туралы: «Мен армиядағы ең жақсы танк командирімін, бірақ менің бір теңдесім бар – Эб Абрамс. Ол әлем чемпионы» деді. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Үшінші армияның алғы шебінде болған Абрамс Бастоньді қоршаған неміс бекіністерін бұзуға және «Арденн операциясы» кезінде 101-ші әуе десант дивизиясына көмек көрсетуге қатысқан көшбасшылардың бірі болды. 1945 жылдың сәуірінде ол уақытша полковник шеніне көтерілді, бірақ соғыстан кейінгі демобилизация кезінде подполковник шеніне қайта оралды. 1945 жылдың 23 сәуірінде Уилл Ланг кіші Абрамс туралы «Полковник Эб» атты өмірбаян жазды, ол «Life» журналында жарияланды.

Соғыс аралығы мен Корея соғысы

Соғыстан кейін Абрамс Армия Бас штабында (1945–1946), Форт-Нокстағы бронетандық мектептің тактика бөлімінің бастығы (1946–1948) қызметтерін атқарды және Форт-Левенворттағы Командалық-штаб колледжін бітірді (1949). Абрамс Еуропадағы 1-ші жаяу әскер дивизиясы құрамындағы 63-ші танк батальонына (1949–1951) қолбасшылық етті. Ол тағы да полковник шеніне көтеріліп, 2-ші бронетандық кавалерия полкіне (1951–1952) басшылық етті. Бұл бөлімшелердің маңыздылығы Суық соғыс кезінде Совет Одағының Батыс Еуропаға басып кіру қаупіне байланысты болды. Одан кейін ол 1953 жылы Армия соғыс колледжіне қабылданып, бітірді. Абрамс Еуропадағы қызметі мен Соғыс колледжіндегі оқуының нәтижесінде Корея соғысына кешігіп қосылды. Оңтүстік Кореяда (1953–1954) ол I, X және IX корпус штаб бастығы қызметтерін атқарды.

Қызметкерлердің тапсырмалары және бөлімнің командалығы

Абрамс Кореядан оралғаннан кейін Форт-Ноксте (1954-1956 жж.) Қарулы күштер орталығының штаб бастығы болып қызмет етті. Ол бригадир генерал дәрежесіне көтеріліп, Пентагонның резервтік құрамдамалар бойынша штаб бастығының орынбасары болып тағайындалды (1956-1959 жж.). Ол 3-ші бронетанкті дивизияның (1959-1960) дивизия командирінің көмекшісі болды, содан кейін генерал-майор дәрежесіне көтерілгеннен кейін дивизияға (1960-1962) қолбасшылық етті. Ол Пентагонға Операциялар жөніндегі штаб бастығының орынбасары (1962-1963 жж.) болып ауыстырылды және осы кезеңде ол Армия штаб бастығының өкілі ретінде, Миссисипи университетіне Джеймс Мередиттің қабылдануын қолдау үшін жөнелтілген қарулы күштерді қадағалады. Ол 1963 жылғы мамыр айында Алабама штатының Бирмингем қаласындағы азаматтық құқықтарға қарсы наразылықтар кезінде де ұқсас рөл атқарды. 1968 жылдың 19 сәуірі және 1971 жылдың 15 ақпаны.

