Кіріспе

Үндістан газеті

"Мумбай самачар" Азияда үздіксіз жарық көріп келе жатқан ең көне газет. 1822 жылы Фардунжи Марзбан құрған бұл газет гужарати және ағылшын тілдерінде шығарылады.

Тарих

Азиядағы ең көне газет – «Мумбай самачар» 1822 жылдың 1 шілдесінде жарық көрді. Ол 10 дюймге 8 дюйм өлшемді үш кішкентай кварто парақтан және 14 беттік басылған материалдары бар жарты парақты қосымшадан тұрды. Осы алғашқы санының мазмұны сол кездегі үнді газетінің қандай болғаны туралы түсінік береді. Бірінші парақта жоғалған заттар туралы екеуі және бір мүлік сату туралы жарнамалар бар, барлығы парсилерге қатысты. Содан кейін «Біз туралы» деген мақала келеді. Одан кейін үкіметтік және соттағы тағайындамалар мен өзгерістер, соттан алынған сенімхаттар, Мумбаиға келіп-кеткен кемелер мен еуропалықтар, еуропалықтардың қайтыс болу тізімі және портта жүк тиеп жүрген кемелер туралы қысқа абзацтардың төрт бағаны берілген. Алты баған Үндістан газеті мен Калькутта жылнамасынан алынған Калькутта (қазіргі Колката) жаңалықтарына, бір баған сол қаланың үкіметтік газетінен алынған Мадрас (қазіргі Ченнай) жаңалықтарына, екі баған Лондон жаңалықтарына арналған. Ал қытайдағы Кантоннан келген хабарларға он жолдық қысқа абзац арналған, онда опиум бағасы көрсетілген. Жергілікті Мумбаи жаңалықтары туралы жоғарыда аталған тағайындамалар туралы қысқа абзацтан басқа ештеңе жоқ. 1832 жылға дейін апталық, 1855 жылға дейін екі апталық, ал содан бері күнделікті шығарылатын газет өсіп, Батыс Үндістанның жетекші газеттерінің біріне айналды. Оның негізін қалаушы, парси ғалымы және дін қызметкері Фардонджи Муразбан, Батыс Үндістанда журналистика ғана емес, барлық гужарати баспа әдебиетінің де алға басушысы болды. Ол 1812 жылы алғашқы жергілікті баспаны құрды және 1814 жылы бірінші бенгал күнтізбесі Калькуттада басылғанға дейін 6 жыл бұрын гужарати күнтізбесін шығарды. Содан кейін 1822 жылы «Мумбай самачар» газетін шығарды. Ол өзінің барлық ісін сәтті сәттерде бастаған болуы керек, өйткені оның баспасы, күнтізбесі және газеті бүгінгі күнге дейін жақсы және гүлденген күйде сақталып келеді. Әділ, ашық, объективті және сын тұрғысынан талдауы үшін британдық және үнді үкіметтері тарапынан құрметтелген «Мумбай самачар» Үндістанның тәуелсіздік күресі кезінде маңызды рөл атқарды және Махатма Ганди, Джавахарлал Неру, Валлаббхай Патель сияқты тәуелсіздік жолындағылардың жиі сілтеме жасайтын газеті болды. Бастапқыда редакциялық саясаты оқиғаларды объективті, әділ және адал түрде баяндау және жаңалықтарды сенсациялық етуден аулақ болу болды, бұл ерекшелік бүгінгі күнге дейін сақталған. Бұл газеттің тағы бір ерекшелігі – көптеген шағын жарнама берушілерге өз өнімдерін бірінші бетке жариялауға мүмкіндік беру, бірақ бір жарнама берушіге ғана «солус» позициясы деп аталатын орынды иеленуге рұқсат бермеу. Газет 1933 жылы қазіргі баспагерлері Кама отбасы мен қазіргі баспа директоры Хормусжи Н. Каманың қолына түскенге дейін әртүрлі қолдардан өтті. Содан бері ол өсіп, кеңейді және бүгінде баспа саласындағы ең заманауи технологияға ие екенін мақтан тұтады. Оның төрт түсті күнделікті басылымдары толық түсті, жоғары жылдамдықты офсеттік баспа машиналарында оңай жүзеге асырылады, онда ең заманауи технологиялар қолданылады. 2022 жылдың 14 маусымында Премьер-министр Нарендра Моди «Мумбай самачардың» Дүйшәтбұди Махотавына қатысып, газеттің 200 жылдығына арналған пошта маркасын тартты.