Кіріспе

Citroën Visa – бес есікті, алдыңғы қозғалтқышты, алдыңғы жетектегі супермини, ол Citroën компаниясымен 1978 жылдан 1988 жылға дейін бензин және дизель нұсқаларында өндіріліп, сатылды. Бір буын ішінде 1 254 390 дана өндірілді, бір рет жаңартылды (1981). Қытайда бұл автомобиль Liuzhou Wuling LZW 7100 микроавтобусы ретінде құрастырылды. Өндіріс 1991 жылы басталды және 1994 жылы аяқталды. Citroën компаниясы Heuliez компаниясына Décapotable (1984) деп сатылған Visa кабриолет нұсқасын және Citroën C15 ретінде сатылған жүк көлігі нұсқасын (1985–2005) өндіруді тапсырды. Седан нұсқасының прототипі жасалды, бірақ ешқашан өндірілген жоқ.

Даму

1965 жылы Роберт Опрон Citroën G мини прототипі және EN101 жобасы бойынша жұмыс істей бастады, бұл 2CV-ні тегіс екі цилиндрлі қозғалтқышты пайдалана отырып, 1970 жылы іске қосуға арналған. Шағын сыртқы өлшемдері және 0,32 Cd аэродинамикалық соққы коэффициенті бар кеңістікті тиімді пайдаланатын озық жобалар, әлеуетті клиенттердің жағымсыз пікірлеріне байланысты толық дамытылмады. Кейіннен Citroën Prototype Y бағдарламасы 1970-ші жылдардың басында Fiat компаниясымен бірлесіп, 2CV негізіндегі Citroën Ami-ді алмастыру үшін, Citroën G mini және EN101 жобаларынан алынған тәжірибелерді пайдалана отырып әзірленді. Y прототипі Fiat 127 платформасын, алдыңғы дөңгелектерге қуат беретін алдыңғы қозғалтқыш орналасуымен пайдаланды – бұл Fiat компаниясы Autobianchi Primula моделінде сынақтан өткізген. Fiat-пен ынтымақтастық тоқтатылғаннан кейін Citroën өзінің жеке платформасын жасады. 1974 жылғы мұнай дағдарысынан кейін Citroën компаниясын Peugeot компаниясы сатып алғаннан кейін, "Projet VD (Voiture Diminuée)" қайта аталды және Citroën Visa аталды, Peugeot 104 еден панелін, 104 қозғалтқышын, қозғалтқыштың астында орналасқан беріліс қорабын және шассиді пайдаланды. Осылайша Visa, PSA Peugeot Citroën платформасын бөлісу саясаты бойынша бірінші модель болды. 1984 жылы "Y жобасының" бастапқы Citroën платформасының дизайны румындық Oltcit Club ретінде пайда болды, ол Citroën Visa екі цилиндрлі қозғалтқышын және Citroën GS негізіндегі беріліс қорабын немесе GS төрт цилиндрлі қозғалтқышын және беріліс қорабын пайдаланды. Бұл сондай-ақ Батыс Еуропада төрт цилиндрлі (тек) Citroën Axel ретінде сатылды, Citroën-нің Румыниядағы инвестициясын қайтару үшін, оны Румыния үкіметі өтей алмады. Нәтижесінде 60,184 автомобиль өндірілді.

