Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1690 жылғы Тоғыз жылдық соғыс флоттық әрекеті
1690 fleet action of the Nine Years' War
Бичи-Хед шайқасы, сондай-ақ Бевезиер шайқасы деп те аталады, Тоғыз жылдық соғыс кезінде 1690 жылдың 10 шілдесінде болған флоттық шайқас. Бұл шайқас соғыс барысында ағылшын және голланд қарсыластарына қарсы француз теңіз күштерінің ең маңызды жеңісі болды. Адмирал Герберт, Торрингтон графы басқаратын одақтас флотының негізгі бөлігі Англия арнасында орналасқан; флоттың маңызды бөлігі Жерорта теңізінде вице-адмирал Генри Киллигрюдің басқаруында болды, ал Вильгельмнің мемлекеттік хатшысы және таңдалған теңіз кеңесшісі Нотингэм графы француз Тулон эскадрильясын бейтараптандыруды үміттенеді. Сэр Клаудесли Шоуэлл Ирландия теңізінде қалды, бірақ оның эскадрильясы француздар қаласа, осы суларды бақылаудан тоқтату үшін жеткіліксіз болды. Француздар өз флотын Ирландия науқанына көмекші күш ретінде пайдаланудан бас тартты; король Людовик XIV оның орнына флотын Торрингтонға қарсы, Ла-Маншқа бағыттады. 17 наурызда граф де Лаузун басқаратын 6000 француз әскері Джеймске көмек көрсету үшін Ирландияға жеткізілді, бірақ граф де Турвилл басқаратын француз флоты 1 мамырда Брестке оралды және мамыр және маусым айларында жиналған күштерге дейін әрекетсіз күйде болды. Француздардың белсенсіздігі Вильгельмге қажетті мүмкіндікті ұсынды. 21 маусымда Вильгельм 280 транспортпен Честердегі әскерін тасымалдады, оларды Шоуэлл басқаратын бар болғаны алты соғыс кемесі сүйемелдеді.
The Battle of Beachy Head, also known as the Battle of Bévéziers, was a fleet action fought on 10 July 1690 during the Nine Years' War. The battle was the most significant French naval victory over their English and Dutch opponents during the war. The main Allied fleet under Admiral Herbert, Earl of Torrington, was stationed in the English Channel; a substantial part of the fleet was in the Mediterranean under Vice Admiral Henry Killigrew, which the Earl of Nottingham, William's Secretary of State and chosen naval advisor, hoped would neutralize the French Toulon squadron. Sir Cloudesley Shovell remained in the Irish Sea but his squadron was much too small to stop the French controlling these waters if they chose to do so. The French decided not to use their fleet as a subsidiary to the Irish campaign; King Louis XIV instead directed his navy against Torrington in the Channel. Although 6,000 French troops under the command of the Comte de Lauzun were ferried across to Ireland to aid James on 17 March, the French fleet under the Comte de Tourville returned to Brest on 1 May and there remained inactive during May and June, whilst the grand fleet was assembling. This French inaction had provided William with the opportunity he desired. On 21 June, William embarked his forces at Chester on board 280 transports, escorted by only six men of war commanded by Shovell.
Кіріспе
Кадис маңында Киллигрюден қашып шыққаннан кейін Тулон эскадрильясы (Шато Рено) 21 маусымда Турвиллдің флотына қосылды. Турвилл 75 желілік кеме мен 23 өртеу кемесінен тұратын, біріктірілген Брест және Жерорта теңіз флотына қолбасшылық етті. 23 маусымда ол Каналға шықты; 30 маусымда француздар "Лизард" жағалауында болды. Торрингтон Нордан шықты, француздар күштірек болады деп-ақ ойлады – Корольдік флоттың көп бөлігі жеке қарақшылардан теңіз саудасын қорғауға жұмылдырылған еді, ал одақтас флотта бар болғаны 56 ағылшын және голланд кемесі болды, олардың жалпы артиллериясы 4,153 зеңбірек, ал француз флотында 4,600 зеңбірек болды. Торрингтонның флоты Уайт аралына жетті, сонда Корнелис Эверсен басқаратын 22 кемеден тұратын голланд эскадрильясы қосылды. 5 шілдеде Торрингтон француз флотын көріп, олардың күшін шамамен 80 желілік кеме деп бағалады. Шовэлл мен Киллигрюмен (үйге қайтып бара жатқан) байланысуға мүмкіндік болмағандықтан, Торрингтон жоғары тұрған француз флотынан қашуға және Довер бұғазына шегіну ниетін жариялады, өйткені флоттың қауіпсіздігіне қатысты тәуекел тым жоғары деп санады. Уильямның болмауына байланысты, королева Мэри және оның кеңесшілері – "Тоғыз кеңесі" – елді қорғау үшін шаралар қабылдауға асықты. Кармартен, Ноттингем және адмирал Рассел сияқтылар француздардың Торрингтон баялағандай күшті екеніне сенбеді және адмиралдың қараңғылыққа бойлауы, жеңілісшілдігі немесе сатқындығы ғана оның есебін түсіндіре алады деп есептеді. Ноттингем қол қойған бұйрық адмиралға 9 шілдеде Бичи-Хед маңында жетті. Торрингтон соғысқа түспеу тікелей бағынбаушылыққа әкелетінін, ал соғысқа түсу оның пікірінше, жеңілудің жоғары тәуекеліне ұшырататынын түсінді. Торрингтон өзінің ту тіккен офицерлерімен әскери кеңес өткізді, олар бағынудан басқа амал жоқ деген шешімге келді.
