Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
USS Grampus – АҚШ Әскери-теңіз күштерінің шхунасы. Ол Grampus griseus, сондай-ақ Рисо дельфині деп белгілі Grampus атымен аталатын АҚШ Әскери-теңіз күштерінің алғашқы кемесі болды. Грампус Вашингтон Әскери-теңіз кеме жасау қадасында әскери-теңіз конструкторы Уильям Даутидің қадағалауымен, Генри Экфордтың жобасы бойынша салынды. Оның 22 метрлік келі 1820 жылы қаланды. 1821 жылдың тамыз айының басында суға түсірілді. Қарақшылықты тоқтату және құл сатушылардың кемелерін ұстау үшін бес мұндай шхуна салынды, олардың ең ірісі – Грампус. Бұл 1812 жылғы соғыстан бері Әскери-теңіз күштері жүзеге асырған алғашқы құрылыс бағдарламасы еді.
USS Grampus was a schooner in the United States Navy. She was the first U. S. Navy ship to be named for the Grampus griseus, also known as Risso's dolphin. Grampus was built at the Washington Navy Yard under the supervision of naval constructor William Doughty, based on a design by Henry Eckford. Her 73 feet (22 m) keel was laid down in 1820. She was launched in early August 1821. The need to suppress piracy and to maintain ships to catch slavers led to the building of five such schooners, the largest of which was Grampus. This was the first building program undertaken by the Navy since the War of 1812.
Қызмет тарихы
Лейтенант Фрэнсис Грегори «Грампус» кемесінің алғашқы саяхатына Батыс Индия эскадрильясының құрамында басшылық етті, ол оны Антиль аралдарына жеткізді, пираттарды қуу мақсатында. «Горнет», «Энтерпрайз», «Спарк», «Порпуаз» және «Акула» кемелерімен бірге «Грампус» 1821 жыл бойында сауда кемелерін сүйемелдеумен айналысты, эскадрильяның болуы аралдардағы пираттық белсенділікке айқын әсер етті. 1822 жылдың 16 тамызында «Грампус» испан туымен жүзіп келе жатқан бригпен шайқасты, бірақ лейтенант Грегори оның пират екеніне күдіктенді. Ол кеме командирінен бас тартуды талап еткенде, оған зеңбіректер мен жеке қарудан оқ жаудырылды. «Грампус» де жауап берді және жалған испандық бригті 3,5 минут ішінде суға батқан қиратуға айналдырды. Бриг өзінің туын түсірді және лейтенант Грегори оның Пуэрто-Рикода орналасқан «Палмира» пираты екенін анықтады, ол капердің құжаттарын алдамшылық үшін алып жүрген. Ллойд тізімі бойынша, бұл капер 18 қарудан және 92 адамнан тұратын «Панчетта» деп аталды. Капер 11 адамды жоғалтты. 1825 жылы капитан Джон Д. Слоат – «Грампус» командирі – тағы бір пуэрто-риколық пират Роберто Кофресимен шайқасты. Кофреси оның экипажының он бір мүшесімен бірге тұтқындалды және испан үкіметіне тапсырылды. Кофреси Сан-Хуандағы Эль-Кастильо-дель-Моро түрмесіне қамалды. «Грампус» «Амистад» ісіне шағын үлес қосты: 1839 жылдың қарашасы мен желтоқсанында АҚШ үкіметі «Грампус» кемесін Нью-Хейвен портында күтіп тұрды, егер сот құлдардың испандық «иелері» пайдасына шешім шығарса, олар шағымдануға үлкермес бұрын африкалықтарды Кубаға депортациялай алатын болды. Алайда, аудандық судья африкалықтардың заңсыз құлдыққа түскенін және оларды Африкаға қайтару керектігін мәлімдеді. Үкімет құл иелерінің атынан шағымдануға барып, «Грампус» қажет болмады. «Грампус» 1841 жылдың тамызына дейін Кариб теңізінде және Оңтүстік Атлант мұхитында кемелерді қорғау бойынша міндеттерін жалғастырды, содан кейін Бостон әскери-теңіз базасында тұрғанда Африка эскадрильясынан бөлініп, 1843 жылдың 23 қаңтарында Вирджиния штатының Норфолк қаласындағы Отан эскадрильясына қосылды. «Грампус» соңғы рет Флорида штатының Сент-Огастин қаласының жанында 1843 жылдың 15 наурызында «Мэдисон» кемесімен байланыс жасады. Ол Оңтүстік Каролина штатының Шарлстон қаласының жанындағы дауылда суға батып кеткен деп есептеледі, барлық экипаж мүшелерімен бірге.
