Кіріспе
Голландиялық-америкалық бейсболшы (1951 жылы туған)
Рик Альберт Блайлевен (туған Blijleven, 6 сәуір 1951) – голландиялық-америкалық бұрынғы кәсіби бейсбол ойыншысы, 1970 жылдан 1992 жылға дейін 22 маусым бойы Үлкен Лига Бейсболында (MLB) өнер көрсетті, негізінен «Миннесота Твинз» командасы үшін. Блайлевен мансабында 3701 страйк аут жасады, бұл MLB тарихында бесінші көрсеткіш. Ол 287 ойын жеңіп, барлық уақыттағы ең көп жеңіс тіркегендердің қатарында 27-орында, ал 4970 иннинг ойнады, бұл көрсеткіш бойынша 14-орында. Кері иілген допты шебер тастайтын ойыншы ретінде танымал Блайлевен екі рет «All-Star» атанды және әлем чемпионатын жеңіп алды. Ойыншылық карьерасында лайықты бағаланбағанымен, ол 2011 жылы Бейсбол Даңқы залына енгізілді – оның үміткерлік мерзімінің соңғы екінші жылы. Блайлевен 19 жасында «Твинз» командасы үшін үлкен лигада дебют жасады. 1976 жылғы маусымның ортасында ол «Техас Рейнджерс» командасына ауыстырылды, онда команда үшін өткізген соңғы ойынында «но-хиттер» жасады. 1979 жылы «Питтсбург Пайрэтс» командасымен алғашқы әлем чемпионатын жеңіп алды. «Кливленд Индианс» командасына ауысқаннан кейін Блайлевен бастапқыда жарақаттармен күресті, бірақ кейін карьерасының жаңа деңгейіне көтерілді, екі жыл қатарынан «Cy Young» сыйлығына ие болды – 1984 жылы «Кливлендпен», ал 1985 жылғы маусымда «Индианс» және «Твинз» командалары арасында бөлісті. «Миннесотамен» өткізген екінші кезеңінде Блайлевен 1986 жылы 3000 страйк аут жасаған ойыншылар клубының оныншы мүшесі атанды және 1987 жылы екінші әлем чемпионатын жеңіп алды. Ол «Калифорния Энджелс» командасында үш маусым ойнағаннан кейін карьерасын аяқтады. Блайлевен Бейсбол Даңқы залына енген алғашқы голландиялық ойыншы болды. Қазір ол Нидерланды ұлттық бейсбол командасының питчинг жаттықтырушысы болып жұмыс істейді, 2009, 2013, 2017 және 2023 жылғы Әлемдік Бейсбол Классигінде де осы қызметті атқарды. 1996 жылдан 2020 жылға дейін ол «Миннесота Твинз» телеарнасының түсіндірушісі болды.
Ерте өмір
Рик Альберт Блайлевен Нидерландының Утрехт провинциясындағы Зейст муниципалитетінде Йоханнес Корнелиус пен Янниге Блайлевеннің ұлы болып дүниеге келді. Блайлевен екі жаста болғанда оның отбасы Саскачеван штатындағы Мельвилл қаласына көшіп, 1957 жылы, Блайлевен бес жасқа толғанда Калифорния штатындағы Гарден-Гров қаласына қоныстанды. Жеті баланың бірі болған Рик Альберттің ата-анасы өз есімдерін Джо мен Дженни деп өзгертіп, Рик Альбертті жай ғана "Берт" деп атады. Ол кішкентай кезінде Санди Куфакстың Лос-Анджелес Доджерс командасы үшін тастайтынын көріп, сондай-ақ Вин Скалли мен Джерри Доггеттің Доджерс командасының радио хабарларын тыңдап бейсболға қызығушылық танытты. Блайлевен: "Әкем маған артқы ауладағы ат ойыны алаңдарымыздың үстіне қанап жасалған фонмен үйінді салдырды, мен сонда барып, оны жетілдіретінше қайта-қайта лақтырып тастадым, содан ол менің қисық добыма айналды. Мен оны кез келген уақытта, кез келген есепте тастай алатынмын", - деді.
