Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
АҚШ-тың 30-шы төртжылдық президенттік сайлауы
30th quadrennial U. S. presidential election
1904 жылғы АҚШ президенттік сайлауы – 1904 жылғы 8 қарашада өткен 30-шы төртжылдық президенттік сайлау. Қолдағы республикашыл президент Теодор Рузвельт консервативті демократ үміткері Алтон Б. Паркерді жеңді. Рузвельттің жеңісі оны алғашқы президент етті, ол өзінің ізашары қайтыс болғаннан кейін толық мерзімге өз өкілі ретінде сайланды. Бұл екі үлкен партияның да үміткерлері бір штаттан тіркелген екінші президенттік сайлау болды; алғашқылары 1860, 1920, 1940, 1944 және 2016 жылдары болған. Рузвельт 1901 жылғы қыркүйекте өзінің ізашары Уильям МакКинлидің қазасынан кейін қызметке кірді. 1904 жылғы ақпанда МакКинлидің одақтасы, сенатор Марк Ханна қайтыс болғаннан кейін, Рузвельт 1904 жылғы Республикалық Ұлттық конвентте аз қарсылыққа тап болды. Бұрынғы президент Гровер Кливлендтің консервативті Бурбон демократтары Демократиялық партияның бақылауын Уильям Дженнингс Брайанның жақтастарынан уақытша қайтарып алды, ал 1904 жылғы Демократиялық Ұлттық конвент Нью-Йорк апелляциялық сотының бас судьясы Алтон Б. Паркерді ұсынды. Паркер конвенттегі бірінші дауыс беруде жеңіске жетіп, газет магнаты Уильям Рэндольф Херстті жеңді. Үміткерлердің ұстанымдары арасында айырмашылық аз болғандықтан, жарыс негізінен олардың жеке тұлғаларына негізделді; демократтар Рузвельт президенттігінің "өздік" және "тұрақсыз" болғанын айтты. Республикашылдар Рузвельттің сыртқы саясаттағы жетістіктеріне және монополияларға қарсы берік тұруына баса назар аударды. Рузвельт Паркерді оңай жеңіп, Оңтүстік өңірінен басқа АҚШ-тың барлық аймақтарын басып алды, ал Паркер Брайанның 1900 жылы жеңген бірнеше штаттарын, сондай-ақ өзінің туған штаты Нью-Йоркті жоғалтты. Рузвельттің 18,8% дауыс айырмасы Джеймс Монроның 1820 жылғы президенттік сайлаудағы жеңісінен бері ең үлкені болды және 1820 мен Уоррен Хардингтің 1920 жылғы күшті жеңісі арасындағы ғасырдағы ең үлкен дауыс жеңісі болды. Рузвельт күшті жеңіске жетіп, президенттік сайлауда 300-ден астам сайлаушы дауысын алған алғашқы президенттік үміткер болды. Бұл 1868 жылдан бері Миссури штатының Республикалық партияның үміткеріне дауыс берген алғашқы реті болды.
The 1904 United States presidential election was the 30th quadrennial presidential election, held on Tuesday, November 8, 1904. Incumbent Republican President Theodore Roosevelt defeated the conservative Democratic nominee, Alton B. Parker. Roosevelt's victory made him the first president who ascended to the presidency upon the death of his predecessor to win a full term in his own right. This was also the second presidential election in which both major party candidates were registered in the same home state; the others have been in 1860, 1920, 1940, 1944, and 2016. Roosevelt took office in September 1901 following the assassination of his predecessor, William McKinley. After the February 1904 death of McKinley's ally, Senator Mark Hanna, Roosevelt faced little opposition at the 1904 Republican National Convention. The conservative Bourbon Democrat allies of former President Grover Cleveland temporarily regained control of the Democratic Party from the followers of William Jennings Bryan, and the 1904 Democratic National Convention nominated Alton B. Parker, Chief Judge of the New York Court of Appeals. Parker triumphed on the first ballot of the convention, defeating newspaper magnate William Randolph Hearst. As there was little difference between the candidates' positions, the race was largely based on their personalities; the Democrats argued that the Roosevelt presidency was "arbitrary" and "erratic". Republicans emphasized Roosevelt's success in foreign affairs and his record of firmness against monopolies. Roosevelt easily defeated Parker, sweeping every US region except the South, while Parker lost multiple states won by Bryan in 1900, as well as his home state of New York. Roosevelt's popular vote margin of 18.8% was the largest since James Monroe's victory in the 1820 presidential election, and would be the biggest popular vote victory in the century between 1820 and Warren Harding's 1920 landslide. With Roosevelt's landslide, he became the first presidential candidate to receive over 300 electoral votes in a presidential election. This was the first time since 1868 that Missouri voted for the Republican candidate.
Популистік партия
Популистік партия 1904 жылдың 4-6 шілдесі аралығында Иллинойс штатының Спрингфилд қаласында ұлттық съезін өткізді. Демократиялық партияның Алтон Паркерді президенттікке кандидат етіп ұсынғанына наразы болғандықтан, олар өз кандидаттарын ұсынып, сайысқа түсуге шешім қабылдады. Екі кезең дауыс беруден кейін Томас Уотсон партияның президенттікке үміткері болып, ал Томас Тибблс оның серігі ретінде таңдалды.
The Populist Party held their national convention in Springfield, Illinois from July 4 to 6, 1904. Unsatisfied with the Democratic Party's nomination of Alton Parker for president, they chose to nominate their own candidates to contest the office. After two ballots, Thomas Watson was selected as the party's presidential candidate and Thomas Tibbles was selected as his running mate.