Ситроен AX: Тарихы мен сипаттамасы

Кіріспе

Citroën AX – француздық Citroën компаниясының 1986 жылдан 1998 жылға дейін өндірген супермини машинасы. Ол 1986 жылғы Париж автошоуында Citroën Visa және Citroën LNA модельдерін алмастыру мақсатымен ұсынылды.

Шолу

Бұл модельдің дамуы 1983 жылы басталды, және бастапқыда ол Самбаны алмастыру үшін Talbot-тан шыққан бауырлас модельдің негізін құрайтын болды; алайда, Talbot брендінің танымалдылығының төмендеуі және жаңа Peugeot 205-тің үлкен табысы Peugeot-ты Citroën AX шығарылған кезде оны тоқтатуға итерді, сондықтан Talbot нұсқасы ешқашан өндіріске енгізілген жоқ. Автомобиль 1986 жылдың 2 қазанында сол жақтан басқаруымен континенттік нарықтарда қолжетімді болды, ол 1.0, 1.1 және 1.4 литрлік TU сериялы, белбеумен басқарылатын OHC қозғалтқыштары бар үш есікті хэтчбек ретінде ұсынылды. 1987 жылы бес есікті модельдер қосылды, ал 1988 жылы 1.4 литрлік дизельді қозғалтқыш енгізілді. Соңғысы 1994 жылдың қыркүйегінде 1.5 литрлік агрегатқа ауыстырылды. Ұлыбритания нарығына арналған оң жақтан басқару нұсқасы 1987 жылдың тамызында шығарылды, бастапқыда үш есікті хэтчбек ретінде, ал бір жылдан кейін бес есікті нұсқасы қосылды, бұл сол жылы тоқтатылған бес есікті Citroën Visa-ның орнын басты. 1990 жылы классикалық Citroën 2CV-нің тоқтатылуымен AX Citroën моделінің ең кішкентай моделіне айналды. Ең алғашқы автомобильдерде беріліс ауыстырғыштарының түсіп қалуына байланысты мәселелер болды; бұл AX экспорттық нарыққа жеткен кезде түзетілді. Ол бастапқыда Қытайда түсірілген, актриса Джанет Мас және «Мырза Вонг» деп белгілі болған қарт әйелмен бірге ойнаған есте қаларлық телерекламалық кампаниямен қолдау көрсетілді. Автомобиль өте үнемді болды, негізінен оның класындағы тамаша аэродинамикасы (сымбат коэффициенті 0.31) және негізгі нұсқаға қарағанда өте жеңіл салмағы болды. Өндірістік нұсқа бастапқы «бір қорап» дизайнынан әлдеқайда консервативті болды, ол фокус-топтардағы жағымсыз пікірлерден кейін Eco 2000 стиліне жақынырақ болды. «Бір қорап» қалалық машинасы 1992 жылы нарыққа шыққан Renault Twingo-мен пайда болды. 1989 жылы 1360 см³ алюминий қорытпасы TUD қозғалтқышын пайдаланған табиғи аспирациялық дизельді AX, Дуверден Барселонаға дейін 1000 мильден астам (1609 км) қашықтықты жүрді. Бұл отынмен жүрілген ең ұзақ қашықтық және оған Гиннес рекордтар кітабына ең үнемді өндірістік автомобиль ретінде енуге мүмкіндік берді. Сондай-ақ 4x4 нұсқасы болды, бірақ бәсекелес Fiat Panda 4x4-ке қарағанда шектеулі табысқа жетті. AX 4x4 тек бес есікті нұсқада қол жетімді болды және Ұлыбританияда сатылмады. Бірінші өнімділік нұсқасы 1987 жылы шығарылған шектеулі AX Sport болды, ол 1.3 қозғалтқышымен және екі карбюратормен жабдықталған, оның бауыры Peugeot 205 Rallye-ге ұқсас ақ болат дөңгелектері (5.5" x 13") болды. AX Sport 1988 жылдың соңына дейін Solex ADDHE 40 карбюраторларын қолданды, содан кейін Peugeot 205 Rallye сияқты Weber DCOM 40-қа ауыстырылды. AX Sport-тың кішігірім қозғалтқыш бөлімінде орынды үнемдеу үшін 205 Rallye-ге қарағанда кішігірім кіріс коллекторы болды. 2-ші фазада Sport басқа түстерде және GT дөңгелектерімен және артқы спойлермен ұсынылды. Кейіннен AX 14 GT, 1.4 литрлік бір карбюраторлы қозғалтқышпен, сонымен қатар Peugeot 205 XS-де де кездесетін қозғалтқышпен таныстырылды. 1991 жылдан бастап бұл модель бүкіл диапазонды жаңартумен және 1992 жылғы ЕО-ның катализаторларды енгізген қатаң шығарылым ережелерімен сәйкес келетін отын инъекциясын пайдаланды.

