Кіріспе

Британдық супермаркеттер желісі, Iceland Foods plc (2000–2005)

| түрі = Жеке
| негізі = 1970 жылдың 18 қарашасы, Освестри, Англия
| негізін қалаушы = Сэр Малкольм Уокер, Питер Хинчклифф
| саласы = Сауда
| орналасқан жері = Дизсайд, Уэльс
| дүкендер саны = 1000+
| дүкендер саны жылы = 2020
| басшылық = Ричард Уокер (кәсіпкер), Ричард Уокер, атқарушы төраға, Тарсем Дхаливал, бас атқарушы директор
| өнімдері = Мұздатылған тағамдар, азық-түлік тауарлары
| кірісі = £3.555 миллиард (2022)
| операциялық кіріс = £36.9 миллион (2022) Ол негізінен дайын тағамдар мен көкөністерді қоса алғанда, мұздатылған тағамдарды, сондай-ақ ет, сүт өнімдері және құрғақ азық-түлік сияқты мұздатпа азық-түлік тауарларын сатады. Компания сонымен қатар "Азық-түлік қоймасы" деп аталатын дүкендер желісін басқарады.

Тарих

Iceland Foods компаниясы 1970 жылы Малкольм Уокер мен оның бизнес серіктесі Питер Хинчклифф Англияның Шропшир графтығындағы Озвестри қаласында алғашқы дүкенін ашқанда құрылды. Олар дүкенді жалға алу үшін бір айға 60 фунт стерлинг инвестициялады. Олар сол кезде Woolworths компаниясының қызметкерлері болған, ал жұмыс берушілері олардың басқа қызметтерін білгеннен кейін жұмыстан босатылды. Iceland Foods бастапқыда мұздатылған азық-түліктерді сатумен айналысты. 1977 жылы Манчестерде өз брендінің таңбасымен қапталған тағамдарды сататын дүкен ашты, ал 1978 жылға қарай компанияда 28 дүкен болды. 1983 жылы бизнес Бристольдегі 18 дүкенді сатып алып өсті, ал 1984 жылы компания алғаш рет акционерлік қоғамға айналды. 1993 жылы фирма Littlewoods универмагының азық-түлік бөлімдерін сатып алды және француздық Au Gel желісін де иеленді. Бірақ бұл әрекет сәтсіз аяқталып, бір жыл ішінде дүкендер жабылды. 2000 жылдың мамырында Iceland Foods Booker plc компаниясымен бірікті, ал біріккен компанияның бас директоры болып Booker-дің Стюарт Роуз тағайындалды. 2000 жылдың қарашасында ол Arcadia тобына кетіп, 2001 жылдың қаңтарында оның орнына Билл Гримси келді. Гримси тағайындалғаннан кейін көп ұзамай Iceland Foods-тың негізін қалаушы және төрағасы Малкольм Уокер қызметтен шеттетілуге мәжбүр болды, себебі ол компанияның бірнеше рет пайда туралы ескерту жариялануына бес апта қалғанда Iceland Foods акцияларының 13,5 миллион фунт стерлингін сатқаны анықталды. Iceland Foods-тың бас компаниясы 2002 жылдың ақпанында Big Food Group деп аталды және Londis компаниясын сатып алуға тырысып, ыңғайлы тағамдар секторына қайта бағытталды. Гримси 2005 жылдың ақпанында исландиялық Baugur Group компаниясы басқаратын консорциум Big Food Group компаниясын сатып алғанға дейін жұмыс істеді. Уокер кейін Iceland Foods-тағы бұрынғы лауазымына оралды. Уокер компанияға оралғаннан кейін Iceland Foods Deeside бас кеңсесіндегі жұмыскерлер санын 500-ге қысқартты, ал тарату қоймасын Уоррингтонға көшіру нәтижесінде шамамен 300 жұмыс орны да көшірілді. 2009 жылдың қаңтарында Iceland Foods құлдыраған Woolworths Group компаниясынан Ұлыбританиядағы 51 дүкенді сатып алатынын хабарлады, бұл Woolworths компаниясының соңғы 200 дүкені жабылуынан үш күн кейін болды. 2009 жылдың сәуірінде Iceland Foods азық-түлік саудасына назар аудару үшін 2009 жылдың қыркүйегіне дейін өзінің техникалық көрмелерін жабу жоспарларын жариялады. Iceland Foods компаниясының 2009 жылғы 27 наурызда аяқталған жылдық сату көлемі 2,08 миллиард фунт стерлинг құрады, бұл өткен жылмен салыстырғанда 16%-ға артты, ал таза пайдасы 113,7 миллион фунт стерлинг болды. 2010 жылдың 2 желтоқсанында Дадли қаласының орталығында бұрынғы Beatties универмагының бір бөлігінде Iceland Foods қосымша дүкені ашылды, бұл олардың қаладан кеткеніне 21 жыл өткен соң болды. 2013 жылы Ирландиядағы және Германиядағы екі зертхана Ирландияның мемлекеттік FSAI агенттігі тапсырысымен Iceland Foods өнімдерінің кейбіреулерінде жылқы ДНК-сының 0,1% анықталғанын хабарлады. Малкольм Уокер BBC Panorama бағдарламасында (18 ақпан 2013 ж.) өнімдер британдық сынақтардан неге өтіп, ирландтық сынақтарда неге сәтсіз аяқталғаны туралы сұраққа: "Ирландиялықтар ғой, солай емес пе?" деп жауап беріп, дау тудырды. 2013 жылдың қарашасында фирма DRL Limited компаниясымен серіктестік арқылы қайтадан онлайн-сатуды бастады. 2014 жылдың мамырында компания 2007 жылы тоқтатылған онлайн-сауданы қайта енгізді. 2018 жылдың қаңтарында Iceland Foods 2023 жылдың соңына дейін өзінің барлық брендтік өнімдерінде пластик пайдалануды тоқтатуға уәде берді. 2019 жылы Iceland Foods Ұлыбританияда 45 жаңа дүкен ашты (оның ішінде 31 үлкен дүкен The Food Warehouse таңбасымен), сонымен қатар сегіз дүкенін жапты, нәтижесінде Ұлыбританиядағы дүкендердің саны 942-ге жетті. Компания The Range компаниясымен стратегиялық одақтастықта, онда Исландияның азық-түлік ұсынысы үй және бақша дүкендерінің тоғызына енгізілді. 2019 жылы ол қоймалық инфрақұрылымын кеңейтіп, Ливингстон, Уоррингтон, Дисайд, Энфилд және Суиндон қалаларында бес көп температуралық аймақтық тарату орталықтарын ашты.

