Кіріспе
Американдық джаз музыканты
Дэвид Натаниел Бейкер-кіші (21 желтоқсан 1931 – 26 наурыз 2016) – Индианаполистегі американдық джаз композиторы, дирижер және музыкант, сондай-ақ Индиана университетінің Джейкобс музыка мектебінде джаз зерттеулерінің профессоры. Бейкер ең көп танымал педагог және джаз зерттеулері бағдарламасын құрушы ретінде. 1991 жылдан 2012 жылға дейін Смитсониялық джаз шедеврлері оркестрінің дирижері және музыкалық-шығармашылық жетекшісі болды. Оның 65-тен астам жазбасы, 70 кітабы және 400 мақаласы бар. Ол Смитсонов институтының Джеймс Смитсон медалін, «Американдық джаз шеберлері» сыйлығын, Ұлттық джаз білім берушілердің Даңқ залы сыйлығын, «Уабаш» сыйлығының «Сагамор» белгісін және Индиана штатының Губернаторлық өнер сыйлығын алды. Бейкер бірнеше өнер және музыкалық бірлестіктерде де басшылық қызметтер атқарды. Индиана тарихи қоғамы 2001 жылы Бейкерді «Индиананың тірі аңызы» деп атады. Джон Ф. Кеннеди атындағы өнер орталығы 2007 жылы оны «Жанды джаз аңызы» деп мойындады.
Ерте өмір және білім
Дэвид Натаниел Бейкер-кіші 1931 жылғы 21 желтоқсанда Индиана штатының Индианаполис қаласында Патресс Ласли Бейкер мен Дэвид Н. Бейкер-ағаның, пошта жөнелткішінің отбасында дүниеге келді. Оның екі әпкесі – Ширли мен Клела, және бір інісі – Арчи болған. Бейкер Индианаполис мемлекеттік мектептерінде оқыды және афроамерикалық студенттерге арналған бөлек мемлекеттік мектеп – Криспус Аттакс орта мектебін бітірді. Ол білімін Индиана штатының Блумингтон қаласындағы Индиана университетінде жалғастырды, онда 1953 жылы музыкалық білім беру мамандығы бойынша бакалавр, ал 1954 жылы – магистр дәрежесін алды. Бейкер сонымен қатар Дж. Дж. Джонсонмен, Янош Старкермен және Джордж Расселмен оқыды, сондай-ақ 1959-1960 жылдары Массачусетс штатының Ленокс қаласындағы Ленокс джаз мектебінде стипендия бойынша білім алды.
Неке және отбасы
Бейкер 1955 жылы университет профессоры болып жұмыс істей бастаған Миссури штатынан, Евгения ("Жанна") Мари Джонсқа үйлену үшін Чикагоға, Иллинойс штатына қашып кетті. Бейкер мен оның бірінші әйелі Жаннадан Эйприл есімді қызы дүниеге келді. Неке ажырасумен аяқталды. Бейкердің немересі Кирстен, ал шөбересі Дилан болды. Бейкердің екінші әйелі – флейташы Лида Белт. Бейкер Индиана штатына оралып, Индианаполисте жеке музыка сабақтары берді және жергілікті музыкалық топтарда өнер көрсетті. 1966 жылға дейін ол академиялық оқытушылық қызметіне қайта оралмады. 1950-ші жылдары Бейкер бірнеше үлкен оркестрде ойнады, соның ішінде Лайонель Хэмптонның оркестрі де бар еді. 1956 жылы Калифорнияға көшкеннен кейін, ол Стэн Кенттон мен Мейнард Фергюсонның Батыс жағалауындағы джаз оркестрлерінде ойнады, екі жылдан кейін өзінің джаз тобымен Indianapolis-ке оралды. Ол 1950-ші жылдардың соңында Джордж Расселмен бірге Нью-Йорктегі Five Spot Café клубында, сондай-ақ АҚШ-тың әртүрлі қалаларындағы клубтарда өнер көрсетті. 1960 жылы ол Куинси Джонстың тобының құрамында Еуропаға гастрольдік сапар жасады. Бейкер Билл Эванспен бірлескен "Living Time" (1972) жобасында Расселдің оркестрімен тромбонмен ойнау мүмкіндігіне ие болды, бірақ жақ жарақаты салдарынан тромбонды тастап, оқыту және композицияға көшті. Бейкердің атқарылған 65 жазбасы бар, оның ішінде Расселдің "Stratusphunk" (1960) және "The Stratus Seekers" (1962) альбомдарындағы орындаулары да бар. Ол сонымен қатар 400 мақала жазған. Бейкердің ең танымал композициясы, сонымен қатар бұқаралық ақпарат құралдарында кеңінен талқыланған туындысы – Чикаго Синфонеттасының тапсырысы бойынша жазылған "Ұялы телефондар мен оркестрге арналған концерттино". Бейкердің басқа композицияларына 1968 жылы Мартин Лютер Кингке арналған құрметті туынды, Джозеф Гингольд үшін скрипкалық концерт, Джеймс Пелеррит үшін флейталық концерт, сондай-ақ 1975 жылғы "Челло концерті", оны ол виолончельші Янош Старкерге арнады, және 1999 жылғы "Старкерге арналған ода" кіреді.
Өлім және мұра
Бейкер 2016 жылғы 26 наурызда сексен төрт жасында Блумингтон қаласында Паркинсон ауруы және Леви денешіктер деменциясының асқынуларынан қайтыс болды.