Development of this model started in 1983, and it was initially also going to form the basis of a sister model from Talbot to replace the Samba; however, the falling popularity of the Talbot brand coupled with the huge success of the new Peugeot 205 had led to Peugeot deciding to axe it by the time the Citroën AX was launched, and so the Talbot version never made it into production. The car was available on the left hand drive continental markets from its launch on 2 October 1986, as a three door hatchback with 1.0, 1.1 and 1.4 L TU series belt driven OHC engines. A range of five door models was added in 1987 and a 1.4 L diesel engine was introduced in 1988. The latter was replaced by a 1.5 L unit in September 1994. The right hand drive version for the UK market was launched in August 1987, initially only as a three door hatchback, with a five door version joining the range a year later, effectively replacing the five door Citroën Visa, which was discontinued that year. With the final demise of the classic Citroën 2CV in 1990, the AX became the smallest model in the Citroën range. The very earliest cars had an issue with gear shifters falling off; this was rectified by the time the AX reached export markets. It was initially backed by a memorable television advertising campaign filmed in China, starring actress Janet Mas and an elderly gentleman, whose character was simply known as Mr. Wong. The car was very economical, largely because of excellent aerodynamics for its class of car (drag coefficient of 0.31) and a very light weight of for the basic version. The production version was much more conservative than the original 'one box' design prototype, that was closer to the Eco 2000 styling after negative reactions in focus groups. The "one box" city car eventually came to market with the Renault Twingo, launched in 1992. In 1989, a naturally aspirated diesel AX, using the 1360 cm3 all aluminium alloy TUD engine, managed a figure of , totalling over 1000 mile (1609 km) from Dover to Barcelona. This was the longest ever distance travelled on of fuel and earned it a place in the Guinness Book of Records as the most economical production car. Also available was a 4x4 variant, but with limited success when compared to the rival Fiat Panda 4x4. The AX 4x4 was only available with five doors and was not sold in the United Kingdom. The first performance version was the limited run AX Sport from 1987, with a 1.3 engine and twin carburettors producing , wearing iconic white steel wheels (5.5" x 13") which resembled those on its brother, the Peugeot 205 Rallye. The AX Sport used Solex ADDHE 40 carburettors until late 1988 and was then replaced with Weber DCOM 40s, just like the Peugeot 205 Rallye. The AX Sport had a shorter inlet manifold than the 205 Rallye, to save room in the smaller engine compartment. In phase 2 guise, the Sport was available in other colours and with optional GT wheels and rear spoiler. Later, the AX 14 GT, with a single double barrel carburettor 1.4 L engine, also found in the Peugeot 205 XS, was introduced. From 1991, this model utilised fuel injection to coincide with the revamp of the entire range and to coincide with tougher 1992 EU emission regulations that introduced exhaust catalytic converters.

Бетті көтеру

1991 жылдың соңында модельдер қатары жаңартылды, ең елеулі өзгерістер – жаңа дизайнға ие артқы есік және интерьер болды. Алдыңғы бағыт көрсеткіштері енді мөлдір болды, ал Citroën логотипі капоттың ортасына жылжытылды. Көп сынға ұшыраған приборлық тақта консервативті дизайнмен ауыстырылды. Келесі жылы ең қуатты AX нұсқасы – GTi ұсынылды. GT бірнеше ай бойы GTi-мен қатар сатылды, бірақ кейіннен сатылымнан алынды. Жаңа модельдер де ұсынылды, көбінесе лимиттік сериялар түрінде, мысалы Forte, Spree, Elation және Dimension. 1995 жылдың қаңтарында Citroën AX Echo ұсынылды, оның ең жақын бәсекелесі Peugeot 106 Ski (AX-пен құрамдас бөліктерін бөліскен) жоғары жылдамдығымен Echo-дан кем сатылды. 1995 жылдың қарашасында («96 модельдік жылы») AX Électrique ұсынылды. Ол төрт орынды жолаушылар көлігі ретінде сатылды, бірақ көбінесе әкімшіліктерге сатылды, олар үшін ол екі орынды фургон ретінде ұсынылды. Кейбір сынақ үлгілері 1993 жылдың желтоқсанынан бері жолда жүр, әсіресе Ла-Рошель қаласында. AX Électrique 20 кВт қуаттылықтағы қозғалтқышпен жабдықталған, оның максималды жылдамдығы 91 км/сағ. Жүйелі аккумулятор 20 никель-кадмий блогынан тұрады. AX Électrique 50 км/сағ жылдамдыққа 8,3 секундта жетеді. Citroën қала ішінде 75 км шамасында жүре алатынын есептеген. Көліктің салмағы 995 кг (арқа орындықтары алынған LCV нұсқалары үшін – 980 кг). 1996 жылдың маусымынан бастап Saxo ұсынылғаннан кейін модельдер қатары қысқартылды, AX өндірісі 12 жылдық өндіріс циклынан кейін 1998 жылдың желтоқсанында аяқталды. 1997 жылдың мамырында Испанияның Виго қаласында AX өндірісі 812 000 дана көлік шығарылғаннан кейін тоқтатылды. Модельді құрастыру бірнеше ай бойы Португалияның Мангуальде қаласында жалғастырылды. Ол 1997 жылдың бірінші жартысында оң рульдік өндіріс тоқтатылғаннан кейін Ұлыбритания нарығынан алынды. Барлығы 2 425 138 AX көлігі өндірілді. Peugeot 106 (1991 жылы ұсынылған) және Citroën Saxo екеуі де AX негізінде жасалған. Олар 1990 жылдардағы ауыр, берік және «қауіпсіз» сезім беретін автомобильдерге деген трендті ұстанды, ол бүгінге дейін жалғасуда. AX жеңілдікке баса назар аударып, «азырақ – көбірек» философиясын ұстанды, бірақ бұрынғы Citroën модельдерімен салыстырғанда дәстүрлі стильде жасалған.