Мансап
Блайлевен Сантьяго орта мектебінің бейсбол командасында ойнады, сонымен қатар денін сергіту және аяқтарын күшейту үшін кросс-кантриде де жүгірді. Ол мектептен кейін 1970 жылы үшінші раундта «Миннесота Твинс» командасына таңдалып алынды. Тек 21 лигалық ойыннан кейін, 1970 жылдың 2 маусымында 19 жасында ол жоғары лигаға шақырылды. Алғашқы маусымында өткір қисық добы оған он жеңіс әкелді және ол «The Sporting News» журналының «Жылдың жаңа ойыншысы» атанды. 1973 жылы ол тоғыз ойында қарсыласқа есеп беруге мүмкіндік бермеді, бұл сол маусымдағы Американ лигасындағы ең көп көрсеткіш. Алайда, Блайлевеннің «Твинс» командасындағы мансабының басы әрқашан жағымды болған жоқ, өйткені оны сыншылар мен жанкүйерлер мазалады. Ол жалақысына наразы болғандықтан, 1976 жылдың 1 маусымында «Техас Рейнджерс» командасына (командаласы Дэнни Томпсонмен бірге) алты ойыншыдан тұратын келісім бойынша ауыстырылды. «Рейнджерс» командасында жақсы өнер көрсетіп, 2.76 ERA көрсеткішін тіркеді. 1977 жылдың 22 қыркүйегінде, жамбас жарақатынан кейін екі апта өткен соң, Блайлевен Анахайм стадионында «Калифорния Энджелс» командасын 6:0 есебімен ұтты. Бұл ойын оның «Рейнджерс» командасы үшін соңғы ойыны болды; 2015 жылғы маусымда Коул Хамельс оны алмастырған команда үшін соңғы ойынында ұтқаннан кейін бір құмыраны алмастырмайды. «Рейнджерс» командасымен көрсеткен 2.74 ERA көрсеткіші команда тарихындағы ең жақсы көрсеткіш болып қала береді. Блайлевен телекамераға бармағын көрсеткен оқиғадан кейін, ол «Рейнджерс» командасының ұлттық деңгейдегі ойындарының бірінде оған назар аударды. 1977 жылдың 8 желтоқсанында ол баскетбол тарихындағы алғашқы төрт командалық келісім бойынша «Питтсбург Пайрэтс» командасына ауыстырылды, оған «Атланта Брэйвз», «Нью-Йорк Метс» және команданы ауыстырған 11 ойыншы қатысты. «Пайрэтс» командасы Джон Милнерді «Метс» командасынан сатып алды. «Рейнджерс» командасы «Пайрэтс» командасынан Ал Оливер мен Нельсон Норманды және «Метс» командасынан Джон Матлакты алды. Адриан Девайн, Томми Боггс және Эдди Миллер «Рейнджерс» командасынан «Брэйвз» командасына ауыстырылды. «Метс» командасы «Брэйвз» командасынан Уилли Монтанезді және «Рейнджерс» командасынан Том Грив пен Кен Хендерсонды алды, ол үш айдан кейін, 1978 жылдың 15 наурызында транзакцияны аяқтау үшін Нью-Йоркке жіберілді. «Пайрэтс» командасымен бірге ол команданы ERA, соққылар және толық ойындар бойынша жетекшілік етті және 1979 жылы әлем чемпионатын жеңуге көмектесті. Бұл кем дегенде 1908 жылдан бері МЛБ командасының басты құмырасының ең көп шешімдері болып табылады. Блайлевен «Пайрэтс» командасына наразы болып, егер ол саудаға алынбаса, маусым ішінде зейнеткерлікке шығатынын айтты. 