"Исландия" тауар белгісі туралы дау

Iceland Foods Ltd компаниясы Исландия үкіметі тарапынан елдің атын сауда белгісі ретінде тіркеу арқылы тәжірибесіздік танытты деп айыпталды, сондай-ақ "исландиялық компанияларды және тіпті Исландия туризм басқармасын да мазалады" деп, өздерінің сауда атауларында елдің атын пайдаланатын исландиялық компанияларға қарсы сот шараларын көтерді. 2016 жылдың қараша айында Исландия үкіметі Еуропалық Одақтың Интеллектуалдық меншік кеңсесіне (EUIPO) компанияның сауда белгісін "«Исландия» термині тым кең және мағынасыз екендігіне байланысты, осының салдарынан елдегі фирмалар өз өнімдерін «исландиялық» деп сипаттау мүмкіндігінен айырылып отыр" деген негізбен жарамсыз деп жариялау үшін шағым түсірді. Iceland Magazine журналы мынаны атап өтті:
<blockquote>Iceland Foods компаниясы 1970 жылы құрылған, бірақ «Исландия» сауда белгісін Еуропалық деңгейде тек 2005 жылы тіркеген. Сагалар бойынша Исландия 874 жылы құрылған. Сауда желісінің елге қарағанда сауда белгісіне құқығы басым деген пікірді қорғау – ақылға сыймас нәрсе.</blockquote>

