Балама білім беру мектептері: дәстүрлі емес оқу жолдары, ерекше қажеттіліктері бар балаларға арналған мектептер, Summerhill сияқты инновациялық тәсілдер.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Мектеп түрі
Баламалы білім беру түрлерін ұсынатын мектептер
Type of school
schools offering alternative types of education
Баламалы мектеп – дәстүрлі емес оқу бағдарламасы мен әдістері бар білім беру мекемесі. Мұндай мектептер әртүрлі философиялар мен оқыту әдістерін ұсынады; кейбіреулері күшті саяси, ғылыми немесе философиялық бағыттарға ие, ал басқалары негізгі немесе дәстүрлі білім берудің кейбір аспектілеріне наразы мұғалімдер мен оқушылардың жиынтығы болуы мүмкін. Кейбір мектептердегі педагогикалық тәсілдер сол мәдениетте қолданылатын негізгі педагогикадан өзгеше, ал басқалары дарынды оқушыларға, ерекше қажеттіліктері бар балаларға, білім алу жолынан жаңылып, немесе негізгі мектептен шығарылған балаларға, құрылымдық емес немесе аз қатаң оқу жүйесін зерттеуді қалайтын балаларға арналған.
An alternative school is an educational establishment with a curriculum and methods that are nontraditional. Such schools offer a wide range of philosophies and teaching methods; some have strong political, scholarly, or philosophical orientations, while others are more ad hoc assemblies of teachers and students dissatisfied with some aspect of mainstream or traditional education. Some schools are based on pedagogical approaches differing from that of the mainstream pedagogy employed in a culture, while other schools are for gifted students, children with special needs, children who have fallen off the track educationally or expelled from their base school, children who wish to explore unstructured or less rigid system of learning, etc.
Ұлыбритания
Ұлыбританияда "балама мектеп" термині дәстүрлі білім беру жүйесіне балама ретінде, оқушыға бағытталған бейресми білім беретін мектепті білдіреді. Ұлыбританияда мұндай мектептердің ұзақ тарихы бар, ол Саммерхилл мектебінен бастау алады. Оның негізін қалаушы А.С. Нилл, сияқты демократиялық үлгідегі Дартингтон Холл және Килкхансити мектептерінің таралуына зор ықпал етті, алайда екеуі де қазір жабылды. Қазіргі таңдағы демократиялық бастауыш мектептердің бірі – Small Acres, ал демократиялық орта мектептердің саны екі – Summerhill және Sands School. Сонымен қатар, Мария Монтессори және Рудольф Штайнердің идеялары негізінде құрылған мектептер де бар.
In the United Kingdom, 'alternative school' refers to a school that provides a learner centered informal education as an alternative to the regimen of traditional education in the United Kingdom. There's a long tradition of such schools in the United Kingdom, going back to Summerhill, whose founder, A. S. Neill, greatly influenced the spread of similar democratic type schools such as the famous Dartington Hall School, and Kilquhanity School, both now closed. Currently there is one democratic primary school Small Acres, and two democratic secondary schools, Summerhill and Sands School. There is also a range of schools based on the ideas of Maria Montessori and Rudolf Steiner.
Америка Құрама Штаттары
АҚШ-та 1970 жылдардан бері баламалы мектептердің саны күрт өсті, сол кезде олардың саны өте аз болған. Кейбір баламалы мектептер барлық академиялық деңгейдегі және қабілеттегі студенттерге арналған, олар дәстүрлі емес бағдарламада жақсы оқытылады. Басқалары арнайы білім беру қажеттіліктері бар студенттерге, студенттерге әсер ететін әлеуметтік мәселелерді – мысалы, жасөспірімдердің бала тууы немесе баспанасыздық сияқты жағдайларды шешуге, немесе академиялық тұрғыдан сәтсіздікке ұшырау қаупі бар студенттерді қабылдауға бағытталған. АҚШ-тағы баламалы мектептердің тағы бір жалпы ерекшелігі – түрлі салалардағы қоғамдық ресурстар мамандарын пайдалану, олар жартылай штаттан, ерікті негізде оқытушылар болып жұмыс істейді. Баламалы мектепке түсетін студенттердің түріне байланысты, 1970 жылдардағы Нью-Джерси штатындағы Леониа балама орта мектебі, жергілікті ресурстарды оқытушы ретінде пайдалануға баса назар аударғандықтан, жергілікті мұғалімдер кәсіби одағымен ұзаққа созылған күреске қатысты.
