Кіріспе

Саяси партия

Пуэрто-Рико Тәуелсіздік партиясы (PIP) – әлеуметтік демократиялық партия.

PIP идеологиясын ұстанатындарды әдетте independentistas, pipiolos немесе кейде тәуелсіздік жақтастары деп атайды.

Тарих

Партия Пуэрто-Риконың тәуелсіздік қозғалысының сайлау қанаты ретінде құрылды. Бұл – тәуелсіздік партияларының арасындағы ең ірісі және сайлау бюллетенінде тікелей болатын жалғыз партия (басқа кандидаттарды қолмен жазу қажет). 1948 жылы, құрылғаннан кейін екі жыл өткен соң, ПИП аралдағы дауыстардың 10,2%-ын алды. 1952 жылы, Пуэрто-Рико Ұлттық партиясының қарулы көтерілісінен екі жыл өткен соң, ол 19% дауысқа ие болды, бұл оның ең жоғары сайлау қолдауы болды және оны бір кезде аралдағы екінші ірі сайлау партиясы етті. 1956 жылы 12,4% дауыс алды; 1960 жылы 3,1%; 1964 жылы 4%; 1968 жылы 3,5; 1972 жылы 5,4; 1976 жылы 5,7; 1980 жылы 5,4; 1984 жылы 3,6 және 1988 жылы 5,5%. 2004 жылы 2,7% дауыс жинады, ал 2008 жылы 2% дауыс алды.

Қор

Партия 1946 жылдың 27 қазанында құрылды. Олар тәуелсіздік қозғалысының бастапқыда тәуелсіздік мақсатын көздеген Халықтық демократиялық партиясы тарапынан сатқындалғанын сезінді.

1970 жылдар

1971 жылы ПИП губернаторының үміткері Рубен Берриос Кулебрада АҚШ Әскери-теңіз күштеріне қарсы наразылық акциясын ұйымдастырды. 1972 жылғы сайлауда ПИП демократиялық социалистік, жұмысшылар мен кедейлерді қолдайтын үгіс жүргізе отырып, тарихындағы ең үлкен өсімді көрсетті. Бір жыл өткен соң, делегаттар жиналысында Рубен Берриос партияның марксистік-лениндік бағдарламаны ұсынбайтынын мәлімдеді және бұл мәселені ПИП жиналысына жеткізді, онда партияның әлеуметтік демократияны қолдайтын қазіргі ұстанымына жақтас дауыс берілді. Марксистік-лениндік фракция, "үшіншілер" деп аталды, бірнеше топқа бөлінді. Олардың ең ірісі Халықтық Социалистік қозғалысына, ал қалғандары Пуэрто-Рико Социалистік партиясына қосылды.

1990 жылдар

1999 жылы PIP жетекшілері, әсіресе Рубен Берриос, Викес азаматтарының көптегені бастаған, Викес аралындағы АҚШ әскерилерінің болуына қарсы әскери-теңіз күштерінің наразылықтарына қатысты. (Толығырақ: Викес мәселесі)

2008 жылғы сайлау

2008 жылғы сайлау кезінде PIP екінші рет ресми танылудан айырылып, губернаторлық дауыс берудің 2,04% -ын иеленді. Ресми түрде танылудан айырылу 2009 жылдың 2 қаңтарында күшіне енді. Порто-Рико заңнамасына сәйкес, ресми танылуды сақтап қалу үшін кемінде 3,0% дауыс жинау қажет. Партия сонымен қатар заң шығарушы органның екі орыннан да айырылды, бұрын әр палатада бір орыннан ие болған болатын. 2009 жылдың мамыр айында партия Пуэрто-Риконың сайлау комиссиясына 100 000-нан астам қол жинаған петиция ұсынды және заңды мәртебесін қайта алды.

2012 жылғы сайлау

2012 жылғы сайлаудағы нәтижелер бойынша, PDP үшінші рет ресми танылуын жоғалтты, губернатор сайлауындағы дауыстардың 2,5% -ын жинады. Ресми танылу жоғалуы 2 қаңтар 2013 жылы күшіне енеді. Порто-Рико заңнамасына сәйкес, ресми танылуын сақтап қалу үшін кемінде 3,0% дауыс жинау қажет.

2016 жылғы сайлау

2016 жылғы сайлауда сенатор Мария де Лурдес Сантьяго партияның үміткері болды. Ол 33 452 дауыс алып, дауыстардың 2,1%-ымен бесінші орынды иеленді. Сенатордың сайлауға қатысты негізгі саясаты төменде көрсетілген:

* Мұғалімдердің ең төменгі жалақысын айына 3000 долларға дейін көтеру.
* Ұлттық денсаулық сақтау жоспары арқылы барлық азаматтарға медициналық көмек көрсету.
* Өкілдер палатасы мен Сенатты пропорционалдық өкілдік принципі бойынша сайланатын бір палаталы парламентке біріктіру.
* Пуэрто-Риконың мәртебесін еркін қауымдасқан мемлекет мәртебесіне өзгерту.

2020 жылғы сайлау

2020 жылғы сайлауда Хуан Далмау партияның үміткері болды. Ол 175 402 дауыс алып, PIP тарихындағы екінші ең жақсы сайлау көрсеткіші – 13,58% дауыспен төртінші орынды иеленді. Movimiento Victoria Ciudadana (Азаматтардың Жеңіс қозғалысы) 179 265 дауыс жинап, 13,95% дауыспен үшінші орынға ие болды. Осымен Пуэрто-Рикодағы солшыл партиялардың жинаған ең үлкен үлесі – 27,53% құрады.