Кіріспе

АҚШ-тың 30-шы төртжылдық президенттік сайлауы

1904 жылғы АҚШ президенттік сайлауы – 1904 жылғы 8 қарашада өткен 30-шы төртжылдық президенттік сайлау. Қолдағы республикашыл президент Теодор Рузвельт консервативті демократ үміткері Алтон Б. Паркерді жеңді. Рузвельттің жеңісі оны алғашқы президент етті, ол өзінің ізашары қайтыс болғаннан кейін толық мерзімге өз өкілі ретінде сайланды. Бұл екі үлкен партияның да үміткерлері бір штаттан тіркелген екінші президенттік сайлау болды; алғашқылары 1860, 1920, 1940, 1944 және 2016 жылдары болған. Рузвельт 1901 жылғы қыркүйекте өзінің ізашары Уильям МакКинлидің қазасынан кейін қызметке кірді. 1904 жылғы ақпанда МакКинлидің одақтасы, сенатор Марк Ханна қайтыс болғаннан кейін, Рузвельт 1904 жылғы Республикалық Ұлттық конвентте аз қарсылыққа тап болды. Бұрынғы президент Гровер Кливлендтің консервативті Бурбон демократтары Демократиялық партияның бақылауын Уильям Дженнингс Брайанның жақтастарынан уақытша қайтарып алды, ал 1904 жылғы Демократиялық Ұлттық конвент Нью-Йорк апелляциялық сотының бас судьясы Алтон Б. Паркерді ұсынды. Паркер конвенттегі бірінші дауыс беруде жеңіске жетіп, газет магнаты Уильям Рэндольф Херстті жеңді. Үміткерлердің ұстанымдары арасында айырмашылық аз болғандықтан, жарыс негізінен олардың жеке тұлғаларына негізделді; демократтар Рузвельт президенттігінің "өздік" және "тұрақсыз" болғанын айтты. Республикашылдар Рузвельттің сыртқы саясаттағы жетістіктеріне және монополияларға қарсы берік тұруына баса назар аударды. Рузвельт Паркерді оңай жеңіп, Оңтүстік өңірінен басқа АҚШ-тың барлық аймақтарын басып алды, ал Паркер Брайанның 1900 жылы жеңген бірнеше штаттарын, сондай-ақ өзінің туған штаты Нью-Йоркті жоғалтты. Рузвельттің 18,8% дауыс айырмасы Джеймс Монроның 1820 жылғы президенттік сайлаудағы жеңісінен бері ең үлкені болды және 1820 мен Уоррен Хардингтің 1920 жылғы күшті жеңісі арасындағы ғасырдағы ең үлкен дауыс жеңісі болды. Рузвельт күшті жеңіске жетіп, президенттік сайлауда 300-ден астам сайлаушы дауысын алған алғашқы президенттік үміткер болды. Бұл 1868 жылдан бері Миссури штатының Республикалық партияның үміткеріне дауыс берген алғашқы реті болды.

Популистік партия

Популистік партия 1904 жылдың 4-6 шілдесі аралығында Иллинойс штатының Спрингфилд қаласында ұлттық съезін өткізді. Демократиялық партияның Алтон Паркерді президенттікке кандидат етіп ұсынғанына наразы болғандықтан, олар өз кандидаттарын ұсынып, сайысқа түсуге шешім қабылдады. Екі кезең дауыс беруден кейін Томас Уотсон партияның президенттікке үміткері болып, ал Томас Тибблс оның серігі ретінде таңдалды.