In the United States, there has been tremendous growth in the number of alternative schools in operation since the 1970s, when relatively few existed. Some alternative schools are for students of all academic levels and abilities who are better served by a non traditional program. Others are specifically intended for students with special educational needs, address social problems that affect students, such as teenage parenthood or homelessness, or accommodate students who are considered at risk of failing academically. Another common element of alternative schools in the United States has been the use of community resource professionals in various disciplines who serve as instructors on a part time, volunteer basis. Depending upon the type of student going into an alternative school, The Leonia Alternative High School of the 1970s in New Jersey, which placed a heavy emphasis on the use of community resource instructors, ended up in a protracted battle with the local teachers union,
Канада
Канадада жергілікті білім басқармалары баламалы мектептерді құруды және олардың жұмыс істеу жолын өздері шешеді. Баламалы мектептерге жас шамасы әртүрлі топтар, біріктірілген оқу жоспары немесе толыққанды білім беру, ата-аналардың қатысуы және бағалардың орнына сипаттамалы есептер кіруі мүмкін. Кейбір білім беру жүйелері мемлекеттік мектептер ішінде баламалы білім беру бағыттарын ұсынады. Канадада дәстүрлі орта білім беруде қиындықтарға тап болған балаларға арналған мектептер баламалы мектептер деп аталады.
In Canada, local school boards choose whether or not they wish to have alternative schools and how they are operated. The alternative schools may include multi age groupings, integrated curriculum or holistic learning, parental involvement, and descriptive reports rather than grades. Some school systems provide alternative education streams within the state schools. In Canada, schools for children who are having difficulty in a traditional secondary school setting are known as alternate schools.
Германия
Германияда 200-ден астам Вальдорф мектебі бар, оның ішінде әлемдегі алғашқы осындай мектеп (1919 жылы негізі салынған) және көптеген Монтессори мектептері бар. Олардың әрқайсысының өз ұлттық қауымдастығы болып табылады, ал қалған балама мектептердің көпшілігі Ұлттық тәуелсіз балама мектептер қауымдастығында біріккен. Германиядағы жеке мектептерге қаржыландыру Bundesland-тен Bundesland-ке өзгеше. Мемлекеттік білім беру үшін мектеп концепцияларын зерттейтін зертханалық мектептерге толық мемлекеттік қаржы беріледі. Билефельдтегі Лаборсшуле көптеген балама мектептерге, соның ішінде демократиялық мектеп концепциясын жаңартуға зор әсер етті.
Germany has over 200 Waldorf schools, including the first such school in the world (founded 1919), and a large number of Montessori schools. Each of these has its own national association, whereas most other alternative schools are organized in the National Association of Independent Alternative Schools Funding for private schools in Germany differs from Bundesland to Bundesland. Full public funding is given to laboratory schools researching school concepts for public education. The Laborschule Bielefeld had a great influence on many alternative schools, including the renewal of the democratic school concept.
