Кіріспе

Оптикалық дисктерге мазмұн жариялау

Оптикалық диск авторлығы, соның ішінде CD, DVD және Blu-ray Disc авторлығы – бұл бастапқы материалды (видео, аудио немесе басқа деректерді) оптикалық дискке (әдетте компакт-дискке немесе DVD-ге) жазу ("жағып тастау") үшін қажетті дұрыс логикалық том форматына жинау процесі. Бұл әрекет кейде заңсыз жолмен, түпнұсқа авторлардың рұқсатысыз авторлық құқықпен қорғалған материалды көшіру арқылы жасалады.

Процесс

Оптикалық дискіні жазу үшін, әдетте, алдымен оптикалық дискке арналған типтегі толық файлдық жүйесі бар оптикалық диск кескінін жасайды. Бұл кескін дисктегі басқа файлдық жүйедегі файл сияқты уақытша сақтауға орналастырылады. Кескінді CD-RW, DVD±RW және BD-RE сияқты қайта жазылатын орталарды пайдаланып, мақсатты құрылғыларда сынап көруге болады. Содан кейін кескін дискке көшіріледі (әдетте, кең таратпалы үшін бір рет жазылатын ортаға). Көптеген оптикалық диск авторлық құралдары диск кескінін жасайды және оны бір операцияда дискке көшіреді, сондықтан көптеген пайдаланушылар құру мен жазу арасындағы айырмашылықты білмейді. Дегенмен, мұны білу пайдалы, себебі диск кескінін жасау көп уақыт алады, ал кескінді көшіру әлдеқайда жылдам. Көптеген дискіні жазу бағдарламалары бір көшірме жасағаннан кейін уақытша папкадағы кескінді автоматты түрде жояды. Егер пайдаланушылар бұл әдепкі параметрді өзгертіп, бағдарламаға кескінді сақтауды бұйырса, олар оны көбірек көшірме жасау үшін қайта пайдалана алады. Әйтпесе, әр көшірме жасаған сайын кескінді қайта құруға тура келеді. Кейбір пакеттік жазу бағдарламалары бүкіл дискіні бірден жазуды талап етпейді, әртүрлі уақытта әртүрлі бөліктерді жазуға мүмкіндік береді. Бұл пайдаланушыға дискіні бірте-бірте құруға мүмкіндік береді, мысалы, дискет немесе қайта жазылатын CD сияқты қайта жазылатын ортада. Алайда, егер диск қайта жазылмайтын болса, әрбір битті бір рет ғана жазуға болады. Осы шектеуге байланысты, жазу процесі сәтсіз аяқталған қайта жазылмайтын дискіні жөндеу мүмкін емес. (Мұндай дискілер әдетте "костер" деп аталады, бұл сусын құюға арналған подставкаға сілтеме). Авторлық процесті оңтайландыру және қателерді болдырмау үшін көптеген оптикалық диск авторлық технологиялары бар. Кейбір бағдарламалар диск кескінін файлдық жүйе ретінде қоса алады, сондықтан олар орнатылған дискілер ретінде көрінеді. Диск кескіні физикалық дискіге жазу алдында құрастырылғаннан кейін сыналып алынуы мүмкін.

Сессиялар

DVD және Blu-ray (реттік) дискілерде де бірнеше сеанс қолдануға болады.

Жолдар

Тректерде дискіге сақталынатын ақпарат болады. Трек – дерек блогын қамтитын дискідегі секторлардың тізбекті жиынтығы. Бір сеанста бір немесе бірнеше, бірдей немесе әртүрлі типтегі тректер болуы мүмкін. Тректер аудио ақпаратты, деректерді немесе бейне ақпаратты қамтуы мүмкін, олардың барлығы бірдей форматты пайдаланады. Деректерге альбом туралы ақпарат және караоке сөздері сияқты төмен ажыратымдылықтағы графикалық материалдар кіруі мүмкін; алайда, бұл тректер CD аудио стандарттарының «Қызыл кітабына» сәйкес келмейді.

Жабдық

Авторлық көбінесе компьютерлерде орнатылған бағдарламалық құралдар арқылы, оптикалық дискілерді жазатын құрылғылармен жасалады. Алайда, жеке видеожазғыштар сияқты, дисктерді авторлық құруға және жазуға мүмкіндік беретін дербес құрылғылар да бар.