1980 жылдың 9 желтоқсанында «Пайрэтс» командасы оны «Кливленд Индианс» командасына ауыстырды. Блайлевен маусымның көп бөлігін шынтақ жарақатымен өткізіп, қайтадан күресті, бірақ ол өзінің ең жақсы маусымдарының бірімен оралды: 197 рекорд 2.87 ERA. Сол жылы ол 20 жеңіске екінші рет жете алмады, өйткені ол бірнеше рет старттан қалмауға мәжбүр болды, өйткені ол баспанада әзіл-қалжың айтып, аяғын сындырып алды. 1985 жылы ол тағы да бес рет аутсаутпен Америка лигасын жетекшілік етті. Сол жылы ол 293,2 ойынды өткізіп, 24 ойынды аяқтады, бұл жетістік содан бері қайталанбады. Блайлевен жарқын емес «Индианс» командасы үшін ойнағаннан бақытсыз болды және «Твинс» командасына сауда жасауға мәжбүр болды, онда ол 3000 соққы белгісін өтіп, «Твинс» командасына 1987 жылғы әлем чемпионатын жеңуге көмектесті. Блайлевеннің «Твинс» командасымен бірге алғашқы екі толық маусымы бір маусымда (50) және бір мезгілде (96) үйге ұшып шығу бойынша үлкен лигалық рекордтар құрады. Ол бұрын ешқашан 24 үйге жүгіруден артық бас тартқан емес, ал 1986-87 жылдардан кейін ол карьерасы барысында маусым сайын 21 үйге жүгіруді рұқсат етті. Блайлевен 1991 жылы «Калифорния Энджелс» командасына ауысты және өзінің алғашқы маусымында 175 есебімен 2.73 ERA көрсетті; ол лиганы үшінші және соңғы рет (5-ші рет) бастады. Блайлевен ротаторлық манжеткаға операция жасағаннан кейін бүкіл маусымды өткізіп алды. Ол қайта оралды, бірақ негізінен өнімді емес, 812-ге 4.74 ERA-мен барды. Ол осы маусымнан кейін 287250 рекордтық көрсеткішімен, 3,701 соққысы мен 3,31 ERA-мен зейнеткерлікке шықты. Барлығы 16 атқыш кем дегенде 3000 рет соққыға ұшырады. Ол «Егіздер» үшін қайтадан 1993 жылдың көктемінде сынақтан өтті, бірақ командаға кіре алмады, бұл оның зейнетке шығуды ресми етті. Ол 1993 жылы Роттердамда өткен Дүниежүзілік порт турниріне MLB All Stars командасының құрамында қатысқан. MLB атақ-даңқ залының үшінші баскетболшысы Брукс Робинсон Блайлевен туралы былай деді: "[оның қисық добы] жағымсыз болды, мен сізге айтамын. Түйегіңді қағып тастауға жеткілікті. Берт керемет атқан, үстем атқан атқышы еді". Блайлевен 2009 жылғы Әлемдік бейсбол классикасында Нидерландының баскетбол жаттықтырушысы болды. Ол 2013, 2017 және 2023 жылдары өз рөлінде қайта оралды. Дегенмен, ол 14 жыл бойы сайлауға сайланбады, 2011 жылы ғана сайланды; ол дауыс берушілердің 79,7% дауысын алды. Қазіргі уақытта ол соққылар саны бойынша барлық уақыттағы 5-орында, аутсауттар саны бойынша барлық уақыттағы 9-орында және жеңістер саны бойынша барлық уақыттағы 27-орында тұр. Сайланған кезде ол 3000 соққыдан асып түскен жалғыз ойыншы және 50 немесе одан көп аутсаут жасаған жалғыз құмыра еді, ол атақ-даңқ залында емес. Блайлевен 1998 жылы Атақ-даңқ залына қабылдану үшін дауыс берудің 17,55% дауысын алды (оның сайлауға бірінші жылы), ал оның дауыс саны 1999 жылы 14,1% дейін төмендеді. 1970 жылдан бері бюллетеньге енген ешбір ойыншы одан да аз дауыс алған жоқ және кейін Атақ-даңқ залына сайланды. Алайда, ESPN.com тілшісі Джейсон Старк былай деді: «Блайлевеннің Атақ-даңқ залына үміткерлігіне саберметриялық жарылысынан гөрі ешбір ойыншы көмектеспеді». Атап айтқанда, Велчқа сәйкес, «Калифорнияның Лонг-Бич қаласындағы Lederer & Associates Investment Counsel президенті және бас инвестициялық офицері Рич Ледерер Блайлевеннің назарсыздан қалған жағдайы туралы Интернетте талдау жасай бастады». 