Оңтүстік Корея
Оңтүстік Кореяда баламалы мектептер жастардың үш үлкен тобына қызмет көрсетеді. Бірінші топ – корей білім беру жүйесінде сәттілікке жете алмаған оқушылар. Осы мектептердің көпшілігі ерікті түрде немесе тәртіптік шаралармен мектепті тастаған оқушыларға көмек көрсетеді. Екінші топ – жас иммигранттар. Оңтүстік-Шығыс Азия және Солтүстік Кореядан иммигранттардың саны артып келе жатқандықтан, бірқатар педагогтар осы жас иммигранттарға арналған, бейімделген білім берудің қажеттігін сезіне бастады. Оңтүстік Корея тарихында біртекті этникалық құрамды қоғам болғандықтан, осы оқушыларды қатыгездікке, әлеуметтік оқшаулануға немесе оқудағы сәтсіздікке қарсы қорғауға жеткілікті жүйе мен хабардарлық жоқ. Мысалы, Солтүстік Кореядан келген иммигрант оқушылардың мектепті тастап кету көрсеткіші, оңтүстік кореялық оқушыларға қарағанда он есе жоғары, себебі олардың басты міндеті – бастапқыда оңтүстік кореялық қоғамға бейімделу, емтихан нәтижелерін жақсарту емес. Үшінші топ – философиялық көзқарастарына байланысты баламалы білім беруді таңдаған оқушылар. Корея білім беру жүйесі, көптеген Азия елдеріндегідей, емтиханға дайындалу және жаттауға негізделген. Кейбір оқушылар мен ата-аналар мұндай білім беру оқушыны жан-жақты дамыта алмайды деп санайды және оқушылардың оқуын өзгеше жолмен ұсынатын баламалы мектептерді таңдайды. Мұндай мектептер көбінесе жазбаша емтихан нәтижелерінен гөрі, адамдар мен табиғат арасындағы өзара әрекеттесудің маңыздылығын баса көрсетеді. Оңтүстік Кореядағы баламалы мектептердің басты қиындықтары – танылмау, қаржылық қолдаудың жетіспеуі және баламалы мектептер арасындағы сапаның айырмашылығы. Оңтүстік Корея халқының баламалы білім беруге деген көзқарасы өзгергенімен, прогрессивті білім беру әлі де кеңінен қабылданбаған. Жоғары оқу орнына түсу үшін, дәстүрлі білім беру көбінесе ұлттың емтихан нәтижелері мен академиялық көрсеткіштеріне қатысты қатаң талаптарына байланысты артықшылыққа ие. Осы себепті, Оңтүстік Корея үкіметі баламалы мектептерді қаржылық тұрғыдан белсенді түрде қолдамайды. Сондықтан көптеген баламалы мектептер, әсіресе оқу ақысын жинамайтын немесе жинай алмайтын мектептер банкротқа ұшырауы мүмкін. Оңтүстік-Шығыс Азия және Солтүстік Кореядан келген көптеген иммигранттар отбасылары қаржылық жағынан мұқтаж болғандықтан, күнделікті тұрмысы үшін мемлекеттік әлеуметтік көмекке зәру. Ондай отбасылар үшін жеке білім беру мүмкіндігі тек қиял ғана. Бұл жағдай баламалы мектептер арасында да алшақтық тудырады. Кейбір мектептер жоғары табысқа ие ата-аналардың қолдауымен мектепте және мектептен тыс түрлі бағдарламаларды ұсынады, ал басқалары академиялық және қосымша білім беру бағдарламаларын дамытуға ресурстар таппайды.
In South Korea, alternative schools serve three big groups of youth. The first group is students who could not succeed in formative Korean education. Many of these schools serve students who dropped out during their earlier school years, either voluntarily or by disciplinary action. The second group is young immigrants. As the population of immigrants from Southeast Asia and North Korea is increasing, several educators started to see the necessity of the adaptive education, specially designed for these young immigrants. Because South Korea has been a monoethnic society throughout its history, there is not enough system and awareness to protect these students from bullying, social isolation, or academic failure. For instance, the drop out rate for North Korean immigrant students is ten times higher than that of students from South Korean students because their major challenge is initially to adapt to South Korean society, not to get a higher test score. The other group is students who choose an alternative education because of its philosophy. Korean education, as in many other Asian countries, is based on testing and memorizing. Some students and parents believe this kind of education cannot nurture a student thoroughly and choose to go to an alternative school, that suggests a different way to learn for students. These schools usually stress the importance of interaction between other people and nature over written test results. The major struggle in alternative schools in South Korea are recognition, lack of financial support, and quality gap between alternative schools. Although South Korean public's recognition to alternative education has deliberately changed, the progressive education still is not widely accepted. To enter a college, regular education is often preferred because of the nation's rigid educational taste on test result and record. For the same reason, South Korean government is not actively supporting alternative schools financially. Hence, many alternative schools are at risk of bankruptcy, especially the schools that do not or cannot collect tuition from their students. Most Southeast Asian and North Korean immigrant families are financially in need, so they need assist from government's welfare system for their everyday life. It is clear that affording private education is a mere fantasy for these families. That phenomenon, at last, causes a gap among alternative schools themselves. Some schools are richly supported by upper class parents and provide variety of in school and after school programs, and others rarely have resource to build few academic and extracurricular programs as such.