Ішкі операциялар

Исландияның Ұлыбританияда 900-ден астам дүкені бар. 2006 жылы «дөңгелек сома бағасы» саясаты енгізілді, көптеген өнімдер 25 пенстен еселік бағамен сатылды. 2006 жылы үйге жеткізуді насихаттау күшейді, қазір бұл компанияның басты бағыттарының бірі. Егер клиент дүкенде 25 фунт стерлинг немесе одан көп жұмсаса, келесі күні тегін үйге жеткізуге құқылы болады, қолжетімді уақыт тізімінен таңдау мүмкіндігімен. Клиенттер онлайн режимінде де сатып ала алады және 40 фунт стерлингтен артық жұмсаған жағдайда келесі күні тегін үйге жеткізіледі. 2008 жылдың қазан айында Iceland Foods Bonus Card бонус картасын және бұрынғы үйге жеткізу картасының орнына келген адалдық картасын ұсынды. Бұл клиенттерге картаға ақша жинауға мүмкіндік береді, компания әр клиент 20 фунт жинаған сайын картаға 1 фунт стерлинг салады, сондай-ақ уақытша жеңілдіктер, ұсыныстар мен конкурстарға қатысуға мүмкіндік береді, оның ішінде басты бәсекелестікке қатысуға болады, онда әр айда әр дүкеннен бір Bonus Card иесі өз тауарын толық құнымен жеңіп алады. 2014 жылы Iceland The Food Warehouse брендін іске қосты, бұл бренд олардың супермаркеттері үшін қолданылады. 2021 жылға қарай The Food Warehouse-тың 140 орны бар. Swift брендімен бес дүкен ашылды, алғашқысы Ньюкасл-апон-Тайн қаласындағы бұрынғы Iceland дүкенінен айналдырылды, ал қалған төртеуі Лондон аймағында орналасқан. Исландия 2023 жылдың шілдесінде Swift брендімен ашылған дүкендерді жабуды, төрт дүкен толығымен жабылды, олардың қызметкерлері жақын маңдағы басқа Iceland дүкендеріне ауыстырылды, ал біреуі Iceland стилінде қайта жаңартылды деп хабарлады.

Еуропалық операциялар

1996 жылы Исландия Ирландиядағы алғашқы дүкенін ашты. Кейіннен Дублинде алты, Леттеркенниде бір дүкен болды. Олардың барлығы 2005 жылы қаржылық қиындықтарға байланысты жабылды. 2008 жылдың қарашасында Iceland Foods компаниясы Ирландия нарығына қайта оралып, Дублиндегі Баллифермоттағы дүкенін қайта ашты, бұл үшін ирландтық AIM ақша-төлем компаниясымен франчайзинг шарты жасалды. 2009 жылдың қарашасында Дублинде екінші дүкен Фингласта қайта ашылды. 2013 жылдың қарашасында Iceland Foods бұрын франчайзингтік болған жеті ирланд дүкенін сатып алды. 2023 жылдың ақпанында Исландияның бас компаниясы 27 ирланд дүкенін The Project Point Technologies компаниясына сатты, бірақ компания франчайзинг шарты бойынша Исландия брендін пайдалануды жалғастыруы күтілді. 2023 жылдың маусымында Ирландияның Тамақ өнімдерінің қауіпсіздігі бас басқармасы (Food Safety Authority of Ireland) із кестесіне қатысты алаңдаушылықтар туындағандықтан, "Iceland" сауда маркасымен жұмыс істейтін Metron Stores компаниясына барлық импортталған ет өнімдерін қайтаруға бұйрық берді. Сол айда Metron компаниясы төлемге қабілетсіз екенін және 36 миллион еуролық қарызын төлей алмайтынын мәлімдеді, соның салдарынан бірнеше дүкендер күрт жабылды. Компания енді Ирландия Республикасында жұмыс істемейді. Чехияда ICL Czech компаниясы басқаратын 11 сауда нүктесі 2022 жылы жабылды. Iceland Foods сондай-ақ Испания мен Португалияда (ірі британдық қауымдастықтары бар елдерде) испандық Overseas бөлшек сауда желісімен бірлесіп дүкендер желісін ұстап тұр. Дүкендерде Iceland өнімдерімен қатар Waitrose тауарлары да сатылады. 2012 жылдың шілдесінде Bónus компаниясының негізін қалаушы Йоханнес Йонссонмен және бұрынғы Исландия иелері Baugur Group компаниясымен бірлескен кәсіпорын құра отырып, Исландияның Копавогур қаласында, содан кейін астана Рейкьявик қаласында дүкен ашылды. Sandpiper CI Джерсиде алты және Гернсиде төрт Iceland Foods франчайзингтік супермаркеттерін иеленеді. Iceland Foods жергілікті азық-түлік импорттаушы және дистрибьюторымен франчайзинг шарты арқылы Мальтада жұмыс істейді. Бастапқыда 1998 жылы бұл Iceland Foods брендімен тауарларды супермаркеттерге жеткізумен шектелген, бірақ 2015 жылы Біркиркара қаласында дүкендер ашылды, ал 2018 жылы Моста, Кавра және Марсаскала қалаларында дүкендер ашылды. Мальтадағы дүкендер Ұлыбританиядағы дүкендерден өзгеше: мұздатылмаған тауарларға көбірек назар аударылады және дүкендерде жаңа жеміс-жидектер, көкөністер және нан пісіру бөлімдері бар.

