Кіріспе

Либералды демократия Словения (ЛДС) – Словениядағы әлеуметтік либералдық саяси партия. 1992 және 2004 жылдар аралығында ол (және оның басты алдыңғы партиясы, Либералды-демократиялық партия) елдегі ең ірі (және биліктегі) партия болды. 2011 жылғы Словения парламенті сайлауында Словения Ұлттық Ассамблеясына өте алмады. Партия Либералды Интернационал және Еуропалық либералдар мен демократтар альянсының мүшесі болды. ЛДС тәуелсіздік алғаннан кейінгі бірінші он жылдық бойы Словения саясатына үстемдік етті. 2000 жылы қысқа үзіліс болғаннан басқа, 1994 және 2004 жылдар аралығында парламенттік көпшіліктің құрамында болды, бірақ консервативті Словения демократиялық партиясына сайлауда жеңіліп қалды. Жеңіліске құлдырау, ішкі кикірулер және саяси фрагментация ілесіп келді. 2008 жылғы парламент сайлауы алдында ЛДС социал-демократтар мен Zares партиясымен бейресми коалиция құрды, бірақ өзінің орындарының шамамен 80% -ын жоғалтып, 23-тен 5-ке дейін азайды және ең кішкентай парламенттік партияға айналды. 2011 жылғы 4 желтоқсанда өткен парламент сайлауында қолдауы одан да күрт төмендеді: ол дауыстардың бар болғаны 1,48% -ын алып, парламенттік 4% шегіне жетпеді. Одан бері парламентте өкілдігі жоқ және ірі саяси күш ретінде қайтадан көзге түспеді, тек кейбір муниципалитеттердегі жергілікті деңгейде ғана белгілі бір маңызға ие болды.

Тарих

1990 жылы белгілі словен социологы, философы және мәдени сыншысы Славой Жижек СДС-ның алдыңғы партияларының бірі – Словенияның Социалистік жастар одағы – Либералдық партиясы (кейін Либералды-демократиялық партия) үшін Словения президенттігіне кандидат болды (Республика Президентінің көмекші органы, 1992 жылы таратылды). LDS 1992 жылдан 2004 жылға дейін Словенияның үкіметтік коалицияларының құрамына кірді, 2000 жылы бірнеше ай үзіліс болды. LDS-тен шыққан Словенияның алғашқы премьер-министрі Янез Дрношек болды, ол кейіннен 2002 жылы Словения президенті болып сайланды және оның орнын бұрынғы қаржы министрі Антон Роп иеленді. 2004 жылғы Еуропалық парламент сайлауында LDS 21,9% дауыс жинады, бұл Словенияға бөлген жеті орынның екеуін қамтамасыз етті. 2004 жылғы сайлауда LDS партиясы көп дауыс жоғалтты. Словения демократиялық партиясы ең ірі партия атанды, ал LDS оппозицияға өтті. Партия 2007 жылға дейін Ұлттық Ассамблеяда 23 орынға (22,8% дауыс) ие болды, содан кейін 12 мүше партиядан шықты. 2004 жылғы жеңілістен кейін партия ауыр ішкі дағдарысқа тап болды. 2005 жылы Антон Роп президенттік лауазымынан кетіп, оның орнын Елько Кацин басты. Екі жыл өткен соң Матей Лаховник және партияның бұрынғы бас хатшысы Грегор Голобич бастаған топ LDS-тен шығып, Zares деп аталған жаңа әлеуметтік-либералдық саяси партия құрды, ал бірнеше көрнекті мүшелер, соның ішінде бұрынғы премьер-министр Антон Роп, Социал-демократтар партиясына қосылды. Осы оқиғалардан кейін Елько Кацин президенттік лауазымынан кетіп, оның орнын Катарина Кресал иеленді. Кресал президент болып сайланғаннан кейін, бұрынғы денсаулық сақтау министрі Душан Кебер сияқты тағы бірнеше көрнекті мүшелер де партиядан кетуді шешті. 2008 жылы партия 5,3% дауыс жинап, социал-демократ Борут Пахор басқаратын орталық-солшыл коалицияға кірді, үкіметте екі министрі болды. 2011 жылғы мерзімінен бұрын өткен сайлауда партия парламентке өте алмады. 2022 жылғы Словения президенттік сайлауында партия өзінің бұрынғы мүшесі Иво Ваджлді қолдады.

Парламент

Сайлау Дауыстар % Орындықтар +/– Позиция Үкімет 1990 156,843 14.5 +12 2-орын 1992 278,851 23.5 +10 1-орын 1996 278,883 27.0 +3 1-орын 2000 390,306 36.3 +9 1-орын 2004 220,848 22.8 -11 2-орын 2008 54,771 5.2 -18 7-орын 2011 16,268 1.5 -5 9-орын