Үндістан
Үндістанда баламалы мектептердің тарихы ұзақ. б.з.д. 1500-500 жылдар аралығындағы Веда және Гурукул білім беру жүйелері оқушылардың кәсіби дағдыларын, мәдени және рухани ағартуын, сонымен қатар рационалды ойлау мен пайымдауға ынталандыратын ортада білім алуға баса назар аударды. Сондықтан білім берудің мақсаты оқушыларды өмірдің түрлі салаларында дамыту және қоғамдық қызмет көрсетуді қамтамасыз ету болды. Дегенмен, жергілікті экономиканың құлдырауы және отаршылдық билеушілердің келуімен бұл жүйе төмендеді. 1835 жылы Маколейдің ескертпесінде ұсынылғандай, ағылшын тілін оқыту құралы ретінде енгізу сияқты бірнеше маңызды реформалар жасалды. Бүгінгі күнгі жалпы білім беретін мектептер отаршылдық дәуірде қалыптасқан жүйеге әлі де сүйенеді. Тәуелсіздік алғаннан бері үкімет мектептер желісін кеңейтуге, білім беру қажеттіліктеріне сәйкес оқу бағдарламасын жасауға, жергілікті тілді оқыту құралы ретінде пайдалануға баса назар аударды. XIX ғасырдың соңында көптеген әлеуметтік реформаторлар заманауи білім беру жүйесіне балама іздеуді бастады. Вивекананда, Даянанд Сарасвати, Жойтиба Фуле, Савитрибай Фуле, Сайед Ахмет Хан – әлеуметтік жаңару, әлеуметтік теңсіздікті жою және баламалы мектептер арқылы қыздардың білім алуын ынталандыру ісіне кіріскен пионерлер болды. ХХ ғасырдың басында педагогтар қазіргі мектептердің кемшіліктеріне жауап ретінде баламалы мектептердің үлгілерін жасады, олар әлі де тиімді. Рабиндранат Тагордың «Шанти Никетан», Джидду Кришнамуртидің «Риши долындағы мектебі», Шри Ауробиндо мен Ананың Шри Ауробиндо халықаралық білім беру орталығы және Уолденнің «Пат Магнит мектебі» – осылардың бірнеше мысалы. 1970 жылдардан бастап баламалы мектептердің саны арта түсті. Бірақ баламалы мектептердің көпшілігі үкіметтік емес, жеке адамдардың күш-жігерінің нәтижесі болып табылады.
India has a long history of alternative schools. Vedic and Gurukul systems of education during 1500 BC to 500 BC emphasized on acquisition of occupational skills, cultural and spiritual enlightenment in an atmosphere which encouraged rational thinking, reasoning among the students. Hence the aim of education was to develop the pupil in various aspects of life as well as ensure social service. However, with the decline of the local economies and the advent of the colonial rulers this system went into decline. Some notable reforms like English as the medium of instruction, were introduced as recommended in Macaulay's Minute in the year 1835. The mainstream schools of today still follow the system developed in the colonial era. In the years since independence, Government has focused on expansion of school network, designing of curriculum according to educational needs, local language as the medium of instruction, etc. By the end of nineteenth century, many social reformers began to explore alternatives to contemporary education system. Vivekananda, Dayanand Saraswati, Jyotiba Phule, Savitribai Phule, Syed Ahmed Khan were the pioneers who took up the cause of social regeneration, removal of social inequalities, promotion of girl's education through alternate schools. In the early twentieth century educationists create models of alternative schools as a response to the drawbacks to mainstream schools which are still viable. Rabindranath Tagore's Shanti Niketan, Jiddu Krishnamurthy's Rishi Valley School, Sri Aurobindo and Mother's Sri Aurobindo International Center for Education, and Walden's Path Magnet School are some of the examples. An upsurge in alternative schools was seen in 1970's onward. But most of the alternate schools are the result of individual efforts rather than government.