2009 жылы ол тек екі дауыс алды, барлығы 338, 62,7%. 2010 жылы Блайлевен дауыс берушілердің 74,2% дауысын алды, Атақ-даңқ залына қабылдануға тек 5 дауыс жетпеді (0,8%). Блайлевен 14-інші әрекетінен кейін 2011 жылы 79,7% дауыс алып, Атақ-даңқ залына қабылданды. «Бұл 14 жылдық дұға мен күту болды», - деді ол Флорида штатының Форт-Майерс қаласынан телефон арқылы өткен баспасөз мәслихатында. «Мен Америка бейсбол жазушыларын, мен айтармын, соңғысы дұрыс болды деп есептеймін». Блайлевен Голландияда туған алғашқы ойыншы, ол Атақ-даңқ залына қабылданды, ал оның Атақ-даңқ залындағы тақташасында «Миннесота Твинс» командасының бас киімі бейнеленген. Блайлевен 2002 жылы «Миннесота Твинс» командасының Атақ-даңқ залына енгізілді және 2009 жылдың 28 шілдесінде жанкүйерлер таңдаған «Wendy's Minnesota Twins All Metrodome Team» командасына қосылды. 2011 жылдың 16 шілдесінде «Миннесота Твинс» командасы Блайлевеннің нөмірін ресми түрде зейнеткерлікке шығарды. 2020 жылы The Athletic Блайлевенді спорт жазушысы Джо Познански құрастырған «Baseball 100» тізімінде 71-орынға қойды.
Телерадио мансабы
1998 жылы Блайлевен «Твинз» командасы үшін теледидардағы түс комментаторы болды, «WCCO TV» және «Midwest Sports Channel» (кейін «Fox Sports North») арналарында ойындарды түсіндірді. Блайлевеннің пікірлері бейсбол трансляциясы үшін кейде шектен шығып кетуі мүмкін еді, бірақ ол өзі мен ойын комментаторы Дик Бремердің арасындағы қызықты және жақсы қарым-қатынасты қамтамасыз етті. Оның ерекше белгісі – экрандағы телестратормен жанкүйерлерді шеңберлеп көрсету. Жанкүйерлер үйде де, команданың сыртқы ойындарында да «Берт, мені шеңберле» деген жазуы бар плакаттарды алып келді. Бұл Паркинсон қорына көмек көрсету науқанына және Миннесота лотереясымен серіктестікке әкелді. Бремер телестратормен жанкүйерлерді шеңберлеуге тырысқанда, дөңгелек емес геометриялық пішіндер салды, ал Блайлевен мен жанкүйерлер Бремерді «Ромб жасай гөр, Дик» немесе «Үшбұрыш жасай гөр, Дик» деген сөздермен әзілдеп мазалады. 2020 жылдың 2 қыркүйегінде Блайлевен «Твинз» командасы үшін соңғы ойынын көрсетті.
Жеке өмір
Қазіргі уақытта Флорида штатының Форт-Майерс қаласында тұрады. Блайлвен 1990 жылы Джеймс Белушидің "Бизнестің қамына кіру" фильмінде өз ролін сомдады. 2006 жылғы эфирде Блайлвен фильмнің атын ұмытып, оны студиядағы техник еске түсірді. Блайлвен бейсболдағы ең танымал әзілкештердің бірі болған. Ол командаластарының аяқ киімдерінің шнурларын жиі өртеп, "ыстық аяқ" деп аталатын әзілмен "Қоймақшы голландиялық" лақап атын алды. "Ангелдер" командасында ойнаған кезде, команданың клуб үйіндегі өрт сөндіргіште: "Блайлвен болған жағдайда: Тартыңыз" деп жазылған еді. Блайлвен үйленуге аздай қалғанда ғана нақты есімін білді. Өмірі бойы өзінің аты "Рикальберт" деп ойлаған. Туу туралы куәлігінің көшірмесін алғаннан кейін, оның шын аты Рик Альберт Блайливен екенін білді.
Мансап статистикасы
КатегорияWLPCTERAGGSCGSHOSVIPHERRHRBBKWPHBPTолық саны 287250.5343.31692685242600497046321830202943013223701114155