After evading Killigrew off Cadiz, the Toulon squadron (Château Renault) joined Tourville's fleet on 21 June. Tourville, commanding the combined Brest and Mediterranean fleets, with 75 ships of the line and 23 fireships, sailed on 23 June into the Channel; by 30 June, the French were off the Lizard. Torrington sailed from the Nore, already convinced the French would be stronger – much of the Royal Navy had been diverted to protect their maritime commerce from privateers and the Allied fleet had only 56 English and Dutch ships of the line, with 4,153 guns, against the French fleet of 4,600 guns. Torrington's fleet reached the Isle of Wight and was joined by a Dutch squadron, consisting of 22 ships, under the command of Cornelis Evertsen. On 5 July, Torrington sighted the French fleet, calculating their strength at almost 80 ships of the line. Unable to proceed to the westward to link up with Shovell and Killigrew (who was on his way home), Torrington announced his intention of retreating before the superior French fleet to the Straits of Dover, believing that the risk to the fleet in being would be too great. In William's absence, Queen Mary and her advisors – the 'Council of Nine' – hastened to take measures for the defence of the country. Carmarthen thought that it was advisable to fight, as did Nottingham and Admiral Russell, who were unconvinced that the French were as strong as Torrington reported and considered that only the admiral's pessimism, defeatism or treachery could account for his reports. Countersigned by Nottingham, the orders reached the admiral on 9 July whilst he was off Beachy Head. Torrington realised that not to give battle was to be guilty of direct disobedience; to give battle was, in his judgment, to incur serious risk of defeat. Torrington called a council of war with his flag officers, who concluded that they had no option but to obey.
Шайқас
Келесі күні, 10 шілдеде, Истборн маңындағы Бичи-Хед түбінде Торрингтон француздарға қарсы шайқасқа кірісті. Ол 21 кемеден тұратын голландтық ақ эскадрильяны, Корнелис Эверсен басқаруымен, алдыңғы қатарға орналастырды. Торрингтон орталық қызыл эскадрильяда болды, ал вице-адмирал Ральф Делавал басқаратын артқы көк эскадрилья ағылшын және голланд кемелерінен құралды. Француз адмиралы 70 желілік кемесін әдеттегідей үш эскадрильяға бөлді: ақ, көк және ақ-көк туларымен. Турвиль, "Солей Рояль" кемесінде, орталық ақ эскадрильяға қолбасшылық етті. Француз алдыңғы қатарындағы көк эскадрильяға Шаторено басшылық етті, ал Виктор Мари д'Эстре артқы ақ-көк эскадрильяны басқарды. Әр флотта эскадрилья командирлері өз эскадрильяларының ортасында, ал дивизияның флаг-офицерлері өз дивизияларының ортасында орналасты. Шамамен сағат 08:00-де, бағытты басып алған одақтастар француз флотын жабу және екі шетінде екі рет шабуылдаудың алдын алу үшін қатарласып, созылып жүрді. Голланд эскадрильясы француз эскадрильясының алдыңғы қатарына параллель бағытта шабуылдау үшін жылдамдады, бірақ Шато Рено дивизиясының алдыңғы бөлігін назардан тыс қалдырды. Бұл дивизия Эверсеннің жолын кесіп, голланд эскадрильясына екі рет шабуыл жасап, көп шығын келтірді. Қызыл эскадрильяның вице-адмиралы Эшби голландтарға көмектесе алмады, себебі маркиз де Виллет алға жылдамдап, Эшбиді екі жақтан оққа тостырды. Торрингтон қызыл эскадрильяның қалған бөлігін шайқасқа салғанда, француз желісінің иілуіне байланысты жеткілікті жақындау қиын болды және екі оқ ату қашықтығынан жақынға жетпеді. Басымдыққа ие болмаған Торрингтон шайқасты кешке қарай аяқтады. Күнделікші Джон Эвелин: "Бүкіл ел қазір француз флотының біздің жағалауымызды, тіпті Темза сағасына дейін қорқытып жатыр" деп жазды. Бұл алаңдаушылық 1 шілдедегі Флеур шайқасындағы француз жеңісі туралы континенттен келген жаңалықтармен күшейді. Болжамды шабуылға қарсы тұру үшін Марлборо графы 6000 әскер және асыққан милициядан құралған елді қорғауға дайындады. Үрейдің үстемдігінде ешкім жеңіліске басым күштердің себепкер екенін мойындаған жоқ. Одақтастар үшін жақсы жаңалық болды: Бичи-Хедтен кейін, 11 шілдеде Вильгельм Луидің одақтасы Джеймс II-ді Ирландиядағы Бойн шайқасында жеңді. Джеймс Францияға қашып кетті, бірақ Англияға шабуыл жасау туралы өтініштері ескерілмеді. Әкесі Колберттің орнын басып, теңіз министрі болған маркиз де Сеньелей шабуылды жоспарламаған және Бичи-Хедтен басқа ештеңе ойламаған, ол Турвильге шайқасқа дейін: "Шайқас аяқталғаннан кейін, мүмкіндігінше тезірек флотты қалған кампанияда пайдалану туралы ойларыңызды маған хабарласаңыз, риза болар едім" деп жазды. Турвиль Ле-Хаврға кемеге кіріп, ауруларын емдеу үшін тоқтады. Француздар өздерінің табыстарын пайдалана алмады. Луи мен Сеньелейдің