Модельдің тарихы мен дизайны

1978 жылдың қыркүйегінде шыққаннан бастап алдыңғы дөңгелекті жетектегі Visa, "Spécial" және "Club" модельдерінде электрондық тұтанумен (652 см³, 2 цилиндр), ал "Super E" моделі (1984 жылдан кейін 11RE) – жетілдірілген Peugeot 1124 см³ Douvrin қозғалтқышымен / PSA X қозғалтқышымен, төрт цилиндрлі "Suitcase engine" – толығымен алюминий қорытпасынан жасалған, тізбекті жетектегі жоғарғы вал, қоробкасы картерде орналасқан, қозғалтқыш майын бөлісетін, көлденеңге жақын орнатылған. Кейіннен 1219 см³ (Super X), 954 см³ (1984 жылдан кейін 10E) және 1360 см³ (1983 жылғы Visa GT және 1985 жылдан кейін 14TRS) бірдей қозғалтқыштың түрлері шықты. Visa-ның бастапқы қозғалтқыштары Peugeot-тен шыққан болғамен, Citroën инженерлері оларды жанармай үнемдеуін және сергектігін арттыру мақсатында өзгертті. Бірақ нәтижелер шектеулі болды және 1.4 литрлік модельдер енгізілген кезде қозғалтқыштар Peugeot-тен ешқандай өзгеріссіз толықтай алынды. Citroën 2CV-ге ұқсас, бірақ бұрылыс кезіндегі қимылдары азырақ. 1983 жылы жаңа Visa Super E GL моделі пайда болды, ол жабдықтары толық және қайта жасалған, ыңғайлы екі бөліктен тұратын артқы орындықты ұсынды. Екі орындықты құралдарсыз оңай алып тастауға болады, бұл жүк көлемін арттырады. 1983 жылғы модельдердің арасында ең қуаттысы – Visa GT болды. 80 а.к. қозғалтқышынан басқа, ол Michelin TRX шиналары бар жеңіл қорытпа дөңгелектермен, спойлерлермен, бүйірлік жиектермен және безендіру элементтерімен, арнайы түстермен және Citroën-ге қарағанда спорттық режимдегі шассиге ие болды. 1985 жылдың басында шектеулі санда Visa 14 S Tonic шықты, ол GT-нің қозғалтқышы мен қоробкасын пайдаланды және сыртқы түрі Visa Crono-ға ұқсас болды, бірақ Visa 11 RE-ден көп айырмашылығы жоқ бағамен сатылды. Барлығы 2000 Tonic шығарылды. 1984 жылдың көктемінде дизельдік нұсқасы қосылды. Visa 17D және 17RD Peugeot 205-тен алынған, өте берік және жақсы жасалған, класындағы жетекші 1769 см³ XUD дизельдік қозғалтқышы мен қоробкасын пайдаланды. Қозғалтқыш жүйесі бастапқы қозғалтқыш бөлімі мен қанаттары үшін тым кең болды, сондықтан алдыңғы қанаттар үлкен қара пластикалық дөңгелек аркаларымен кеңейтілді. Кішкентай бензиндік қозғалтқыштарда қозғалтқыштың үстіне немесе көлденеңге жақын орнатылған қосалқы дөңгелек, багаждың көлемін азайтатын, жалпақ багаждық еденге бекітілді. Еуропалық континентте артқы есіктері дәнекерленген Visa корпусын пайдаланған қарапайым дизельдік фургон – "Visa Enterprise" сатылды. Бұл нұсқада дизельдік қозғалтқыштың үстінде, капот астында орын үнемдейтін қосалқы дөңгелек орнатылған. 1984 жылғы Париж автосалонында 1985 жылғы модель үшін 1.4 л TRS таныстырылды. Visa 14 TRS екі жыл (1985–1987) өндірілді, Citroën BX14-пен қозғалтқышын бөлісті және CAR журналынан жағымды пікір алды. 1985 жылдың басында 1580 см³ қозғалтқышпен жабдықталған Visa GTI ұсынылды. Бұл ең жылдам Visa болды, оның ең жоғары жылдамдығы қозғалтқыш нұсқасына байланысты 188 немесе 192 км/сағ құрады. 1985 және 1987 жылдар арасында 1.1 литрлік бензиндік және 1.7 литрлік дизельдік "Leader" арнайы басылымдары сатылды. Автоматты қоробкалы нұсқасы шығарылмады. Visa өндірісі 1988 жылдың соңында аяқталды, содан кейін Citroën AX бес есікті нұсқасы ұсынылды.

Дашборд спутниктері мен ішкі

Visa жүргізушісінің басқару элементтері рульдің екі жағында орналасқан және PRN Lunule (спутниктер) (P=Pluie – Жаңбыр, R=Route – Жол, N=Nuit – Түн) деп сатылды. Сыртқы көріністің жарықтандыруларын, жуу құрылғыларын, дабыл сигналын, көрсеткіштерді, фараларды және сигнал шамдарын басқару элементтері цилиндр тәрізді блокқа эргономикалық тұрғыдан орнатылған, ал жылу және желдету басқару элементтері бүйірлік иісті сызғыштармен қарама-қарсы жағында орналасқан – бәрі саусақ ұшымен жететін тегіс басқару панелінде. 1981 жылдың наурыз айында Visa Heuliez компаниясымен жаңартылды, бастапқы интерьері мен «PRN спутниктері» басқаруы сақталды. Ол енді Visa II деп аталды. 1984 жылдың жазында (1985 модельдік жылы үшін) Visa қайта жаңартылды және жаңа приборлар панелі, аспаптар мен коммутаторлар алды, бірақ моно спицалы рулі сақталды. Бұрылыс көрсеткіштері енді автоматты түрде өшіріліп, бұл функциямен жабдықталған алғашқы Citroën болды. Visa-ның қисық алдыңғы әйнегі ұзын, тар әйнекте үлкен бір сүрткішті пайдалануға мүмкіндік берді. Жаңартылған көліктің алдыңғы бөлігі аэродинамикалық тұрғыдан фараларға лас түсуін азайту және фараларға, капотқа және алдыңғы әйнекке тас тию қаупін азайту үшін жасалған. Visa-ның жылу және желдету жүйесі (температураны бақылау үшін тек су клапанын пайдаланғанымен, ауаны араластырмағанмен) машинаны жылыта отырып, фасцияның бүйірлік тежегіштерінен бетке салқын ауа жіберуге қабілетті болды. Орталық бағытталатын фасция тежегіштерін қыздырып, бұрыштай беруге болады, осылайша оларды жүргізушінің алдындағы әйнекке тікелей бағыттап, тығыз тұманды жағдайда оны таза ұстауға болады. Сонымен қатар, алдыңғы орындықтар арасына ауа тарататын қосымша ортаңғы деңгейдегі тежегіш те орнатылған.

