Кіріспе
2003 жылғы 2 қарашада Грузияда конституциялық референдуммен бірге парламент сайлауы өтті. Грузия сайлау комиссиясы жариялаған мәліметтерге сәйкес, сайлауда президент Эдуард Шеварднадзені қолдаған партиялардың біріккен күштері жеңіске жетті. Бірақ, 25 қарашадағы «Гүлдер революциясынан» кейін, кең тараған сайлау бұзушылықтары туралы айыптаулар мен Шеварднадзенің отставкасына әкелген үлкен халық наразылығынан соң Грузияның Жоғарғы соты сайлау қорытындысын жойды. 2004 жылғы 28 наурызда қайта сайлау өтті.
Parliamentary elections were held in Georgia on 2 November 2003 alongside a constitutional referendum. According to statistics released by the Georgian Election Commission, the elections were won by a combination of parties supporting President Eduard Shevardnadze. However, the results were annulled by the Georgia Supreme Court after the Rose Revolution on 25 November, following allegations of widespread electoral fraud and large public protests which led to the resignation of Shevardnadze. Fresh elections were held on 28 March 2004.
Тараптар
"Жаңа Грузия үшін" – президент Эдуард Шеварднадзені қолдаған сайлау блогы. «Жаңғыру» партиясы Шеварднадзенің одақтасы болды. Ұлттық қозғалыс (ҰҚ) – оппозиция көшбасшысы Михаил Саакашвилидің партиясы.
Жүріс-тұрысы
Сайлау учаскелері ашылғаннан кейін көп ұзамай зорлық-зомбылық, сайлаушыларды қорқыту және бюллетеньдерді толтыру туралы хабарлар келіп түсті. Бірақ ең үлкен мәселе – Грузия үкіметі дайындаған сайлаушылар тізімі болды. Михаил Саакашвили, ондаған мың адам сияқты, дауыс беру құқығынан айырылды. Оның аты, ел бойынша мыңдаған басқа адамдардың атымен бірге, Грузия үкіметі дайындаған тізімде болмады. Оппозицияның күшті болуы мүмкін болған аймақтардағы тұтас аудандар тізімнен түсіріліп тасталды. Грузиялық сарапшылар бұл сайлауды ел тарихындағы "ең бұзық және хаотикалық сайлау" деп сипаттады. "Үкімет бұл сайлауды хаостық ету үшін барлық шараны жасады. Менің ойымша, үкіметте де сайлаудың тәртіпті өтуін қаламайтын адамдар болды, себебі олар жеңіліп қалатынын білді", - деді Кавказ демократия және даму институтының Гья Нодия. Еуропалық қауіпсіздік және ынтымақтастық ұйымының (ЕҚЫҰ) халықаралық миссиясы сайлаудың халықаралық стандарттарға жетпегенін мәлімдеді. "Өкінішке орай, бұл сайлау сайлау және демократиялық процестің сенімділігін арттыруға жеткіліксіз болды", - деді ЕҚЫҰ төрағасының арнайы үйлестірушісі Брюс Джордж. 43 елден 450 халықаралық бақылаушы ЕҚЫҰ тарихындағы ең ірі және ұзаққа созылған сайлау бақылау миссиясының бірінде сайлауды бақылады. Сайлаудағы алаяқтық туралы айыптауларды растаған Global Strategy атты американдық компания жүргізген шығу сауалнамалары оппозицияның үлкен артықшылықпен жеңіске жеткенін көрсетті, Ұлттық қозғалыс 20% дауыс алып бірінші орынға шықты, ал үкіметтік коалиция 14% ғана жинады.