ашуына орай, Турвильдің жеңісінің нәтижесі шілде айында ағылшын жағалау қаласы Тейгнмутты символдық және бекер өртеп жіберу болды; Турвиль қолбасшылықтан алынған. Ағылшын эскадрильялары негізгі флотқа қайта қосылды. Тамыздың соңына қарай одақтастардың 90 кемесі Ла-Манш арнасында жүзіп жүрді. Француздардың уақытша бақылауы аяқталды. Вильгельм мен оның министрлерінің ашуы мен таңғалуына және ағылшын теңізшілерінің қуанышына орай, олар оны голландтарға саяси құрбандық ретінде қарады - сот оны ақтады. Торрингтон Лордтар палатасында орын алды, бірақ Вильгельм оны көруден бас тартты және 12 желтоқсанда (ескі стиль) қызметтен босатты. Торрингтонның орнына уақытша сэр Генри Киллигрю, Джон Эшби және сэр Ричард Хаддоктан тұратын үштік құрылды; олар өз кезегінде адмирал Расселлмен ауыстырылды.
The following day, 10 July, off Beachy Head near Eastbourne, Torrington advanced towards the French in line of battle. He placed the Dutch white squadron with 21 ships – commanded by Cornelis Evertsen – in the van. Torrington was in the centre red squadron; the rear blue squadron, commanded by Vice Admiral Ralph Delaval, comprised English and Dutch ships. The French admiral divided his force of 70 ships of the line into the customary three squadrons, with white, blue, and white and blue pennants respectively. Tourville, aboard the Soleil Royal, commanded the centre, white squadron. The blue squadron in the French van was commanded by Châteaurenault; Victor Marie d'Estrées commanded the rear white and blue squadron. In each fleet the squadron commanders were in the centre of their respective squadrons and the division flag officers in the centre of their divisions. At about 08:00 the Allies, who had the weather gage, ran down together in line abreast, elongated in order to cover the whole French fleet and prevent doubling at either end. The Dutch squadron bore down on the leading French squadron to engage on a parallel course but left the leading division of Château Renault's squadron unmarked. This division cut across Evertsen's path and doubling on the Dutch squadron, was able to inflict much loss. Vice Admiral Ashby of the red squadron failed to help the Dutch, as the Marquis de Villette succeeded in tacking ahead, placing Ashby between two fires. When Torrington brought the remainder of the red squadron into action, he found difficulty in getting close enough because of the sag in the French line and came no closer than twice gunshot range. Outmatched, Torrington ended the battle late in the afternoon. Diarist John Evelyn wrote – "The whole nation now exceedingly alarmed by the French fleet braving our coast even to the very Thames mouth", a fear compounded by news from the Continent of French victory at the Battle of Fleurus on 1 July. To oppose the threatened invasion, 6,000 regular troops, together with the hastily organised militia, were prepared by the Earl of Marlborough for the country's defence. In the prevailing atmosphere of panic, no one attributed the defeat to overwhelming odds. There was some good news for the Allies. The day after Beachy Head, 11 July, William decisively defeated Louis' ally, James II, at the Battle of the Boyne in Ireland. James fled to France but appeals to Louis for an invasion of England were not heeded. The Marquis de Seignelay, who had succeeded his father Colbert as naval minister, had not planned for an invasion and had thought no further than Beachy Head, writing to Tourville before the engagement – " I shall be content if you will let me know as soon as possible after the battle your thoughts on the employment of the fleet for the rest of the campaign". Tourville anchored off Le Havre to refit and land his sick. The French had failed to exploit their success. To the fury of Louis and Seignelay, the sum of Tourville's victory was the symbolic and futile burning of the English coastal town of Teignmouth in July; Tourville was relieved of command. The English squadrons rallied to the main fleet. By the end of August the Allies had 90 vessels cruising the Channel – temporary French control had come to an end. To the outrage and astonishment of William and his ministers – and the delight of the English seamen who, rightly or wrongly, regarded him as a political sacrifice to the Dutch – the court acquitted him. Torrington took up his seat in the House of Lords but William refused to see him and dismissed him from the service on 12 December (O. S). Torrington was temporarily replaced by a triumvirate of Sir Henry Killigrew, John Ashby and Sir Richard Haddock; these were in turn replaced by Admiral Russell as sole commander of the English fleet.