Lieutenant Francis Gregory commanded Grampus on her first cruise as part of the West Indies Squadron, which took her to the Antilles in pursuit of pirates. In the company of Hornet, Enterprise, Spark, Porpoise, and Shark, Grampus engaged in convoying merchant vessels throughout 1821, the presence of the squadron having a marked effect on piratical activity among the islands. On 16 August 1822, Grampus fought a brig flying Spanish colors, but which Lt. Gregory suspected was a pirate. When he called upon her commander to surrender, he was met with cannon and small arms fire. Grampus answered in turn, and reduced the bogus Spaniard to a floating wreck in 3 1/2 minutes. The brig struck her colors and Lt. Gregory discovered that she was Palmyra, a Puerto Rico based pirate carrying the papers of a privateer as a subterfuge. Lloyd's List named the privateer as Panchetta, of 18 guns and 92 men. The privateer had suffered 11 men killed. In 1825, Captain John D. Sloat — commander of Grampus — engaged another Puerto Rican pirate, Roberto Cofresí, in battle. Cofresí was captured along with eleven members of his crew, and they were turned over to the Spanish government. Cofresí was jailed in El Castillo del Morro in San Juan. Grampus had a small part in the Amistad trials: in November–December 1839, the U. S. government had Grampus standing by in New Haven Harbor, so that if the court ruled in favor of the slaves' Spanish "owners," they could deport the Africans to Cuba before they could file an appeal. However, the district judge ruled that the Africans had been illegally enslaved and must be returned to Africa. It was the government that appealed on behalf of the slaveholders, and Grampus was not needed. Grampus continued her duties in the protection of shipping in the Caribbean Sea and in the South Atlantic Ocean until August 1841, when she was detached from the Africa Squadron while lying at Boston Navy Yard and attached to the Home Squadron at Norfolk, Virginia on 23 January 1843. Grampus was last spoken to by Madison off St. Augustine, Florida on 15 March 1843. She is presumed to have foundered in a gale off Charleston, South Carolina with all hands.
Шығармалық есімдесі
Автор Герман Мелвилл өзінің "Моби Дик" романында "Grampus" деген атпен ойдан шығарылған кит аулау кемесін жасады, оның экипажы үш жылдық сапардан кейін Spouter Inn-ге кіргенде 3-тарауда қысқаша еске алынады. АҚШ Әскери-теңіз күштерінің "Grampus" кемесімен байланыс болмаса да, тіпті мұндай байланыс туралы қампа болмаса, нағыз "Grampus" кемесі Мелвилл АҚШ Әскери-теңіз күштерінде қызмет еткен кезде жоғалып кеткені қызықты. Бұл жоғалу туралы Мелвиллдің кемедес серіктері арасында әңгіме болған болуы мүмкін. Жұмбақ кейіпкер Булкингтон "Grampus" экипажының той-думан кезінде Spouter Inn-нен жоғалып кетеді, кемедес серіктері оны түнде "Булкингтон қайда?" деп айқайлап іздейді. Кейін кітапта Булкингтон "Пекуод" кемесінің экипаж мүшесі болып табылады, баяндаушы Исмаил оның теңізде қаза табатынын айтады, бірақ оны кітапта қайта еске алмайды.
Author Herman Melville created a fictional whaling ship in his novel Moby Dick by the name of "Grampus", its crew briefly mentioned in Chapter 3 as they enter the Spouter Inn after a three years voyage. Although no connection to the U. S. Navy's "Grampus" seems to be intended, nor is it even remotely implied, it is still interesting to note that the real "Grampus" disappeared while Melville was serving in the Navy aboard the United States, the topic of its loss possibly a subject among Melville's shipmates. The enigmatic character of Bulkington disappears from the Spouter Inn in the midst of the "Grampus" crew's revelries, his shipmates pursuing him into the night with cries of "Where's Bulkington?" Later in the book Bulkington turns up as a crewman on board the Pequod, the narrator Ishmael noting it would be Bulkington's fate to die at sea, but never mentioning him again in the book.