Спорттық нұсқалары

Визаның алғашқы спорттық нұсқасы 1982 жылы GT болды. Ол 1360 см³ XY қозғалтқышымен және екі төмен ағыстағы Weber бір түтік карбюраторларымен жабдықталған. Швейцария үшін төмен қуатты бір карбюраторлы қозғалтқыш өндірілді. 1985 жылы шектеулі 'GT Tonic' нұсқасы шығарылды, ол 'Chrono' автоспорттық үлгісінен алынған бекітілген дөңгелек аркалары бар спорттық кузов жиынтығымен жабдықталған. 1981 жылдың соңында салынған Visa Trophée, ралли тобының B санатында homologaция үшін шектеулі санда өндірілді. Ол Visa Super X-те қолданылатын 1219 см³ XZ қозғалтқышын пайдаланды, бірақ ауыр өзгертілген цилиндр басымен және екі жақтағы Weber 40 DCOE карбюраторлары арқылы ауа тартқыш жүйесімен жабдықталған, қуаттылығы жоғары болды. Trophée, жеке және дилерлік командалар сияқты бастапқы деңгейдегі ралли автомобильдері нарығына арналған. Ол GT-ге қарағанда салмағы жеңілдеу үшін, мысалы, жеңіл талшықты шыныдан жасалған кузов панельдері, қайта жобаланған приборлар панелі және 700 кг-нан аспайтын плексиглас терезелермен жабдықталған. Ралли нұсқалары кейде 1299 см³ дейін көлемдік сыйымдылығы арттырылды. 1982 жылы жарысқа арналған Visa Chrono шығарылды, ол Trophée сияқты, бірақ үлкен қуатты B тобындағы қозғалтқыш класында өнер табатын. Ол GT-ге ұқсас 1360 см³ XY қозғалтқышын пайдаланды, бірақ өзгертілген, үлкен клапанды бас және екі жақтағы екі түтік Solex C35 карбюраторларымен жабдықталған. Сыртқы жағындағы стикерлерден басқа, кузов жиынтығы, Cibie тұман шамдары және приборлар панелі сияқты басқа да модификациялар GT-ден ерекшеленді. 2160 данасы француз нарығы үшін, ал тағы 1600 данасы Франциядан тыс континенттік Еуропа үшін өндірілді. Француздық емес модельдерде Solex карбюраторлары болмады, олар GT-нің Weber карбюраторларымен және бас жиынтығымен жабдықталған.

Visa "Mille Pistes" – Visa-ның B тобының B/10 класына homologaцияланған төрт дөңгелекті нұсқасы. Өндірістік нұсқалар Visa 1000 Pistes 4 x 4 деп аталды, олардың 200 данасы 1984 жылы homologaция үшін өндірілді. Өндірістік нұсқасы негізінен 4WD Chrono болды, 1360 см³ қозғалтқышымен, бірақ екі Weber 40 DCOE карбюраторларымен жабдықталған. Mille Pistes, 1983 жылы тәжірибелік санатта бәсекеге түскен Visa 4 x 4 осы раллиде жеңіске жеткеннен кейін атын алды, оны Wamberg және Laverne басқарды. Эволюциялық модельдерді Денис Матио өзгертті, көлемі 1440 см³ дейін арттырылды, нәтижесінде қуаты шамамен болды, ал салмағы азайтылды.

1984 жылғы Париж салонында 1985 жылғы модель үшін жоғары өнімділік 1.6 GTi таныстырылды. GTi, сәтті Peugeot 205 GTI-ден алынған 1.6 литрлік жанармаймен жұмыс істейтін XU5J қозғалтқышы мен беріліс комбинациясын пайдаланды. Citroën GTi-ге пластикалық дөңгелек аркаларын кеңейту және төрт дөңгелек шамдар берді, бұл модельді ерекшелендіру және оны көбірек спорттық етіп көрсету үшін жасалды. Ол жүрісі, өнімділігі және жол ұстауы жайлы жақсы пікірлер алды, бірақ ескірген, сәтсіз дизайн және бес есігі болғандықтан, тіпті сәнді 205-тен де төмен бағамен сатылым көлемі жоғары болмады.