Кіріспе
Германиядағы консервативті-экологиялық саяси партия
Экологиялық демократиялық партия (Ökologisch Demokratische Partei, ÖDP) – Германиядағы консервативті және экологиялық бағытталған шағын партия. ÖDP 1982 жылы құрылған. Партияға қолдаудың ең жоғары деңгейі Баварияда байқалады, онда 1990 жылдан бері штаттық сайлауларда 1,6-2% дауыспен тұрақты көрсеткіштерді сақтап келеді, ал жергілікті деңгейде 2014 жылы мандаттарының саны 320-дан шамамен 380-ға дейін артты. 2019 жылғы Еуропалық парламент сайлауынан кейін партияны Еуропалық парламентте Клаус Бухнер өкілдік етті, ол 2020 жылы отставкаға кетті. Оның орнына Мануэла Рипа тағайындалды. ÖDP Дүниежүзілік экологиялық партиялар ұйымының мүшесі.
Тарих
Экологиялық демократиялық партия – Германияның барлық аймақтарында белсенді және Баварияда ерекше назар аударатын жасыл партия. Партияның күшеуі оның негізін қалаушы, саясаткер және қоршаған ортаны қорғаушы Герберт Грульмен тікелей байланысты. Груль 1969 жылдан 1980 жылға дейін Бундестаг депутаты және ХДС мүшесі болды. ÖDP партиясының тамыры 1970-ші жылдардағы экологиялық қозғалысқа жетеді. Груль 1975 жылы «Планета тоналып жатыр» («Ein Planet wird geplündert») атты бестселлер жариялап, көпшіліктің назарын өзіне аударды. Кітапта ол индустриалды қоғамның өсуге бағытталған экономикасын сынады. Сондай-ақ ол атом энергиясы саясатын сынап, христиан-демократтар арасында азшылық позициясын қабылдады, ал социал-демократтарда атом энергиясын тоқтату мәселесі бойынша белсенді талқылау жүріп жатты. Груль 1978 жылы ХДС-тен шығып, 1980 жылға дейін Бундестаг депутаты ретінде партиялық емес мүше болып қалды. Ол «Жасыл болашақ әрекеті» («Grüne Aktion Zukunft» - GAZ) атты ұйымды құрды, кейіннен ол «Жасылдар» партиясының құрамына кірді. Груль партия төрағасы сайлауында жеңіліске ұшырады. Грульдің өмірлік этикасы консервативті («Lebensschutzkonzeption») болды, ол қоршаған ортаны қорғаумен қатар, абортты, эвтаназияны және өлім жазасын қабылдамайтындығын білдірді. Оның саясаты этноцентрлік деп танылды. Груль «Жасылдар» партиясынан шығып, 1982 жылы ÖDP партиясын құрды. Кейбір сарапшылар партияның 2000-жылдардың ортасынан бастап кейбір мәселелер бойынша либералды бағытқа қарай жылжығанын айтады. Ол қоршаған орта және сауда сияқты көптеген мәселелерде «Альянс 90/Жасылдар» партиясына ұқсас. Ол иммиграцияны қолдау деңгейінің төмендігімен, қылмыстық сот жүйесінде мемлекеттік билікті шектеуге баса назар аудармауымен, гейлер мен лесбиянкалардың құқықтарын партиялық платформасының бөлігі ретінде қарастырмауымен және феминизмге қатысты өзгеше көзқарасымен ерекшеленеді. Ол 1989 жылдан бері «жасыл» салық реформасын қолдаған алғашқы партиялардың бірі болды, бұл идея кейіннен кең қолдау тапты және 1998 жылы Социал-демократиялық партия мен «Жасылдар» партиясы федералды үкіметті құрғаннан кейін ішінара іске асырылды. Өте шағын партия болғанымен – ол штаттық парламентте немесе Бундестагта орын алған жоқ – ÖDP Бавария шекарасынан өтетін Чехияның Темелин атом электр станциясына қарсы күресте белсенділік танытып көзге түсті. Ол Бавария Сенатын (штаттың жоғарғы палатасы) тарату үшін халық референдумы ұйымдастырды, ол сәтті аяқталды. Ол Солтүстік Рейн-Вестфалиядағы партиялардың жергілікті кеңестерге өтуі үшін 5% дауыс жинауын талап ететін заңға, сондай-ақ кем дегенде үш штаттық сайлауда 1% -ден астам дауыс алған партияларға ғана мемлекеттік қаржыландыру қарастыратын ұлттық заңға қарсы сотқа шағымданып, екі заңды да күштен шығарды. Партияның «Жас экологтар» («Junge Ökologen») атты жастар ұйымы бар. 2014 жылғы Еуропалық парламент сайлауында ÖDP ұлттық дауыс берудің 0,7% -ын алды (барлығы 185 119 дауыс) және бір Еуродепутат сайланды. Еуродепутат Клаус Бухнер «Жасылдар» – «Еуропалық еркін альянс» («Жасылдар/ЕАҚ») парламенттік тобына қосылды.
Дау
2014 жылдың 17 желтоқсанында ÖDP-нің Мемминген/Унтерлгяу бөлімшесінің бір мүшесі кездесуде ұсынылып отырған гендерлік теңдікті қамтамасыз ету заңының "балаларды жетекке салуға мемлекеттік рұқсат" екенін, ал ЛГБТ адамдарына "бейкүнә көпшілікке тым көп әсер етуге" мүмкіндік беретінін және ЛГБТ адамдарына үйленуге рұқсат етілмеуі керек екенін айтты. Партия хатшысы Пабло Циллер партияның федералдық басқармасының бұл мәлімдемелерге "көңілі қалғанын" және бұл сөздер партияның позициясын білдірмейтінін мәлімдеді. Зиллердің сөзіне сүйенсек, партия бір жынысты жұптарға неке құқығын кеңейтуді жақтайды.
Басшылар
Партияның қазіргі жетекшісі Шарлотта Шмид. Ол 2022 жылдың қазан айында Кристиан Рехольцтің қызметін жалғастырды.
Германия Парламенті (Бундестаг)
Сайлау жылы # сайлау округінің дауыс саны % +/ # партиялық тізімдегі дауыс саны % +/ # жалпы жеңген орын саны +/ 19833,3410.0Жаңа11,0280.0Жаңа 198740,7650.10.1109,152 0.30.3 1990243,4690.50.2205,2060.40.1 1994200,1380.40.1183,7150.4 1998145,3080.30.198,2570.20.2 200256,5930.10.256,8980.10.1 2005 colspan=8 2009105,6530.20.2132,249 0.30.3 2013128,2090.30.1127,088 0.3 2017166,2280.40.1144,809 0.3 2021152,8860.30.1112,351 0.20.1
Еуропалық Парламент
Сайлау жылы | Жалпы дауыс саны | Жалпы дауыс үлесі (%) | Өзгеріс | Жалпы жеңген орын саны | Өзгеріс
------- | -------- | -------- | -------- | -------- | --------
1984 | 77,026 | 0.3 | - | Жаңа | Жаңа
1989 | 184,309 | 0.7 | +0.4% | - | -
1994 | 273,776 | 0.8 | +0.1% | - | -
1999 | 100,048 | 0.4 | +0.4% | - | -
2004 | 145,537 | 0.6 | +0.2% | - | -
2009 | 134,893 | 0.5 | +0.1% | - | -
2014 | 185,244 | 0.6 | +0.1% | - | -
2019 | 370,006 | 1.0 | +0.4% | - | -