Кіріспе
Канадалық химик Рудольф Артур Маркус (21 шілде 1923 жылы туған) – химиялық жүйелердегі электрондық трансфер реакцияларының теориясына қосқан үлесі үшін 1992 жылы Химия бойынша Нобель сыйлығын алған, Канадада туған американдық химик. Оның атымен аталған Маркус теориясы, бір электронды сыртқы сфералық электрондық трансферді сипаттау үшін термодинамикалық және кинетикалық аспектілерді ұсынады. Қазіргі кезде ол Caltech, Сингапурдың Наньянг технологиялық университетінде профессор және Халықаралық кванттық молекулалық ғылым академиясының мүшесі болып табылады.
Rudolph Arthur Marcus (born July 21, 1923) is a Canadian born American chemist who received the 1992 Nobel Prize in Chemistry "for his contributions to the theory of electron transfer reactions in chemical systems". Marcus theory, named after him, provides a thermodynamic and kinetic framework for describing one electron outer sphere electron transfer. He is a professor at Caltech, Nanyang Technological University, Singapore and a member of the International Academy of Quantum Molecular Science.
Білім және ерте өмір
Маркус Монреаль, Квебек қаласында Эстер (туған Коэн) мен Майер Маркустың ұлы ретінде дүниеге келді. Оның әкесі Нью-Йоркте, ал анасы Англияда туған. Оның отбасының тамыры Укмерге қаласынан басталады. Ол еврей және Монреальдегі еврейлер көп шоғырланған ауданда өсті, бірақ балалық шағының бір бөлігін АҚШ-тың Детройт қаласында өткізді. Ол Оксфорд университетінде Сирил Хиншельвудтың шәкірті болды. МакГилл университетінде Маркус химия мамандығының орташа студентіне қарағанда математика пәнінен көбірек курстар оқыды, бұл кейіннен электрондық көшіру теориясын жасауға көмектесті. Маркус 1943 жылы бакалавр, ал 1946 жылы PhD дәрежесін алды, екеуі де Макгилл университетінде. 1958 жылы ол АҚШ азаматына натурализацияланды.
Мансап және зерттеу
1946 жылы бітіргеннен кейін ол алдымен Ұлттық зерттеу кеңесінде (Канада), содан кейін Солтүстік Каролина университетінде және Бруклин политехникалық институтында жұмыс істеді. 1952 жылы Солтүстік Каролина университетінде ол Райс-Рамспергер-Кассель-Маркус теориясын жасады, РРК теориясын және өтпелі күйлер теориясын біріктіре отырып. 1964 жылы Иллинойс университетінде оқытумен айналысты. Ол мәселені шешуге "толық күшпен" кіріседі. Маркус 1978 жылы Калифорния технология институтына көшті.