Бағдарламалық жасақтама

Оптикалық диск жазғыштарын пайдалану оптикалық диск авторлау бағдарламалық жасақтамасын қажет етеді, кейде "жазу қолданбалары" немесе "көшіру қолданбалары" деп аталады. Мұндай бағдарламалық қамтамасыз ету әдетте жазғыштармен бірге сатылады. Кейбір операциялық жүйелер олармен бірге келеді. Оптикалық диск құру әдетте оптикалық диск үшін арналған толық файлдық жүйемен оптикалық диск бейнесін жасауды, содан кейін бейнені дискке жазуды қамтиды. Көптеген бағдарламалар диск бейнесін жасап, бір жиынтықтағы қосымшада (Жедел көшіру немесе Ұшуда көшіру) жазады, сондықтан соңғы пайдаланушылар арасындағы айырмашылықты білмейді. Дискілік файлдық жүйелерге ISO 9660 (көбінесе жай ғана ISO деп аталады) және Universal Disk Format (UDF) кіреді. ISO көбінесе CD-лер үшін, ал UDF DVD-лер үшін жиі қолданылады. Сондай-ақ, бірден бүкіл дискіні жазуды қажет етпейтін, бірақ уақыт өте келе бөліктерді жазуға мүмкіндік беретін, дискіні кездейсоқ қолжетімді, ауыстырылатын орта ретінде пайдалануға мүмкіндік беретін (өте үлкен дискета сияқты, бірақ ерекше шектеулері бар) пакеттік жазу қолданбалары бар. Кейде авторлық процесті жеңілдету үшін диск бейнелері жасалады. Кейде диск бейнелері тіпті деректерді толығымен қатты дискіде сақталған CD-ROM немесе DVD дискісінің болуын эмуляциялау үшін қолданылады. cdrdao командалық құралы үшін, қажетті диск жазбасының егжей-тегжейін көрсету үшін мәтін редакторында құрастырылатын TOC файлы қолданылады.

Файл жүйелері

Оптикалық диск файлдық жүйелерінің түрлеріне ISO 9660 (көбінесе жай ғана "ISO" деп аталады) және Universal Disk Format (UDF) жатады. ISO көбінесе CD-лер үшін, ал UDF DVD және BD-лер үшін ең көп қолданылады.

ISO 9660 стандарттары

ISO 9660 – негізінен CD-дискілерде қолданылатын формат. ISO 9660 El Torito, Joliet, Rock Ridge немесе Apple ISO 9660 кеңейтулерімен толықтырылуы мүмкін. El Torito CD-ден жүктелуге мүмкіндік береді. Microsoft-тың Joliet кеңейтуі, басқа нәрселермен қатар, UCS 2 кодировкасында ұзақ файл атауларын қолдануға мүмкіндік береді. Rock Ridge – файл иелігін қамтамасыз ететін, файл атауларына қойылған шектеулерді азайтатын және тағы да басқа мүмкіндіктер ұсынатын жүйе. Amiga кеңейтулері Amiga-ға тән атрибут биттері мен түсініктемелерді пайдалануға рұқсат береді. Apple Extensions Macintosh-қа тән авторлық кодтарды, файл түрлерін және т.б. іске қосады.

Жалпыға бірдей дискі пішімі

Universal Disk Format (UDF) – Юникодты қолдау, пакеттік жазу (UDF 1.50) және қайта жазылатын форматтардағы кемшіліктерді басқару сияқты қосымша мүмкіндіктері бар жаңа файлдық жүйе. Пакеттік жазу UDF 1.02 және Mount Rainier кеңейтулері арқылы да жүзеге асырылуы мүмкін. Бұл дискіні дискета сияқты пайдалануға мүмкіндік береді, яғни файлдарды оңай жоюға, жасауға және өңдеуге болады, ал бүкіл дискіні қайта жазудың қажеті болмайды. DVD бейне UDF 1.02-ні пайдаланады, ал Blu-ray дискісі UDF 2.50-ні пайдаланады.

HighMAT

HighMAT деп аталатын үйлесімділік технологиясы дискідегі бейне материалды электрондық ойнату құрылғыларымен тиімдірек тануға, түсіндіруге және қолдауға көмектеседі.