Баламалы білім беру бағдарламалары
Альтернативті білім беру бағдарламалары колледж білімі табысты кәсіпкер болу үшін міндетті емес деп санайтындар үшін өте ыңғайлы. Бұл бағдарламалар жаңадан бастаған және тәжірибелі кәсіпкерлерді біліммен қамтамасыз етеді және оларға қажетті ресурстарды ұсынады. Forbes.com сайтында 2018 жылдың 11 ақпанында жарияланған мақалада көптеген білім беру мекемелері өздерінің үдемелі курстарына (акселераторлық курстарына) үлес қосатыны айтылды. Миссури университеті жүйесі Ameren Accelerator жобасын бастады, ол энергия стартаптарына бағытталған және кәсіпкерлерге университет деңгейіндегі білім беруші серіктестерден индустрия туралы қажетті білім алуға көмектеседі. Халықаралық бағдарламалар да бар, олар ұқсас ресурстарды ұсынады, мысалы, Африкадағы Ганадағы Meltwater Кәсіпкерлік Технологиялар мектебі. Ондағы инкубаторлық бағдарлама Африка аймағындағы ең үздік студенттерге бір жылдық қатаң бағдарлама аясында бастапқы капитал, оқыту және білім алу мүмкіндіктерін ұсынады. The Huffington Post үйде оқыту, шағын мектептер және формальды оқымау (Unschooling) сияқты баламалы оқудың түрлерін атады. Формальды оқымау (Unschooling) тұжырымы студенттің нақты себептер мен таңдау бойынша өзі қалаған тәсілмен білім алуын білдіреді. Адам мұғалімдерден, ата-аналардан, кітаптардан немесе ресми сабақтардан көмек алады, бірақ қалай оқуға және өзінің жеке кестесі бойынша қадам жасауға қатысты соңғы шешімді өзі қабылдайды. Микромектептер немесе тәуелсіз тегін мектептер тәсілдері, мөлшері және басқару құқығы бойынша ерекшеленеді. Бұл – заманауи бір сыныптық мектептер, толық немесе жартылай күн жұмыс істейтін оқу орындары немесе мұғалімдердің немесе ата-аналардың меншігінде және басқаруындағы оқу орталықтары. Кейбір ата-аналар балаларын практикалық шешімдерді іздеуге үйрететіндіктен, дәстүрлі емес жүйені формальды білімнен артық көреді. АҚШ қалыпты орта мектептерден тыс, тәуекелге ұшыраған студенттердің санының артуын қамтамасыз етуге тырысуда. Мектептен шығып кеткендерге немесе қуылғандарға арналған Альтернативті білім беру кампустары бар. Ел бойынша 4000-нан астам Альтернативті білім беру орталықтары (AEC) бар екені хабарланды.
Alternative education programs are ideal for people who think college education is not a requirement for becoming successful entrepreneurs. These programs educate neophyte and experienced entrepreneurs while providing them with the necessary resources. An article published at Forbes. com last February 11, 2018 mentioned that many educational institutions contribute to their respective accelerator courses. The University of Missouri System initiated the Ameren Accelerator which concentrates on energy startups and assists entrepreneurs in obtaining essential know how about the industry from educator partners at the university level. There are international programs that also offer related resources like Meltwater Entrepreneurial School of Technology in Ghana, Africa. It has an incubator program providing seed capital, training, and learning opportunities in a rigorous one year program from outstanding students in the African region. The Huffington Post cited options in alternative learning like Home School, Micro Schooling, and Unschooling. The concept of Unschooling means the student learns according to the way that person wants for specific reasons and choice. The individual gets help from teachers, parents, books, or formal classes but makes the final decision on how to proceed and according to his or her preferred schedule. Micro schools or independent free schools differ in approach, size, and authority. These are contemporary one room schools, full time or part time facilities, or learning centers that are owned and managed by teachers or parents. Some parents choose this non traditional system over formal education because it teaches youngsters to look for practical solutions. The USA is attempting to serve an increasing number of a good number of at risk students outside the conventional highs schools. There are Alternative Education Campuses that cater to dropouts or those who have been expelled from their schools. There are reportedly more than 4,000 AECs all over the country.