Late 1991 saw the range revised, with a heavily facelifted tailgate and interior being the most notable changes. The front turn signals were now clear, and the Citroën logo was moved to the center of the bonnet. The much maligned dashboard was replaced by a more conservative design. The following year saw the introduction of the most powerful AX variant, the GTi. The GT was sold alongside the GTi for a few months, but was eventually phased out. New models were also introduced, mostly as limited editions, such as the Forte, Spree, Elation and Dimension. In January 1995, the Citroën AX Echo was launched, with a top speed of Its closest competitor, the Peugeot 106 Ski, (that shared components with the AX), was outsold by the Echo. In November 1995 ('96 model year), the AX Électrique was introduced. It was available as a four seater passenger car, but was sold mainly to administrations, for which it was offered as a two seater panel van model. Some pre production vehicles have been on the road since December 1993, notably in La Rochelle. The AX Électrique was equipped with a 20 kW engine with a maximum speed of 91 km/h. The traction battery is composed of 20 nickel cadmium monoblocks. The AX Électrique can reach 50 km/h in 8.3 seconds. Citroën reported an estimated urban range of 75 km. The vehicle weighs 995 kg (980 kg for the LCV versions, stripped of their rear seats). From June 1996, following the introduction of the Saxo, the range was slimmed down, with production of the AX ending in December 1998, after a 12 year production run. In May 1997, the production of the AX in Vigo, Spain, ended after 812,000 vehicles produced in the factory. The assembly of the model was maintained in Mangualde, Portugal for some months. It had been withdrawn from the UK market during the first half of 1997, following the demise of right hand drive production. A total of 2,425,138 AXs were produced. The Peugeot 106 (launched in 1991) and Citroën Saxo were both developments of the AX. They followed the 1990s trend for heavier, more solid and 'safer' feeling cars that continues today. The AX was designed for lightness, with a 'less is more' philosophy, but with more conventional styling than previous Citroëns.

Деривативтер

1996 жылы EV3 қозғалтқышы (ауа қозғалтқышы) MDI компаниясы арқылы стандартты Citroën AX көлігіне орнатылды. Heuliez 1988 жылғы Mondial de l'Automobile көрмесінде AX Evasion деп аталған универсал нұсқасын ұсынды. Белгілі және құжатталған нұсқалардан басқа, Citroën бірнеше сирек түрлерін де шығарды. Citroën AX негізінде Xanthia атты концепт-автомобильді де жасады. Citroën 1993 жылдың желтоқсанынан 1996 жылға дейін 374 дана AX Electriques шығарды. Citroën AX BB Cabrio – AX (1988) моделінен жасалған шағын родстер. Португалияда Citroën дилері Бенджамин Баррал Лиссабондағы Амадора қаласында 1980 жылдардан 1996 жылға дейін BB AX Cabrio деп аталатын ресми емес кабриолет нұсқасын жасады, ол бастапқыда екі карбюраторлы AX GT 1.4 л қозғалтқышымен жабдықталған, бірақ кейіннен үш есікті AX көліктеріне орнатылатын кез келген қозғалтқышпен де қолжетімді болды. Бір кезде PSA Peugeot Citroën компаниясы Talbot Samba көлігін AX-тің басқа решеткасымен және Talbot белгісімен жаңартқысы келген, бірақ жоспар сатылымның бірнеше жыл бойы төмендеуінен кейін 1987 жылы Talbot маркасы жолаушылар көліктерінен тоқтатылғандықтан күшін жойды. Automobiles Citroën сондай-ақ стандартты үш есікті AX GT 1360cc қозғалтқышына негізделген, бірақ 1992 және 1994 жылдар аралығында француздық Dangel компаниясы әзірлеген және өндірген бірегей торт дөңгелекті жетек жүйесімен жабдықталған AX Pistes Rouges 4WD 1400 моделін шығарды. Малайзиялық Proton автокөлік компаниясы 1996 жылдан 2000 жылға дейін Citroën AX негізінде Proton Tiara көлігін өндірді.

Мега клуб/Ранч

Aixam Mega бір кезде Mega Club және Mega Ranch деп аталатын AX моделінің түйіндісін жасады. Ол Méhari-ден шабыттанды, пластик корпусымен және екі дөңгелекті немесе төрт дөңгелекті жетегі бар ашық нұсқасымен келді. 1998 жылы, шамамен 1000 данасы жасалғаннан кейін өндірілімі тоқтатылды. 1990 жылдардың басында Mega Club моделінің жарыс нұсқасы Андрос Трофиде түтікшелі шассимен қатысты, бірақ Ford және Honda қозғалтқыштарымен жұмыс істеді.