Жарнама

Iceland Foods компаниясы тарихи түрде "Аналар жақсы көреді" деген ұранмен жарнамаланды, ол 2000 жылдардың басында "Біз келісімге келеміз бе, әлде келісімге келеміз бе?" және "Feel the deal" деп өзгертілді. 2000 жылдардың ортасынан бастап Керри Катонаның жарнамаларында Iceland Foods компаниясымен дәстүрлі түрде байланысты "Содан аналар Исландияға не үшін барады!" деген ұран қайта қолданылды. 2009 жылы Катона кокаин қолданғанын көрсететін суреттерді таблоид газеті жариялағаннан кейін Iceland Foods компаниясының бет-бейнесі ретінде жұмыстан босатылды. Оның орнын Колин Нолан, Элли Тейлор, Стейси Соломон және Джейсон Донован басты, ол компанияның Рождестволық жарнамалық кампанияларында жиі пайда болды. Питер Андре қазіргі уақытта компанияның бет-бейнесі болып табылады. Қазіргі басты ұран – қысқартылған "Содан аналар Исландияға барады". Дүкендердің фасадында "сенімді тағамдық өнімдер" деген ұран да бар, ал дүкендердегі қаптарда "мұздатылған тағамдар бойынша сарапшылар" деген ұран жазылған. 2015 жылдың мамырынан бастап телеарнадағы жарнамаларда "Қыстың күші" деген ұран мен хэштег қолданылады, оны Питер Андре көрсетеді және дауыстайды. 1989 жылы бәсекелес Bejam компаниясын сатып алған кезде, "Біздің қиялымызды пайдаланыңыз" атты телеарнадағы жарнамалық кампания басталды, оған ән де кірді. Кампания сатып алудан кейін осықтан тез басталды, сондықтан барлық Bejam дүкендерін "Iceland" фасадына ауыстыруға уақыт болмады. Сондықтан жарнамалық әнде "Біз Bejam-да да бармыз" деген сөз бар. 2013 жылы Iceland Foods дүкендері BBC-нің "Iceland Foods: Life in The Freezer Cabinet" атты деректі фильмінде пайда болды. Компания 2006 жылғы алтыншы сериясынан 2014 жылғы он төртінші сериясына дейін ITV-нің "Мен атақтымын, мені осыдан алып кетіңдер!" реалити-шоуының негізгі демеушісі болды. 2018 жылы Iceland пальма майының қоршаған ортаға тигізетін әсеріне алаңдаушылық тудырғандықтан, өзінің барлық тауарлық өнімдерінде пальма майын қолдануды тоқтатуға уәде берді. Бұл Ұлыбританиядағы пальма майына тыйым салған алғашқы ірі супермаркет болды. 2020/2021 жылдың қаңтарында Iceland Foods дүкендері Channel 5-тің "Inside Iceland: Britain’s Budget Supermarket" атты екі сериясында пайда болды.

2018 жылғы "Ранг-тан" жарнамасының даулылығы және тыйым салу

2018 жылдың қараша айында Iceland Foods компаниясы Clearcast компаниясына Greenpeace ұйымы алғаш рет жариялаған, Ранг-тан деп аталған ойдан шығарылған орангутанды сомдайтын анимациялық қысқа фильмнің нұсқасын ұсынды, бірақ оған рұқсат берілмеді. Iceland Foods компаниясы бұл қысқа фильмін сол Рождество маусымындағы телеарнадағы жарнама ретінде пайдалануды жоспарлаған, бұл олардың бұрынғы палма майын азайту кампаниясының жалғасы болмақ.