Вьетнам соғысы

Абрамс 1964 жылы генерал дәрежесіне көтеріліп, АҚШ армиясының штаб бастығының орынбасары болып тағайындалды. Ол штаб бастығы лауазымына кандидат ретінде қарастырылды. Вьетнам соғысының барысы туралы алаңдаушылық туғандықтан, 1967 жылғы мамыр айында ол Вьетнамдағы әскери көмек командасының (MACV) қолбасшысы, Вест-Пойнттегі сыныптасы генерал Уильям Вестморлендтің орынбасары болып тағайындалды. Абрамс 1968 жылғы 10 маусымда Вестморлендтің орнын COMUSMACV лауазымына алмастырды. Оның басшылығындағы кезең бұрынғы қолбасшылардың пресс-конференциялар мен қоғамдық мәлімдемелер жасауға бейім болған оптимизмімен ерекшеленбеді. Льюис Сорли Вестморлендке қарағанда Абрамс Вьетнам ауылдарының халқының жүрегі мен санасын жеңуге бағытталған қарсы көтеріліс тактикасын қолданды деп мәлімдеді. "Азаматтық операциялар және революциялық дамуды қолдау" атты бірлескен әскери-азаматтық ұйым, ЦРУ қызметкері Уильям Колби басшылығымен, халықтың жүрегі мен санасын жеңу бағдарламаларын жүзеге асырды. "Мэнс Журнал" журналында келтірілген полковниктің сөзіне сүйенсек, Абрамс Вестморлендтің орнын бастан кейін Вьетнамдағы жағдай өзгергенше, сабақтастық сақталды. Newsweek журналы Абрамс тағайындалған кезде, Линдон Джонсон әкімшілігінің өкілдерінің бұрын Абрамспен ұзақ әңгімелескенін және генерал көп өзгеріс жасай қоймайтынына көз жеткізгенін жазды. Журнал аты-жөнін атамаған әскери сарапшы: "Іздеу және жою операцияларын тоқтатып, аумақты тазарту мен бақылауға көшу туралы барлық әңгімелер – бекер сөз" деді. Абрамс MACV басшылығына келгеннен кейін жазған стратегиялық құжаттарында АҚШ стратегиясын өзгерту қажеттілігі көрсетілмеді, ал АҚШ күштері Вьетнам Халық Армиясының (PAVN) негізгі күштерімен күресу үшін кең ауқымды операцияларды жалғастырды, соның ішінде 1969 жылғы мамырдағы Гамбургер төбесіндегі шайқас та болды. 1969 жылдан бастап Вьетнам соғысы Оңтүстік және Солтүстік Вьетнамның әскери күштері арасындағы конвенциялық соғысқа айналды. Ричард Никсон президент болып сайланғаннан кейін Абрамс Никсон әкімшілігінің Вьетнамды Вьетнамдастыру саясатын іске асыруды бастады, бұл АҚШ-тың Вьетнамға қатысуын азайтуға бағытталған шара еді. Осы мақсатқа жету үшін Абрамс американдық әскер санын 1969 жылдың басындағы 543 мыңнан 1972 жылғы маусымдағы 49 мыңға дейін қысқартты. Оңтүстік Вьетнам күштері АҚШ-тың әуе көмегімен 1972 жылы ПАВН-ның конвенциялық Пасха шабуылына тойтарыс берді. Соғыстың ұзаққа созылуы мен қымбаттылығы американдық қоғам мен саяси қолдаудың көп бөлігін әлсіреткен еді. Абрамс өзімен жұмыс істеуге мәжбүр болған көптеген саясаткерлерді, әсіресе Роберт Макнамара мен МакДжордж Бандиді сыйламайтын, ал қорғаныс мердігерлеріне одан да аз құрметпен қарады, оларды соғысқа байланысты пайда табумен айыптады. Абрамс 1970 жылы Камбоджаға жасалған шабуылды басқарды. Президент Никсон Абрамсты жоғары бағалағандай көрінді және оның кеңесіне жиі жүгінетін. 1970 жылғы 9 желтоқсанда Никсон мен Ұлттық қауіпсіздік жөніндегі кеңесші Генри Киссинджер арасындағы таспаға жазылған әңгімеде Никсон Киссинджерге Камбоджаға араласу туралы Абрамстың пікірлерін айтты: "Егер Абрамс оны қатты ұсынса, біз оны жасаймыз". 1973 жылғы қаңтарда Вьетнамдағы әскер саны 25 мыңға жетті, бұл төрт елдің қатысуымен Парижде бейбіт келісімге қол қойылған кезде болды. Бұл оқиға оның толық басшылықты қабылдамас бұрын болғанмен, Абрамс 1968 жылғы наурызда Май Лайдағы трагедияның салдарына толыққанды жауапкер болды. Никсон Абрамстың Операция Лам Сон 719 кезіндегі өнімділігіне көбейіп қанағаттанбады және оны қайтару туралы ұзақ уақыт пікірталас жүргізді. 1972 жылғы 4 мамырда Никсон Абрамсты бұрынғы орынбасары генерал Фредерик Вейандпен ауыстыруға шешім қабылдады, бірақ бұл шешім 1972 жылғы 20 маусымға дейін жарияланбады.

Штаб бастығы

Абрамс 1972 жылғы маусым айында Никсон тарапынан АҚШ армиясының штаб бастығы қызметіне тағайындалды. Солтүстік Вьетнамды рұқсатсыз бомбалау туралы айыптауларға байланысты туындаған саяси салдарларға байланысты ол АҚШ Сенатымен тек қазан айында ғана бекітілді. Қазіргі Рейнджер батальондарының құрылуы Абрамс пен оның жарғысына байланысты: батальон – әлемдегі ең қабілетті, жеңіл және элиталық жаяу әскер болуы керек. Өз қолымен және қару-жарағымен кез келгеннен жақсы жұмыс істей алатын батальон. Батальон құрамында "бұзақылар мен қарақшылар" болмайды, егер батальон мұндай адамдардан құралса, ол таратылады. Батальон қайда болса да, ол ең жақсы екені анық көрінуі керек. Абрамс 1974 жылғы 4 қыркүйекте қайтыс болғанға дейін штаб бастығы қызметін атқарды.

Жеке өмір

Спрингфилд (Массачусетс штаты) қаласында дүниеге келіп, Агавамның Фидинг Хиллс ауданында өскен ол, Нелли Луиза (Рэндалл) мен теміржолшы Крейтон Уильямс Абрамстың ұлы болды. Абрамс 1936 жылы Джулия Берта Харвиге (1915–2003) үйленді. Ол Арлингтон әйелдері әскери тобын құрды және гуманитарлық мақсаттарға көп уақыт арнады. Абрамстердің үш ұлы мен үш қызы болды. Үш ұлы да Армияның генерал-офицерлері болды: зейнеткер бригадир генерал Крейтон Уильямс Абрамс III, генерал Джон Нельсон Абрамс және генерал Роберт Брюс Абрамс. Қыздары Ноэл Брэдли, Жанна Дейли және Элизабет Дойл барлығы да әскери офицерлерге үйленді. Абрамс Вьетнамда болғанда католицизм дініне ауысты. Ол методист протестант ретінде тәрбиеленген. Қатты темекі шегуші болған Абрамс 59 жасында, 60 жасқа толуына он бір күн қалғанда Вашингтондағы Уолтер Рид әскери медициналық орталығында қатерлі ісіктің салдарынан қайтыс болды.